|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Namaz |
Vitr Namazı Erkenmi,
Geçmi, Teheccüdden Öncemi, Sonramı Kılınacağı Ve Geciklen birden fazla başlık
Vitirden Sonraki Namaz
6780. imran b. Hudeyr'in
bildirdiğine göre Ebu Miclez, vitirden sonra iki reklattan başka namaz
kılmazdı."
6781. Süleyman
(et-Teymı)'nin bildirdiğine göre Kasım'a vitirden sonra kılınan iki rek'atın
durumu sorulunca bunun bidat olduğuna dair yemin etti.
6782. Süleyman (et-Teymı)
anlatıyor: Yemen halkından bir adam bu iki rek'atı Ata (b. Ebi Rabah)'a sordu.
Şu karşılığı verdi: "Sizler bu iki rek'atı kılıyor musunuz?''
6783. İbn Abbas diyor
ki: "Her namazdan sonra iki rek'at kılmaya güç yetirebilirsen kıl.''
6784. Ebu'I-Aliye
el-Bera diyor ki: "ibn Abbas'ın vitir namazından sonra iki rek'at namaz
kıldığını gördüm.''
6785. Atıyye el-Avfi'nin
bildirdiğine göre Ebu Said el-Hudri, vitirden sonra namaz kılınmasını mekruh
görürdü.
6786. Kays b. Ubad diyor
ki: ''Vitirden sonra oturup Kur'an okumam bana, vitirden sonra namaz kılmaktan
daha hoş gelir.''
6787. Kays b. Ubad diyor
ki: ''Vitir namazını kıldıktan sonra (namaz kılmak için) kalkmak istersen
(kalkma) oturarak Kur'an oku.''
6788. Leys'in bildirdiğine
göre Mücahid'e vitirden sonraki iki rek'at sorulunca şöyle dedi: "Bu artık
terk edilmiş bir şeydir.''
Vitir Namazından Sonra
Kalkıp Namaz Kılan Hakkında
6789. İbn Abbas şöyle
derdi: "Kişi gecenin başında vitir namazını kıldıktan sonra gecenin sonunda
kalktığı zaman, vitrine bir rek'at daha ekleyerek iki rek'at yapsın. Sonra
(sabah) namaz(ının sünnetini) kılsın. Daha sonra en son kıldığı (bu) namazı tek
rek'atlı yapsın."
6790. Şa'bi'nin
bildirdiğine göre Abdullah b. Ömer de böyle yapardı.
6791. Ebu Kays'ın
bildirdiğine göre Amr b. Meymun da böyle derdi.
6792. Usame b. Zeyd ile
İbn Abbas dediler ki: "Gecenin başında vitir namazı kılıp, sonunda namaz
kılmak için kalkarsan, arzuladığın kadar namaz kıl ve namazını çift yap. Sonra
(en sonunda) bir rek'at vitir kıl."
6793. Hişam'ın
bildirdiğine göre babası (Urve), gecenin başında vitir namazı kılardı. Gece
kalktığında tek rek'at kıldığı vitri çiftlerdi. (bir rek'at daha ekleyerek
namazı iki rek'at yapardı)
6794. Musa b. Talha'nın
bildirdiğine göre Hz. Osman, bir rek'at daha kılarak vitri çift yaparak şöyle
derdi: "Ben bunu sadece yurdundan uzak olan deveye benzetiyorum."
6795. Ebu Kays el-Evdı
Abdurrahman b. Servan diyor ki: Amr b. Meymun'a (gecenin başlangıcında) vitir
kıldıktan sonra uyanan kişinin durumunu sordum. "Bir rek'atla vitri
çiftler" dedi.
6796. MekhOI diyor ki:
"Kişi (gecenin başlangıcında) vitir kıldıktan sonra namaz kılmak için
kalktığında namazlarr çift çift kılar."
"Kişi Namazı Çift
Kılar, (Gece Kalktığında namazları iki iki Kılar) Tek Kıldığı Vitrini Çift
Yapmaz (Vitri Çift Yapmak için Tek Rek'at ilave Etmez)" Diyenler
6797. Sa'd (b. Ebi
Vakkas) diyor ki: "Ben vitri kılıp (daha sonra gece) kalktıktan sonra iki
rek'at iki rek'at namaz kılarrm."
