m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Namaz

 

Seferi'nin Namaz Kısaltması

 

Ne Kadarlık Mesafede Namaz Kısaitılir?

 

8197. Ebu Said'in bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir fersahlık mesafe çıktığı zaman namazı kısaltırdı.

 

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (Metalib 2/735), Abd b. Humeyd (947) ve İbn Adiy Kamil (5/1734).

 

 

 

8198. Nezzal anlatıyor: Hz. Ali, Nuhile'ye çıkmıştı. Burada öğle ve ikindiyi ikişer rekat kıldı. O gün geri döndü ve bize şöyle dedi: "Size Peygamberinizin (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sünnetini öğretmek istedim.''

 

Tahric: İbn Hazm Muhalla (5/6-7:513).

 

 

 

8199. İbrahim b. Meysere, Enes'in şöyle dediğini işitmiştir: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Medine'de öğle namazını dört rekat, Zü'I-Huleyfe'de -ikindi namazını iki rekat kılmıştır."

 

8200. Enes anlatıyor: "Medine'de Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber öğle namazını dört rekat, Zü'I-Huleyfe'de ikindi namazını iki re kat kıldım."

 

Tahric: Ahmed (3/177, 110, 111, 112), Darimi (1508), Buhari (1089), Müslim (1/480:11), EbU Davud (1195) ve Tirmizi (546).

 

 

 

8201. Amir(-i Şa’bi) diyor ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sefere çıktığı zaman Zü'I-Huleyfe'den itibaren namazı kısaltırdı."

 

8202. İbrahim(-i Nehai)'nin bildirdiğine göre Huzeyfe, Kufe ve Medain arasında namazları iki rekat kılardı.

 

8203. İbn Abbas der ki: "Namaz bir gün ve bir gecelik mesafede kısaitılır."

 

8204. İbn Ömer der ki: "Namaz, üç millik mesafede kısaitılır."

 

8205. İbrahim(-i Nehai)'den bildirdiğine göre Mesruk, (Kufe ile Basra arasındaki bir yer olan) Vasıt'a kadar (gideceğinde) namazı kısaıtarak kılardı.

 

8206. Ebu Vail der ki: "Mesruk ile beraber (Vasıt'ta bir yer olan) Silsile'ye gitmek üzere yola çıktık. Namazı kısaıtarak kıldı. Orada iki sene kaldı. Bu süre zarfında namazları kısaıtarak kıldı. Geri döndüğünde de (şehre) girinceye kadar namazı kısalttı."

 

8207. Yahya b. Yezid el-Hunai anlatıyor: Enes b. Malik'e, namazın kısaltılmasını sordum. Şöyle cevap verdi: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) üç millik veya üç fersahlık mesafeye -ki şüphe eden ravi Şu' be' dir- çıktığı zaman namazları iki re kat kılardı."

 

Tahric: Ahmed (3/129), Müslim (1/481:12), Ebu Davud (1194) ve İbn Hibban (2745).

 

 

 

8208. Hasan(-ı Basri) der ki: "Namaz, iki gecelik mesafede kısaitılır."

 

8209. Muğire anlatıyor: Haris, İbrahim(-i Nehai)'ye: "Medain'e kadar (sefere çıktığımda) namazı kısaltayım mı?" diye sorduğunda ona şöyle cevap verdi: "Kuşkusuz Medain yakındır; ama Ehvazi ve buna benzer yerler(e yolculuk yapacağında kısalt)."

 

8210. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Abdullah'ın öğrencileri Vasıt, Medain ve bunlar gibi yerlere yolculuk yapacaklarında (namazları) kısaltmazlardı."

 

8211. Şa’bi der ki: "Şayet Deyru's-Sealib'e yolculuk etseydim namazı kısaltırdım."

 

8212. Zekeriyya kanalıyla Amir'den bu sözün benzerini nakledilmiştir. Ancak Vekı: "Şayet (Deyru's-Sealib'e) çıksaydım" ifadesini kullanmıştır.

 

8213. Ebu'ş-Şa'sa der ki: "Namaz, altı millik yürüyüş mesafesinde kısaltılır."

 

8214. Süveyd b. Gafele der ki: "Namaz, üç günlük yürüyüş mesafesinde kısaltılır."

 

8215. imran b. Müslim veya başkasından nakledildiğine göre Şa’bi, Vasıt'a kadar yolculuk yapacağında namazı kısaitırdi.

 

8216. isa b. Ebi Azze der ki: "Şa’bi'nin Vasıt'a yolculuk yaparken namazı kısalttığını gördüm."

 

8217. Ebu Hibera anlatıyor: İbn Abbas'a: "Ubulle'ye giderken (namazı) kısaltayım mı?" diye sorduğumda: "Oraya bir günde gidip gelebiliyor musun?" diye sordu. Ben: "Evet" cevabını verince şöyle dedi: "Hayır (kısaltılmaz); ancak uzun bir günde (yolculuğa çıkacağında) namaz kısaltılılır."

 

8218. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, sadece tam bir günlük (yolculuğa çıkacağında) namazı kısaitırdI.

Hişam der ki: "MekhOI'un da bunun benzerini dediğini işittim."

 

8219. İbn Abbas der ki: "Eğer yolculuğun ateme (yatsı) namazına kadar ise namazı kısaltma. Şayet bu vakti geçersen kısalt.''

 

8220. Salim'den nakledildiğine göre ibn. Ömer, Zihu'n-Nusub'a sefere çıktı.

Burası, on altı fersah uzaklıkta olduğu için bu yolculuğu süresince namazı kısalttı.

 

8221. Leclac der ki: ''Ömer b. el-Hattab ile beraber yolculuğa çıkardık. Ömer, üç mil yolculuk eder, yolculuğu esnasında namazı kısaltır ve (farz olan) orucu tutmazdı.''

 

8222. Ata b. Ebi Rabah anlatıyor: İbn Abbas'a: ''Arafat'a yolculuk yaptığımda namazı kısaltayım mı?" diye sordum. ''Hayır'' karşılığını verdi. Ben de: ''Merr'e kadar yolculuk yaptığımda kısaltayım mı?'' diye sordum. Yine: ''Hayır'' cevabını verdi. ''Taif veya Usfan'a kadar yolculuk yapacağımda kısaltayım mı?" diye sordum. ''Olur, burası kırk sekiz mildir'' karşılığını verdi. Bu esnada (bu sayıyı) parmağı ile gösterdi.

 

8223. Muharib b. Disar diyor ki: İbn Ömer'in şöyle dediğini işittim: "Gündüzün bir vaktinde yolculuğa çıkarım ve namazı kısaltırım.''

 

8224. İbn Abbas diyor ki: "Arafat'a ve Batn-ı Nahle'ye yolculuk yapacağında (namazı) kısaltma. Usfan, Taif ve Cidde'ye yolculuğa çıkacağında kısalt. Ailenin yanına veya davarların yanına geldiğinde (namazı) tam kıl."

 

8225. Amr der ki: Cabir b. Zeyd, bana ''Arafat'a kısalt'' dedi.

 

8226. Ata bildiriyor: İbn Abbas'a: "Arafat'ta namazımı kısaltayım mı?" diye sordum. "Hayır" cevabını verdi.

 

8227. ibnü's-Simt anlatıyor: Zü'I-Huleyfe'de Hz. Ömer'in Mekke'ye gitmek için yolculuğa çıkmak üzereyken iki rekat namaz kıldığına şahit oldum. Ona: "Niye böyle yapıyorsun?" diye sorduğumda: "Ben, sadece Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yaptığını gördüğüm gibi yapıyorum" karşılığını verdi.

 

Tahric: Tayalisı (35), Ahmed (1/29, 30), MÜslim (1/481:13, 14) ve Nesai (1895).

 

 

 

8228. Hayseme anlatıyor: Haris b. Kays el-Cu'rı yolculuğa çıktı. Evlerin olduğu bölgeden çıktığında namazını kısalttı. Bunun üzerine ona "Namazını kısaıtarak mı kılıyorsun?" denilince: "Bugün tam kılıp yarın kısaltayım mı yani?!" karşılığını verdi

 

8229. Abdurrahman b. Yezid el-Faişı der ki: "Hz. Ali ile beraber Sıffin'e sefere çıktık. Kantara ile Cisr arasında namazı iki rekat kıldı."

 

8230. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Aikame hac yapmak üzere sefere çıktığı zaman Necef'ten ihrama girip (namazı) kısaltırdı."

 

8231. İbn Abbas şöyle demiştir: "Namazı tam bir günde (bir günlük mesafeye sefere çıkılacağında) kısaltırsını bunun aşağısında kısaltmazsın."

