m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Namaz

 

Ramazan Gecelerinde Teravih / Teheccud

 

Ramazan (Teravih) Namazı

 

7753. Saib (b. Yezid)'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, Ramazan'da insanları Ubey ile Temim'in imamlığında topladı. Bu ikisi halka 11 rek'at (teravih) kıldırıyorlar ve (her rek'atta) iki yüz ayet okuyarlardı.

 

7754. Ebu Osman der ki: Hz. Ömer, Ramazan'da (teravih kıldırmaları için) Kur'an hafızlarını çağırdı ve seri okuyanlara (her rek'atte) otuz ayet, orta hızda okuyanlara yirmi beş ayet ve yavaş okuyanlara ise yirmi ayet okumalarını emretti.

 

7755. Ali b. el-Akmer der ki: Mesruk, bir rek'atın kıyamında Ankebut suresini okudu.

 

7756. İbn Ebi Muleyke der ki: "Ramazan ayında insanlara (teravih) kıldırıyor ve rek'at içinde de Fatır suresi gibi aynı uzunlukta olanları okuyordum. Fakat cemaatin bunu azımsadıklarına dair bir bilgi bana ulaşmadı.

 

7757. Vika der ki: "Said b. Cübeyr, (teravihte) her rek'atta yirmi beş ayet okuyordu."

 

7758. Ömeri'nin babasından bildirdiğine göre Ömer b. Abdilaziz, Ramazan'da (teravihte) okuyan (imam)laral her rek'atte on ayet okumalarını emrediyordu.

 

7759. imran b. Hudeyr der ki: Ebu Miclez, Ramazanıda (teravihi) mahallede kıldırıyor ve her yedi günde hatim indiriyordu.

 

7760. Abdurrahman b. irak b. Malik, babasından bildiriyor: "Ramazan ayında öyle insanlara yetiştim ki, kıyamın uzunluğundan dolayı (ayakta durabilmek için) kendilerine tutunacakları ipler bağlanıyordu."

 

7761. Hasan(-ı Basri) der ki: "Her kim Ramazan'da halka imamlık yaparsa, onlara kolayı tercih etsin. Şayet okuyuşu yavaş ise Kur'an'ı (tüm Ramazan'da) bir kere hatmetsin. Şayet okuyuşu bundan hızlı ise bir buçuk hatim indirsin. Eğer okuyuşu hızlı ise (ayda) iki kere hatim indirsin."

 

 

 

Ramazan'da (Teravih) Kaç Rek'at Kılınır?

 

7762. Abdullah b. Kays der ki: Şüteyr b. Şekel, Ramazan'da yirmi rek'at ve vitir namazı kılyordu.

 

7763. Ebu'I-Hasna der ki: Hz. Ali, Ramazan'da bize namaz kıldıran adama (imama) yirmi rek'at kıldırmasını emretti.

 

7764. Yahya b. Said'in bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab, onlara namaz kıldıran adama yirmi rek'at kıldırmasını emretti.

 

7765. Nafi b. Ömer der ki: İbn Ebi Müleyke, Ramazan'da yirmi rek'at namaz kıldınyar ve her rek'atta da Fatır süresini okuyordu.

 

7766. Abdülazız b. Rufey der ki: Ubey b. Ka'b, Medine'de insanlara, Ramazan'da yirmi rek'at namaz ve üç rek'at vitir namazı kıldınyordu.

 

7767. Ebü ishak'ın bildirdiğine göre Haris (el-A'ver), Ramazan'da gecede insanlara yirmi rek'at namaz ve rükudan önce de kunut akuyarak üç rek'at da vitir namazı ile imamlık yapıyordu.

 

7768. Rebi'nin bildirdiğine göre Ebu'I-Bahterl, Ramazan'da beş tervıha (yani yirmi rek'at) ve üç rek'at da vitir namazı kıldırıyordu.

 

7769. Hasan b. Ubeydillah der ki: Abdurrahman b. el-Esved bize Ramazan'da kırk rek'at teravih ve yedi rek'at ile de vitir namazı kıldırıyordu.