6798. Ammar dedi ki:
"Ben vitir kılarrm. Kalktığımda ikişer ikişer namaz kılarrm. ilk kılmış
olduğum vitri olduğu gibi bırakırrm."
6799. İbn Abbas ve Aiz
b. Amr el-Hecerı diyorlar ki: "Gecenin başında vitir kıldığında sonunda
vitir kılma. Gecenin sonunda vitir kıldığında başında vitir kılma."
6800. Yahya b. Said'in
bildirdiğine göre Ebu Bekr, gecenin başında vitir kılardı.
Kalktığında iki rek'at
iki rek'at namaz kılardı. Said (b. el-Müseyyeb) de böyle yapardı.
6801. Rafi' b. Hadic
diyor ki: "Ben vitri kılarım. Kalktığımda ikişer ikişer namaz kılar,
vitrimi bırakırım."
6802. İbn Abbas diyor
ki: "Gecenin başında vitir kıldıktan sonra (gece) kalkan kişi, iki rek'at
iki rek'at namaz kılsın."
6803. Şa'bi'den
yukarıdaki ifadenin benzeri rivayet edilmiştir.
6804 .. Mücahid'den
yukarıdaki ifadenin benzeri rivayet edilmiştir.
6805. Haccac'ın
bildirdiğine göre Talk b. Muaviye, Alkame'ye bunusorunca: "iki rek'at iki
rek'at namaz kılar" karşılığını verdi.
6806. Said b. Cübeyr
diyor ki' "ikişer ikişer namaz kılar."
6807. Ebu Kays
anlatıyor: Alkame ile karşılaştığımda bu mesele'li ona açınca: "iki rek'at
iki rek'at namaz kıl" dedi.
6808. Ebu Kays
anlatıyor: Alkame'ye bunu sordum. Şöyle dedi: "Vitri kıldıktan sonra
kalktığında sabah oluncaya kadar bir rek'at ile (vitri) çiftle."
6809. İbrahim(-i Nehai)
anlatıyor: Hz. Aişe'ye vitri bozulan kişi sorulunca: "Bu (adam), vitriyle
oynuyor" dedi.
6810. Davud anlatıyor:
Şa'bi'ye vitrini bozan kişi hakkında sordum. Şöyle dedi:
"Biz
sağlamlaştırmakla emrolunduk, bozmakla emrolunmadık."
6811. Yunus anlatıyor:
Hasan'a: "Kişi vitir kıldıktan sonra tekrar uyandığında önünde gece varsa
(ne yapar?)" denilince: "Çift çift (teheccüd) kılar" dedi.
6812. Alkame diyor ki:
"Kişi, gecenin başında vitir kıldıktan sonra kendisinde gecenin sonunda
namaz kılma arzusu belirse sabah oluncaya kadar iki rek'at iki rek'at namaz
kılsın."
6813. Zübeyr b.
Adiyanlatıyor: İbrahim(-i Nehai)'ye vitir kıldıktan sonra uyanan kişinin
durumunu sordum. Şu karşılığı verdi: "ikişer ikişer kılar. Çünkü onlar
(Ashab-ı Kiram ve Tabiun) namazlarının sonunun vitir olmasını müstehap
görürlerdi."
6814. Talk diyor ki:
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu işittim:
"Bir gecede iki vitir olmaz."
Tahric: Tayalisi (1095),
Ahmed (4/23), Ebu Davud (1434), Tirmizi (470), Nesai (1388), İbn Huzeyme (1101)
ve Taberani (8/8247).
Vitir Namazını
Geciktiren Kişi Hakkında
6815-6816. Hz. Ali diyor
ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (sabah) ezan(ı) okunurken
vitir kılardı. (Sabahın) iki rek'at (sünnetin)i ise kametle beraber
kılardı."
(Ravi) Sellam "ilk
ezan okunurken" ibaresini ilave etmiştir.
(Yine) Sellam ekledi:
Ebu ishak'tan bir keresinde bu hadisi şu ifade ile işittim:
"Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) tan ağarırken vitir kılardı."
