|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Zekat |
Develerin Zekatı
9981. İbn Ömer
bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat miktarları ile
ilgili bir yazı yazdı. Kılıcının kınına (veya vasiyetine) koyduğu bu mektubu
gerekli yerlere ulaştıramadan vefat etti. Vefatından sonra Hz. Ebu Bekr ölene
kadar zekat işinde bu mektuba göre hareket etti. Ondan sonra da Hz. Ömer aynı
mektupla amel etti.
Mektubun içeriği
şöyleydi: "Beş devede zekat olarak bir koyun, on deve de iki koyun, onbeş
deve de üç koyun, yirmi deve de dört koyun vardır. Yirmibeş deveden otuzbeş
deveye kadar zekat olarak iki yaşına girmiş bir dişi deve, otuzbeş deveden
kırkbeş deveye kadar da üç yaşına girmiş bir dişi deve vardır. Kırkbeş deveden
altmış deveye kadar zekat olarak dört yaşına girmiş bir dişi deve, altmış
deveden yetmişbeş deveye kadar da beş yaşına girmiş bir dişi deve vardır.
Yetmişbeş deveden doksan deveye kadar zekat olarak üç yaşına girmiş iki dişi
deve, doksan deveden yüzyirmi deveye kadar da dört yaşına girmiş iki dişi deve
vardır. Yüzyirmi deveden sonra da zekat olarak her elli deve için dört yaşına
girmiş bir dişi deve, her kırk deve için de üç yaşına girmiş bir dişi deve
vardır. (Zekatın miktarını arttırmak veya azaltmak için) ayrı ayrı sürüler bir
araya getirilemez ve bir arada olan sürüler bölünemez. Hayvanları karışık olan
ortaklardan alınan zekatta ortaklar bunu hisselerine göre aralarında
hesaplarlar."
Tahric: Malik (1/264),
Darimi (1626), Ahmed (2/14), Ebu Davud (1562), Tirmizi (621), Ebu Ya'la
(5447=5470) ve Hakim (1/392).
9982, Abdullah (b.
Mes'ud) der ki: "Yirmibeş devede zekat olarak iki yaşına girmiş bir dişi
deve vardır."
9983, Hz. Ali der ki:
"Beş deveden, dokuz deveye kadar zekat olarak bir koyun vardır. On deve
olması halinde ondört deveye kadar zekat olarak iki koyun vardır. Onbeş deve
olması halinde ondokuz deveye kadar zekat olarak üç koyun vardır. Yirmi deve
olması halinde yirmidört deveye kadar zekat olarak dört koyun vardır. Yirmibeş
deve olması halinde zekat olarak beş koyun vardır. Yirmibeş deveden otuzbeş
deveye kadar zekat olarak iki yaşına girmiş bir dişi deve veya üç yaşına girmiş
bir erkek deve vardır. Otuzbeş deveden kırkbeş deveye kadar zekat olarak üç
yaşına girmiş bir dişi deve vardır. Kırkbeş deveden altmış deveye kadar zekat
olarak dört yaşına girmiş bir gebe deve vardır. Altmış deveden yetmişbeş deveye
kadar zekat olarak beş yaşına girmiş bir dişi deve vardır. Yetmişbeş deveden
doksan deveye kadar zekat olarak üç yaşına girmiş iki dişi deve vardır. Doksan
deveden yüzyirmi deveye kadar zekat olarak dört yaşına girmiş iki dişi deve
vardır. Bu sayıdan daha fazla olması halinde de her elli deve için zekat olarak
dört yaşına girmiş bir dişi deve vardır. (Zekatın miktarını arttırmak veya
azaltmak için) ayrı ayrı sürüler bir araya getirilemez ve bir arada olan
sürüler bölünemez."
9984. Nafi der ki: Hz.
Ömer'in vasıyetinde: "Yirmibeş devede zekat olarak iki yaşına girmiş bir
dişi deve verilir" yazılı olduğu görülmüştür.
