|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Namaz |
Namazı Eksik veya
Fazla mı Kıldığını Bilmeyen Kişi Hakkında
4435. İbn Mes'ud
anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bize bir namaz kıldırdı.
Namazı eksik ya da fazla kıldırdı. Selam verdikten sonra yüzüyle cemaate
dönünce: "Ya Resulallah! Namazda bir şey mi oldu?" diye sordular. Hz.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Nedir o?" diye sorunca
"Namazı şu kadar kıldın" dediler. Bunun üzerine ayaklarını bükerek
iki (sehiv) secde(si) yaptı. Sonra selam vererek yüzüyle cemaate döndü ve şöyle
buyurdu: "Namazda (kısalma gibi) bir şeyolsa bunu size haber veririm.
Ancak ben de bir beşerim. Sizin unuttuğunuz gibi ben de unuturum. Unuttuğumda
bana hatırlatırsınız. Sizden biri namazında yanıldığında doğrusunu araştırsın
ve bunun üzerine namazı tamamlasın. Selam verdiğinde ise iki defa (yanılma)
secde(si) yapsın."
Tahric: İbn Ebi Şeybe,
Müsned (181), Buhari (401), Müslim (1/400:89, 90, 96), Ebu Davud (1012),
Tirmizi (392), Nesai (1252) ve İbn Mace (1203, 1205,1211,1212). Ayrıca 4475'e
bakın.
4436. Ebu Said
el-Hudri'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle
buyurmuştur: "Sizden biri namazında (kaç re ki at kıldığında) şüpheye
düşerse, şüphe edileni atsın (kılınmamış kabul etsin) ve namazını kesin
bildiğine (az olana) göre tamamlasın. Namazın tamam olduğuna kesin kanaati
hasıl olunca da iki kez secde yapsın. Eğer (şüphelendiği ile birlikte) namazı
tamam idiyse, (ilave ettiği) rek'at ve secdeler onun için nafile olur. Buna
karşılık namazı noksan idiyse (ilave) rek'at, namazını tamamlayıcı olur;
secdeler ise şeytanı rezil eder."
Tahric: Malik (1/95:62),
Ahmed (3/72, 83, 84), Müslim (1/400:88), Ebu Davud (1016, 1018), Nesai (584,
585), İbn Mace (1210), İbn Huzeyme (1023, 1024) ve İbn Hibban (2664)
4437. Avn b. Abdillah,
babasından bildiriyor: Hz. Ömer'le beraber öğleden önce evinde dört rek'at
namaz kıldık. Şöyle dedi: "Rek'atlarda şüpheye düştüğünde ziyade tarafında
ol. Noksanlık tarafında olma. (Üç mü dört mü kıldığında şüphe edersen üç
kıldığını varsay)"
4438. Hz. Ali diyor ki:
"Namaz kılan kişi, ziyade ya da noksanlıkta şüpheye düştüğünde bir rek'at
fazla kılsın. Çünkü Allah, namazdaki ziyadeden dolayı azap etmez. Eğer namazı
tam ise fazla kıldığı rek'at kendi lehinedir. Eğer fazla ise yine kendi
lehinedir."
4439. Hz. Ali diyor ki:
"Rek'at sayısında şüphe edip de kaç rek'at kıldığını bilmiyorsan gerçekten
tamamlarsın ya da tamamlamazsın. Şüphe ettiğin sürece (bir rek'at daha kılmak
suretiyle rek'at sayısını) tamamla. Çünkü Allah, namazdaki ziyadeden dolayı
azap etmez."
4440. İbn Mes'ud diyor
ki: "Sizden biri namaz (ın rek'atların)da şüphe ettiğinde zannı galibini
araştırıp onun üzerine namazını bina etsin. Eğer zannı galibi üç rek'at kıldığı
yönünde ise bir rek'at daha kılıp iki (sehiv) secde(si) yapsın. Eğer zannı
galibi dört kıldığı yönünde ise (şüphesini telafi için sadece) iki (sehiv)
secde(si) yapsın."
4441. İbn Mes'ud dedi
ki: "(Zannı galibini) araştırır ve iki (sehiv) secde (si) yapar."
4442. Nafi'nin
bildirdiğine göre İbn Ömer şöyle derdi: "Noksan olduğu zannedilen
rek'atları araştırır ve tamamlar.''
4443. (Abdullah b.
Ömer'in oğlu) Salim diyor ki: "Sizden biri şüphe edip de kaç rek'at
kıldığında şüpheye düşer, üç mü kıldım, yoksa dört mü kıldım diye tereddüt
ederse şüpheyi atsın ve iki secde yapsın." (Yahya) dedi ki: "Bunu
Kasım'a söyledim. "Ben de öyle diyorum, ben de bu görüşteyim"
karşılığını verdi.
4444. Ata b. Yesar
anlatıyor: Abdullah b. Amr'a ve Ka'b'a namazında şüphe ederek, "Üç mü
kıldım yoksa dört mü kıldım?" diye tereddüt eden kişi hakkında sordum.
ikisi de şöyle dediler: "Kalksın ve fazladan bir rek'at daha kılsın, sonra
namaz kılarken oturarak iki (sehiv) secdelsi) yapsın."
4445. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "(Zannı galibini) araştırır ve iki (sehiv) secde (si)
yapar."
4446. (Abdullah b.
Ömer'in oğlu) Salim dedi ki: "Zannına göre tercihi ne ise onun üzerine
namazını bina eder." Salim'e: "Peki, iki (sehiv) secdelsi) yapar
mı?" diye sorulunca: "Evet" dedi.
4447. Mekhul'den rivayet
edildiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:
" Sizden biri namazında şüphe ederek fazla mı, yoksa eksik mi kıldığını
bilmez se baksın: Eğer bir mi kıldım, iki mi diye şüphe ettiyse onu bir kabul
etsin ki hata ziyadede olsun. Sonra oturarak selam vermeden önce iki (sehiv)
secde(si) yapsın, ardından selam versin."
Muhammed (b. ishak)
ekledi: Hüseyn b. Abdillah (b. Ubeydillah b. el-Abbas) bana: "Bu hadisi
Mekhul sana müsned olarak mı bildirdi?" diye sorunca ben:
"Bunu ona
sormadım" dedim. Bunun üzerine Hüseyin dedi ki: "Çünkü o bunu, Mekhul
an Kureyb an İbn Abbas kanalıyla şu ifade ile nakletti: Hz. Ömer ile İbn Abbas
bu meselede münakaşa ettiler. Derken Abdurrahman b. Avf geldi ve:
"Resulullah'tan
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu hadisi ben işittim" dedi.
Tahric: Ahmed (1/190,
193), Tirmizi (398), İbn Mace (1209), Ebu Ya'la (835, 839), Tahavi (1/433) ve
Hakim (1/324, 325).
4448. Abdülkerım'in
bildirdiğine göre Said b. el-Müseyyeb ile Ebu Ubeyde, namazlarında yanılıp üç
mü, dört mü kıldım diye tereddütte kaldıklarında selam vermeden önce iki
(sehiv) secde(si) yaparlardı.
4449. imran b. Husayn
bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bize ikindi namazını
kıldırdı. Üçüncü rek'attayken selam verdi. Sonra içeri girdi. Resulullah'a
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) doğru Hirbak adında bir adam yöneldi. Adam:
"Ya Resulallah" diyerek Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
yaptığı şeyi kendisine anlattı. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
içeriden kızgın bir şekilde çıktı ve adamın ridasından çekerek onu insanların
yanına götürdü. "Şu adam doğru mu söylüyor?" diye insanlara sordu.
insanlar: "Evet" deyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem),
(eksik bıraktığı) o rek'atı kıldı ve iki (sehiv) secde(si) yaptıktan sonra
selam verdi.
Tahric: Ahmed (4/427,
431, 440, 441), Müslim (1/404, 405:101, 102), Ebu Davud (1010), Tirmizi (395),
Nesai (576, 607), İbn Mace (1215) ve İbn Huzeyme (1954).
4450. Enes ve Hasan(-ı
Basri) derler ki: "(Bu durumdaki kişi) vehminin sonuna ulaşır (zannı
galibince hareket eder) ve iki (sehiv) secde(si) yapar."
4451. İbn Ömer der ki:
"Gücün yettiğince doğrusunu hesaplamaya çalış ve (tamamını) iade
etme."