 

7763. Ebu'l-Hasna der ki: Hz. Ali, Ramazan'da bize namaz kıldıran adama (imama) yirmi rek'at kıldırmasını emretti.

 

7764. Yahya b. Said'in bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab, onlara namaz kıldıran adama yirmi rek'at kıldırmasını emretti.

 

7765. Nafi b. Ömer der ki: İbn Ebi Müleyke, Ramazan'da yirmi rek'at namaz kıldırıyor ve her rek'atta da Fatır saresini okuyordu.

 

7766. Abdülazız b. Rufey der ki: Ubey b. Ka'b, Medine'de insanlara, Ramazan'da yirmi rek'at namaz ve üç rek'at vitir namazı kıldırıyordu,

 

7767. Eba ishak'ın bildirdiğine göre Haris (el-A'ver), Ramazan'da gecede insanlara yirmi rek'at namaz ve rükadan önce de kunat okuyarak üç rek'at da vitir namazı ile imamlık yapıyordu.

 

7768. Rebi'nin bildirdiğine göre Ebu'l-Bahterl, Ramazan'da beş tervıha (yani yirmi rek'at) ve üç rek'at da vitir namazı kıldırıyordu.

 

7769. Hasan b. Ubeydillah der ki: Abdurrahman b. el-Esved bize Ramazan'da kırk rek'at teravih ve yedi rek'at ile de vitir namazı kıldırıyordu.

 

7770. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: ''Yetiştiğim (sahabiler) vitir ile beraber yirmi üç rek'at namaz kılıyorlardı."

 

7771. Davud b. Kays der ki: (Yaşım itibariyle) Ömer b. Abdilazız ile Eban b.

Osman zamanında insanlara Medine'de yetiştim. Otuz altı rek'at teravih ve üç rek'at ta vitir namazı kılıyorlardı.

 

7772. Said b. Ubeyd'in bildirdiğine göre Ali b. Rebia, Ramazan'da insanlara beş terviha (yirmi rek'at) teravih ve üç rek'at ta vitir namazı kıldınyordu.

 

7773. Vika der ki: Said b. Cübeyr, Ramazan'da bize ilk yirmi gecede yirmi dört rek'at teravih kıldırarak imamlık yapıyordu. Son on gün olduğu zaman mescidde i'tikafa girip bize otuz beş rek'at teravih namazı kıldırdı. 

 

7774. İbn Abbas'ın bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Ramazan'da vitir namazı ile beraber yirmi rek'at namaz kılıyordu.

 

Tahric: İbn Ebi Şeybe MÜsned (Metalib 598), Abd b. Humeyd (653), Taberani M. el-Kebir (11/12102), İbn Adiy (1/240) ve Beyhaki (2/496).

 

 

 

Ramazan'da Kıyamı (Teravih Kılmayı) Benimseyenler

 

7775. Zeyd b. Vehb der ki: "Abdullah (b. Mes'ud), Ramazan'da bize imamlık yapıyordu."

 

7776. Ebu Bekr b. Ayyaş der ki: Ata (b. Ebi Rabah)'a Hz. Ali'nin Ramazan'da onlara namaz kıldırıp kıldırmadığını sordum. "Hz. Ali'nin ashabının en hayırlıları Zazan ile Ebu'l-Bahterl idi. Diğerleri ise evahalilerini Ramazan'da mescide çağırıp onlara imamlık yapıyorlardı" cevabını verdi.

 

7777. Ebu Zer anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber oruç tuttuk. Ramazan ayının son haftasına kadar bize farz namazdan başka bir namaz kıldırmadı. Ramazan'ın bitmesine bir hafta kala gecenin üçte biri geçinceye kadar namaz kıldırdı, altıncı gün namaz kıldırmadı, beşinci gün gecenin yarısına kadar bize namaz kıldırdı. Biz de dedik ki: "Ey Allah'ın Resulü! Bu gecenin geri kalan kısmında da bize nafile namaz kıldırsanız." Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Her kim imam namazı bitirinceye kadar onunla namaz kılarsa geceyi ibadetle geçirmiş gibi sevap yazılır."

