|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Oruç |
Sefer'de Oruç Tutmaya
Dair
Yolculukta Ramazan Orucu
Tutmayı Mekruh Görenler
9052. Ka'b b. Asım der
ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Seferde oruç tutmak
takvadan değildir" buyurdu.
Tahric: Ahmed (5/434),
Darimi: (1711), Nesai: (2563), İbn Mace (1664), İbn Ebi: Asım el-Ahad
ve'l-Mesani (2505), İbn Huzeyme (2016) ve Hakim (1/433).
9053. Cabir b. Abdillah
der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir yolculuktaydı. insanların
başına toplandıkları (yerde yatan) bir adam gördü. Adamın üzerine gölge
yapmışlardı. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Nesi var?"
diye sorunca; "Oruçlu adam (fenalaştı)" dediler.
Bunun üzerine Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Seferde oruç tutmanız takvadan
(dindarlıktan) değildir" buyurdu.
Tahric: Ahmed (3/299,
317, 319, 399), Darimi: (1709), Buhari: (1946), Müslim (2/786:92), Ebu Davud
(2399), Nesai: (2570), İbn Huzeyme-(2017) ve İbn Hibban (3552).
9054. Enes der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber bir yolculuktaydık. Bizden
oruç tutan da vardı, tutmayan da. Sonra tutmayanlar kalktılar, çadırları kurup
(susuz) develeri içirdiler. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem): "Oruç tutmayanlar, bugün sevapları alıp götürdüler" buyurdu.
Tahric: Buhari (2890),
Müslim (2/788:100), Nesai (2592), Ebu Ya'la (4188=4203), İbn Huzeyme (2033),
Tahavi Şerh Meani'l-Asar (2/68), İbn Hibban (3559) ve Beyhaki (4/243).
9055. Ebu Seleme b.
Abdirrahman (b. Avf), babasından bildiriyor: "Seferde oruç tutan, hazarda
(mukim iken) oruç tutmayan gibidir."
9056. Ebu Cemre dedi ki:
İbn Abbas'a seferde oruç tutmanın hükmünü sorunca; "Zorluk ta vardır,
kolaylık ta. Allah'ın sana ihsan etmiş olduğu kolayı al" cevabını verdi.
9057. Zekeriyya'nın
bildirdiğine göre Amir(-i Şa’bi) yolculukta oruç tutmazdı.
9058. Avf dedi ki: Bana
ulaştığına göre Hasan(-ı Basri) "Seferde oruç tutmamak ruhsattır"
derdi.
9059. İbn Abbas:
"Seferde oruçtutmamak, zorunluluktur" dedi.
9060. İbn Ömer:
"Seferde oruç tutmamak, Allah'ın kullarına bahşetmiş olduğu bir
sadakadır" dedi.
9061. İbn Abbas'ın
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Mekke'nin fethi
senesinde Kedıd'e ulaşıncaya kadar oruç tuttu. Sonra orucunu açtı.
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) fiillerinden en sonuncusu esas
alınır.
Tahric: Tayalisi (2718),
Malik (1/294:21), Şafii (1/271:717), Ahmed (1/219), Darimi (1708), Buhari
Buhari (1944, 1948, 2953, 4275, 4276), Müslim (2/784:88), Nesai (2622),
İbnu'l-Carud (398), İbn Huzeyme (2035), Tahavi Şerhu Meani'l-Asar (2/64) ve İbn
Hibban (3563).
9062. Ebu'l"Umeys
der ki: Ebu Ca'de'ye seferde oruç tutmak hakkında sorunca; "Oruç
tutmayın" cevabını verdi.
9063. Abdullah b.
Zekvan'ın bildirdiğine göre İbn Ömer, Şam'da iki Ramazan kaldı ve oruç tutmadı.
9064. Said b. Cübeyr:
"Her kim benimle seferde beraber olursa oruç tutmasın" dedi.
9065. Mudarris b.
Abdillah der ki: Şa'bi'ye: "Ben Rey'de ikamet edeceğim" dedim. Şa’bi:
"(Namazları) iki rekat kıl" dedi. Ben: "Ya oruç?" deyince;
"Onlarca sene ikamet etsen bile, oruç tutma, if tar et" cevabını
verdi.
9066. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir yolculuktaydı.
Ebu Bekr ve Ömer de onunla beraberdi. Sonra yemek getirildi. Bunun üzerine
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara: "Yaklaşın ve yiyin"
buyurdu. Fakat Ebu Bekr ile Ömer: "Ey Allah'ın Resulü! Biz oruçluyuz"
dediler.
Bunun üzerine Hz.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Bu (oruçlu) iki arkadaşınızın
yükünü sarmakta ve ihtiyaç duydukları hususlarda yardımcı olun! Haydi (Ebu
Bekir ile Ömer) yaklaşın ve yiyin" buyurdu.
Tahric: Ahmed (2/336),
Nesai (2572), İbn Huzeyme (2031), İbn Hibban (3557) ve Hakim (1/433).
Seferde Oruç Tutup Bunun
Daha Faziletli Olduğunu Söyleyenler
9067. Asım der ki:
Enes'e seferde oruç tutmanın hükmü sorulunca şu karşılığı verdi: "Her kim
tutmazsa bu, ruhsattır. Her kim de oruç tutarsa, oruç daha faziletlidir"
cevabını verdi.
9068. İbn Ebi Muleyke
der ki: Yolculukta Hz. Aişe ile beraberdim. Mekke'ye girinceye kadar orucunu
açmadı.
9069. Nadr b. Abdillah
el-Kaysı'nin bildirdiğine göre Kays b. Ubad'ın yolculukta oruç tuttuğu da
olurdu, tutmadığı da.
9070. İbn Amir'in azatlı
kölesi Musa der ki: Enes'e seferde oruç tutmanın hükmünü sordum. "Ebu Musa
ile beraber yolculuktaydık. O oruç tuttu, biz de oruç tuttuk" cevabını
verdi.
9071. (Abdurrahman)
ibnu'I-Esved'in bildirdiğine göre babası, seferde oruç tutardı .
9072. İbn Avn der ki:
"Muhammed (b. Sirin) seferde oruç tutardı."
9073. Kasım (b.
Muhammed) der ki: "Kendisini zayıf düşürünceye dek, Aişe'yi seferde oruç
tutarken gördüm."
9074. İbn Sirin der ki:
"Osman b. Ebi'I-As, bu konuda Enes b. Malik'in dediğinin benzerini
söylerdi."
9075. Nafi'nin
bildirdiğine göre İbn Ömer, Gabe'ye -Medine-i Münevvere'nin doğusunda, şu an
el-Halil olarak bilinen mıntıkaya yakın olan bir yere- yolculuğa çıkardı. Ne
orucunu bozardı ve ne de namazını kısaitırdi.
9076. Osman b. Ebi'l-As
der ki: "Yolculukta oruç tutmak daha faziletlidir. Oruç tutmamak ise
ruhsattır."
9077. Kehmes dedi ki:
Salim'e soruldu veya ona seferde oruç tutmak hakkında sordum. Salim de:
"Eğer oruç tutarsanız bir şey gerekmez. Eğer tutmazsanız da sizin için
ruhsattır" cevabını verdi.
9078. Hz. Aişe'nin
bildirdiğine göre Hamza el-Eslemi Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
seferde oruç tutmak hakkında sordu. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve
Sellem): "Dilersen oruç tut, dilersen tutma" buyurdu.
Tahric: İbn Ebi: Şeybe
Müsned (768), Buhari: (1943), Müslim (2/789: 103, 106), Tirmizi: (711), Nesai:
(2613,2616), İbn Mace (1662) va Taberani (3/2963).
9079. Avvam der ki:
Mücahid'e: "Hangi şeyi daha çok seviyorsun?" diye sorunca;
"Şayet oruca güç yetirebiliyorsan, tutman daha çok hoşuma gider"
cevabını verdi.
