m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Yeminler Adaklar Keffaretler

Yemin Keffaretinin Miktarı Ve Şekli

Yemin Kefaretinin Yarım Sa' Olduğunu Söyleyenler Hakkında

12321. Hz. Ali der ki: "Yemin kefareti, on miskini doyurmaktır. Her miskin için yarım sa' verilir."

12322. Hz. Aişe der ki: "Biz, yemin kefaretinde hurmadan bir sa' ya da buğdaydan yarım sa' yedirirdik."

12323. Yesar b. Numeyr anlatıyor: Hz. Ömer bana dedi ki: "Ben bazı insanlara hiçbir şey vermemeye dair yemin ederim. Sonra görüşüm değişir, onlara bir şeyler veririm. Ben bunu yaptığımda (yeminimi bozduğumda) benim adıma on yoksulu doyur. iki yoksula bir sa' buğday ya da her yoksula bir sa' hurma ver.''

12324. Said b. el-Müseyyeb yemin kefareti hakkında der ki: "Her miskin için iki müddür."

12325. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Yemin ve zıhar kefareti, her miskine yarım sa' şeklindedir.''

12326. Mücahid der ki: "Zıhar ya da diğer bütün kefaretlerde yarım sa' buğday verilir.''

12327. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Yemin kefareti, iki müd ya da bir öğünlük katıklı yemektir.''

12328. Abdülkerim anlatıyor: Said b. Cübeyr'e: "(Doyurmam gereken miskinlerin) hepsini bir araya toplayayım mı?'' diye sordum. Şöyle dedi: "Hayır, onlara iki müd ver. Bir müd yemek yapmaları, diğer müd ise katık yapmaları için olsun."

12329. Halid bildiriyor: Ebu Kılabe, zıhar kefaretinde miskinleri doyurmanın ölçüsü hakkında der ki: "Her miskin için bir müd buğday, ya da bir müd hurma.''

12330. Mücahid der ki: "Her miskin için bir müd buğday verilir."

12331. Osman b. Gıyas anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e yemin kefaretini sordum.

Şöyle dedi: "On miskini doyurmaktır. Her insana birer mekuk (tahıl verilecek)." (Bir mekuk takriben 4 litredir.)

12332. Şa’bi, yemin kefareti hakkında der ki: "Bir mekuk yiyeceği için, bir mekuk katığı için."

12333. Yesar b. Numeyr bildiriyor: (Hz. Ömer şöyle demiştir:) "Ben Müslümanların işlerini gören bir adamım. Beni bir şey hakkında yemin edip de yeminimin gereğini yerine getirmediğimi gördüğünde benim adıma on fakiri doyur. Her miskine yarım sa' buğday ya da yarım sa' arpa, ya da yarım sa' hurma ver."

"Yemin Kefareti, Bir Müd Yiyecektir" Diyenler

12334. İbn Abbas yemin kefareti hakkında der ki: "Başlangıcında katık olan bir müdd miktarı yemeklik tahıl)dır."

12335. Zeyd b. Sabit der ki: "Her miskin için bir müd buğdaydır."

12336. Nafi'nin bildirdiğine göre Abdullah b. Ömer, yeminini bozduğunda on miskini yedirir, her miskine ilk müd ile bir müd buğday verirdi.

12337. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "(Yemin kefareti) bir(er) müddür."

12338. Süleyman b. Yesar der ki: "Yemin kefaretinde bir müd buğday vardır."

12339. Kasım (b. Muhammed) ile Salim (b. Abdillah b. Ömer) yemin kefareti hakkında şöyle demişlerdir: "Her miskin için bir müddür."

12340. Ebu Seleme, miskinlerin yedirilmesi hakkında der ki: "(Her birisi için) bir müd buğdaydır."

12341. Ata (b. Ebi Rabah) şöyle dedi: "Bir müddür"

''Hepsine Bir Kere Yedirmesi Yeter'' Olurfl Diyenler

12342. Hasan(-ı Basri) der ki: "Bir öğün yemektir."

12343. İbn Sirin, miskinlerle yapılan kefaret hakkında der ki: "Onları toplar ve bir kere doyurur."