9985. Şa'bi ile
İbrahim(-i Nehai): "Yirmibeş devede zekat olarak iki yaşına girmiş bir
dişi deve verilir" demişlerdir.
9986. Behz b. Hakım'in
babasından, onun da dedesinden naklen bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Merada atlatılan (saime) develerden
her kırk tanesi için zekat olarak üç yaşına girmiş bir dişi deve alımr. Sayım
işinde küçük büyük ayrımı yapılmaz. Allah'tan sevabım bekleyerek bu miktarı
veren kişi karşılığını Allah'tan alacaktır. Bu, Allah'ın farz kıldığı bir
haktır. Muhammed ailesinin de kendileri için bunlardan bir şeyalması helal
değildir."
Tahric: Ahmed (5/2, 4),
Darimi (1677), Ebu Davud (1562, 1569), Tirmizi (621), Nesai ( 2224, 2229),
Taberani (19/984, 986, 987), İbn Huzeyme (2266), Hakim (1/398) ve İbn Hazm,
Muhalifi (6/57:681).
9987. İbn Ömer'in
bildirdiğine göre Hz. Ömer: "Deve sayısı çoğaldığı (yüzyirmiyi aştığı)
zaman, zekat olarak her elli deve için dört yaşına girmiş bir dişi deve, her
kırk deve için ise üç yaşına girmiş bir dişi deve verilir" demiştir.
9988. İbrahim (en-Nehai)
der ki: ''Her yirmibeş devede zekat olarak iki yaşına girmiş bir dişi deve
verilir."
9989. Yahya b. Said der
ki: Ömer b. Abdilazız, bizleri develerin zekatını toplamak üzere gönderirken bir
yazı yazmıştı ki yazısında: "Develer yirmibeşe ulaştığı zaman zekat olarak
iki yaşına girmiş bir dişi deve, bundan daha fazla olması halinde de üç yaşına
girmiş bir erkek deve alın" diyordu.
9990. Hammad (b. Ebi
Süleyman) der ki: ''Yirmibeş devede zekat olarak iki yaşına girmiş bir dişi
deve verilir."
9991. Şa’bi der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Yemen ahalisine bir mektup yazıp
develerden zekat olarak verilmesi gereken miktarı belirtti ki mektup şöyledir:
"Beş deve için zekat olarak bir koyun, on deve için iki koyun, onbeş deve
için üç koyun, yirmi deve için dört koyun, yirmibeş deve için de beş koyun
alınsın. Yirmibeşten daha fazla olursa otuzbeş deveye kadar zekat olarak iki
yaşına girmiş bir dişi deve alınsın. Develer içinde iki yaşında bir dişi deve
yoksa üç yaşına girmiş bir erkek deve alınsın. Develer otuzbeş deveden fazla
olursa kırkbeş deveye kadar üç yaşına girmiş bir dişi deve alınsın. Kırkbeş
deveden daha fazla olursa altmış deveye kadar zekat olarak dört yaşına girmiş
bir dişi deve alınsın. Altmış deveden daha fazla olursa yetmişbeş deveye kadar
zekat olarak beş yaşına girmiş bir dişi deve alınsın. Yetmişbeş deveden daha
fazla olursa doksan deveye kadar zekat olarak üç yaşına girmiş iki dişi deve
alınsın. Doksan deveden daha fazla olursa yüzyirmi deveye kadar zekat olarak
dört yaşına girmiş iki dişi deve alınsın. Deve sayısı bundan daha fazla olursa
fazla olan her elli deve için zekat olarak dört yaşına girmiş bir dişi deve,
her kırk deve için de üç yaşına girmiş bir dişi deve alınsın. (Zekatın
miktarını arttırmak veya azaltmak için) ayrı ayrı sürüler bir araya getirilemez
ve bir arada olan sürüler bölünemez. Ayrıca zekat olarak teke, yaşlı veya
kusurlu olan hayvan da alınmasın."