9080. Eş'as b.
Ebi'ş-Şa'sa der ki: "Babam, Amr b. Meymun, Esved b. Yezid ve Ebu Vail ile
beraber oldum. Ramazan ve Ramazan dışında yolculukta iken oruç
tutarlardı."
9081. İbrahim et-Teymı,
babasından bildiriyor: Huzeyfe'den Medain'e gitmek için izin istedim. Huzeyfe
bana: "Namazı kısaltmamak ve orucunu bozmayıp tutmak şartıyla
gidebilirsin" dedi.
"Sefere Çıkanların
Kimi Oruç Tutar, Kimisi de Tutmaz" Diyenler
9082. Ebu Said
anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber Ramazan ayının
son on ikinci gününde Mekke'den Huneyn'e doğru yolculuğa çıktık. Muhammed'in
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından bir grup oruç tuttu. Diğerleri ise
oruç tutmadılar. Bundan dolayı Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (hiçbir
kimseyi) ayıplamadı.
Tahric: Tayalisi (2157),
Müslim (2/787: 93, 94), Ahmed (3/12, 24, 45, 72, 74, 92) Tirmizi (713), Ebu
Ya'la (1031=1035), İbn Huzeyme (2029) ve İbn Hibban (3562).
9083. Ebu Said der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber gazveye çıktık. Bizden
oruç tutanlar da vardı, tutmayanlar da. Oruç tutan tutmayanı, oruç tutmayan da
tutanı ayıplamadl.
Tahric: Müslim
(2/787:94).
9084. Humeyd dedi ki:
Ben sefere çıktım ve oruç tuttum. Bunun üzerine bana "(Seferde tuttuğu
sayılmadığı için yerine) tut" dediler.
Ben de dedim ki:
"Enes'in, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından birinden
bana haber verdiğine göre, (yolculuk sırasında) oruç tutan oruç tutmayanı, oruç
tutmayan da tutanı ayıplamamış." Sonra İbn Ebi Müleyke ile karşılaştım.
Aişe'den bunun aynısını bana haber verdi.
9085. Şa'bi, Hasan ve
Said b. el-Müseyyeb dediler ki: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) ashabı yolculuğa çıkarlardı ve (seferde) oruç tutarlardı. Tutmayan da
tutmazdı. Oruç tutan tutmayanı, oruç tutmayan da tutanı ayıplamazdı."
9086. Cabir der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraberdik. Bizden oruç tutanlar
da vardı, tutmayanlar da. Kimse kimseyi ayıplamadı.
Tahric: Ahmed (3/316),
Müslim (2/787:97), Nesai (2620), Tahavi Şerh Meani'l-asar (2/68) ve İbn Huzeyme
(2029).
9087. Şekık (Ebu Vail)
der ki: "Bir yolculukta Abdullah (b. Mes’ud)'un öğrencileriyle beraberdik.
Onların kimisi oruç tuttu. Kimisi de tutmadı."
Yolculukta Oruç Tutmakta
Bir Mahzur Görmeyenler
9088. BenO Haşim'in
azatlı kölesi Ammar'ın bildirdiğine göre İbn Abbas'a Ramazan ayında seferde
iken oruç tutan adam hakkında sorulunca; "Ona bir şey gerekmez
(geçerlidir)" cevabını verdi.
9089. Muharrer b. Ebi
Hureyre der ki: ''Ramazan ayında seferde iken oruç tuttum. Bunun üzerine
(babam) Ebu Hureyre aileme döndüğüm zaman orucu iade etmemi emretti."
9090. Ebu'l-Feyz
anlatıyor: Biz bir gazvedeydik. Başımızda bir komutan vardı.
Bize: "Oruç
tutmayın. Her kim tuttuysa bozsun" dedi.
Derken - Resulullah'ın
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından olan- Ebu Kirsafe ile karşılaştık Bu
durumdan ona sorunca; "Şayet (bu durumda kendim olsam da) oruç tutarsam,
sonra yine oruç tutarsam, kaza etmem" cevabını verdi.
