|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Zekat |
Kovalarla ve Akarsuyla
Sulanan Mahsulün Zekatı
10173. Amr b. Şuayb'in
babasından, onun da dedesinden bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi
ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Akıcı (nehir) suyla sulanan mahsulde zekat
olarak ondabir vardır. Kovayla (taşıma suyuyla) sulanan mahsulde ise zekat
olarak yirmidebir vardır."
Tahric: Darakutni
(2/93:7), Buhari (1483), Müslim (2/675:7), Ebu Davud (1592, 1593), Tirmizi
(640), Nesai (2267, 2268) ve İbn Mace (1817, 1818).
10174. Şa'bi der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Yemen'e şöyle bir mektup yazdı:
"Yağmur suyu ve nehir suyuyla sulanan buğday, arpa, hurma ve kuru üzümden
zekat olarak ondabir alınır. Taşıma suyuyla sulanan mahsulde ise yirmidebir
zekat vardır."
10175. Hakem der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Yemen'de bulunan Muaz'a şöyle bir
mektup yazdı: "Yağmur suyu ve nehir suyuyla sulanan mahsulde zekat olarak
ondabir; kova, tulum gibi taşıma suyuyla sulanan mahsulde ise zekat olarak
yirmidebir alınır."
Tahric: Ebu Ubeyd, Emval
(1411) ve İbn Zenceveyh, Emval (1964).
10176. Salih Ebu'I-Halil
der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), yağmur, pınar ve nehir
suyuyla sulanan veya yer altındaki sulardan doğalolarak suyunu alan mahsulde
zekat olarak ondabiri, taşıma suyuyla sulanan mahsulde ise yirmidebiri farz
kıldı.
10177. Hz. Ali der ki:
"Yağmur suyu veya nehir suyuyla sulanan mahsulde ondabir (öşür), taşıma
suyuyla sulanan mahsulde ise yirmidebir zekat vardır."
10178. Katade der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), yağmur ve nehir suyuyla sulanan veya
yer altındaki sulardan doğalolarak suyunu alan mahsulde zekat olarak ondabiri,
taşıma suyuyla sulanan mahsulde ise yirmidebiri farz kıldı.
Katade der ki:
"Ölçek ile ölçülebilen yiyeceklerde ondabir veya yirmidebir zekat
vardır" denilirdi.
Tahric: Müslim
(3/1571:7).
10179. İbn Ömer şöyle
derdi: Doğalolarak yeraltındaki sulardan suyunu alan veya akarsu, pınar, yağmur
suyuyla sulanan meyve, hurma veya buğday, arpa, yulaf gibi ekinlerde zekat
olarak ondadir (öşür) vardır. Bunlarda her on ölçekten bir ölçek zekat alınır.
Ancak taşıma suyuyla sulanan mahsulde yirmidebir zekat vardır. Bunlarda da her
yirmi ölçekten bir ölçek zekat alınır.
Peygamberimiz de
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu konuda Yemen ahalisine, Haris b.
Külili ile yanında
bulunan Me'afir ve Hemdan ahalisinden olanlara şöyle bir mektup yazdı:
"Müminler, yağmur ve pınar suyuyla sulanan malları için zekat olarak
ondabir, taşıma suyuyla sulanan malları için de zekat olarak mahsulün
yirmidebirini verirler.''
Tahric: Abdurrezzak
(7239), Ebu Ubeyd, Emval (1378, 1413), İbn Zenceveyh (1966), Darakutni
(2/130:9) ve Beyhaki (4/130).
10180. İbn Cüreyc dedi
ki: Ata'ya, kanallarla sulanan hurma, üzüm ve tahılların zekatını sorduğumda:
"Zekat olarak ondabiri alınır" dedi.
10181. İbn Cüreyc,
Ebu'z-Zübeyr'den naklen Cabir'in "(Kanallarla sulanan hurma, üzüm ve
tahıllarda) zekat olarak ondabir vardır" dediğini bildirir.
10182. İbn Cüreyc der
ki: Ata'ya: liDoğal olarak suyunu yer altındaki sulardan alan hurma ile yağmur
suyuyla sulanan tahıl ve ekinlerin zekatı nedir?'' diye sorduğumda: ''Zekat
olarak ondabiri alınır'' dedi. ilAkarsuyla sulanan hurma, üzüm veya tahılın
zekatı nedir?'' diye sorduğumda, yine: ''Zekat olarak ondabiri alınır'' dedi.
liPeki, kova gibi taşıma suyuyla sulanan mahsülde zekat nedir?'' diye
sorduğumda ise: ''Zekat olarak yirmidebiri alınır'' dedi.
10183. İbn Cüreyc,
Ebu'z-Zübeyr'den naklen Cabir b. Abdillah'ın: ''(Taşıma suyuyla sulanan
mahsulde) zekat olarak yirmidebir vardır'' dediğini bildirir.
10184. Ma'mer'in
bildirdiğine göre Zühri, meyvede zekat olarak belirli bir ölçü koymazdı. Yerine
göre ondabir, yerine göre de yirmidebir alırdı.
10185. Mücahid'den de
bir önceki fetvanın benzeri rivayet edilmiştir.
10186. Ma'mer der ki:
Ömer b. Abdilazız bu yönde Yemen ahalisine (meyvede zekat olarak sabit bir
ölçünün olmadığına dair) bir yazı yazmıştı.
10187. Hasan (el-Basri)
der ki: "Buğday, arpa, hurma ve üzüm beş vesk olduğu zaman -ki bu da üç
yüz sa' eder- şayet taşıma suyuyla sulanmışsa zekat olarak yirmidebiri, yağmur
suyuyla sulanmışsa zekat olarak ondabiri alınır."
10188. Nafi'nin
bildirdiğine göre Abdullah (b. Ömer) ekin ve meyvelerin zekatı hakkında şöyle
fetva verirdi: Nehirden veya pınardan veya yağmurla sulanan veya suyunu
doğalolarak yer altından alanlarda zekat olarak ondabir vardır. Bunlarda her on
ölçekten bir ölçeği alınır. Taşıma suyuyla sulananlarda ise zekat olarak
yirmidebir vardır. Bunlarda da her yirmi ölçekten bir ölçeği alınır.
Hem Taşıma, Hem de Nehir
Suyuyla Sulananlarda Zekat Nedir?
10189. İbn Cüreyc der
ki: Ata'ya bir süre nehir suyuyla, sonrasında ise taşıma suyuyla sulanan
ekinlerin zekatı sorulunca: "Hangisinden daha fazla sulanmışsa ona göre
zekatı alınır" dedi.
10190. İbn Cüreyc der
ki: Ata'ya: "Mevsimin çoğunda nehir suyuyla sulanan, ancak bir dönemde
kuyu suyuna (taşıma suyuna) ihtiyaç duyan, sonra bir daha nehir suyuyla sulanan
mahsülün zekatı nasıl verilir?" diye sorduğumda: "Bu durumda mahsulün
ondabiri zekat olarak verilir. Zira mahsul en fazla hangi yolla sulanmışsa
zekatı da ona göre alınır. Şayet taşıma suyu ile değil de pınar suyu ile daha
fazla sulanmışsa zekat olarak ondabiri alınır. Ancak nehir suyundan daha fazla
taşıma su ile sulanmışsa bu durumda zekat olarak yirmidebiri alınır"
karşılığını verdi. "Peki, mevsimin çoğunda su ihtiyacını doğalolarak yer
altından veya yağmurdan karşılayan mahsülde de mi aynı şekilde ondabir
alınır?" diye sorduğumda: "Evet!" cevabını verdi.
Ebu'z-Zübeyr der ki: İbn
Umeyr'in de aynı şeyi söylediğini işittim. Sonra Salim b.
Abdillah'a bunu
sorduğumda o da Ubeyd'in dediğini söyledi.
Tohumu ve Süreği /
Taşıması için Masraf Yapan Kişinin Çıkardığı Mahsulde Zekat
10191. Habıb el-Muallim
der ki: Ata'ya: "Ekin sahibi, hasatçı ve tohumu saçanlara ödediği ücretin
de zekatını vermesi gerekir mi?" diye sorulduğu zaman:
"Hayır! Masrafları
çıkardıktan sonra sadece elinde kalan malın zekatını vermesi gerekir"
dedi.
10192. Cabir b. Zeyd der
ki: İbn Ömer ile İbn Abbas, meyvelerini yetiştirmek için masraf yapan kişinin
zekatı konusunda, biri: "Yaptığı masrafın da zekatını verir" derken,
diğeri: "Masrafları düştükten sonra elinde kalan malın zekatını
verir" dedi.
10193. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "Tohumu ve yaptığın masrafı kaldırdıktan sonra kalan malın
zekatını verirsin."
10194. Hakem'in
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zekat memurunu zekat
toplamak üzere gönderdi. Memur, Abbas'a gelip zekatını önceden almak istedi;
ancak Abbas: "Ben malımın zekatını daha önceden iki yıllığına
vermiştim" dedi. Memur, Peygamberimize (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelip
durumu bildirince: "Amcam doğruyu söylemiş" buyurdu.
Tahric: Ebu Ubeyd
(1884), Ahmed (1/104), EbU Davud (1621), Tirmizi (678), İbn Mace (1795), İbn
Huzeyme (2331) ve Hakim (3/332).
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |