m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Namaz

 

Secdede Nasıl Durulur?

 

Secdede Kolları ve Yanları Açmak

 

2654- Salim el-Berrad anlatıyor: Ebu Mes'ud'un evine gittik. Ona dedik ki: "Bize Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazını öğret." Bunun üzerine o namaz kıldı. Secde edince kollarını yanlarından ayırdı.

 

Tahric: Ahmed (4/119, 120; 5/274), Ebu Davud (859), Nesai (624, 625 tam metniyle, 656), İbn Huzeyme (598) ve Hakim (1/224).

 

 

 

2655- Meymune şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ettiğinde arkasında olan kişi koltuk altlarının beyazlarını görürdü.

 

Tahric: Ahmed (6/332, 333, 335), Darimi (1330, 1332), Müslim (2/957: 238, 239), Ebu Davud (894) Nesai (733) ve Ebu Avane (1875).

 

 

 

2656- Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sahabisi Ahmer diyor ki: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ettiğinde pazılarını (kendine eziyet verecek derecede) yanlarından ayırdığı için ona acırdık. 

 

Tahric: Ahmed (5/30-31), Buhari, et-Tarih el-Kebir (2/62:1691), Ebu DavÜd (896), İbn Mace (886)

 

 

 

2657- Abdullah b. Akram el-Huzai anlatıyor: Babamla beraber (Arafat'taki) Nemire ovasındaydık. Yanımızdan bir kafile geçti. Develeri yolun bir köşesine çöktürdüler. Babam: "Evladım! Şu (davar) yavruların(ın) yanında dur da gidip şu kafileyle görüşüp durumlarını sorayım" dedi. Sonra çıkıp gitti, fakat ben de onunla beraber çıktım. Yani o yaklaştı, ben de yaklaştım. Bir de baktım ki Resulullah karşımda duruyor. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namaz kıldı, ben de onunla beraber namaz kıldım. O namaz kılarken onun koltuk altlarının beyazlığına bakıyordum.

 

Tahric: Alımed (4/35), Tirmizi (274), Nesai (695), İbn Mace (881), Darakutni (1/343:6) ve Hakim (1/227).

 

 

 

2658- İbn Abbas şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ettiğinde koltuk altlarının beyazlığı görünürdü.

 

Tahric: Tayalisi (2727), Abdürrezzak (2924), Ahmed (1/233, 267, 320, 352), Ebu Davud (895) ve Tahavi, (1/231).

 

 

 

2659. Humeyd der ki: Enes, secde yaptığında kollarını yana doğru açardı.

 

2660- İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ettiğinde arkasında duran kişi koltuk altlarının beyazlığını görürdü.

 

Tahric: Abdurrezzak (2926). Sahih mürseldir.

 

 

 

2661- Benu Temim'den biri olan Asım b. Şumayh el-Gaylanı anlatıyor: Ebu Said'in yanına gittim. Secde ederken onu gördüm. Kollarını yanlarından ayırıyordu. O kadar ki koltuk altlarının beyazlığını görebiliyordum.

 

2662- Hasan(-ı Basri) der ki: "Erkekler (secdede iken) kollarını yanlarından ayırırlar."

 

2663- Hz. Ali der ki: "Erkek secde ettiğinde karnını yerden uzaklaştırırsın."

 

2664- İbrahim(-i Nehai) dedi ki: "Erkek secde ettiğinde uyluklarının arasını aralasın."

 

2665- Ebu ishak anlatıyor: Bera bize secdenin şeklini anlattı: Avuç içleri üzerine abandı, kuyruk sokumunu yukarı kaldırdı. Ardından şöyle dedi: "işte Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) de böyle secde ederdi."

 

Tahric: Ahmed (4/303), Ebu Davud (892), Nesai (646, 691), İbn Huzeyme (646) ve Hakim (1/227-228).

 

 

 

2666- Cabir'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Sizden biri secde ettiğinde mutedil olsun. Köpeğin yaptığı gibi kollarını yaymasın."

 

Tahric: Ahmed (3/305,389, 315), Tirmizi (275), İbn Mace (891) ve İbn Huzeyme (644).

 

 

 

2667- Abdurrahman b. Şibl şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aslanın yerde yayıldığı gibi yayılmayı yasakladı.

 

Tahric: Ahmed (3/428, 444), Darimi (1323), Ebu Davud (858), Nesai (696), İbn Mace (1429), İbn Huzeyme (1319), İbn Hibban (2277) ve Hakim (1/229).

 

 

 

2668- Hz. Ali diyor ki: "Sizden biri secde ettiğinde mutedil olsun, köpeğin yerde yattığı gibi kollarını yaymasın.''

 

2669- Hz. Aişe şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bizden birinin kollarını aslanın yayıldığı gibi yaymasını yasakladı.

 

2670- Enes'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Secdenizde mutedil olun. Sizden biri köpeğin yayıldığı gibi kollarını yaymasın."

 

Tahric: Tayalisi (1977), Ahmed (3/115, 177, 179, 274, 291), Darimi (1322), Buhari (822), Müslim (1/355:233), Ebu Davud (893), Tirmızı (276), İbn Mace (892), Nesai (698) ve İbn Hibban (1926) Kolları yaymaktan kastedilen kolları tamamen yere bitiştirip döşek gibi üzerine uzanmaktır.

 

 

 

2671- Hz. Ömer ile Cabir'in bildirdiğine göre Resulullah şöyle buyurmuştur: "Sizden biri secde ettiğinde mutedil olsun ve kollarını köpeğin yaydığı gibi yaymasın."

 

 

 

(Secdedeyken) Dirsekler Üzerine Yaslanmaya Ruhsat Verenler

 

2672- Hakem b. el-A'rac diyor ki: Ebu Zer'i görenlerden biri, onun dirsekleriyle bileklerinin arasının (üzerlerine çok secde etmekten dolayı) karardığını bana bildirdi.

 

2673- Abdullah (b. Mes’ud) şöyle demiştir: "Adem oğlunun kemikleri secde etmesi için hazırlanmıştır. Dirsekler de buna dahildir (onlara abanarak secde edin.)"

 

2674- İbn Avn anlatıyor: Muhammed (b. Sirin)'e dedim ki: "Erkek, dirsekleriyle dizleri üzerine yaslanarak secde edebilir mi?" Şu karşılığı verdi: "Ben bunda bir sakınca görmüyorum."

 

2675- Nafi anlatıyor: İbn Ömer, secde ettiğinde ellerini yanlarına bitiştirirdi.

 

2676- Kays b. es-Seken der ki: Şunların hepsini yapıyorlardı: "Ellerini yanlarına bitiştiriyorlar ve yanlarından ayırıyorlar. Kimisi bitiştiriyor, kimisi ayırıyordu."

 

2677- Nu'man b. Ebi Ayyaş an'latıyor: Sahabe, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazda destek alınmasından ve yaslanmadan şikayette bulundular. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) erkeğin secdede iken dirseklerini dizleri üzerine ya da uylukları üzerine koymakla yardım almasına ruhsat tanıdı.

 

Tahric: Ebu Hureyre'den rivayet olunmuştur: Abdürrezzak (2928), Ahmed (2/339-340), Buhari, et-Tarıh el-Kebir (4/3499), Ebu Davud (898), Tirmizi (286), İbn Hibban (1918), Hakim (1/229) ve Beyhaki (2/117)

 

 

 

2678- Habıb anlatıyor: Bir adam İbn Ömer'e: "Secde ettiğimde dirseklerimi uyluklarımın üzerine koyayım mı?" diye sorunca İbn Ömer şu karşılığı verdi: "Nasıl kolayına geliyorsa öyle secde et."

 

2679- Abdullah b. Mes'ud diyor ki: "Secde ettiğinizde dirseklerle bile (yani yardım alarak) secde edin."

 

 

 

Secdede Eller Başın Neresinde Olur?

 

2680- Ebu ishak anlatıyor: Bera'ya: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ederken yüzünü nereye koyardı?" diye soruldu. "iki elleri arasına yerleştirirdi" cevabını verdi.

