|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Oruç |
Hilal'in Görülmesine
Dair
Gündüz Hilal
Görüldüğünde iftar Edilecek mi, Edilmeyecek mi?
9542. Yahya b. Ebi ishak
der ki: Öğle namazına yakın bir vakitte bayram hilalini gördüm. insanlar
oruçlarını bozdular. Bunun üzerine Enes b. Malik'in yanına vardık. Ona hilalin
görüldüğünü ve oruç bozanların bulunduğunu söylediğimizde bizlere: "Ben
ise bu günümü geceye kadar tamamlayacağım" karşılığını verdi.
9543. Salim'in
bildirdiğine göre İbn Ömer, gündüz görülen hilal hakkında:
"Görüldüğü yerde
görünceye dek oruçlarınızı bozmayın" dedi.
9544. Zibirkan der ki:
insanlar oruçlarını bozdu. Ben de Ebu Vail'in yanına varıp:
"Günün ortasında
hilali gördüm" dedim. Bunun üzerine: "Orucu geceye kadar
tamamlayın" ayetini (Bakara Sur. 187) okudu.
9545. Abdurrahman b.
Harmele'nin bildirdiğine göre güneş meylettiği zaman insanlar bayram hilalini
gördüler. Onların bazısı if tar etti. Bunu Said b. el-Müseyyeb'e söyledim. Said
b. el-Müseyyeb de: "Hz. Osman zamanında insanlar hilali gördü ve onların
bazısı if tar etti. Bunun üzerine Osman ayağa kalktı ve ''Ben orucu mu geceye
kadar tamamlayacağım'' dedi." dedi ..
Ravi ekledi: Mervan
zamanında da görüldü. Mervan oruç tutmayanları tehdid etti.
Said de: "Mervan
doğrusunu yapmış" dedi.
9546. Abdullah (b.
Mes’ud): "Gündüz hilali gördüğünüz zaman oruç bozmayın.
Çünkü onun yörüngesi
gökyüzündedir. Herhalde hilal sadece o vakit (anlık) gözükmüştür" dedi.
9547. Hz. Ali der ki:
"Günün başında hilali gördüğünüz zaman iftar etmeyin. Günün sonunda
gördüğünüz zaman ise if tar edin."
9548. Rukeyn, babasından
bildiriyor: Belencer'de Selman b. Rabia ile beraberdik. Şevval'in yirmi
dokuzuncu günü kuşluk vaktinde hilali gördük. Bunun üzerine Selman: "Onu
bana gösterin" dedi. Ben de ona gösterince halka oruç bozmalarını emretti.
9549. Salih ed-Dehhan
der ki: Ramazanın sonunda gündüz hilali görüldü. insanlar (oruçlarını bozup)
yemeye ve içmeye başladı. Ezd'den bir cemaat itikafta idiler. (Bana) "Ey
Salih! Cabir b. Zeyd'e (gidip bu durumu ona sor) sen bizim elçimizsin"
dediler. Ben de Cabir b. Zeyd'e varıp bu durumu ona söyledim.
O da: "Sen hilali
görenlerden misin?" diye sorunca: "Evet" cevabını verdim. Cabir:
"Onu güneşin önünde mi gördün?" diye sorunca; "Hayır, onun
arkasında gördüm" karşılığını verdim.
Sonra: "Sizin şu
gününüz Ramazandandır. Siz hilali yörüngesinde gördünüz.
Arkadaşlarına oruçlarını
ve itikaflarını tamamlamalarını emret" dedi.
9550. İbrahim(-i Nehai)
der ki: Utbe b. Ferkad şehrin kenar mahallelerinde kaybolmuştu. Günün sonunda
hilali görüp if tar ettiler. Bu haber Hz. Ömer'e ulaştı. Ona mektup yazarak:
"Hilal günün başlangıcında görüldüğü zaman, o geçen gün içindir. O halde
if tar edin. Hilal günün sonunda görüldüğü zaman, o gelecek gün içindir. O
halde orucu tamamlayın" dedi.
9551. İbn Cüreyc der ki:
Ata: "Eğer Şevval hilali gündüz görünürse iftar etmeyin" diyerek:
"Orucu geceye kadar tamamlayın" ayetini (Bakara Sur. 187) okurdu.