Ravi Eclah der ki:
Şa'bi'ye: "Ayrı ayrı sürüler bir araya getirilemez ve bir arada olan
sürüler bölünemez, demekle ne kastediliyor?" diye sorduğumda şöyle
karşılık verdi: "Koyun sürüsü olan bir kişi bundan zekat alınmasın diye bu
sürüyü parçalara ayırmasın. Bazen de bir topluluğun nisab miktarına ulaşmayan
koyunları olabilir. Bunlardan da zekat almak için koyunları bir araya
getirilmesin, anlamındadır."
"Beş Deveden Az
alanda Zekat Yoktur" Diyenler
9992. Hz. Ali der ki:
"Kişinin sadece dört devesi varsa bunlar için zekat vermesi
gerekmez."
9993. Hz. Ali ile
Abdullah (b. Mes’ud) dediler ki: "Sayıları beşten az olan develerde zekat
yoktur."
9994. Yahya b. Said der
ki: Bize ulaşana göre Salim b. Abdillah şöyle demiştir:
Ömer b. el-Hattab'ın,
develerin zekatı konusundaki mektubu yanımızdadır. Ancak hiç kimse bu mektubu
bize sormuş değiL. Ömer b. Abdilazız yanımıza gelince mektubu ona gönderdik.
Ömer b. Abdilazız, zekat memurlarını gönderirken onlara yazdığı yazıda:
"Sayıları beşe ulaşmadıktan sonra develerde zekat yoktur" emri vardı.
9995. Ebu Said
el-Hudri'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Sayıları beşten az olan develerde zekat yoktur" buyurmuştur.
9996. Amr b. Şuayb'ın
babasından, onun da dedesinden naklen bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem): "Sayıları beşten az olan develerde zekat olarak bir şey
yoktur" buyurmuştur.
9997. İbn Ömer'in
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sayıları
beşten az olan develerde zekat yoktur" buyurmuştur.
Tahric: Ahmed (2/92),
Yahya b. Adem, el-Harac (444), Tahavi, Şerh Meani'l-Asar (2/35), Bezzar, Zevaid
(888) ve Taberani, M. el-Evsat (697).
9998. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Sayıları
beşten az olan develerde zekat yoktur" buyurmuştur.
Tahric: Ahmed (2/402,
403), İbn Zenceveyh, Emval (1610) ve Tahavi (2/35).
9999. İbn Ömer'in
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat miktarları ile
ilgili bir yazı yazdı. Kılıcının kınına (veya vasiyetine) koyduğu bu mektubu gerekli
yerlere ulaştıramadan vefat etti. Vefatından sonra Ebu Bekr ölene kadar zekat
işinde bu mektuba göre hareket etti. Ondan sonra da Ömer aynı mektupla amel
etti. Mektupta: "Deve sayısı yüzyirmiyi aştığı zaman zekat olarak her elli
deve için dört yaşına girmiş bir dişi deve, her kırk deve için de üç yaşına
girmiş bir dişi deve verilir" yazılıydı.
10000. Hz. Ali der ki:
"Develer çoğaldığı (yüzyirmiyi aştığı) zaman, her elli deve için zekat
olarak dört yaşına girmiş bir dişi deve verilir."
10001. Şa’bi der ki:
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat konusunda Yemen'e gönderdiği
mektupta: "Develer çoğaldığı (yüzyirmiyi aştığı) zaman, her elli deve için
zekat olarak dört yaşına girmiş bir dişi deve, her kırk deve için de üç yaşına
girmiş bir dişi deve verilir'' buyurdu.
10002. Nafi der ki: Hz.
Ömer'in vasiyetinde: "Sayıları yüzyirmiyi aşan develerde, her kırk deve
için zekat olarak üç yaşına girmiş bir dişi deve, her elli deve için de dört
yaşına girmiş bir dişi deve verilir" yazılı olduğu bulundu.
10003. İbrahim
(en-Nehai) der ki: "Develer çoğaldığı (yüzyirmiyi aştığı) zaman, her elli
deve için zekat olarak dört yaşına girmiş bir dişi deve verilir."