 

8232. Umeyr der ki: "Abdullah (b. Mes’ud) ile beraber Mekke'ye (sefere) çıktım. Kantaratü'I-Hıra'da namazı iki rekat kıldı."

 

 

 

''Namaz Sadece Uzak Yerlere Yolculuk Yapıldığında Kısaltılır'' Diyenler

 

8233. Abdullah b. Mes’ud der ki: "Namazı sadece hac ya da cihadda kısaltılır."

 

8234. Tarık b. Şihab bildiriyor: İbn Mes’ud bana şöyle dedi: "Sizin (tarım) arazileriniz namazdan yana sizi aldatmasın (Arazilerinizde namazı kısaltmayın). Çünkü arazileriniz, şehrinizden sayılır.''

 

8235. Ebu Kılabe anlatıyor: Hz. Osman'ın mektubunu okuyanlardan biri ya da kendisine okunanlardan biri bu mektupta Hz. Osman'ın şöyle dediğini bana bildirdi: "Mesele şu ki; sizden bazı kimselerin hayvanlarıyla beraber arazilerine (yaylaya) çıktıkları, hayvanları otlatmak veya mal toplamak veya ticaret yapmak amacıyla orada geceledikleri bilgisi bana ulaştı. Bu kimseler, ya namazlarını kısaltıyorlar, ya da namazlarını tam kılmıyorlarmış. Böyle yapmayın; zira sadece sefere çıkanlar veya düşman karşısında olanlar namazlarını kısaltırlar."

 

8236. Avvam der ki: "İbrahim et-Teymı, (namazı) kısaltmayı sadece hacda veya cihadda veya umrede (geçerli) sayardı."

 

8237. İbn Sirin der ki: Onlar (Ashab-ı Kiram ile TabiCın) "Namazın kısaltılacağı yolculuk, kendisinde azığın ve su kabının taşındığı yolculuktur" derlerdi.

 

8238. İbn Mes’ud der ki: "Sizin (tarım) arazileriniz namazdan yana sizi aldatmasın (oralara giderken namazı kısaltmayın). Çünkü arazileriniz, şehrinizden sayılır."

 

8239. Amr b. Şuayb kanalıyla babasından nakledildiğine göre Muaz, Ukbe b.

Amir ve İbn Mes’ud şöyle dediler: "Sakın davarlarınız sizi aldatmasın. Sizden biriniz hayvan sürüsüyle dağların yüksek yerlerinde veya vadilerin içlerinde yol alır. Bu yüzden seferi olduğunuzu zannedersiniz. Hayır; bunda bir keramet yok (namazı kısaltmanızı gerektirecek sefer hali yok). Çünkü namazı kısaltma, bir ufuktan diğer bir ufuka yapılan kesin seferde olur."

 

 

 

Namazı Kısaıtanlar

 

8240. Hz. Ömer der ki: "Yolculuk namazı, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) lisanı üzerine (başka türlü) kısaltmaksızın tam olarak iki rekattır."

 

8241. Said b. Şufey anlatıyor: İbn Abbas'a: "Biz öyle bir topluluğuz ki sefere çıktığımız zaman bizimle beraber yanımızda kölelerimizden bize hizmet yapacaklar da oluyor. Bu durumda nasıl namaz kılalım?" diye sordum. "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sefere çıktığı zaman dönünceye kadar iki rekat namaz kılardı" karşılığını verdi.

Daha sonra geri dönüp tekrar sordum, yine aynı cevabı verdi. Sonra tekrar sorunca topluluktan biri bana: "Sana ne dediğini işittiğin halde anlamıyor musun?" diye çıklŞtı.

 

Tahric: Tayalisi (2737), Ahmed (1/241) ve Taberani (12/ 12712, 12711).

 

 

 

8242. Ebu Hanzale bildiriyor: İbn Ömer'e seferdeki namaz hakkında sordum.

Şöyle dedi: "iki rekat kılmak, Cenab-ı Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sünnetidir.''

 

Tahric: Ahmed (2/57, 20, 31, 84, 135). İsnadı sahih ya da hasendir.

 

 

 

8243. Ya'la b. Umeyye anlatıyor: Ömer b. el-Hattab'a "Kafirlerin size kötülük yapmalarından korkarsanız namazı kısaltmanızda sizin için bir sakmca yoktur" (Nisa Sur. 101) mealindeki ayeti okuyarak "insanlar şu an güvende değiller mi?" diye sordum. Şöyle cevap verdi: "Senin hayret ettiğin şeye ben de hayret etmiştim. Bunu Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sorduğumda şöyle buyurdu: "Bu, Allah'ın size tasadduk etmiş olduğu bir sadakadır. O halde O'nun sadakasını kabul edin.''