9552. Hasan b.
Ubeydillah der ki: "Günün ortasından önce hilali gördüm. Bunun üzerine Ebu
Burde'ye vardım. O da bana orucumu tamamlamamı emretti."
9553. Ebu Vail
anlatıyor: Hanikın'deyken Hz. Ömer'in mektubu bize geldi.
Mektupta; "Hilalin
bazısı bazısından büyük olur. Gündüz hilali gördüğünüz zaman, Müslüman iki adam
bir gün önce hilali gördüklerine şahadet edinceye dek oruçları bozmayın"
diyordu.
Bir Gün Önce Hilali
Gördüklerine Dair Bir Topluluk Şehadet Ederlerse Ne Yapılır?
9554. Ebu Umeyr b. Enes
der ki: Ensar'dan amcalarım anlatıyor: Şevval ayının hilali (bulut nedeniyle)
görüşümüze kapanmıştı. Sonra oruçlu olarak sabahladık. Günün sonunda bir
topluluk gelerek Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında önceki gün
hilali gördüklerine dair şahitlik yaptılar. Bunun üzerine Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) insanlara iftar etmelerini ve ertesi günden
itibaren bayrama çıkmalarını emretti.
Tahric: Abdurrezzak
(7339), Ahmed (5/57, 58), İbn Eb'i' Şeybe Müsned (769), Ebu Davud (1150), Nesai
(1756), İbn Mace (1653) ve Beyhaki (4/249). Enes hadisinden: Bezzar
Keşfu'l-Estar (972) ve İbn Hibban (3456).
9555. Ebu Ya'fur,
babasından bildiriyor: Muğire b. Şu'be, Kufe'de iken Ramazan hilali görüldü.
Ertesi gün oluncaya kadar dışarı çıkmadı. Sonra çıkıp halka deve üzerinde hutbe
verdi. Sonra (valilik konağına) geri döndü.
9556. Zühri der ki: İbn
Ömer'in yanında hilalin görülmesine şahitlik edildi.
Bunun üzerine:
"Yarından itibaren bayramınıza çıkın. Gündüzden Allah'ın dilediği kadar
geçti (oruçlarınızı bozmayın)" dedi.
Hilalin Görülmesine Dair
Bir Kişinin Şehadetini Geçerli Sayanlar
9557. ikrime'nin
bildirdiğine göre bir Bedevi Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
yanında hilalin gördüğüne dair şahitlik yaptı.
Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem): "Allah'tan başka hiçbir ilah olmadığına ve benim
Allah'ın Elçisi olduğuna şehadet eder misin?" diye sorunca; adam
"Evet" cevabını verdi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi
ve Sellem) insanlara oruç tutmalarını emretti.
Tahric: Mürselolarak:
Abdurrezzak (7342), Ebu Davud (2334 ve Nesai (2424, 2425). 9560'da İbn
Abbas'dan vasIedilecektir.
9558. İbn Ebi Leyla'nın
bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab hilali görme hususunda bir adamın şehadetini
geçerli saymıştır.
9559. Abdulmelik b.
Meysere der ki: Medine'de oruç veya bayram iftarı hilaline şahit oldum. Hilale
sadece bir adam şahitlik yaptı. İbn Ömer onlara onun şehadetini kabul
etmelerini emretti.
9560. İbn Abbas der ki:
Bir Bedevi Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek; "Ey
Allah'ın Resulü! Bu gece hilali gördüm '' dedi.
Hz. Peygamber
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Allah'tan başka hiçbir ilah olmadığına ve
Muhammed'in onun kulu ve elçisi olduğuna şehadet eder misin?" diye sorunca
adam "Evet" cevabını verdi.
Bunun üzerine Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ey Bilaı! İnsanlara çağrıda bulun. Yarın
oruç tutsunlar" buyurdu.
Tahric: Darimi (1683,
1692), Ebu Davud (2333), Tirmizi (691), Nesai (2422, 2423), İbn Mace (1652),
Ebu Ya'la (2523=2529), İbn Huzeyme (1923, 1924), İbn Hibban (3446) ve Hakim
(1/424). İbn Ömer'den şahidi vardır: Darimi (1691), Ebu Davud (2335), İbn
Hibban (3447) ve Hakim (1/423).