Sonra Ramazan ayının son üç günü kalıncaya kadar bize namaz kıldırmadı, üçüncü gün kıldırdı çoluk çocuğunu da çağırdı ve: "Felah"ı geçirme korkusuna düşünceye kadar bize namaz kıldırdı. -Ebu Zer'e "Felah nedir?" diye sorunca: "Sahurdur" dedi.

 

Tahric: Ahmed (5/159, 163), Darimi (1777), Ebu Davud (1370), Tirmizi (806), Nesai (1298, 1287) ve İbn Mace (1327), İbn Huzeyme (2206), İbn Hibban (2547).

 

 

 

7778. Nuaym b. Ziyad Ebu Talha el-Enmarı bildiriyor: Nu'man b. Beşir'i Humus'un minberi üzerinde işittim, şöyle diyordu:

Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber yirmi üçüncü gecede gecenin ilk üçte birine kadar (teravih) namaz(ı) kıldık. Keza yirmi beşinci gecede gecenin yarısına kadar birlikte (teravih) namaz(ı) kıldık. Nihayet yirmi yedinci gecede de beraber (geç saatlere kadar) ibadette kaldık, hatta neredeyse sahuru kaçırdığımızı bile zannettik.

 

Tahric: Ahmed (4/272), Nesai (1299), İbn Huzeyme (2204) ve Hakim (1/440).

 

 

 

7779. Huzeyfe der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Ramazan'dan bir gece yaprakları soyulmuş hurma dallarından yapılmış bir hücrede bize namaz kıldırdı. Sonra kendi üzerine bir kova su döktü ve: "Allahu ekber, zu'l-melekut vel ceberut vel-kibriya vel-azamet" buyurdu.

 

7780. Ebu Hureyre'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Ramazan'ın teravih namazlarına zorlamaksızın teşvik ederdi.

 

Tahric: Ahmed (2/281, 523), Müslim (1/523: 173), Ebu Davud (1366), Tirmizi (808, Nesai (2508, 3423).

 

 

 

7781. ikrime'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Ramazan ayında odalarından birinde namaz kıldı ve insanlar da onun sesine uyarak namaz kıldılar. Cemaatin kendi sesine uyduklarını öğrenince sesini kıstı.

 

7782. Zeyd b. Vehb der ki: Abdullah (b. Mes'ud), Ramazan'da bize imamlık yapıyordu ki ayın bitmesine bir gece kala imamlığı bıraktı.

 

7783. Ebu Abdirrahman'ın bildirdiğine göre Hz. Ali, Ramazan'da insanlara (teravih namazı) kıldırdı.

 

7784. Velid b. Ali, babasından bildiriyor: Suveyd b. Gafele, yüz yirmi yaşında olduğu halde Ramazan ayında teravih namazında bize imamlık yapıyordu.

 

7785. Abdurrahman b. Abdi'l-Kari der ki: Ömer b. el-Hattab, Ramazan ayında çıktı. insanlar ise (Mescid-i Nebevi'de) dağınık vaziyette namaz kılıyorlardı. Bunun üzerine: "Bu insanları tek bir kari (imam) arkasında toplasak elbette daha hayırlı olurdu" dedi. Böylece cemaatı Ubey b. Ka'b'ın imamlığında bir araya getirdi.

 

7786. Ebu Seleme'nin bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), zorlama ve emir olmaksızın Ramazan', ikameye (yani teravih namazına) teşvik ederdi. 

 

7787. Ebu Seleme b. Abdirrahman, babası Abdurrahman b. Avf'tan bildiriyor:

Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Allah sizin üzerinize orucunu farz kıldı, ben de (bu ayın) kıyamını (teravih namazını) size sünnet kıldım. O halde inanarak ve sevabını Allah'tan umarak oruç tutan kimsenin bundan önce geçen bütün günahları bağışlanır" buyurdu.

 

Tahric: Ahmed (1/194, 195, 191), Nesai (2518, 2519, 2520), İbn Mace (1328) ve İbn Huzeyme (2201).

 

 

 

7788. Hişam b. Urve'nin, babasından bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab, Ubey (b. Ka'b)'a Ramazan ayında insanlara namaz kıldırmasını emretti.

 

 

 

Ramazan'ın Kıyamı (Teheccüdü)

 

7789. İbn Abbas anlatıyor: Hz. Ömer, Ramazan'da yanında sahur yapmam için beni çağırdı. Mescid(-i Nebevi)'den çıkan insanların gürültüsünü işitince: "Bu da neyin nesi?" diye sordu. "Mescid'den çıkan insanların gürültüsü" cevabını verdiler. Bunun üzerine: "Geceden geriye kalan, geçip gidenden daha hayırlıdır" dedi.

 

7790. Abdurrahman b. Abdi'l-Kari der ki: Hz. Ömer, insanların uyuduğu saat hakkında: "(Bilakis) onların içinde namaz kıldığı saat benim daha çok hoşuma gider" dedi.

 

7791. Ebu Yezid el-Medını der ki: İbn Abbas, Ramazan'ın kıyamı hususunda:

"Ramazan'da terkettikleri şeyler, ikame ettiklerinden daha faziletlidir" dedi.

 

7792. Ebu'l-Mu'temir der ki: Hasan(-ı Basri)'ye "Halka hangi saatte (teheccüd) namaz(ı) kıldırayım?" diye sordum. "Kavmi ne daha faydalı olan saate bak" cevabını verdi.

 

7793. Hakem der ki: "Onlar, Ramazan ayında kıyamdan (teheccüdden) önce uyku uyuyorlardı."

 

7794. Hz. Ömer: "Sizler gecenin en faziletli olan sonunu terk ediyorsunuz" dedi.

 

7795. Habıb der ki: Bir adam "Gece gitti" deyince Hz. Ömer: "Geceden geri kalan, gidenden daha hayırlıdır" dedi.

 

 

 

Ramazan'da insanlarla Beraber Teheccüd Kılmayanlar

 

7796. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, Ramazan ayında insanlarla beraber teheccüd kılmazdı. Diğer taraftan Kasım ile Salim de aynı şekilde insanlarla beraber kılmazlardı.

 

7797. Mücahid der ki: Bir adam İbn Ömer'e; "Ramazan ayında imamın arkasında teheccüd kılayım mı?" diye sorunca; "Eşek gibi yorulursun" karşılığını verdi.

 

Tahric: Abdürrezzak (7742) ve Mervezi'nin Muhtasar Kıyam el-Leyl'inde (5.231) ..... lafzıyla geçmektedir.

 

 

 

7798. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Tekrarlayacağım bir veya iki süremin olması bana, Ramazan ayında imamın arkasında teheccüd kılmamdan daha hoş gelir,"

 

7799. A'meş der ki: İbrahim(-i Nehai) insanlara farz namazlarda imamlık yapardı. Ramazan teheccüdünde ise imamlık yapmazdı. Alkame ve Esved de böyleydi.

 

7800. A'meş der ki: İbrahim ve Alkame, Ramazan'da insanlarla beraber teheccüd kılmazlardı.

 

7801. Ömer b. Osman der ki: Hasan(-ı Basri)'ye: "Ey Ebu Said! Ramazan geliyor. insanlar mescitlerde (teheccüd) kılıyorlar. Sen, ne dersin, insanlarla beraber mi kılayım namazı, yoksa kendim mi?" diye sordum. "Kuran'ı kendi ağzınla okuman, senin üzerine Kur'an okunmasından bana daha hoştur" cevabını verdi.

 

 

 

Ramazan'da İmamın Arkasında Namaz Kılanlar

 

7802. Abdullah b. es-Saib der ki: Ramazan'da halka namaz kıldınyordum. Yine bir gün namaz kıldınyorken Mescid'in kapısından Hz. Ömer'in tekbir sesini işittim. Umreci olarak gelip içeri girdi ve arkamda namaz kıldı.