 

Tahric: Ahmed (1/25,36), Müslim (1/478:4), EbU Davud (1192), Tirmizi (3034), İbn Mace (1065), Nesai (1891, 11120), İbn Huzeyme (945) ve İbn Hibban (2739).

 

 

 

8244. Ebu Leyla anlatıyor: Selman, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından on üç adamla gazaya çıktı. Selman, onların en yaşlısıydı. Namaz vakti gelince ona: "Ey Ebu Abdillah! Öne geç (de namaz kıldır)" dediler. O da: "Siz Arap olduğunuz ve Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sizden biri olduğu halde ben öne geçemem; sizden biriniz öne geçsin" dedi. Bunun üzerine cemaatten biri öne geçip namazı dört rekat kıldırdı. Namazı bitirdiğimizde Selman: "Niçin dört rekat namaz?! Bize sadece dört rekatın yarısı olan iki rekat yeterliydi" dedi.

 

8245. Rabı b. Nadle anlatıyor: Bineklerimizle beraber on iki veya on üç kişi bir yolculuğa çıktık. Benden başka herkes Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabı idi. Namaz vakti gelince insanlar birbirlerini öne (imamlığa) geçirmeye çalıştılar. Onlardan bir genç öne geçip bize dört re kat namaz kıldırdı. Namaz bitince Selman:

"Namaz niçin dört re kat kılındı? Bize dört rekatın yarısı yeterliydi. Biz (namazı) kısa tutmaya daha çok muhtacız" dedi. Bunun üzerine oradakiler: "Ey Ebu Abdillah! Sen öne geç ve bize namaz kıldır" deyince Selman şöyle karşılık verdi: "Sizler, imamlar (önderler ve liderler) olan ismail oğullarısınız. Bizler ise vezirleriz."

 

8246. İbrahim (-i Nehai) bildiriyor: Bir adam Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek: "Ey Allah'ın Resulü! Ben defalarca Bahreyn'e gidip gelen bir tacirim" deyince Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ona namazları iki rekat kılmasını emretti.

 

Tahric: Ebu Davud MedisH (72).

 

 

 

8247. Ebu ishak bildiriyor: Sicistan'da iken Seleme b. Suheyb'e (seferi) namazı sordum. Şöyle dedi: "Ailenin yanına dönünceye kadar ikişer ikişer (kıl). Abdullah b. Mes’ud'da böyle söylerdi."

 

8248. İbn Abbas der ki: "Mekke ile Medine arasında Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber hiçbir şeyden korkmaksızın ve güvende olduğumuz halde namazı iki rekat kıldık."

 

Tahric: Abdurrezzak (4270, 4271), Ahmed (1/354, 215, 226, 355, 362, 369), Tirmizi (547, hasen sahih), Nesai (1893, 1794).

 

 

 

8249. Ebu Cuhayfe es-Suvai şöyle demiştir: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber Mina'da öğle namazını iki rekat kıldım. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) daha sonra Medine'ye dönünceye kadar namazları ikişer rekat kılmaya devam etti."

 

Tahric: Buhari (187), Müslim (1/360, 361:249, 253) ve Taberani (22/251).

 

 

 

8250. Hz. Aişe der ki: "Namaz, ilk farz kılındığında iki rekattı. Daha sonra buna (iki rekat) ziyade yapılarak mukim için (farz) dört re kat kılındı."

 

Tahric: Malik (1/146:8), Buhari (350), Müslim (1/478) ve Ebu Davud (1191).

 

 

8251. Simak el-Hanefı der ki: İbn Ömer'in "Seferdeki iki rekat namaz, kısaltma olmaksızın tam bir namazdır" dediğini işittim.

 

8252. Ali b. Rebia'dan nakledilir: Hz. Ali sefere çıktı. Dönünceye kadar namazları ikişer ikişer kılıyordu.

 

8253. Ebu Harb b. Ebi'l-Esved anlatıyor: Hz. Ali, Basra'dan çıktıktan sonra öğle namazını dört rekat kıldı. Daha sonra şöyle dedi: "Biz şu Huss'u3 geçtiğimiz zaman namazı iki rekat kılam."

 

8254. Hatim b. İsmail bize şöyle haber verdi: Abdurrahman b. Harmele bir adamın Said b. el-Müseyyeb'e: "Seferde namazı (kısaltmadan) tam kılıp oruç tutsam olur mu?" diye sorduğunu işitti. Said, adama: "Hayır" cevabını verdi. Adam: "Ama ben buna güç yetirebilirim" deyince Said şu karşılığı verdi:

"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) senden daha güçlü olmasına rağmen seferde namazı kısaltıp oruç tutmazdı. Nitekim Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ''Sizin en hayırlınız, seferde namazını kısaltan ve oruç tutmayandır'' buyurdu."

 

Tahric: Abdurrezzak (4480) ve Şafii (1/512) ve Cabir hadisinden: Taberani M. el-Evsat (6554).

 

 

 

8255. Ebu ishak anlatıyor: Medain'de Abdullah b. Ma'kil ile karşılaştım. Ona:

"Ben kavmimin imamıyım ve ailemin yanına dönmek istiyorum, kaç re kat kılayım?" diye sordum. "Dört rekat (kıl)" karşılığını verdi. Birsüre sonra onunla Rey'de karşılaşınca ona: "Ben ailemin yanına dönmek istiyorum', kaç re kat kılmamı emredersin?" diye sordum. "iki rekat (kıl)" karşılığını verdi.

 

8256. İbn Tavus der ki: "Babam, evinden çıktığı andan ailesine dönünceye kadar namazı kısaltırdı."

 

8257. Mücahid anlatıyor: Bir adam, İbn Abbas'a gelerek: "Ben ve arkadaşım bir seferdeydik. Ben namazımı tam kılarken, arkadaşım kısaltıyordu" diye anlattı. Bunun üzerine İbn Abbas ona: "Bilakis; namazı kısaltan sendin, arkadaşın ise namazı tam kılıyormuş" dedi.

 

8258. Ebu Nadra anlatıyor: imran b. Husayn bizim meclisimize uğradığında cemaatten bir genç kalkıp ona Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hac, gaza ve umredeki namazının nasılolduğunu sordu. imran, gelerek bizim yanımızda durdu ve: "Şu kişi bana öyle bir şeyi sordu ki cevabını sizlerin de işitmesini istedim" dedi veya buna benzer bir ifade kullandı- Sonra şöyle anlattı:

Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber gazaya çıkmıştım. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Medine'ye dönünceye kadar namazları sadece iki rekat olarak kıldı. Onunla beraber hac vazifesini eda ettim. Medine'ye dönünceye kadar namazları sadece iki rekat olarak kıldı. Onunla beraber fethe (Mekke fethine) şahit oldum. Mekke'de on sekiz gece kaldı. Bu süre zarfında namazları sadece iki re kat olarak kılıyordu. Belde halkına: "Dört re kat kılın; çünkü biz seferiyiz" diyordu. Onunla beraber üç umre yaptım, namazları sadece iki rekat kılıyordu. Hz. Ebu Bekr ile beraber hac ettim ve gazaya çıktım. Medine'ye dönünceye kadar namazları sadece iki rekat kıldı. Hz. Ömer ile beraber birçok kez hac ettim. O da Medine'ye dönünceye kadar namazları sadece iki re kat kıldı. Hz. Osman ile beraber halifeliğinden itibaren yedi sene hac ettim. O da iki rekat kılıyordu. Daha sonra namazı Mina'da dört rekat olarak kıldı.

 

8259. Ebu Cuhayfe diyor ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) öğle namazını Mekke'de misafirin namazı gibi iki re kat kıldırdı."

 

Tahric: Müslim (1/360:249)

 

 

 

8260. Abdurrahman b. Yezid anlatıyor: Hz. Osman, Mina'da namazı dört rekat kıldı(rdı). Bunun üzerine Abdullah b. Mes’ud şöyle dedi: "Ben, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber Mina'da iki rekat kıldım. Hz. Ebu Bekr ile beraber iki rekat kıldım. Hz. Ömer ile beraber de iki rekat kıldım. Sonra yollarınız farklı farklı oldu. Benim için dört rekat yerine, makbul iki rekat olmasını arzu ederim."

 

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (223), Ahmed (1/378, 422, 425, 416, 464), Buhari (1084, 1657), Müslim (1/483:19), Ebu Davud (1955), Nesai (513, 1906, 1907) ve İbn Huzeyme (2962).

