m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Oruç

 

İtikaf'a Dair Konular 16 başlık 84 haber

 

''İtikaf Sadece Oruç ile Olur'' Diyenler

 

9711. İbn Abbas der ki: ''Mu'tekif (itifafa giren), oruçlu olmak zorundadır."

 

9712. Hz. Ali der ki: ''İtikaf, sadece oruç ile olur.''

 

9713. İbn Abbas ile Aişe dediler ki: ''İtikaf sadece oruç ile olur.'' Hz. Ali ile İbn Mes’ud ise: ''Kendi üzerine orucu farz kılması müstesna, itikafa girenin oruç tutma zorunluluğu yoktur" dediler.

 

9714. İbn Abbas der ki: ''İtikaf, sadece oruç ile olur."

 

9715. Aişe'den de bir önceki sözün benzeri rivayet edilmiştir.

 

9716. Hz. Ali ile Abdullah (b. Mes’ud) dediler ki: ‘‘Kendi üzerine orucu şart koşması müstesna, itikafa giren oruç tutmak zorunda değildir."

 

9717. İbn Abbas der ki: ''İtikafa giren üzerine oruç vaciptir."

 

9718. Hişam b. Urve, babasının şu sözünü bildiriyor: "İtikaf, sadece oruç ile olur."

 

9719. İbrahim(-i Nehai) der ki: "itikaf sadece oruç ile (makbul) görülüyordu."

 

9720. Hz. Ali: "Kendi üzerine orucu farz kılmasa da, itikafa giren için oruç gereklidir" dedi.

 

9721. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kendi üzerine orucu vacip kılması müstesna mu'tekif (itikafa girenin) oruçlu olma zorunluğu yoktur."

 

9722. Hasan'dan, İbrahim'in fetvasının aynısı rivayet edilmiştir.

 

9723. Amir(-i Şa'bi) der ki: "itikaf sadece oruç ile olur."

 

 

 

İtikafa Girileceği Zaman Yapılması Gerekenler

 

9724. Hz. Ali der ki: "Kişi itikafa girdiği zaman cuma namazına katılsın, hastayı ziyaret etsin, cenaze namazına iştirak etsin, ailesinin yanına gitsin ve ayakta olduğu halde onlara bir ihtiyacını emretsin."

 

9725. Said b. Cübeyr der ki: "Cuma namazına katılır, hastayı ziyaret eder ve valinin (çağrısına) icabet eder."

 

9726. Amre'nin haber verdiğine göre Hz. Aişe, itikafta olduğu halde ailesinden hasta olanı ziyaret ederdi.

 

9727. Said b. Cübeyr der ki: "Cuma namazına katılır, hastayı ziyaret eder, cenaze namazında hazır bulunur, ihtiyacı için çıkar ve valiye icabet edeL" Nitekim Amr b. Hureys, ona itikafta olduğu halde birini gönderip çağırtınca gitmedi. Bir kez daha gönderdi. Bunun üzerine gitti.

 

9728. İbrahim(-i Nehai) der ki: "(Sahabe ve Tabiun) itikafa giren ıçın şu hasletleri şart koşmayı müstehap görürlerdi: Hastayı ziyaret etmek, cenazeye eşlik etmek ve cuma namazına katılmak."

 

9729. Şa’bi der ki: "(itikafa giren) büyük abdeste çıkar, hastayı ziyaret eder, cumaya gider ve kapıda ayakta durabilir."

 

9730. Hasan(-ı Basri) der ki: "Cumaya gidebilir."

 

9731. Ebu Seleme der ki: "Mu'tekif, hastayı ziyaret eder, cumaya katılır ve ayakta olduğu halde yoldan geçen bir adama soru sorabilir."

 

9732. Hasan(-ı Basri) der ki: "Büyük abdeste gider, cenazeye iştirak eder ve hastayı ziyaret eder."

 

9733. Said b. Cübeyr der ki: "Cumaya katılır, hastayı ziyaret eder ve cenazede hazır bulunur." Bir seferinde de "Vali(nin çağrısın)a icabet eder" dedi.

 

9734. Hz. Aişe der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) itikafa girdiği zaman sadece ihtiyacı için evine girerdi."

 

Tahric: Malik (1/312:1), Ahmed (6/230, 247, 264), Buhari (2029), Müslim (1/244: 6,7), Ebu Davud (2459,2460), Tirmizi (804) ve İbn Mace (1776).

 

 

 

9735. Amre'nin bildirdiğine göre Hz. Aişe, itikafta iken ailesinden hasta olanı ziyaret ederdi. Fakat hastaya gözükmezdi.

 

9736. Said b. el-Müseyyeb ile Ata (b. Ebi Rabah) dediler ki: "itikafa giren, cenazeye katılamaz ve hastayı ziyaret etmez."

 

9737. Zühri der ki: "Cenazeye katılamaz, hastayı ziyaret edemez ve davete icabet edemez,"

 

9738. Mücahid der ki: "itikafa giren, cenazeye eşlik edemez ve hastayı ziyaret edemez,"

 

9739. Hişam, babası Urve'den bildiriyor: "Davete icabet edemez, hastayı ziyaret edemez ve cenazeye katılamaz."

 

 

 

Mu'tekifin itikafa Girmesi Müstehap Olan Vakitler

 

9740. Hz. Aişe der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) itikafa girmeyi murat ettiği zaman, sabah namazını kıldıktan sonra itikaf edeceği yere girerdi."

 

Tahric: Ahmed (6/226), Müslim (2/831:6), EbU Davud (2456), Tirmizi (791), Nesai (788), İbn Mace (1771), İbn Huzeyme (2217) ve İbn Hibban (3666).

 

 

 

9741. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi, mescidde itikafa girmeyi murat ettiği zaman, itikafa girmeyi dilediği geceden itibaren güneş yüzü göremez."

 

 

 

Gündüz Ailesine Giden Mu'tekif Hakkında

 

9742. Haccilc'ın bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), gündüz itikaf yapıp, akşam ailesinin yanına gitmeyi şart koşan mu'tekif hakkında: "Bu (yaptığı) itikaf değildir" dedi.

 

9743. Katade, mu'tekif için ailesiyle akşam ve sahur yemeği yemesinde bir sakınca görmüyordu.

 

9744. Hasan(-ı Basri) der ki: "Dilerse ailesiyle beraber akşam yemeği yemeyi şart koşabilir, evin. gölgesine giremez. Ancak akşam yemeği evinin avlusuna getirilir.''

 

9745. Ya'la b. Umeyye, arkadaşına: "Bizimle beraber mescide gel. Bir saat orada itikafa girelim I! derdi.

 

 

 

Mu'tekifin Çatısı Olan Bir Yapıya Girmesini Mekruh Görenler

 

9746. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: İbn Ömer, itikafa girmeyi murad ettiği zaman çadır veya kıl çadırı kurardı. Orada tüm ihtiyaçlarını giderir; ancak hanımına yaklaşmazdı. Ayrıca çatısı olan bir yapının içine de girmezdi.

 

9747. Kutbe b. Malik'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, mescidde perdelenmiş oldukları halde itikafa giren bir topluluğu görünce hoşlanmayarak: "Bu nedir?" diye sordu. "Biz sadece yemek yerken perde çekiyoruz" dediler.

Ömer de: "Tamam onu perdeleyin. Ama yemeği bitirdiğinizde onu kaldırın" dedi.

 

9748. ikrime der ki: "Mu'tekif, çatılı ev veya üstü kapalı odaya giremez."

 

9849. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Tavanı olan bir yapının içine giremez."

 

9850. Ebu Seleme der ki: "Eve giremez."

 

9851. Şa’bi der ki: "Eve giremez."

 

9853. Hasan(-ı Basri) der ki: "Eve giremez."

 

 

 

Kendi Kabilesinin Mescidinde itikafa Giren Kişi

 

9753. Eyyub'un bildirdiğine göre Ebu Kılabe, kendi kavminin mescidinde itikafa girerdi.

 

9754. Halid'in bildirdiğine göre Ebu Kılabe, kendi kavminin mescidinde itikafa girdi .

 

9755. Said b. Cübeyr'den rivayet edildiğine göre kendisi (şehrin büyük camisi yerine) kavminin mescidinde itikafa girdi.

 

9756. Said b. Cübeyr'den nakledildiğine göre kendisi kavminin mescidinde itikafa girdi.

 

9757. Hemmam b. el-Haris'den rivayet edildiğine göre kendisi kavminin mescidinde itikafa girdi.

 

9758. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''Kabilelerin mescidlerinde itikafa girmekte bir sakınca yoktur.''

