m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Zekat

 

Verdiği Zekata, Sadakaya Dönmek

 

Kişi, Zekat Olarak Verdiği Koyun ya da Devesini Zekat Memurundan Tekrar Satın Alabilir mi?

 

10599. Seleme'nin azatlısı Yezid der ki: Seleme'ye develerinden zekat olarak verdiği develer daha sonra satın alması için teklif edilirdi; ancak Seleme bunları almayı kabul etmezdi.

 

10600. İbn Ömer der ki: "Malının tem'izleyicisini (zekat olarak verdiğini) dönüp satın alma."

 

10601. Ebu'z-Zübeyr'in bildirdiğine göre Cabir kendisine şöyle demiştir: Zekat memuru sana geldiği zaman zekatını ona ver. Sonradan da onu satın alma. Memurlar sana: "Bunları satın al!" deseler de sen: "Hayır! Onlar artık Allah için verilmiştir" karşılığını ver.

 

10602. Cafer bildiriyor: Zühri'ye: "Kişi zekat olarak verdiğini geri satın alabilir mi?" diye sorduğumda: "Vereceği zekatı esas maldan ayırıp vermedikçe satın almasın. Yine zekat olarak verdiği koyunlar zekat olarak toplanan diğer koyun sürülerine karışmadıkça satın almasın" karşılığını verdi.

 

10603. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Öncekiler zekat olarak verdikleri malları sonradan satın almayı mekruh görürlerdi. Ancak zekat memuru senden bu malları teslim aldıktan sonra satın almanda bir sakınca olmaz."

 

 

 

Kişinin Tasadduk Ettiği Bir Hayvanla Sonradan Karşılaşması

 

10604. Zeyd b. Eslem, babasından bildiriyor: Hz. Ömer Allah yolunda binilmek üzere tasadduk ettiği bir atı veya bir giysiyi çarşıda satılırken gördü. Onu satın almak istedi ve bunu Peygamberimize (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sordu. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) de ona: ''Bırak alma ki kıyamet gününde sana geri dönsün" buyurdu.

 

Tahric: Malik (1/282), Ahmed (1/25, 37, 40), Buhari (1490), Müslim (3/1239), Nesai (2397) ve İbn Mace (2390).

 

 

 

10605. Zübeyr b. el-Avvam'ın bildirdiğine göre bir adam Allah yolunda binilmek üzere bir atı tasadduk etti. Daha sonra aynı atı veya o atın kısrağını çarşıda satılırken gördü. Ancak satın almaktan uzak durdu.

 

Tahric: Ahmed (1/164) ve İbn Mace (2393).

 

 

 

10606. İbrahim(-i Nehai) ile Ebu'I-Aliye'nin bildirdiğine göre Ebu Usame, Allah yolunda binilmek üzere bir kısrak tasadduk etti. Daha sonra aynı kısrağı bakımsız ve cılız bir şekilde çarşıda satılırken gördü. Ebu Usame anlatıyor: "Onu boynunun kıllarından tanıdım" deyip satın almak istediğimi ifade ettim; ancak Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) satın alma mı yasakladı."

 

Tahric: Taberani (5/4668, 5/4667).

 

 

 

10607. Hasan'ın bildirdiğine göre Hz. Ömer: "Zekat olarak birine verilen bir mal onun da elinden çıktıktan sonra sahibi tarafından satın alınmasında bir sakınca olmaz" demiştir.

 

10608. İbn Ömer'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, Allah yolunda binilmek üzere tasadduk ettiği bir atı çarşıda satılırken gördü. Onu satın almak istedi ve bunu Peygamberimize (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sordu. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) de ona: "Bırak alma ki kıyamet gününde sana geri dönsün" buyurdu.

 

Tahric: Malik (1/282), Ahmed (2/55, 103), Buhari (2775, 2971), Müslim (3/1240), Ebu Davud (1589), Tirmizi (668) ve Nesai (2398).

 

 

 

10609. Zeyd b. Harise, Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Ebu Usame'nin hadisinin aynısını rivayet etmiştir.

 

10610. İbn Sirin'in bildirdiğine göre imran b. Husayn'a zekat olarak verdiği malın bir kısmını sonradan satın alan kişinin durumu sorulunca: "Aldığı kadarıyla sevabından eksilir" karşılığını verdi.

 

 

 

Kişinin Zekat Olarak Vereceği Bir Malı Satın Alması Hakkında

 

10611. Ebu Said der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sahibine teslim edilmedikçe zekatların satın alınmasını yasaklamıştır.

 

Tahric: Abdurrezzak (14375, 14923), Ahmed (3/42), İbn Zenceveyh, el-Emval (1593), Tirmizi (1563), İbn Mace (2196), Ebu Ya'la (1088=1093), Darakutni (3/15:44) ve Beyhaki (5/338).

 

 

 

10612. İbrahim b. Meysere'nin bildirdiğine göre Tavus'a: "Zekat olarak verilen bir hayvan diğer zekat mallarının arasına katılmadan sahibi tarafından satın alınabilir mi?" diye sorulunca, Tavus bunu mekruh görmüştür.

 

10613. Mekhul der ki: ''İşaretlenip zekat olarak toplanan hayvan, diğer hayvanların arasına katılmadan zekat malı satın alınamaz.''

 

10614. Mekhul'un bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "(Zekat malı olduğuna dair) işaretlenmeden zekat malı sahibi tarafından satın alınamaz" buyurdu.

 

Tahric: Beğavi, el-Ca'diyyat (3415), İbn Zenceveyh (1594), EbU Davud, Merasil (116) ve Beyhaki (4/150-151).

 

 

 

10615. Hişam'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) ile Muhammed (b. Sirin), zekat memurunun yanında bir sene geçmeden kişinin, malının zekatından bir şey satın almasını mekruh görürlerdi.

 

10616. Ebu'z-Zübeyr'in bildirdiğine göre kendisi Cabir'i, zekatın memure teslim edilmeden önce (sahibi tarafından) satın alınmasını yasaklarken işitmiştir.

 

10617. İbn Cüreyc der ki: Musa b. Ukbe'nin birden fazla kişiden bana haber verdiğine göre, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), işaretlenip zekat olarak toplanan diğer hayvanların arasına katılmadan zekat malının (sahibi tarafından) satın alınmasını yasaklamıştır.

 

 

 

Zekatı Verildikten Sonra Bir Mal Kenz (Zekat Gerektirmeyen) Olmaktan Çıkar

 

10618. Said b. Ebi Said'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, adamın birine arazisini satıp satmadığını sordu. Sattığını öğrenince de ona: "Hanımının yatağının altına gömerek paranı muhafaza et" dedi. Adam: "Ey müminlerin emiri! Gömersem kenz (mal biriktirme) konumunda olmaz mı?" diye sorunca, Ömer: "Zekatı verilen mal, kenz sayılmaz" dedi.

 

10619. Said b. El-Müseyyeb der ki: "Zekatı verilen mal, (saklandığı taktirde) kenz sayılmaz."

 

10620. Cabir dedi ki: "Zekatı verilen bir mal, (saklandığı taktirde) ne olursa olsun kenz sayılmaz."

 

10621. Mekhul, İbn Ömer'den bir önceki sözün aynısını bildirir.

 

10622. İbn Abbas der ki: "Zekatı verilen mal, kenz sayılmaz."

 

10623. Mücahid ve Ata (b. Ebi Rabah) dediler ki: "Yerin altında bile tutulsa zekatı verildikten sonra bir mal, kenz sayılmaz. Ancak zekatı verilmedikten sonra yerin üstünde de olsa bir mal kenz sayılır."

 

10624. Atiyye der ki: Ölümünden sonra bir adama ait gömülmüş on bin (dirhem) bulundu. Bulanlar: "Adam bunların zekatını vermediği için kenz konumundadır" dediler. Ancak İbn Ömer: "Belki de bunların zekatını başka bir maldan veriyordu" karşılığını verdi.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Bir Malda Zekat Dışında ifa Edilmesi Gereken Bazı Haklar