 

 

 

8261. Harise b. Vehb el-Huzai der ki: "insanların en güvenli ve sayıca en çok olduğu zamanlarda Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber Mina'da iki re kat (namaz) kıldım.''

 

Tahric: Ahmed (4/306), Buhari (1083), Müslim (1/483: 20, 21), Tirmizi (882) ve Nesai (512, 1903, 1904).

 

 

 

8262. Davud b. Ebi Asım es-Sekafı anlatıyor: İbn Ömer'e Mina'daki namazı sordum. Şöyle dedi: "Sen, Muhammed'i (Sallallahu aleyhi ve Sellem) işitip ona iman ettin mi? Çünkü o Mina'da iki rekat kılardı."

 

Tahric: Ahmed (2/24, 59) ve EbÜ Ya'la (5753=5780).

 

 

 

8263. Hişam b. Urve'nin bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Hz. Ebu Bekr, Ömer ve-halifeliğinin ilk yıllarında- Osman, Mina'da namazı iki rekat kıldılar.

 

Tahric: Müslim (1/483:18).

 

 

 

8264. Hanzale bildiriyor: Kasım, Salim ve Tavus'a Mina'daki namazı sordum. "(Namaz) kısaitılır" dediler.

 

8265. Hasan(-i Basri) der ki: "Yolcu, seferinden dönünceye kadar iki re kat kılar; ancak şehirlerden birine gelince onlar gibi namazını (dört) kılar."

 

8266. Hz. Aişe der ki: "Namaz, ilk farz kılındığında iki rekattı. Sonra hazerdeki (mukimin) namazına ilave yapıldı. Yolcunun namazında ise (asıl üzere) karar kılındı." Zühri ekledi: Urve'ye "Hz. Aişe böyle dediği halde niçin seferde namazı tam kılıyor?" diye sordum. Şu karşılığı verdi: "Hz. Aişe, Osman'ın tevil ettiği gibi aynı yorumu yaptı. Ben de ona Hz. Osman'ın tevilinin ne olduğunu sormadım."

 

Tahric: Hadis, 8250'de geçmiş olup, 37142'de gelecek. Buhari (1090), Darimi (1509) ve Müslim (1/478:3). Hz. Osman, Mina'da dört kılınması yönünde bir görüşü tercih etmiştir.

 

 

 

Mina'ya Kadar Yolculuk Yapan Mekke Halkı Namazı Kısaltırlar

 

8267. Ubeydullah b. Ömer der ki: "Kasım ve Salim'in ''Mekke halkı Mina'ya çıktıkları zaman namazlarını kısaltırlardı'' dedikleri bana haber verildi.

Ata ile Zühri ise "Tam kılarlar" derlerdi.

 

8268. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, Mekke'de ikame eder, Mina'ya çıktığı zaman ise namazı kısaitırdi.

 

8269. Hanzale anlatıyor: Kasım'a Arafafta imamla beraber kılınan namazı sordum. Şöyle dedi: "Onun kıldığı namazı kıL"

Ravi der ki: "Bu meseleyi Salim ve Tavus'a sordum. Bunun aynısını söylediler."

 

8270. Mücahid ile Ata dediler ki: "Mekke halkı için hacda namazı kısaltma söz konusu değildir."

 

 

 

Seferi Olan Kişinin Dilerse iki Rekat, Dilerse Dört Rekat Kılması

 

8271. Hz. Aişe'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) seferde namazı bazen tam kılar, bazen kısaltırdı; bazen oruç tutar, bazen tutmazdı; öğle namazını geciktirir, ikindi namazını erken kılardı; akşam namazını geciktirir, yatsı namazını erken kılardı.

 

Tahric: Ahmed (6/135), Nesai (1914), Bezzar Keşfu'l-Estar (682), Tahavi Şerhu Meani'l-Asar (1/164) ve Darakutni (2/189:45; 188:40, 44). İsnadı sahihtir.

 

 

 

8272. Ebu Kılabe der ki: "Seferde namazı iki rekat kılarsan bu sünnettir, dört re kat kılarsan bu da sünnettir." 

 

8273. Urve'nin bildirdiğine göre Hz. Aişe, seferde namazı tam kılardı.

 

8274. Ebu Necih el-Mekkı şöyle demiştir: "Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabı birlikte yolculuk ederlerdi. Kimisi (namazı) tam kılar, kimisi kısaltırdı; kimisi oruç tutar, kimisi tutmazdı. Ne onlar (yapanlar) bunları (yapmayanları), ne de bunlar onları ayıplamazdı.''