"Hilalin Görülmesi
Ancak iki Adamın Şehadetiyle Geçerlidir" Diyenler
9561. Ebu Osman
bildiriyor: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (kabilelerinin) elçisi
olarak iki Bedevi geldi.
Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) onlara: "Siz Müslüman mısınız?" diye sorunca onlar:
"Evet" cevabını verdiler. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu
aleyhi ve Sellem): "Hilali gördünüz mü?" diye sordu.
Onlar da:
"Evet" karşılığını verince insanlara (bayram için) if tar etmelerini
veya oruç tutmalarını emretti.
Tahric: Ebu Davud (2331,
2332) ve Darakutni (2/167, 168; 1,4).
9562. Haris'in
bildirdiğine göre Hz. Ali, hilal hakkında: "Sözüne güvenilir iki adam
hilalin görülmesi üzerine şahitlik yaparsa oruçları bozun" dedi.
9563. Amr b. Dinar der
ki: ''Hz. Osman, hilalin görülmesi hakkında (Said b. Ebi Vakkas'ın kardeşi)
Haşim b. Utbe'nin veya başkasının şehadetini geçerli saymadı."
9564. Hişam'ın
bildirdiğine göre Hasan(-i Basri), insanlardan önce tek başına hilali gören
kişi hakkında: ''Sadece insanlarla beraber (topluluk olarak) oruç tutun ve if
tar edin" dedi.
9565. Eş'as'ın
bildirdiğine göre Hasan(-i Basri), tek başına hilali gördüğüne tanıklık eden
adam hakkında: ''Ona iltifat edilmez" dedi.
9566. Ebu Vail der ki:
Hanikın'deyken Ramazan hilalini gördük. Bizden oruç tutanlar da, tutmayanlar da
oldu. Sonra bize Hz. Ömer'in mektubu ulaştı (şöyle diyordu): "Hilal'in
kimisi, kimisinden büyük olur (görülür). Gündüz hilali gördüğünüz zaman, ancak
müslüman iki adamın hilali önceki gün gördüğüne dair şahit olmaları dışında
oruçlarınızı bozmayın."
Hilal Görüldüğü Halde
Bazı insanların Yemek Yemesi
9567. Amr b. Muhacir'in
bildirdiğine göre Muhammed b. Süveyd el-Fihri insanlardan bir gün önce iftar
etti veya kuşluk yemeği yedi. Ömer b. Abdilazız ona yazdığı mektubunda:
''İnsanlardan önce seni oruç bozmaya sevk eden sebep nedir?'' diye sordu.
Muhammed ona cevaben:
''Benim yanımda Hizam b. Hakım el-Kuraşı hilali gördüğüne dair tanıklık
yaptı" diye mektup yazdı. Ömer b. Abdilazız ise cevaben: ''O, sıradan
insanlardan biri midir, yoksa (Resulullah'ın yanılarak beş rekat namaz
kıldırdığında tüm sahabiler arasında ileri atılarak O'na ikazda bulunmuş olan)
Zu'lYedeyn midir?" diye çıkıştı.
9568. Ömer b.
Abdilazız'in bildirdiğine göre bir grup, insanlar sabahladıktan sonra Ramazan
hilalini gördüklerine şahitlik ettiler. Bunun üzerine Ömer b. Abdilazız: ''Bir
şey yememiş olan orucunu tamamlasın. Yemiş olan da günün geri kalanında oruç
tutsun" dedi.
9569. İbn Cüreyc der ki:
Ata'ya: ''Farzet ki Mekke ahalisi (tümden) veya bir adam veya iki adam sabah oruçlu
olarak kalkmadılar. Sonra onlara (Ramazan) Hilal'in(in) görüldüğü haberi günün
başında veya günün sonunda geldi. Bundan sonra günün geri kalanını oruç
tutmaları mı, kaza etmeleri mi gerekir?" diye sordum.
Ata ''Dilerlerse yiyip
içerler. Günün geri kalanında oruç tutmaları onların üzerine gerekli
değildir" cevabını verdi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |
Boşaldığı Zaman
Oruçlunun Orucunun Bozulması Hakkında