4452. Abdülaziz b.
Suheyb'in bildirdiğine göre Enes b. Malik, üçüncü rek'atta oturdu. Bunun
üzerine onu "Sübhanallah!" diyerek uyardılar. O da kalkarak namazı
dörde tamamladı. Selam verince iki (sehiv) secdelsi) yaptı. Sonra cemaate
yüzüyle dönerek: "Yanlış yaptığınızda siz de böyle yapın'' dedi.
4453. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:
liSizden biri fazla mı, eksik mi kıldığını bilmezse oturur haldeyken iki
(sehiv) secde(si) yapsın.''
"Şüphe Ettiğinde
Kaç Rek'at Kıldığını Bilmezse Namazı iade Eder" Diyenler
4454. İbn Ömer dedi ki:
"Ben, kaç rek'at kıldığımı bilmediğimde namazı baştan tekrar
kılarım."
4455. İbn Ömer, üç mü,
dört mü kıldım diye şüphe ederek kaç rek'at kıldığını bilmeyen adam hakkında
dedi ki: "Kaç rek'at kıldığını belleyinceye kadar namazı iade eder."
4456-4457. Şa’bi ile
Said b. Cübeyr dediler ki: "Namazı kılıp ta yerinden ayrıldığında tek mi,
çift mi kıldığını bilmezse namazı tekrar kılsın."
4458. Mansur bildiriyor:
Said b. Cübeyr'e namazdaki şüpheyi sordum. Şöyle dedi: "Beni soracak
olursan, farz namazda şüphe ettiğimde ben namazımı tekrar kılarım.''
4459. Ebu Miclez
anlatıyor: Şeytan taşlarken kaç taş attığımda şüphe ettim.
Bunu İbn Ömer'e sorunca
bana bu konuda bir cevap vermedi. (Hz. Ali'nin oğlu) ibnu'I-Hanefiyye geçerken
bu mes'eleyi ona sordum. Şu karşılığı verdi: "Ey Abdullah! (Taşlamayı
başından) tekrar yaparsın. Şöyle ki bize göre namazdan daha büyük bir şey
(ibadet) yoktur. Bu nedenle bizden biri unuttuğunda namazını iade eder.''
ibnu'I-Hanefiyye'nin sözünü İbn Ömer'e hatırlatınca bana: "Onlar, anlayış
yeteneği verilmiş Ehl-i Beyt'tir" dedi.
4460. ismail b. Ebi
Halid bildiriyor: Şa’bi şöyle demiştir: "Namazı tekrar kılar."
Bunu Ebu'd-Duha'ya
söyleyince şöyle dedi: ''(Kadi) Şurayh da ''iade eder'' derdi.''
4461. Tavus diyor ki:
"Namaz kıldığında kaç rek'at kıldığını hatırlamazsan namazı bir kereliğine
iade et. Eğer bu karışıklık başına bir kere daha gelirse iade etme.''
4463, Diğer rivayette
Ata şöyle demiştir: "Bir kereliğine iade eder."
4464. Abdülkerım, Said
b. Cübeyr ve Meymun, namazda yanıldıklarında namazı baştan tekrar kılarlardı.
Nafile Namazda Yanılan
Ne Yapar?
4465. Şa’bi ve Said b.
Cübeyr şöyle dediler: "Nafile namazda (da) sehiv secdesi vardır."
4466. Hasan(-ı Basri),
nafilelerde sehiv secdesini gerekli görürdü.
4467. Said b.
el-Müseyyeb şöyle demiştir: "Farz namazlarındaki iki sehiv (yanılma)
secdesi gibi nafile namazlarında da iki sehiv (yanılma) secdesi vardir."
4468. İbn Avn anlatıyor:
Muhammed (b. Sirin)'e nafile namazlarındaki yanılgıyı sordum. Şöyle dedi:
"Yanılgının yerini bilmiyorum." Ben: "Nafiledeki yanılmadan
sonra sehiv secdesi yapayım mı?" diye sorunca: "Sen bunu farz
namazına mı benzetiyorsun? Ben olsam sehiv secdesi yapmam" dedi.
4469. Said b. Ebi
ArObe'nin bildirdiğine göre Katade, nafile namazında sehiv secdesini gerekli
görmezdi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |
Sehiv Secdesi
Yapıldığında Selam, Secdeden Önce midir, Yoksa Selamdan Sonra mı?