 

8275. Bistam b. Müslim bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a seferde namazın kısaltılması hakkında sorduğumda; "Kısaltırsan bu, (sana tanınmış) bir ruhsattır; dilersen tamamlarsın" karşılığını verdi.

 

8276. Habıb b. eş-Şehıd'in bildirdiğine göre Meymun b. Mihran, Said b. el-Müseyyeb'e seferde namazın nasıl kılınacağını sorunca Said ona: "Dilersen iki re kat, dilersen dört rekat kılarsın" cevabını verdi.

 

 

 

Sahraya Çıkan Adamın Namazı Kısaltıp Kısaltmaması Hakkında

 

8277. Eş'as anlatıyor: Hasan(-i Basri) ile Muhammed (b. Sirin)'e: "On günlüğüne sahraya çıkan adam namazı kısaltır mı?" diye sordum. "Hayır" cevabını verdiler.

 

8278. Amr b. Herim anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e, ''Şehirlerinden köye çıkan insanlar şehirlerine dönünceye kadar sahrada (yaylada) kaldıkları müddetçe namazı iki rekat mı kılarlar?'' diye sorulunca şöyle cevap verdi: "Hayır; sahrada (yaylada) kaldıkları müddetçe -uzakta veya yakında olsunlar- namazlarını tam kılarlar."

 

 

 

Şehirde Uzun Süre Kalan Seferi Kimse Hakkında

 

8279. imran b. Husayn anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber (Mekke'nin) fethine şahit oldum. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'Mekke'de on sekiz gece kaldı. Bu süre zarfında namazları sadece iki rekat kılıyordu. Belde halkına şöyle buyururdu: "Siz namazı dört rekat kılın; çünkü biz seferiyiz.''

 

8280. İbn Abbas'ın bildirdiğine göre Peygamber Efendimiz (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Mekke'yi fethettiğinde Mekke'de on beş gün kaldı. Huneyn'e gelinceye kadar da namazı kısaltıyordu.

 

Tahric: Ebu Davud (1224), İbn Mace (1076), Nesai (511, 1911), Taberani (10/10735) ve Tahavi (1/417).

 

 

 

8281. Enes b. Malik diyor ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber (sefere) çıktık. Mekke'ye varıncaya kadar namazı kısalttı. Mekke'de on gün kaldı, Medine'ye dönünceye kadar namazı kısaıtarak kıldı."

 

Tahric: Buhari (1081, 4297), Müslim (1/482:16), Ebu Davud (1226), Tirmizi /(548), Nesai 1910) ve İbn Mace (1077).

 

 

 

8282. ikrime der ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Mekke'de kaldığı on yedi gün zarfında namazlarını kısaıtarak kıldı.''

 

Tahric: Ebu Davud (1225)

 

 

 

8283. İbn Abbas der ki: "Şayet bir beldede beş ay kalırsan namazı kısalt."

 

8284. Abdurrahman b. Misver anlatıyor: Sa'd b. Malik ile beraber -Süfyan'ın bildirdiğine göre- Uman'da -Mis'ar'ın rivayetinde Uman ya da Amman'da- iki ay kaldık. O, namazı kısaltıyor, biz ise tam kılıyorduk. Ona bunun sebebini sorduk. "Biz daha iyi biliriz" cevabını verdi.

 

8285. Künyesi Ebu'l-Minhal olan Aneze kabilesinden bir adam şöyle anlattı: İbn Abbas'a: "Ben, Medine'de bir seneden beri oturuyorum. Bir yolculuk için de hazırlığım yok (ne yapmalıyım?)" dedim. "iki re kat kıl" karşılığını verdi.

 

8286. Ebu Cemre Nasr b. imran bildiriyor: İbn Abbas'a: "Biz, savaşmamız sebebiyle Horasan'da uzun süre kalım, bu konuda ne düşünüyorsun?" diye sordum. "Yirmi sene de kalsan yine iki rekat kıl" cevabını verdi.

 

8287. Hasan(-ı Basri)'nin bildirdiğine göre Abdurrahman b. Semura, Kabul'da bir veya iki kış geçirdi, bu süre zarfında namazları iki rekat kılıyordu.

 

8288. Hasan(-ı Basri)'nin bildirdiğine göre Enes b. Malik, Sabur'da bir ya da iki sene kaldı. iki rekat kılıyor, sonra selam veriyor, ardından iki rekat daha kılıyordu.

 

8289. Malik anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e: "Kesker'de bir veya iki sene, oranın halkına benzeyerek (yani onlar gibi namazı kısaltmadan tam kılarak) kalıyorum" dedim. Bana: "iki re kat kıl" dedi.

 

8290-1. Ebu Vail anlatıyor: iki sene Mesruk ile beraber kaldım. Namazı ard arda iki rekat olarak kılıyordu. Mesruk'a: "Ey Ebu Aişe! Bunu yapmana sebep olan nedir?" diye sorduğumda "Sünneti uygulama arzusu'' karşılığını verdi.

 

8292. İbrahim(-i Nehai) diyor ki: "iki sene Alkame ile beraber Havarizm'de kaldım. namazları iki re kat kılıyordu.''

 

8293. Muhammed b. Abdirrahman b. Sevban der ki: ''Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yirmi gece Tebuk'ta kaldı. Bu süre zarfında namazlarını seferi olan kimse gibi kılıyordu.''

 

Tahric: Abdurrezzak (4335), Ahmed (3/295), Ebü Davud (1228), İbn Hibban (2749) ve Beyhaki (3/152).

 

 

 

8294. Amir(-i Şa'bi) der ki: ''Aikame, gazada iken iki sene Merv'de kaldı.

namazları kısaıtarak kılıyordu.''

 

8295. ikrime bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) on yedi gece namazı kısaıtarak kıldı. (Bu konuda) İbn Abbas şöyle demiştir: "On yedi gün ikamet eden kimse namazını kısaltır, bundan fazla ikamet eden ise namazını tam kılar.’’

 

Tahric: Ahmed (11223), Buhari (1080), Ebü Davud (1223), Tirmizi (549) ve İbn Mace (1075).

 

 

 

"Kişi, On Beş Gece ikamet Etmeye Karar Verdiğinde Namazı Tam Kılar" Diyenler

 

8296. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Kişi, on beş gece ikamet etmeye karar verdiği zaman namazını tam kılar,"

 

8297-8. Hz. Ali der ki: "Sen, on gün ikamet ettiğinde namazını tam kıl"

 

8299, Cafer kanalıyla babası (el-Bakır) şöyle demiştir: "On gece ikamet eden kimse, namazı tam kılar.''

 

8300. Cabir'den nakledildiğine göre Ebu Cafer (el-Bakır), on gece ikamet ettiği zaman namazı tam olarak kılardı.

 

8301. Mücahid der ki: "ibn Ömer, on beş gece ikamet etmeye karar verdiğinde (otlaması için) bineğini serbest bırakır ve namazı dört re kat kılardı.''

 

8302. Said b. Cübeyr der ki: ''On beş geceden fazla ikamet ettiğin zaman namazını tam kıl.''

 

8303. ibnü'I-Müseyyeb der ki: "Dört gece ikamet ettiğinde dört (rekat) kıl."

 

8304. Ebu Hukeyme anlatıyor: Bu meseleyi Said b. el-Müseyyeb'e sordum, şöyle dedi: "Üç gece ikamet ettiğinde namazını tamamla."

 

8305. Vekı der ki: Süfyan'ın: "Kişi, on beş gün ikamet etmeye niyet ettiğinde konaklayacağı yere girdiğinde namazını tam kılmaya başlar. Şayet oradan ne zaman ayrılacağını bilemiyorsa bir sene bile kalsa iki (rekat) kılar" dediğini işittim. Bu, onun görüşüdür.

 

 

 

"Yükünü indirip Konakladığında Namazı Tam Kılar" Diyenler

 

8306. Hz. Aişe der ki: "Azığını ve su kırbanı yerleştirdiğin zaman dört (rekat namaz) kıl(maya başla)." Leys ekledi: "Tavus, Mekke'ye geldiği zaman (namazları) dört kılardı."

 

8307. Ebu'I-Aliye der ki: "Kişi, iki rekat kılar; ancak bir yerde ikamet ettiğinde yani konakladığında- dört rekat kılar."

 

8308-9. İbn Abbas der ki: "Davarlarına ulaştığın zaman namazını tam kıl."

 

9310. Hasan(-ı Basri) der ki: "Yolculuk yapan kimse, şehirlerden birine geldiği zaman dört re kat kılar."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

''Seferi Olan Kimse iki Namazı Cem Eder" Diyenler