6817. Ebu'd-Derda diyor
ki: "Çoğu zaman, imam sabah namazında saf yaparken vitir kılarım."
6818. Urve anlatıyor:
Bir adam İbn Mes'ud'a gelerek: "Müezzin (sabahın farzı için) kamet
getirirken vitir kılayım mı?" diye sordu. İbn Mes'ud cevaben: "Olur,
vitir kıl" dedi.
6819. Ebu Miclez diyor
ki: "ibn Abbas, kamet getirilirken vitir kılardı."
6820. Ebu Zabyan
anlatıyor: Biz sabahın ilk aydınlığını beklerken Hz. Ali yanımıza gelerek:
"Namaza, namaza! Şu vakit vitrin kılındığı ne güzel vakittir" derdi.
Kendisi tan ağardığında iki rek'at (sabahın sünnetini) kılardı. Sonra kamet
getirilir ve (sabah) namazını kıldırırdı.
6821-6822. Mesruk
anlatıyor: Hz. Aişe'ye Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) vitrini
sordum. Şöyle dedi: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), gecenin
tamamında vitir kılmıştır. Başında, ortasında. Vefat edeceği gün ise O'nun
vitir namazı, seher vaktine kadar sarkmıştı."
Tahric: Ahmed (6/129,
205), Tirmizi (456), Müslim (1/512:137), Nesai (1390) ve İbn Mace (1185),
6823. Alkame anlatıyor:
İbn Mes’ud ile beraber gecenin tamamında namaz kıldık. Kıraat yaparken sesini
mesciddekilere duyururdu. Kur'an ayetlerini tane tane okur, ayetleri tekrar
etmezdi. Tan ağarmasına, akşam ezanının okunması ile akşam namazından çıkma
arası kadar bir vakit kalmış iken vitir namazını kılardı.
6824. İbn Mes’ud dedi
ki: "Yitir namazı, iki namaz (yatsı namazı ile sabah namazı) arasındaki (herhangi
bir) vakittedir."
6825. İbn Avn anlatıyor:
Şa'bi'ye: "Hangi saatte vitir kılmam sana göre daha hoştur?" diye
sorunca: "Müezzinler (ezan okumak için) boyunlarını uzatıp başlarını
hareket ettirdiklerinde" karşılığını verdi.
6826. ibrahim(-i Nehai)
anlatıyor: Abide (es-Selmani)'ye kamet getirilirken uyanan adamın durumunu
sordum. "Vitir kılabilir" dedi.
6827. Yebere anlatıyor:
Abdullah b. Ömer, ortalık aydınlandığında geldi ve vitir namazı kıldı.
6828. Hz. Ali diyor ki:
"Gecenin her vaktinde Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) vitir
namazı kılmıştır: Gecenin başında, ortasında ve sonunda. Nihayet Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) için vitir, gecenin sonunda sabit olmuştur.''
Tahric: Ahmed (1/78, 85,
86, 104, 137), Abdullah b. Ahmed (1/143, 144, 147), İbn Mace (1186) ve İbn
Huzeyme (1080).
6829. Kuleyb'in
bildirdiğine göre İbn Abbas, geceden akşam namazına kadar olan vaktin geçmesi
kadar geceden vakit kaldığında, vitir namazını kılardı."
6830. Amr b. Şurahbil
anlatıyor: İbn Mes’ud'a ezandan sonra vitir kılınması sorulunca: "Olur,
hatta kametten sonra bile" dedi.
6831. Hakım b. Cabir'in
bildirdiğine göre Ebu Meysere, kabilesine imamlık yapan biriydi. (Bir
keresinde) kavminin yanına geç gelince: "Vitir kılıyordum" diye
kendini savundu.
6832. Ebu Mes’ud diyor
ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gecenin tamamında vitir
kılmıştır: Başında, ortasında ve sonunda. Nihayet vitir namazı seher vaktine
kadar sarkmıştı."
Tahric: Ahmed (5/272),
(4/119), Taberani M. el-Kebh (17/679, 681) ve Taberani M. el-Evsat (6985,
6986).
Sabah Namazının Vakti
Girmeden Önce Vitir Kılmaktan Hoşlananlar
6833. Ebu Said'in
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:
"Sabah vaktine girmeden önce vitir namazını kılın."