 

7803. Leys'in bildirdiğine göre Tavus, Ramazan ayında insanlarla beraber namaz kılıyor, kendisi münferit namaz kılıyor, fakat onlarla beraber rüku ve secde yapıyordu.

 

7804. İbn Avn'ın bildirdiğine göre Muhammed (b. Sirin), Ramazan'da insanlarla beraber teheccüd kılmayı tercih ederdi.

 

 

 

Bir Kenarda Nafile Namazı Kılan Grup

 

7805, İbrahim(-i Nehai) der ki: "imam, Ramazan ayında insanlara namaz kıldırırken, gece (teheccüd) namazı kılanlar mescidin bir köşesinde namaz kılıyorlardı.

 

7806. Eyyub der ki: Abdullah b. Ebi Muleyke'yi gördüm. Ramazan'da (Kabe'de) Makam-ı İbrahim'in arkasında, bir grup cemaate namaz kıldırıyordu. Mescid-i Haram'ın diğer taraflarında ise insanların kimisi Kabe'yi tavaf ediyor, kimisi de (münferit) namaz kılıyorlardı.

 

7807. Eş'as b. Ebi'ş-Şa'sa der ki: Mekke'de ibnü'z-Zübeyr zamanında Ramazan'da imamın ayrı olarak bir gruba namaz kıldırdığına ve diğer insanların da Mescid(-i Haram)'ın etraflarında namaz kıldıklarına şahit oldum .

 

7808. Abdülmelik b. Umeyr der ki: Şibs b. Rib'ı'yi Ramazan'da gördüm. insanlar cemaatle namazda iken onların arasında yer alan Şibs ve bir grup insan, tek başlarına namaz kılıyorlardı. Hatta Şibs'i tek başına bir örtünün içinde namaz kılarken gördüm.

 

7809. İbrahim(-i Nehai) der ki: "imam, mescidde insanlara namaz kıldırıyor ve gece namazı kılanlar ise mescidin köşelerinde kendi başlarına namaz kılıyorlardı."

 

 

 

Tervihalar Arasında Namaz

 

7810. Katade'nin bildirdiğine göre (Yunus) İbn Cübeyr ile Hasan(-i Basri) iki terviha arasında teheccüd kılan kimse hakkında: "Okur, imam (namaza) kalkınca da onunla beraber namaza dahilolur" dediler.

Şu'be; "Onlardan (Hakem ve Hammad'dan) birisi mekruh gördü, diğeri ise kerih görmedi" dedi.

 

7811. Harun b. Ebi Meryem'in bildirdiğine göre ibnü'I-Esved, insanlara kırk rek'at teravih ve vitir namazı kıldırırdı. Ayrıca iki tervıha arasında kendisi on iki rek'at namaz kıldı.

 

7812. Bahır b. Reysan bildiriyor: Kendisi Ubade b. es-Samit'in yanında bulunuyorken, Ramazan'da imam teravih namazı kıldırdığı zaman, aralarda bazı kimselerin namaz kılmalarına şahit olmuş. Ubade, onları bundan menetmeye çalıştıysa da ona aldırmadan devam ederek onun uyarısını kulak ardı etmişler. Nihayet ravi, Ubade'nin, bu davranışlarından dolayı onları dövdüğünü görmüş.

 

7813. Habıb İbn Ebi Amre'nin bildirdiğine göre Said b. Cübeyr, iki tervıha arasında ''Namaz" çağrısı yapılmasını mekruh görürdü.

 

 

 

Ramazanda Ta'kib (Mescidden Ayrıldıktan Sonra insanların Mescide Geri Dönmeleri)

 

7814. Said'in bildirdiğine göre Katade ile Hasan(-ı Basri), Ramazan'da ta'kıbi mekruh görürlerdi.

 

7815. Enes der ki: ''Bunda (ta'kibde) bir sakınca yoktur. Çünkü ancak umdukları bir hayra dönüyorlar ve korkmuş oldukları bir şerden sakınmış oluyorlar."

