m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Oruç

Gayr-ı ihtiyari veya Kasten Kusan Oruçlu

9278. Hz. Ali der ki: ''Bir kişi kusmak zorunda kalırsa onun üzerine kaza yoktur.

Bilerek kustuğu zaman ise kaza etmesi gerekir.''

9279. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer: ''Oruçlu olduğu halde istemeden kusanın orucu bozulmamıştır. Her kim de bilerek kusarsa orucu bozulur'' derdi.

9280. Ebu Hureyre der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Oruçlu bilerek kustuğu zaman (orucunu) iade eder" buyurdu.

Tahric: Ahmed (2/498), Darimi (1729), Ebu Davud (2372), Tirmizi (720), Nesai (3130), İbn Mace (1676), İbn Huzeyme (1960, 1961), İbn Hibban (3518), Darakutni (2/184,185:21,22) ve Hakim (1/426, 427).

9281. Hasan ile İbn Sirin dediler ki: "Oruçlu, kendisine engel olamadan kusarsa orucu bozulmamıştır. Bilerek kustuğu zamanda ise bozulmuştur."

9282. Abdulmelik'in bildirdiğine göre Ata, kusan oruçlu hakkında: "Bilerek kustuğu zaman onun kaza etmesi gerekir. Eğer engel olamadan kusarsa onun üzerine kaza (orucu) yoktur" dedi.

9283. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kendine engelolmadan kusan kişi için (orucu) iade sözkonusu değildir. Eğer kendisini kusmaya zorlarsa yeniden tutması gerekir."

9284. Kasım b. Muhammed der ki: "Oruçlu elinde olmayarak kustuğu taktirde üzerine kaza yoktur. Eğer bilerek kusarsa onu kaza etmesi gerekir."

9285. Ya'kub b. Kays der ki: Said b. Cübeyr'e elinde olmayarak kusan oruçluya o günün kazasının gerekip gerekmediğini sorunca; "Hayır (gerekmez)" cevabını verdi.

9286. Mutarrit'in bildirdiğine göre Amir(-i Şa'bi): "Oruçlu (parmağını boğazına götürmek suretiyle) bilerek kustuğu zaman orucu bozulmuş olur" dedi.

9287. İbn Abbas der ki: "Oruçlu bilerek kustuğu zaman orucu bozulmuştur."

9288. Alkame der ki: "Oruçlu olduğu halde adam bilerek kusarsa kaza etmesi gerekir. Eğer elinde olmadan kusarsa kaza sözkonusu değildir."

9289. Hz. Ali der ki: "Oruçlu kasten kustuğu zaman orucu bozulmuştur. Eğer elinde olmayarak kusarsa onun üzerine bir şey gerekmez."

9290. Mücahid'den bir önceki fetvanın benzeri rivayet edilmiştir.

9291. Ebu Şeybe el-Mehrı der ki: Sevban'a: "Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bize bir şey (hadis) haber ver" denilince; "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kustuğunu gördüm. Bu nedenle orucunu (sürdürmeyip) bozdu" dedi.

Tahric: Tayalisi (993), Beğavi el-Ca'diyyat (1709), Ahmed (5/276, 283), Buhari et-Yarıhu'l-Kebir (2/2006), Tahavi (2/96), Taberani M. el-Kebir (2/1440) ve Beyhaki (4/220).

9292. Ebu'd-Derda'nın haber verdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kustuktan sonra orucunu bozdu. (Ravi Ma'dan) ekledi: Sevban'la karşılaştım. O da:

"Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) abdest suyunu ben döktüm" dedi.

Tahric: Nesai (3124), Ahmed (5/195, 277; 6/443), Darimi (1728), Ebu Davud (2373), Tirmizi (87), NesaS (3121-3), İbn Huzeyme (1956-59), İbn Hibban (1097) ve Hakim (1/426).

9293. ikrime der ki: "Bozmak, (vücuda) giren şeylerden dolayı söz konusudur. Çıkan şeylerden dolayı gerekli değildir."

9294. Mutarrif der ki: Amir(-i Şa’bi)'ye kusan oruçlu hakkında sorulunca; "Oruçluya kusmak (elinde olmayarak) ansızın geldiği zaman kaza gerekmez. Eğer kasten kusarsa orucu bozulmuştur" cevabını verdi.

iftarı Anında (Orucunu Açarken) Ağzını Çalkalayan Oruçlu

9295. Ebu Hureyre: "Oruçlu (iftarın başlangıcında ağzına su alarak) çalkaladığı zaman (ağzındaki suyu) atmasın ve yutsun" dedi.

9296. Muğire der ki: İbrahim'e bu konuyu sordum. "(Ağzına aldığı suyu) atmasında bir sakınca yoktur" cevabını verdi.

9297. Hz. Ömer: "iftarı acele yaptıkları sürece bu ümmet, hayır üzere kalmaya devam edecektir. Sizden biriniz oruç tuttuğunda (iftar ederken) ağzını çalkalarsa onu (ağzındaki suyu) atmasın, içsin. Çünkü iftarın hayrı, başındadır" dedi.

9298. İbn Cüreyc'in bildirdiğine göre Ata, iftar anında kişinin ağzını çalkalamasını mekruh görürdü.

9299. Amir(-i Şa’bi) der ki: "iftar anında ağız çalkalamakta bir sakınca yoktur.''

9300. Hişam'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), if tar anında (su) içmeyi arzulayan kişinin çalkalayıp (ağzındaki suyu dışarı tükürmesini) mekruh görürdü.

9301. Şu'be'nin bildirdiğine göre Hakem (b. Uteybe)'ye ağzını çalkalayan oruçlu hakkında sorulunca bunu kerih gördü.

9302. Ebu ishak'ın bildirdiğine göre Şa’bi, oruçlu için ağız çalkalamayı kerih görürdü.

Suyu Tadan Oruçlu Hakkında

9303. Abdullah b. Ebi Osman der ki: İbn Ömer'i oruçlu iken, elbisesini ıslattıktan sonra üzerine yattığını gördüm.

9304. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Oruçlu için elbisesine suyu serpip sonra bu üzerinde olduğu halde uyuması mekruhtur.''

9305. İbn Avn der ki: "ibn Sirin, (oruçlunun) giysiyi ıslatıp sonra da (serinlemek için) yüzüne atmasında bir sakınca görmezdi"

9306. Yahya b. Said'in bildirdiğine göre Osman b. Ebi'l-As, Arefe günü veya Arefe akşamı oruçlu iken üzerine su dökerdi ve bu yolla kendini serinletirdi.

9307. Hasan b. Ubeydillah der ki: "Abdurrahman b. el-Esved'i oruçlu iken ayaklarını suya batırmışken gördüm."

9308. Ebu Bekr b. Abdirrahman b. el-Haris'in bir adamdan bildirdiğine göre o, Resulullah'ı (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yaz gününde oruçlu iken üzerine su döktüğünü

gormuş.

Tahric: Malik (1/294:22), Şafii (1/270:716), Ahmed (3/475,4/63, 5/376, 380, 408, 430), Ebu Davud (2357), Nesai (3029), Tahavi (2/66) ve Hakim (1/432).

9309. İbrahim(-i Nehai), oruçlu için, elbisesini su ile ıslatıp sonra da onu giymesini mekruh görürdü.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Zilhicce'nin ilk On Gününde Oruç Tutmak Hakkında