 

9759. Ebu Seleme'den rivayet edildiğine göre kendisi, namaz kılınan herhangi bir mescidde itikafa girilmesinde bir sakınca görmüyordu.

 

9760. Ebu'z-Za'ra'dan rivayet edildiğine göre Ebu'I-Ahvas, kavminin mescidinde itikafa girdi.

 

9761. Amir(-i Şa'bi) der ki: ''Dilerse kavminin mescidinde itikafa girer."

 

 

 

Ilitikaf, Sadece (Büyük) Camilerde Olur" Diyenler

 

9762. İbrahim(-i Nehai) anlatıyor: Huzeyfe, Abdullah (b. Mes’ud)'a gelerek: "Bir topluluğun senin evin ile el-Eş'ar'i'nin evi arasında itikafa girmesi seni hayrete düşürmüyor mu?" diye sordu.

Abdullah: "Umulur ki onlar (bu hareketleriyle doğruya) isabet ettiler ve sen hata ettin" cevabını verdi.

Huzeyfe de: "Sadece üç mescidde itikafın geçerli olduğunu bilmiyor musun?

Mescid-i Haram, Mescid-i Aksa ve Mescid-i Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem). Ha orada, ha da sizin şu çarşınızda itikaf yapmışım fark görmüyorum" dedi.

 

9763. Hz. Ali der ki: "itikat sadece şehir camisinde (büyük camide) olur."

 

9764. Şeddad b. el-Ezma' der ki: Bir adam (Kufe'nin en büyük camisi olan) Mescidu'l-A'zam'da itikafa girip çadır kurunca insanlar ona çakıl taşı attılar. Bu durum İbn Mes’ud'a ulaştı. Bir adamı ona gönderdi ve insanların bu davranışını yasakladı. İbn Mes’ud adamın bu hareketini hoş karşıladı.

 

9765. ibnu'I-Müseyyeb der ki: "itikaf sadece, Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) mescidinde olur."

 

9766. Zühri der ki: "itikaf, sadece insanların toplandığı cemaat mescidinde olur."

 

9767. Şu'be der ki: Hakem ile Hammad'a itikaftan sordum. "Sadece insanların toplandıkları (büyük) mescidde itikafa gir" dediler.

 

9768. Ebu Cafer (el-Bakır) der ki: "itikaf, sadece insanların toplandığı mescidde olur."

 

9769. Hişam, babası (Urve'den) bildiriyor: "itikaf, sadece cemaat mescidinde olur."

 

 

 

Mescidden Çıktığı Gibi Bayram Namazı Kılınan Mahalle Sabahleyin Gitmeyi Sevenler

 

9770. Ebu Kılabe'nin bildirdiğine göre Ramazan bayramı günü içinde itikaf yaptığı kavminin mescidine süslü küçük cariye (veya kız) getirildi. Odasında onu oturttu. Sonra onun boynuna sarıldı. Mescidden doğrudan bayram namazı kılınacak alana çıktı.

 

9771. İbrahim(-i Nehai) der ki: "(Saha be ve Tabiun) itikaftaki kişinin Ramazan bayramı gecesi mescidde gecelemesini ve oradan doğrudan bayram namazı kılınacak alana gidilmesini müstehab görüyorlardı."

 

9772. Ebu Miclez der ki: "Ramazan bayramı gecesi itikafta olduğun mescidde gecele ve oradan doğruca bayram namazı kılınacak alana git."

 

 

 

(Hanımıyla) ilişkiye Giren Mu'tekifin Ne Yapması Gerekir?

 

9773. İbn Abbas der ki: "Mu'tekif, (hanımıyla) ilişkiye girdiği zaman, itikafını bozmuş olur ve yeniden başlar."

 

9774. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "itikafını kaza eder.''

 

9775. Said b. el-Müseyyeb, Kasım ve Salim dediler ki: "Yeniden başlar"

 

9776. Hişam'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), itikafta olduğu halde hanımıyla ilişkiye giren adam hakkında: "Ramazanda ilişkiye giren kişi konumundadır. Ramazanda yapması gereken ne ise onu yapmalıdır (itikafa yeniden girmelidir)" dedi.

 

9777. Dahhak der ki: "Bununla birlikte siz mescitlerde itikafta iken eşlerinize yaklaşmayın" (Bakara Sur. 187) ayeti inene dek (sahabiler) itikafta oldukları sürede ilişki kurmaya devam ediyorlardı.