 

2681- Vail b. Hucr anlatıyor: Dedim ki: "Mutlaka Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazına bakacağım." Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde etti. Secde ederken, başını, namaza ilk başladığı zamandaki gibi ellerinin arasında gördüm. Elleri kulaklarına yakındı.

 

2682- Vail b. Hucr diyor ki: Resulullah'ı (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ederken gördüm. Elleri kulaklarına yakındı.

 

2683- Salim el-Berrad anlatıyor: Ebu Mes’ud el-Ensari'nin yanına evine gittik.

Ona: "Bize Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazını öğret!" dedik. Bunun üzerine namaz kıldı. Secde ettiğinde avuçlarını başına yakın bir yere koydu.

 

2684- Esved b. Yezid bildiriyor: İbn Ömer'e: "Kişi secde ettiğinde ellerini nereye koyar?" diye sorunca şöyle dedi: "Kolayına gelen bir yere koyar. Ya da nereye denk gelirse oraya koyar."

 

2685- Ebu Hazım anlatıyor: İbn Ömer'e: "Safta olduğum zamanlarda bazen sıkışıklık oluyor. Bu durumda ellerimi nereye koyayım?" diye sorduğumda bana:

"Neresi kolayına geliyorsa oraya koy" cevabını verdi.

 

 

 

Secdede Parmaklarını Kapatanlar

 

2686- Muhammed (b. Sirin) diyor ki: "Onlar (Sahabe), kişi secde ettiğinde

elleriyle şöyle yapmasını müstehap görürlerdi." (Ravi) Ezher bu hadisi

naklederken parmaklarının aralarını kapattı.

 

2687- İbrahim(-i Nehai) şöyle der: "Secde ettiğinde ellerini birleştirme ve parmaklarını yay."

 

2688- Abdurrahman b. el-Kasım şöyle diyor: Hafs b. Asım'ın yanında namaz kıldım. Secde ederken parmaklarımı araladım. Ellerimi kıbleden çevirdim. Selam verince Hafs bana şöyle dedi: "Yeğenim! Secde ettiğin zaman parmaklarının aralarını kapat. Ellerini kıble tarafına doğru çevir. Çünkü eller yüzle beraber secde eder."

 

2689- Vekı bildiriyor: Süfyan(-ı Sevrı) rükuda parmaklarının aralarını açar, secdede ise kapatırdI.

 

 

 

Ne Üzerinde Secde Edilir? Secdenin Yeri Neresidir?

 

2690-2691- Bera şöyle demiştir: "Secde avucun etli tarafı üzerine yapılır."

 

Tahric: Merfu olarak: Ahmed (4/290), İbn Huzeyme (639), İbn Hibban (1915) ve, Hakim (1/227)

 

 

 

2692- Amir b. Sa'd diyor ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secdede avuçları yere koymayı ve ayakları dikmeyi emretmiştir.

 

Tahric: Amir b. Sa'd kanalıyla Abbas b. Abdilmuttalib'den tahrle edenler: Müslim (1/355:491), Ebu Davud (888), Tirmizi (272, 277, 278), Nesai (681, 686) ve İbn Mace (885)

 

 

 

2693- İbrahim(-i Nehai) diyor ki: "Secdenin en azametlisi iki el, iki diz ve iki ayağın başı üzerinde yapılandır."

 

2694- Talk b. Habıb "(Artık bütün) yüzler, Hayy ve KayyOm olan (Allah)m huzurunda eğik durmuştur" (Taha Sur. ılI) ayeti hakkında şöyle demiştir: "Secde; alın, iki el, iki diz ve iki ayak üzerinde yapılır."

 

2695- Hz. Ömer diyor ki: "Adem oğlu, yedi uzuv üzerine secde etmeye yönlendirilmiştir. Bu uzuvlar alın, iki el, iki diz ve iki ayaktır."

 

2696- İbn Abbas diyor ki: "Secde yedi uzuv üzerine yapılır: Alın, iki avuç, iki diz ve iki ayak."

 

2697- İbn Abbas'ın bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Yedi kemik üzerine secde etmekle emrolundum. (Secdeye giderken) ne saçı, ne de elbiseyi toplamakla emredilmedim."

 

Tahric: Buhari (812), Müslim (1/354:229-231), Nesai (683-685) ve İbn Mace (884)

 

 

 

2698- İbn Sirin şöyle demektedir: "(Sahabe ve tabiun) yedi kemik üzerine secde etmeyi müstehap görürlerdi: iki el, iki diz, iki ayak ve alın."

 

2699- Said (b. Cübeyr) diyor ki: İbn Abbas yedi kemik üzerine secde yapılmasını emrederdi: iki eli, iki ayağı, alnı ve iki dizi üzerine.

 

2700- İbn Avn diyor ki: Muhammed (b. Sirin), ayakların parmakları bu şekilde olduğu halde secde etmeyi kerih görürdü. Muhammed, ayak parmaklarını ayaklarının iç tarafına doğru büktü ve: "Parmakları yay" dedi.

 

2701- Ebu'l-Bahterl dedi ki: "Secde ettiğinde ayaklarını dik."

 

 

 

Alın Ve Burun Üzerine Secde Etmek

 

2702- Vail b. Hucr şöyle demektedir: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) alnı ve burnu üzerine secde ettiğini gördüm.

 

Tahric: Ahmed (4/315, 317) ve Taberani (22/65).

 

 

 

2703- İbn Abbas dedi ki: "Sizden biri secde ettiğinde burnunu yere bitiştirsin.

Çünkü Allah bunu sizden istiyor.''

 

2704- İbrahim(-i Nehai) der ki: "Secde, alın ve burun üzerine yapılır."

 

2705. Abdullah b. isa anlatıyor: Yanıma Abdurrahman b. Ebi Leyla geldi. O geldiğinde ben secde ediyordum. Bana şöyle dedi: "Ey İbn isa! Allah için burnunu yere koy!"

 

2706- Said b. Cübeyr der ki: "Kişi alnını yere bitiştirdiği gibi burnunu da bitiştirmezse namazı tamam olmaz."

 

2707. Eyyub anlatıyor: Tavus'a burun üzere secde etmenin hükmü sorulduğunda "Burun yüzün en şereflisi değil midir?" dediği bana bildirildi.

 

2708- Asım dedi ki: İbn Sirin, burnu yere temas etmeyen bir yerde namaz kıldığında başka bir yere yönelirdi.

 

2709- Sabit b. Kays diyor ki: Nafi b. Cübeyr'in burnunu yere temas ettirdiğini gördüm .

 

2710- ikrime anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde ederken burnunu yere koymayan bir adamın yanından geçince şöyle buyurdu: "Alnının değdiği yere burnu değmeden namaz kılan kişinin namazı kabul edilmez."

 

Tahric: Abdürrezzak (2982), Ebu Davud (44), Darakutni (1/348; 2, 3), Hakim (2/270,271) ve Beyhaki (2/104)

 

 

 

2711- Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, secde ettiğinde alnıyla beraber burnunu da yere koyardı.

 

 

 

Burun Üzerine Secde Etmeye Ruhsat Verenler

 

2712- Abdülaziz b. Ubeydillah anlatıyor: Vehb b. Keysan'a dedim ki: "Ey Ebu Nuaym! Bakıyorum da secde ederken alnını ve burnunu yere yapıştırmıyorsun." Şu karşılığı verdi: Ben, Cabir b. Abdillah'ın şöyle dediğini işittim: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) alnının en üst tarafında saçlarının kakülleri üzerine secde ettiğini gördüm.

 

2713- Hasan(-ı Basri) diyor ki: "Dilersen burnun üzerine secde et, dilersen etme."

 

2714- Halid b. Ebi Bekr diyor ki: Kasım ve Salim'i alınları üzerine secde ederlerken gördüm. Burunları ise yere temas etmedi.

 

2715- Amir(-i Şa'bl) burnu üzerine secde etmeyen adam hakkında şöyle demiştir: "(Bu şekilde yaptığı secde) ona yeterlidir."

 

2716- Amir(-i Şa’bi) diyor ki: "Bu şekilde yapılan secde, kişiye zarar vermez."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Rüku'dan Secdeye Gidildiğinde En Önce Hangi Uzuv Yere Konur?