 

7816. Rabi der ki: Hasan(-ı Basri), Ramazan'da ta'kıbi mekruh gördü ve:

''İnsanları usandırmayın" dedi.

 

 

 

imam Kaç Rek'at'ta Bir Selam Verir

 

7817. Muhammed b. ishak der ki: Ebu Amr, Ramazan'da Ebu Hureyre'nin arkasında namaz kıldı ve iki rek'atta bir selam veriyordu. Nihayet kalktı ve tek rek'atla vitir namazını kıldırdı.

 

7818. A'meş der ki: Yahya b. Vessab, Ramazan ayında teheccüd namazında imamlık yapıyor; ancak dört rek'atta bir selam veriyordu.

 

 

 

Ramazan'ın Son Gününün Gecesinde Teravih Namazı Kılan

 

7819. Hasan b. Ubeydillah der ki: "Abdurrahman b. el-Esved, Ramazan bayramı (arefe) gecesinde bize teravih namazı kıldırıyordu."

 

 

 

Ramazan'da Halka Namaz Kıldırana Ücret Verilmesi

 

7820. Ebu iyas Muaviye b. Kurre der ki: Ben, Amr b. en-Nu'man b. Mukarrin'in yanında kalıyordum. Ramazan ayı gelince Mus'ab b. ez-Zübeyr tarafından gönderilen bir adam iki bin dirhemle çıkageldi ve sonra (Amr'a): "Vali sana selam söylüyor ve diyor ki: Şerefli bir okuyucuyu katımızdan kendisine iyilik dokunmadan bırakmayız. Ai şu iki bin dirhemi, bir aylık nafakan olsun." Bunun üzerine Amr:

"Valiye selamımı ilet ve Allah'a yemin olsun ki dünyalık bir yarar için Kur'an'ı okumadığımızı ona söyle" diyerek parayı geri çevirdi.

 

Tahric: Beyhaki: Şuabu'l-İman (2633=2392)

 

 

 

7821. Ebu ishak'ın bildirdiğine göre Abdullah b. Ma'kıl, Ramazan ayında insanlara namaz kıldırdı. Ramazan bayramı olunca Ubeydullah b. Ziyad kendisine beş yüz dirhem ile güzel bir elbise gönderdi. Fakat o, bunları geri çevirerek: "Biz Kur'an karşılığı ücret almayız" dedi.

 

7822. Kasım b. Abdirrahman der ki: "Kur'an karşılığı ücret alınmaz."

 

7823. Bir adamın bildirdiğine göre Said b. Cübeyr, Ramazan'da insanlara namaz kıldırdı. Haccac(-ı Zalim) de kendisine bir pelerin gönderdi; o ise bu kıyafeti kabul etti.

 

7824. Zazan der ki: "Her kim Kur'an', okuyup ta karşılığında para alırsa kıyamet gününde yüzü, üzerinde eti olmayan kemik olarak gelir."

 

Tahric: İsnadı hasendir. Ebu Nuaym Hilye (4/199). Ayrıca Bureyde hadisinden rivayet olunmuştur: Beyhaki Şuabu'l-iman (2625=2384)

 

 

 

7825. Abdullah b. Şibl der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Kur'an'ı okuyun, fakat onunla geçiminizi sağlamayın, onu vasıta kılarak kazancınızı arttırmayın, on(un ayetlerinin hükümlerinde) kuşkuya düşmeyin ve aşırıya kaçmayın" buyurdu.

 

Tahric: Abdürrezzak (19444), Ahmed (3/428, 444), Taberani M. el-Evsat (2592), Ebu Ya'la (1515=1518), Tahavi (3/18) ve Beyhaki (2/17).

 

 

 

7826. Hz. Ömer: "Kur'an okuyarak insanlardan maddi yarar talebinde bulunacak bir topluluk gelmeden önce Kur'an okuyup onunla Yüce Allah'tan isteyin" dedi.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Yolda Namaz Kılmak