 

9778. Zühri der ki: ''Her kim itikafta olduğu halde hanımıyla ilişki kurarsa, onun üzerine Ramazanda ilişkiye giren kişi üzerine gerektiği gibi kefaret gerekir.''

 

9779. Mücahid, ilişkiye giren mu'tekif hakkında: ''iki altın tasadduk eder" dedi.

 

9780. Şa’bi, elli gün itikaf yapmayı adadığı halde kırk gün itikaf yapan ve daha sonra kocası gelip yanına çağırdığında gidip (onunla ilişkiye giren) kadın hakkında: ''Geri kalanı tamamlar" hükmünü vermiştir.

 

 

 

Mu'tekif Öper ve Ten Temasında Bulunabilir

 

9781. Ata (b. Ebi Rabah), mu'tekifin öpmesini ve cilt temasında bulunmasını mekruh görüyordu.

 

9782. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''İtikafa giren, öpemez ve ten temasında bulunamaz."

 

 

 

Mu'tekif Alım Satım Yapar mı?

 

9783. Mücahid der ki: ''Mu'tekif satamaz ve satın alamaz."

 

9784. Abdullah b. Yesar bildiriyor: Hz. Ali, Ca'de b. Hubeyre'ye maaşından bir hizmetçinin değeri olan yediyüz dirhemi vererek ona maddi yardımda bulundu. Daha sonra ona: ''Hizmetçi satın aldın mı?" diye sorunca; ''Ben itikaftayım (bu nedenle almadım)" cevabını verdi.

Bunun üzerine Hz. Ali: ''Çarşıya gidip de bir uşak satın alsaydın üzerine bir vebal olmazdı" dedi.

 

 

 

Ölen Kişinin Üzerinde Kalan itikaf (Borcu)

 

9785. Leys der ki: Tavus'a, üzerinde Mescid-i Haram'da bir sene itikaf yapma (adağı olduğu halde) ölen kadın hakkında soruldu. Kadının dört tane oğlu vardı. Hepsi de o bir sene itikafı kaza etmek istiyorlardı. "Dördünüz Mescid-i Haram'da üçer ay itikafa girin ve oruç tutun" dedi.

 

9786. Hakem der ki: "Ölenin yerine itikaf kaza edilmez."

 

9787. Ubeydullah b. Abdillah b. Utbe'nin bildirdiğine göre annesi, on gün itikaf yapmayı adamıştı. Sonra itikaf yapamadan öldü. Bunun üzerine İbn Abbas "Annenin yerine itikaf yap" dedi.

 

9788. Amir b. Mus'ab'ın bildirdiğine göre Hz. Aişe, kardeşi öldükten sonra onun yerine itikaf yaptı.

 

 

 

Mu'tekif Elbisesini Yıkayıp Dikebilir

 

9789. Haccac'ın bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), mu'tekifin elbisesini yıkamasında ve dikmesinde bir sakınca görmüyordu.

 

 

 

Mu'tekif Başını Yıkayabilir

 

9790. Hz. Aişe der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) itikafa girdiği zaman sadece ihtiyaç için eve girerdi. Ayrıca benimle arasında kapının eşiği varken O'nun başını yıkadım.

 

Tahric: Ahmed (6/32, SO, 86, 99-100, 181, 204, 230, 231, 234, 262, 272), Buhari (295, 296, 301, 2031, 2028, 2029, 2046), Müslim (11244:7,8,9), Nesai (3381, 3382, 3383, 3385), Ebu Davud (2461), İbn Mace (633, 1778) ve İbn Hibban (3669). 

 

 

 

itikafa Giren Kadın Hayız Olduğu Zaman Ne Yapacak?

 

9791. İbrahim(-i Nehai) der ki: "itikafa giren kadın, hayız olduğu zaman evinde bir perde çekip içine girer."

 

9792. Ebu Kılabe der ki: "itikafa giren kadın, hayız olduğu zaman (çadır nevinden) yapısını mescidin (dışında) kapısının yanına kurar"

 

9793. ikrime'den rivayet edildiğine göre Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hanımlarından birisi, müstehazeli (özür adetli) olarak itikafa girmiştir .

 

 

 

Mezarın içine Giren Mu'tekif Hakkında

 

9794. Hasan(-ı Basri), mu'tekifin kabre girmesini mekruh görüyordu.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Bir Kimsenin Emri Üzerine Oruç Bozanlar (Anne, koca...)