10004. Yahya b. Said der
ki: Bize ulaşana göre Salim şöyle demiştir: Ömer b. elHattab'ın, deve ve
koyunların zekatı konusundaki mektubu yanımızdadır ve zekat konusunda bu
mektuba göre hareket ediyorduk. Bu durum Ömer b. Abdilazız'in zekat memurlarını
bize göndermesine kadar devam etti. Zira Ömer b. Abdilazız zekat memurlarına
verdiği yazıda: "Develer çoğaldığı (yüzyirmiyi aştığı) zaman, her elli
deve için zekat olarak dört yaşına girmiş bir dişi deve, her kırk deve için de
üç yaşına girmiş bir dişi deve verilir" diyordu.
Develer Yüzyirmiyi
Aştığı Zaman, Zekat Alımına Sıfırdan Bir Daha Başlanacağını Söyleyenler
10005. Hz. Ali der ki:
"Develerin sayısı yüzyirmiyi aştığı zaman aşan kısım için zekat alımına
sıfırdan bir daha başlanır."
10006. Mansur da
İbrahim'den naklen benzerini rivayet etmiştir.
Zekat Memurunun Alması
Mekruh Olan Develer
10007. Sunabihı
el-Ahmesı der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat olarak
toplanan develerin arasında güzel bir dişi deve gördü. "Bu nedir?"
diye sorunca, deveyi zekat olarak alan memur: "Bunu yabani iki deve
karşılığında aldım" dedi.
Bunun üzerine Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): "O zaman iyi yapmışsın" buyurdu.
Tahric: İbn Ebi Şeybe,
Müsned (1/903), Ahmed (4/349), İbn Zenceveyh (1554), Taberani (8/7417), İbn Ebi
Asım, el-Ahad ve'l-Mesani (2539), EbU Ya'la (1449=1453) ve Beyhaki (4/113).
10008. Süveyd b. Gafele
der ki: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat memuru geldiğinde
yanına gidip oturdum. Bir ara: "Henüz süt emen deveyi almama, ayrı ayrı
olan sürüleri bir arada toplamama, toplu olan sürüleri de bölmeme emri
aldım" dediğini işittim. Adamın biri zekat olarak hörgücü büyük olan bir
deve getirince zekat memuru onu almayı kabul etmedi.
Tahric: İbn Ebi Şeybe,
Müsned (549), Ebu Ubeyd, Emval (1052), Ahmed (4/315), Darimi (1630), İbn Sa'd
(6/68), Ebu Davud (1573, 1574), Nesai (2237), İbn Mace (1801)ve Taberani
(7/6473, 6474).
10009. Hişam b. Urve,
babasından naklen şöyle bildirir: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
zekat memurunun birini gönderirken ona: "İnsanların mallarının en
iyisinden alma. Ama yaşlı ve kusurlu olan hayvanı alabilirsin" buyurdu.
Tahric: Ebu Ubeyd
(1085), Tahavi, Şerh Meani'l-Asar (2/33) ve Beyhaki (4/102).
10010. Kays (b. Ebi
Hazım) der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat olarak toplanan
develerin arasında güzel bir dişi deve gördü. "Bu deve de nedir?"
diye sorunca, deveyi zekat olarak alan memur: "Ya Resulullah! Binek olarak
bir deveye ihtiyacın olduğunu biliyordum. Normal iki deve karşılığında bunu
aldım" dedi.
10011. Kasım bildiriyor:
Zekat koyunlarından olan bir sürü Ömer'in yanından geçti. Hz. Ömer, sürünün
içinde süt veren bir koyun görünce: ''Bu nedir?" diye sordu. Görevliler:
''Zekat olarak toplanan koyunlardan biri" karşılığını verince, Ömer: ''Bu
koyunun sahipleri bunu isteyerek vermiş değiller! Bu tür şeyler yaparak
insanların arasına fitne düşürmeyin. Zekat olarak insanların en iyi
hayvanlarını alıp da onları yemeklerinden mahrum etmeyin!" dedi.
10012. Muaz der ki:
Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve Sellem) beni Yemen'e gönderirken:
"(Zekat olarak) insanların mallarının en iyisini almaktan sakın"
buyurdu.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |