m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Namaz

Namaz Sonrası Dua Adabı

Namazda Tek Parmakla Duaya Ruhsat Verenler

8512. Ebu Hureyre bildiriyor: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iki parmağıyla dua eden Sa'd'ı görünce şöyle buyurdu: "Ey Sa'd! (Parmağını) birle, birle."

Tahric: Ahmed (2/420, 520), Tirmizi (3557, 1196), Nesai (1195, 1196), EbÜ Davud (1494), Taberani (215) ve Hakim (1/536),

8513. İbn Sirin bildiriyor: Ebu Hureyre, parmağının her ikisiyle dua eden bir adam görünce böyle yapmasını ona yasakladı ve sağ elinin tek parmağıyla işaret etmesini söyledi.

8514. Said b. Abdirrahman b. Ebza der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazda oturduğu zaman dua ederken parmağıyla işaret ederek elini uyluğu üzerine koyardı."

Tahric: Muvatta (1/88, 47), Ahmed (3/407), Müslim (1/408:116) ve EbÜ Davud (979).

8515. İbn Abbas der ki: "Bu, ihlastır." Bununla parmakla dua etmeyi kastetmiştir.

8516. Süleyman b. Ebi Yahya der ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabı birbirlerine mani olurlardı." Ravi, (ashabın) dua ederken parmakla işaret etmeyi (engellemelerini) kastetmiştir.

8517. Osman b. el-Esved'in bildirdiğine göre Mucahid, tek parmağıyla işaret ederek: "şu şekildeki dua etmek şeytanın kamçısıdır" demiştir.

8518. Ebu Alkame'nin bildirdiğine göre Hz. Aişe, tek parmağıyla işaret ederek şöyle demiştir: "Allah şu şekilde dua edilmesini sever" dedi.

8519. Kesır b. Eflah anlatıyor: Namaz kıldığımda son oturuşta şu şekilde yaptım. -ibn Uleyye (Kesır'in nasıl yaptığını anlatmak için) iki parmağıyla işaret etti.- Bunun üzerine İbn Ömer şu parmağı(mı) -sol parmağını kastediyor- tuttu.

8520. Ata'nın bildirdiğine göre İbn Ömer, namazda tek parmağıyla işaret ederdi.

8521. Talha'dan nakledildiğine göre Hayseme (elini) elli üç (şeklinde) bağlar, parmağıyla da işaret ederdi.

8522. İbn Sirin diyor ki: "Onlar (Ashab-ı Kiram ve Tabiun) bir insanın iki parmağıyla dua ettiğini gördükleri zaman parmaklardan birine vurup ''O (Allah) sadece bir tek ilahtır" derlerdi."

8523. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi, namazda bir parmağıyla işaret ettiğinde bu güzeldir ve tevhid göstergesidir. Ancak iki parmağıyla işaret etmemelidir; zira bu, mekruhtur.''

8524. Hişam b. Urve'nin bildirdiğine göre babası duada tek bir parmağıyla işaret eder, fakat (aşağı yukarı) hareket ettirmezdi.

8525. Kays b. Sa'd diyor ki: "Şundan fazla bir şey yapılmaz." Ravi bunu göstermek için (işaret) parmağıyla işaret etti.

8526. Numeyr el-Huzai bildiriyor: Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazda otururken sağ elini uyluğu üzerine koyarak parmağıyla işaret ettiğini gördüm.

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (554), Ahmed (3/471), Ebu Davud (973), Nesai (1194, 1197), İbn Mace (911), İbn Huzeyme (715, 716) ve İbn Hibban (1946).

8527. Ebu Salih bildiriyor: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Sa'd'ın iki parmağıyla dua ettiğini görünce: "Tek yap, tek yap" buyurdu.

8528. ibnü'z-Zübeyr diyor ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (namazda) oturduğunda dua eder, sağ elini sağ dizi üzerine, sol elini sol dizi üzerine koyarak işaret parmağı ile işaret ederdi. Başparmağını orta parmağı üzerine koyar, sol elinin avucunu da dizi üzerine yerleştirirdi.''

Tahric: Ahmed (4/3), Darimi (1338), Müslim (1/408:112, 113), Ebu Davud (981, 982), Nesai (1193, 1198, 745), İbn Huzeyme (718) ve İbn Hibban (1943, 1944),

8529. Vail b. Hucr diyor ki: Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sağ dirseğinin ucunu sağ uyluğu üzerine koyduğunu gördüm. (Sağ elinin) başparmak ve orta parmağını (birleştirip) halka gibi yaptı. işaret parmağını ise kaldırarak onunla dua ettiğini gördüm.

Tahric: Ahmed (746, 963, 1186, 1188, 1191), İbn Mace (912), İbn Huzeyme (713) ve İbn Hibban (1945).

8530. Ebu Berze diyor ki: ''Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iki adama beddua ettiğinde ellerini kaldırdı.''

Tahric: Ebu Ya'la (7406=7440)

8531. Abdurrahman b. Semure'nin bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ellerini duada kaldırmıştır.

Dua Ederken Ellerin Kaldırılmasını Kerih Görenler

8532. Sehl b. Sa'd diyor ki: "Ben, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ne minber üzerinde, ne de başka yerlerde dua ederken ellerini (yukarı) kaldırdığını görmedim. Andolsun ki ellerini (sadece) omuz hizasında kaldırarak dua ettiğini gördüm."

Tahric: İbn Ebi Şeybe MÜsned (84), Ahmed (5/337), EbÜ Davud (1098), Taberani (6/6023), İbn Huzeyme (1450), İbn Hibban (773) ve Hakim (1/535, 536).

8533. Enes'in bildirdiğine göre Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yağmur duasının haricinde hiçbir duada ellerini kaldırmazdı.

Tahric: Buhari (1031), Müslim (2/612), EbÜ Davud (1163), Nesai (1817,1819) ve İbn Mace (1180).

8534. Cabir b. Semure bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanımıza gelip şöyle buyurdu: "Ne diye yerinde duramayan azgın atların kuyruklarını salladığı gibi ellerinizi kaldırdığınızı görüyorum?! Namazda sükunet içinde olun.''

Tahric: Ahmed (5/101, 93, 107), Müslim (1/322:119), Ebu Davud (909, 992) ve Nesai (552, 1107).

8535. Humeyd bildiriyor: Enes'e: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (dua ederken) ellerini kaldırıyor muydu?" diye sorulunca şu karşılığı verdi: Evet; bir cuma günü insanlar kendisine şikayette bulunarak: "Ey Allah'ın Resulü! Yağmur kesildi, yeryüzü kurudu ve mallar helak oldu!" dediler. Bunun üzerine ellerini kaldırdı ve dua etti. (Ellerini) o kadar (kaldırdı) ki koltuk altının beyazlığını gördüm.

Tahric: Ahmed (3/104, 187), Buhari (933, 932), Müslim (2/612), EbÜ Davud (1163, 1164, 1167), Nesai (1838, 1818, 1822, 1824, 1839), İbn Mace (1180, 30294), İbn Huzeyme (1879) ve İbn Hibban (2859).

Namaz Kıldıktan Sonra Kalkıp Dua Eden Kişi Hakkında

Bu bölümün hadislerinin tamamı, Dua Kitabı'nda (30313-30322) tekrar gelecek.

8536. İbn Abbas der ki: '''Yahudilerin havralarında yaptıkları gibi dua ederken ayağa kalkmayın."

8537. ibnu'l-Asbehani'nin bildirdiğine göre Ebu Abdirrahman, namazını bitirdikten sonra ayağa kalkarak dua eden bir adam görünce ona ağır söz söyledi veya azarladı.

8538. Abde b. Ebi Lubabe'den nakledildiğine göre Abdurrahman b. Yezid, (namazdan sonra ayağa kalkarak dua etmeyi) mekruh görmüştür.

8539. Abdullah b. Mes’ud der ki: ''İki şey bidattır: (Birincisi) kişinin namazı bitirdikten sonra ayağa kalkıp kıbleye yönelerek dua etmesi, (diğeri) ikinci secdeyi yapacağında secdeye eğilmeden önce kalçalarını yere yapıştırmayı kendisine gerekli görmesi.''

8540. Leys'in bildirdiğine göre Mücahid, Yahudilere benzeyerek namazdan sonra ayağa kalkmayı mekruh gÖrürdü.

8541. Şu'be bildiriyor: Muğire'ye: ''ibrahİm(-i Nehai), namazı bitirdikten sonra kıbleye dönerek ayağa kalkmasını ve ellerini kaldırmasını mekruh görür müydü?" diye sordum. ''Evet" karşılığını verdi.

8542. Dahhak bildiriyor: İbn Mes’ud'a bir topluluğun Allah'ı ayakta zikrettikleri haberi ulaştı. Bunun üzerine onların yanına gidip: ''Bu görülmemiş şey de nedir?!" diye sordu. Onlar: ''Biz Allah'ın: ''Namaz kıldınız mı, gerek ayakta, gerek otururken ve gerek yan yatarak hep Allah'ı anın''[Nisa, 103] buyurduğunu işittik" deyince Abdullah onlara: ''Bu sadece, kişi ayakta namaz kılmaya gücü yetmediğinde oturarak namaz kılar anlamına gelmektedir" karşılığını verdi.

8543. Cemil b. Zeyd anlatıyor: İbn Ömer'in Beytullah'a girip iki rekat namaz kıldığını gördüm. Sonra oradan Rükn-ü Yemanı'yi takip eden yere geçerek iki re kat daha namaz kıldı. Ben daha sonra dışarı çıktım. Dışarı çıktığımda onu ayakta dua edip tekbir getirir bir halde bıraktım.

8544. Eş'as der ki: "Hasan(-ı Basri)'nin, namaz kılarken ayakta gözünü semaya kaldırdığını ve dua ettiğini gördüm."

Yüksek Sesle Dua Etmek

Bu bölüm, Dua Kitabı'nda (30282-86) tekrar gelecektir.

8545. Ebu Hişam'dan nakledildiğine göre Mücahid, sesli bir şekilde dua eden bir adamın sesini işitince ona taş attı.

8546. Ebu Miclez bildiriyor: İbn Ömer şöyle demiştir: "Ey insanlar! Siz ne sağır, ne de gizli olan bir zata dua etmiyorsunuz." O, bu sözü sesli bir şekilde dua etme hakkında söylemiştir.

8547. Enes ile Hasan(-ı Basri), kişinin yaptığı duayı yanında oturan kimseye işittirmesini mekruh görmüşlerdir.

8548. Hasan(-ı Basri) der ki: "Onlar (Ashab-ı Kiram ve Tabiun) içtenlikle (uzun) dua ederlerdi. Onlardan fısıltıdan başka bir şey duyamazdın."

8549. İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Namaz kılan kimse namaz kılarken Rabbine münacatta bulunur (fısıldarcasına O'na seslenir). Sizden biriniz ne hakkında münacatta bulunduğunu (Rabbine ne fısıldadığını) bilsin. (Namazda veya dua ederken) birbirinize karşı sesinizi yükselt(mek suretiyle etrafınızı rahatsız et)meyin.''

Tahric: Ahmed (2/67, 129, 36), İbn Huzeyme (2237), Taberani (12, 13072). Ebu Said hadisinden: Ahmed (3/94), Ebu Davud (1326), Nesai (8092), Ahmed (3/94) ve Hakim (1/310,311).

8550. Ebu Musa anlatıyor: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber bir yolculukta idik. insanlar (namazda) sesli olarak tekbir getirmeye başladılar. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Ey insanlar! Nefislerinize karşı yumuşak davranın. Çünkü siz ne sağır, ne de gizli olan bir zata dua etmiyorsunuz. Siz, sizi işiten, sizinle beraber olduğu halde size yakın olan bir Zat'a dua ediyorsunuz.''

Tahric: Ahmed (4/417, 418), Buhari (2992, 4205, 6384, 6409, 6610, 7386), Müslim (4/2076: 44, 45, 47), Nesai (7679, 7680, 7681, 10371), Ebu Davud (1523, 1521, 1522), Tirmizi (3374, 3461) ve İbn Mace (3824).

8551. Abdullah b. Nuseyb anlatıyor: Bir keresinde Said b. el-Müseyyeb'in yan tarafında akşam namazı kılmıştım. ikinci re katta oturduğumda dua ederken sesimi yükselttim. Bu yüzden beni azarladı. Namazı bitirdiğimde ona: "Benim neyimi kerih gördün?" diye sordum. "Sen, Allah'ın sana yakın olmadığını mı zannettin!" karşılığını verdi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Hangi Saatlerde Dua Kabul Edilir?