Tahric: Abdürrezzak
(4589), Ahmed (3/37), Müslim (1/519:160, 161), Tirmizi (468), Nesai (1392), İbn
Mace (1189), İbn Huzeyme (1089) ve Hakim (1/301).
6834. İbrahim(-i Nehai)
diyor ki: "Onlar (Ashab-ı Kiram ve Tabiun), gecenin sonunda vitir namazı
kılmayı severlerdi."
6835. İbrahim(-i Nehai)
diyor ki: "Vitir gecededir, sahur gecededir.
6836. İbrahim(-i Nehai)
diyor ki: "Gecenin başında vitir namazı kılmak güzeldir.
En faziletlisi gecenin
sonunda kılmaktır."
6837. İbrahim(-i Nehai),
Hasan(-ı Basri) ve Ata (b. Ebi Rabah) şöyle dediler:
"Vitir
gecededir."
6838. Ömer b. el-Hattab
şöyle dedi: "Gece vitir namazını kılmam bana, geceyi ihya edip de sabah
namazı vakti girdikten sonra vitir namazını kılmamdan daha sevimlidir."
6839. Ebu Habıb
anlatıyor: İbrahim(-i Nehai)'ye: "Hz. Ali'nin ''Şu saat vitir namazının
kılındığı ne güzel saattir'' dediği saat hangi saattir?" diye sordum.
"Tan ağarmasından önceki karanlık" dedi.
Vitir Namazını Kılmadığı
Halde Sabah Namazını Kılan Kişi Hakkında
6840-6841. Ebu
Saidi'l-Hudri diyor ki: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
münadisi şöyle seslendi: "Tan ağardıktan sonra vitir yoktur."
Tahric: Tirmizi (2/333:
469).
6842. Hasan(-ı Basri)
dedi ki: "Sabah namazını kıldıktan sonra güneş doğarsa vitir geçmiş
demektir."
6843. İbrahim(-i Nehai)
ve Ata (b. Ebi Rabah) şöyle dediler: "Sabah namazını kıldıktan sonra güneş
doğarsa vitir olmaz."
6844. Hasan(-ı Basri)
diyor ki: "Sabah namazından sonra vitir yoktur."
6845. Şa’bi dedi ki:
"Vitir kılmadığı halde sabah namazı kılan kişi üzerine vitir yoktur."
6846. MekhOI dedi ki:
"Kim vitir kılmadığı halde sabahlarsa, artık onun üzerine vitir
yoktur."
6847. Said b. Cübeyr
diyor ki: "Tan ağardığında artık vitir kılma. Geceye ait bir namazı nasıl
gündüz namazları içine koyarsın ki?!"
Namazda iken Sakala
Dokunmak
6848. Hakem diyor ki:
"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) çoğu kere namazda eliyle şöyle
yapardı." Ravi bunu göstermek için eliyle sakalını sıvazladı.
6849. Mücahid dedi ki:
"Kişi namazında bir kere sakalına dokunsun ya da bir daha yapmasın"
denilmiştir.
6850. Yunus diyor ki:
"Said b. Cübeyr'İn namaz kılarken sakalına dokunduğunu gördüm."
6851. Muhtar b. Said
dedi ki: "Bir gün Kasım b. Muhammed'in namaz kılarken sakalını tuttuğunu
gördüm."
6852. Ezher anlatıyor:
İbn Avn'a: "Muhammed b. Sirin'in namazda sakalına dokunduğunu gördün
mü?" diye sordum. "Onun bir çok kere namazda sakalına dokunduğunu
gördüm I" cevabını verdi.
6853. Abdülmelik b. Amr
b. Huveyris diyor ki: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
namazdayken sakalına dokunduğu olurdu."
Tahric: Abdürrezzak
(3317), Ebu Davud el-Merasil (48) ve Beyhaki (2/264).
6854. Ma'mer kanalıyla
bir zat şöyle anlatmıştır: Said b. el-Müseyyeb, bir adamın namazda sakalıyla
oynadığını görünce: "Şunun kalbi huşu içerisinde olsaydı azalan da huşO
içerisinde olurdu" dedi.