12344. Yezid b. Seleme anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e yemin kefaretinde miskinleri doyurmayı sordum. Şöyle dedi: "Bir defa yedirilir," Ben: "Hasan mekkuk diyor, bir mekkuk buğday hakkında ne dersin?" dedim. Şöyle dedi: "Bir mekkuk (tas) buğday yeterli olmaz."

12345. MekhOI yemin kefareti hakkında der ki: "Allah'ın buyurduğu gibi on miskini doyuruncaya kadar yedirir."

12346. Humeyd anlatıyor: Enes ölmeden önce hastalanmıştı. Oruç tutamadı.

Otuz miskini toplar ve tek öğün olarak onlara ekmek ve et yedirirdi."

12347. Hasan(-ı Basri), yemin kefareti hakkında der ki: "Doyuruncaya kadar tek öğünde ekmek ve et yedirir."

''Miskinlere Sabah ve Akşam Yemek Yedirir" Diyenler

12348. Katade der ki: "Miskinlere sabah ve akşam (iki öğün) yemek yedirir."

12349. Şa’bi der ki: "(Kefaret) sabah ve akşam yemeğidir.’’

Zıhar (Bir Kimsenin, Karısının Kendisi için, Falan Kişinin Karısının Sırtı Gibi Olduğunu) Söylemesi

12350. Hasan(-ı Basri) der ki: " ''Sen bana falan adamın karısının sırtı gibisin'' sözü (yani zıhar, kefareti gerektiren) bir şey değildir."

"Sen Bana Anamın Karnı Gibisin" Demek

12351. Amr b. Herim anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e bir adamın karısına "Sen bana anamın karnı gibisin" demesi soruldu. Cevaben: "Karın ve sırt, zıharda aynı konumdadır" dedi.

Yanlışlıkla Birini Katleden Kadın Kefaret Orucunu Tutarken Orucu Tamamlamadan Önce Hayız Görmesi Durumunda Orucunu Tamamlar mı, Yoksa Oruca Baştan mı Başlar?

12352. Muğire anlatıyor: İbrahim(-i Nehai)'ye uykusu ağır olan bir kadının bebeğiyle beraber uyuduktan sonra (altında kalıp boğulduğu için) sabahleyin onu ölü olarak bulması durumunda ne yapması gerektiğini sordum. Şöyle dedi: "Onun için bir köle azat etmesini ya da peş peşe iki ay oruç tutmasını uygun görüyorum," Ben: "Peki (kefaret sırasında) hayız görürse?" deyince şu karşılığı verdi: "Bu, kadınlar için kaçınılmaz bir durumdur. Hayız gördüğü günleri, orucu bitirdiğinde kaza eder."

12353. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kadın yanlışlıkla birini öldürdüğünde oruç tutar.

Hayız gördüğünde o günü kaza eder."

12354. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Kadın oruç tutar. Hayız gördüğünde geri kalan günleri tamamlar."

12355. Eş'as bildiriyor: Hasan(-ı Basri), itikafa girmeyi adayıp da itikaf yaptığı günler zarfında hayız gören kadın hakkında der ki: "Hayız gördüğü günlerin orucunu diğer günlerde kaza eder."

Yemin Kefaretinde Oruca Başladıktan Üç Gün Sonra Hayız Gören Kadın

12356. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kadını yemin kefaretinde oruç tutarken oruca başladıktan üç gün sonra orucunu tamamlamadan önce hayız görse tuttuğu üç gün oruca baştan başlar."

Kur'an'a Yemin Eden Kimseye Ne Gerekir?

12357. Mücahid'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Kur'an'dan bir sureyle yemin eden kimse yemin ettiği surenin her ayetine kefaret vermek zorundadır. Dileyen yeminini yerine getirir, dileyen günahkar olur.''

12358. Ebu Kenef anlatıyor: Abdullah (b. Mes’ud) ile beraber köle pazarında yürüyorduk. Abdullah bir adamın Bakara suresine yemin ettiğini gördü. Bunun üzerine şöyle dedi: "Onun üzerine yemin ettiği surenin her ayetine karşılık yemin(in kefareti) vardır."

Tahric: Abdürrezzak (10947) ve Beyhaki (10/43).

12359. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Her kim Kur'an'dan bir sureyle yemin ederse onun üzerine surenin her ayetine karşılık yemin(in kefareti) vardır."

12360. Sehm b. Mincab diyor ki: "Her kim Kur'an'dan bir sureye yemin etse Allah'a (o surenin) ayetleri adedince günahla kavuşur."

12361. Mücahid der ki: "Her kim Kur'an'dan bir sureyle yemin etse onun üzerine surenin her ayetine karşılık yemin vardır. Kur'an'dan bir ayeti inkar eden Kur'an'ın tamamını inkar etmiştir."

12362. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Her kim Kur'an'a yemin etse onun üzerine her ayetine karşılık yemin (kefareti) vardır."

(Kefaret için) Topal, Deli ve Şaşı Köle Olarak Geçerli Olur mu?

12363. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Üzerinde köle azat etme borcu bulunan kişi, bir köle satın alır. Onu bir işten bir işe kullanıyorsa geçerli olur. Çalışmayan köle yeterli olmaz. Çalışan köle şaşı ve benzeridir. Çalışmayan ise kör ve kötürüm alandır."

12364. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), azadı vacip olan kölenin topal ve (deli ve felçli gibi) özürlü olmasını hoş karşılamazdı."

12365. Umare anlatıyor: Bir adam ikrime'ye: "Azadı vacip olan köle olarak şaşı olan geçerli olur mu?" diye sordu. "Nice şaşılar var ki sonradan düzelir" cevabını verdi. Adam: "Topalolan geçerli mi?" diye sorunca ikrime: "Sen şimdi kötürüm olanı da sorarsın!" karşılığını verdi.

12366. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Şaşı olan geçf=rlidir."

12367. Hakem dedi ki: "Deli olan köle, kişi üzerine azadı vacip olan köle olarak geçerlidir."

12368. İbn Cüreyc anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a dedim ki: "(Hatayla) katil alayında sağlam olmayan mümin ve gücünden istifade edilen çolak ya da topal bir kölenin azat edilmesi geçerli olur mu?" Ata bunu kabul etmedi ve kölenin sağlam olmasını müstehap gördü.

12369. Amir(-i Şa’bi) der ki: "Kefarette kör köle geçerli olur."

12370. Amr bildiriyor: Hasan(-ı Basri)'ye kör ve felçli olan köleyi sordum.

"Geçerli olmaz" dedi.

Veled-i Zina Köle, Azat Edilmesinde Geçerli Olur mu?

12371. İbrahim(-i Nehai) ile Şa’bi şöyle dediler: "Vacip olan hiçbir kefarette veled-i zina geçerli değildir."

12372. Osman b. el-Esved der ki: Ailemden bir adam öldü. Bir köle azat edilmesini vasiyet etmişti. Babası, efendisinin izni olmadan anası ile evlenen (sonuçta nikahsız dünyaya gelen) bir köle buldum. Ata'ya bunun hükmünü sordum. "Bunu hoş karşılamam" dedi.

12373. Amr'ın Falanca oğlu bildiriyor: "Ebu Cafer'e yemin kefaretinde veled-i zina olan bir kölenin azat edilmesini sordum. "Geçerlidir" dedi.

12374. Yunus (ya da muhtemelen Hasan(-ı Basri) der ki: "Azadı vacip olan kölede (veled-i zina) geçerli olur. Meşru evlilikle doğan biri, ondan (veled-i zinadan) sadece takva ile üstün olabilir."

12375. Tavus der ki: "Köle azadında veled-i zina köle geçerlidir."

12376. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Veled-i zina, azadı vacip olan kölede geçerli değildir."

12377. Said b. Ebi Said bildiriyor: Bir kadın Ebu Hureyre'ye gelerek ğayr-ı meşru bir beraberlikten doğuran bir cariyenin çocuğunun, kendisinin üzerindeki köle azat etme borcu için geçerli olup olmayacağını sordu. Ebu Hureyre cevaben "Evet (olur)" dedi.

Kafir Köle Kefarette Geçerli Olur mu?

12378. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), kafirin azat edilmesinin herhangi bir kefarette geçerli olduğunu kabul etmezdi.

12379. Tavus der ki: "Hıristiyan ve Yahudi köle, yemin kefaretinde geçerlidir."

12380. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kafir halkın azat edilmesi geçerli olmaz."

12381. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Hıristiyan ve Yahudi köle, vacip olan kefarette geçerlidir."

Kefaretlerde Müdebber (Azat Edilmesi Efendisinin Ölümüne Bağlanmış Olan) Kölenin Azat Edilmesi Hakkında

12382. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), müdebber kölenin bütün kefaretlerde geçerli olduğunu düşünürdü.

12383. Tavus der ki: "Kefaretlerde müdebber kölenin azat edilmesi geçerlidir."

12384. Hasan der ki: "Müdebber köle geçerlidir."

12385. Zühri der ki: "Kefarette müdebber köle geçerli değildir."

12386. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Müdebber kölenin azat edilmesi geçerlidir."

12387. Şa’bi der ki: "Müdebber köle geçerli olmaz."

12388. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Müdebber köle geçerli olmaz."

Ümmü Veled (Efendisinden Çocuk Doğuran Cariye) Kefaretlerde Geçerli Olur mu?

12389. Tavus der ki: "Ümmü veled, zıhar kefaretinde 1 geçerli olur."

12390. İbrahim(-i Nehai) diyor ki: "Ümmü veled, zıhar kefaretinde geçerli olur''

12391. İbrahim(-i Nehai) diyor ki: "Ümmü veled, zıhar kefaretinde geçerli olur.''

12392-3. Hasan(-ı Basri) ile Tavus derler ki: ''Ümmü veled, zıhar kefaretinde geçerli olur."

12394. Zühri dedi ki: ''Ümmü veled, kefarette geçerli olur."

12395. Hasan(-ı Basri) der ki: "Ümmü veled zıhar kefaretinde yeterli olmaz."

12396. Yunus diyor ki: "Hasan(-ı Basri), ümmü veledi hiçbir kefarette geçerli görmezdi."

12397. Şu'be dedi ki: "Hammad, ümmü veledi zıhar kefaretinde yeterli görmezdi. Hakem şöyle derdi: "Diğerleri bana daha sevimlidir. Onun da yeterli olmasını ümit ederim."

12398. İbrahim(-i Nehai) ile Şa’bi şöyle dediler: "Ümmü veled köle olarak geçerli olur."

12399. Hz. Ali der ki: "Ümmü veled, köle olarak geçerli olur."

Mukatebe (Azat Edilmesi Belirlenen Parayı Getirmesine Bağlanmış Olan) Köle ya da çocuğu Geçerli Olur?

12400. Cafer b. Burkan anlatıyor: Bir adamın üzerinde köle azat etme borcu bulunuyordu. Mukateb kölesinin çocuğunu azat etmek isteyince Meymun (b. Mihran) ona: "Başkasını azat et" dedi.

12401. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Ne zıharda, ne köle azat etmede, ne de katil kefaretinde mukateb kölenin çocuğu geçerli değildir."

"(Kadının Karnındaki) Cenine Vurarak Onu Düşüren Kişinin Diyet Cezası ile Birlikte Köle Azat Etmesi Gerekir" Diyenler

12402. Hasan, İbrahim(-i Nehai) ile Ata (b. Ebi Rabah), (vurarak birinin karnındaki) cenini düşüren kişi hakkında: "Diyet cezası ile beraber bir köle azat etmesi gerekir" dediler.

12403. Hakem der ki: "Kadın dövüldüğünde cenini düşürürse döven kişi bir köle azat eder,"

12404. Mücahid bildiriyor: Bir adam bir kadının karnına vurunca kadın karnındaki cenini düşürdü. Ömer b. el-Hattab ona köle azat etmesini emretti.

Zıhar Kefaretinde Altmış Miskin Doyurulur ya da On Miskin Tekrar Tekrar Yedirilir

12405, Hişam'ın bildirdiğine göre (ayet-i kerimede belirtildiği üzere) zıhar kefaretinde fakirlere yemek yedirilmesi hakkında bir adamın on kişiye yemek yedirip daha sonra 60'1 tamamlayıncaya kadar bunu tekrarlaması Hasan(-ı Basri)'ye sorulunca şöyle dedi: "Hayır, (toplu halde) 60 fakiri yedirmedikçe olmaz."

12406. Şa'bi'den bu fetvanın aynısı rivayet edilmiştir.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Allah'tan Başkasına ya da Babasının Adına Yemin Eden Kişi