9091. Amr b. Dinar, bir
adamdam, o da babasından bildiriyor: Bir adam Ramazan ayında seferde iken oruç
tuttu. Bunun üzerine Hz. Ömer orucu iade etmesini emretti.
Ramazan Ayına Yetişip
Sonra Sefere Çıkan Kişi Hakkında
9092. İbn Sirin dedi ki:
Abıde (es-Selmanı)'ye; "Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa, onu oruçla
geçirsin" ayetini (Bakara 185) sordum.
Abıde: "Her kim
Ramazan ayının başına şahit olursa sonunda da oruç tutsun.
Yüce Allah'ın "Öyle
ise içinizden kim bu aya ulaşırsa, onu oruçla geçirsin" ayetini görmez
misiniz?" cevabını verdi.
9093. Ebu Miclez der ki:
"Kişi Ramazan ayı girdiği zaman sefere çıkmasın. Eğer sefere çıkmaktan
başka bir seçenek yoksa orucunu tamamlasın (tutmamazlık etmesin)."
9094. Hz. Ali der ki:
"Kişi mukim olarak Ramazan'a ulaşıp, sonra sefere çıkarsa (sonuna dek tüm
ayda) oruç tutsun."
9095. Amr b. Murre der
ki: Ebu'l-Bahteri'den işittim, Ubeyde'den haber verdiğine göre, ona Ramazan
ayında günlerce oruç tutup sonra sefere çıkan adam hakkında "(Seferde)
orucunu tutar" demiştir
ibn Abbas ise: "Dilerse
oruç tutar, dilerse de tutmaz" dedi.
9096. Nafi'nin
bildirdiğine göre İbn Ömer, Ramazan ayında sefere çıkardı ve oruç tutmazdı.
9097. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Ramazan ayında sefere çıkmakta bir sakınca yoktur. Dilerse oruç
tutmaz."
9098. İbn Abbas'ın
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Mekke'nin fethi
senesinde, (Mekke ile Medine arasındaki) Kedid'e ulaşıncaya kadar oruç tuttu.
Sonra bozdu.
9099. İbn Sirin der ki:
Abıde'ye: "Ramazan ayında sefere çıkayım mı?" diye sorunca;
"Hayır" cevabını verdi.
9100. Yezid b. Ebi
Ziyad'ın bildirdiğine göre (Zeynelabidın) Ali b. Hüseyn'e Ramazan ayında sefere
çıkan bir topluluk hakkındaki hüküm sorulunca; "Oruç tutarlar"
cevabını verdi.
9101. İbrahim'in
bildirdiğine göre Alkame: "Oruca gücü yetmeyenler ise bir yoksul doyumu
fidye verir" ayeti (Bakara 184) hakkında: "Öyle ise içinizden kim bu
aya ulaşırsa, onu oruçla geçirsin" ayeti (Bakara 185) onu neshetti"
dedi.
9102. İbn Ömer der ki:
"Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa, onu oruçla geçirsin" ayeti
(Bakara 185) kendisinden önceki ayeti neshetti."
9103. Ümmü Zerre der ki:
Aişe'ye geldim. Bana: "Nereden geliyorsun?" diye sorunca;
"(Erkek) kardeşimin yanından" cevabını verdim.
Aişe: "Durumu
nedir?" diye sordu. Ben de "Onu bıraktığımda yolculuğa çıkmayı
istiyordu" cevabını verdim. Bunun üzerine: "Benden ona selam söyle ve
ona ikamet etmesini (sefere çıkmamasını) emret. Şayet ben yolculuğa
hazırlanırken Ramazan bana ulaşırsa, gitmeyip kalırdım'' dedi.
9104. Muğire der ki:
"Ebu Meysere, Ramazan ayında sefere çıktı. Oruçlu olarak Fırat nehrine
uğradı. Ondan bir yudum alıp içti ve böylece orucunu bozdu."
9105. Said b.
el-Müseyyeb ve Hasan dediler ki: "Dilerse oruç tutmaz."
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |
Sefere Çıkan
Kişinin Ne Kadar Mesafeden Sonra Oruç Tutmayacağı Hakkında