Tahric: Hakim
et-Tirmizi, Nevadiru'I-Usul'de zayıf bir isnadla Ebu Hureyre hadisinden tahric
etmiştir; bak: Iraki, Tahricu'l-İhya (1/151).
Namazda inleyen veya
Sesli Bir Şekilde Nefes Alıp Veren Kişi Hakkında
6855. İbrahim(-i Nehai)
diyor ki: "Namazda inleyen kişinin namazı bozulmuştur."
6856. Muğire'nin
bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), namazda ah çekmeyi mekruh görürdü.
6857. İbn Salim'in
bildirdiğine göre Şa’bi, namazda sesli bir şekilde nefes alıp vermeyi mekruh
görür ve: "Konuşmaya benziyor" derdi.
"Sabah Olsa Bile
(Kılmayan Kişinin) Vitir Namazını Kaza Etmesi Gerekir" Diyenler
6858. Şa’bi diyor ki:
"Gündüzün yarısı olsa da vitrini terk etme (kılmadıysan kaza et)."
6859. Şa’bi, Ata (b. Ebi
Rabah), Hasan(-ı Basri), Tavus ve Mücahid diyorlar ki: "Güneş doğsa da
(kılamadığın) vitri terk etme."
6860. Ata (b. Ebi Rabah)
ve Tavus dediler ki: "Güneş doğuncaya kadar vitri kılmayan kişi, vitri
(yine de) kılsın."
6861. Vebere anlatıyor:
Abdullah b. Ömer'e vitir namazı kılmadan sabahlayan adamın durumunu sorunca
şöyle dedi: "Söyle bakalım, güneş doğuncaya kadar uyuyup da sabah namazı
kılmasan kazasını kılmayacak mısın?" İbn Ömer, bu ifadesiyle sanki
"Yitir namazını kılmaı!" demek istiyor gibiydi.
6862. Abbad b. Mansur
anlatıyor: Said b. Cübeyr'e sabah vakti girinceye kadar vitir namaz kılmayan
adamın durumu sorulduğunda şöyle dediğini işittim: "Bir sonraki gece iki
vitir kılar."
6863. Abdurrahman b.
el-Kasım diyor ki: "Babam tan ağardıktan sonra vitir namazı kıldı."
6864. İbn Avn anlatıyor:
Muhammed (b. Sıri'n)'e: "Uyuyup da sabahlayan kişi sabah uyandıktan sonra
tek rek'at vitir kılar mı?" diye sordum. "Bunda bir sakınca
görmem" dedi.
6865. Şu'be anlatıyor:
Hammad (b. Ebi Süleyman)'a güneş doğuncaya kadar vitir namazı kılmayan adamın
durumunu sordum. "Vitri kılmasından daha çok hoşlanınm" dedi. Hakem'e
sordum. "Dilerse kılmaz" cevabını verdi.
6866. Muaviye b. Kurra
anlatıyor: Bir adam Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek:
"Ya Resulallah! Vitir namazı kılmadan sabahladım" dedi. Hz. Peygamber
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Vitir sadece gece olur" buyurdu. Adam
yine: "Ya Resulallah! Vitir namazı kılmadan sabahladım" deyince Hz.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Vitir sadece gece olur"
buyurdu. Adam tekrar: "Vitir namazı kılmadan sabahladım" deyince
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) üçüncü ya da dördüncüde şöyle buyurdu:
"Öyleyse vitir namazını kıl."ı
6867. İbrahim(-i Nehai),
Hasan(-ı Basri) ve Ata (b. Ebi Rabah) diyorlar ki: "Tan ağardığı halde
vitri kılmazsan, sabah namazını kılmadığın sürece vitri kıL"
ı Abdürrezzak (4607);
el-Ağarr el-Müzeni'nin hadisinden mevsUlen: Taberani (1/891) ve Beyhaki
(2/479).
6868. Mesruk diyor ki:
"Sabah namazına yetişse bile vitir namazı kılar."
6869. Ebu Meryem
anlatıyor: Adamın biri Hz. Ali'ye gelerek: "Gece boyunca uyudum, güneş
doğuncaya kadar vitir kılmayı unuttum" deyince Hz. Ali: "Uyanıp'
hatırladığında kıl" dedi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |