m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Hac Menasiki

Haccetmeden Ölen Adamın Adına Haccedilir mi?

15348. Yezid b. el-Esam anlatıyor: Bir adam İbn Abbas'a: "Babam hiç hac yapamadan öldü, onun adına haccedeyim mi?" diye sordu. İbn Abbas cevaben: "Evet, zira sen onun hayrını arttırmazsan şerrini de arttırmazsın" dedi.

15349. Tarık anlatıyor: Said b. el-Müseyyeb'in yanında oturuyordum. Said'in yanına bir adam geldi. Said adama: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kişinin haccetmeyen babası adına haccetmesine izin verdi. Bu da zaten borçtan başka bir şey değildir" dedi.

15350. Kudame b. Abdillah er-Ruası anlatıyor: Said b. Cübeyr'e: "Hiç haccetmeden ölen erkek kardeşimin adına haccedebilir miyim?" diye sordum. "Geriye çocuk bıraktı mı?" diye sordu. Ben: "Sadece küçük bir çocuk" deyince şöyle dedi: "Onun adına haccet. Çünkü sana gönderecek bir elçisi olsaydı acil olarak yerine getirmen için sana gönderirdi." Ben: "Onun malından mı, yoksa kendi malımdan mı haccedeyim?" diye sordum. "Hayır, bilakis onun malından" dedi.

Bu meseleyi İbrahim'e sordum. "Onun adına haccet" dedi. Dahhak'a sordum.

"Onun adına haccet. Çünkü bu onun adına geçerlidir. Ayrıca masrafını onun malından karşıla" dedi.

15351. ibnü'z-Zübeyr anlatıyor: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir adam gelerek: "Ya Resulallah! Babam haccedemeden öldü. Onun yerine haccedeyim mi?" diye sordu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) adama: "Sen onun en büyük çocuğu musun?" diye sordu. Adam "Evet" deyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Babanın yerine haccet. Söyle bakalım, babanın üzerinde borç olsaydı da sen ödeseydin (borcu ödenmiş olmaz mıydı?) !?"

15352. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: ''Vasiyet etmese bile ölü adına haccedilir''

"Hiç Kimse Adına Haccedilmez" Diyenler

15353. İbn Ömer der ki: ''Hiç kimse hiç kimse adına haccetmesin. Hiç kimse hiç kimse adına oruç tutmasın."

15354. İbrahim-(i Nehai) der ki: ''Hiç kimse hiç kimse adına haccedemez."

15355. Kasım (b. Muhammed) der ki: ''Hiç kimse, hiç kimse adına haccedemez."

15356. İbrahim-(i Nehai) der ki: ''Ölü adına haccedilmez."

15357. İbn Ömer der ki: "Ben olsaydım ölü adına sadaka ve hediye verirdim."

Hac ile Umreyi Birleştirmek

15358. Şureyh der ki: "Hac ile umre ihramına girdikten sonra Mekke'ye geldiğinde kurban kesim gününe kadar sendeki hiçbir hac yasağı kalkmış olmaz. insanlar ''Haccın ve umren için tavaf ettiğinde ihramdan çık" diyecekler; ama sen bu konuda onlara itaat etme."

15359. Hakem'in bildirdiğine göre Hüseyin b. Ali ile (Kadı) Şureyh, hac ve umreyi birleştirdiler. Kurban kesim gününe kadar hiçbiri ihram yasaklarını kendisine helal kılmadı.

15360. Malik b. el-Haris anlatıyor: HZ. Ali, Ebu Nasr'a şöyle dedi: "ikisine (hacca ve umreye) birden telbiye getir. Mekke'ye geldiğinde ikisi için iki tavaf yap. Biri umren için, diğeri haccın için. Sendeki hiçbir haramı (hac yasağını) kurban kesim gününden önce asla kendine helal kılma."

15361. Cabir'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Hz. Ali'ye: "Sen hacca niyetlenirken ne dedin?" diye sordu. Ali anlatıyor: "Bunun üzerine ''Allahım! Resul'ün neye niyetlendi ise ona niyet ediyorum'' dediğimi söyledim. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Benim yanımda hedy kurbanları var. Sendeki hiçbir yasak kalkmış olmaz" buyurdu. Derken Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ve yanlarında hedy kurbanı bulunanlar hariç insanların hepsi ihramdan çıkarak saçlarını kısalttılar.

15362. Urve'nin bildirdiğine göre Hz. Ebu Bekr ile Ömer, hac ihramına girmiş oldukları halde Mekke'ye gelirlerdi. Hiçbir yasağı kurban kesim gününe kadar kendilerine helal kılmazlardı.

15363. İbn Ömer der ki: "Hac ve umre ihramına beraberce giren kişiye tek tavaf yeterlidir. Fakat haccını bitirinceye kadar ihramdan çıkamaz. Haccını bitirdiğinde her iki ihramdan çıkmış olur."

Arefe Günü Zevalden Sonra Söylenenler ve Okunması Müstehap Olan Dualar

15364. Ebu Şu'be anlatıyor: Arefe günü İbn Ömer'in yanındaydım. Dizlerim onun dizlerine ya da uyluklarım onun uyluklarına değiyordu. Arafat'tan Müzdelife'ye geçinceye kadar şu kelimelerden başka bir şey dediğfni duymadım: ''La ilahe illallahu vahdehu la şerike lehu, lehu'l-mulku ve lehu'l-hamdu ve huve ala külli şey'in kadır ("Tek olan Allah'tan başka hiçbir ilah yoktur. Onun ortağı yoktur. Hükümranlık ve hamd ona aittir. O, her şeye kadirdir)."

15365. Davud b. Ebi Asım anlatıyor: Salim b. Abdillah'ın nasıl yaptığına bakmak için onunla beraber Arafaİ'ta vakfeye durdum. insanlar Müzdelife'ye akın edinceye kadar dua ve zikre devam etti.

15366. Hz. Ali'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Benim ve benden önceki peygamberlerin Arafat'ta en çok yaptığı dua şudur: Tek olan Allah'tan başka hiçbir ilah yoktur. Onun ortağı yoktur. Hükümranlık ve hamd ona aittir. O, her şeye kadirdir. Allahım! Kalbime nur ver, kulağıma nur ver, gözlerime nur ver. Allahım! Göğsüme genişlik ver, işimi kolaylaştır. Göğsümdeki vesveselerden, dağınık işlerden ve kabrin fitnesinden sana sığınırım. Allahım! Geceye giren ve gündüze giren şeylerin şerrinden, rüzgarların getirdiği şeylerin şerrinden sana sığınırım.''

Tahric: Ahmed (2/210), Tirmizi (3520, 3585) ve İbn Huzeyme (2841) benzerini nakletmişlerdir.

15367. İbn Ebi Hüseyin'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Benim ve benden önceki peygamberlerin Arafat'ta en çok yaptığı dua şudur: Tek olan Allah'tan başka hiçbir ilah yoktur. Onun ortağı yoktur. Hükümranlık ve hamd ona aittir. Hayır O'nun elindedir. Diriltir ve öldürür. O, her şeye kadirdir.''

15368. Amr b. Murre kanalıyla bir zat şöyle anlatmıştır: ibnü'I-Hanefiyye'ye:

"Haccımızda söyleyebileceğimiz en üstün şey nedir?" diye sordum. "La ilahe illallah, vallahu ekber" dedi.

15369. Sadaka b. Yesar anlatıyor: Mücahid'e: "Arefe günü Kur'an okumak mı yoksa zikir mi daha üstündür?" diye sordum. "Hayır, bilakis Kur'an okumak daha üstündür" dedi.

15370. Abdurrahman b. Şetr anlatıyor: ibnü'I-Hanefiyye'ye: "Haccımızda söyleyebileceğimiz en üstün şey nedir?" diye sordum. ''La ilahe illallah, vallahu ekber" dedi.

Hayvanını Kiraya Veren Kişinin Haccı Geçerli midir?

15371. Bekr b. Vail anlatıyor: İbn Ömer'e: "Biz burada hac için hayvanlarımızı kiraya veriyoruz. insanlar bizim haccımızın geçerli olmadığını düşünüyorlar" dedim. İbn Ömer bana dedi ki: "Siz telbiye getirip Beytullah'ı tavaf etmiyor musunuz, Safa ile Merve arasında sa'y yapıp şeytanlara taş atmıyor musunuz, vakfe yerinde vakfeye durmuyor musunuz?" "Evet, yapıyoruz" deyince İbn Ömer şu karşılığı verdi: 1/0 halde siz hacısınız. Bir adam Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek senin sorduğun şeyin benzerini sordu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "(Hac mevsiminde ticaret yaparak) Rabbinizin lütuf ve keremini istemekte size bir günah yoktur" (Bakara, 198) ayeti ininceye kadar adama cevap vermedi. Bu ayet indikten sonra adamı çağırarak ona bu ayeti okudu ve: "Sizler hacısınız" buyurdu.

Tahric: Ahmed (2/155), Ebu Davud (1730) ve Hakim (1/449).

15372. Said b. Cübeyr anlatıyor: Bir adam İbn Abbas'a gelerek: ''Ben bir cemaate gündelikçi olarak çalıştım. Hacdan dolayı da onlara ücretimde indirim yaptım. Bu şekilde yaptığım haccım geçerli olur mu?" deyince İbn Abbas adama şöyle dedi: ‘‘Şu adam, Allah'ın kendileri hakkında ''işte onlara kazandıklarından bir nasip vardır. Allah, hesabı pek çabuk görendir'' (Bakara, 202) buyurduğu kişilerdendir."

15373. Eş'as'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri)'ye Mekke'ye gitmek için işçilik yapan, daha sonra maddi durumu iyileşen kişinin durumu sorulunca: "Haccı geçerli olur" dedi.

15374. Leys'in bildirdiğine göre Ata, Tavus ve Mücahid tüccar ve işçi hakkında şöyle demişlerdir: ''Yaptıkları hac geçerli olur."

15375. Ebu's-Selil'in bildirdiğine göre İbn Ömer, hacda işçilik yapan adam hakkında: ''Haccı geçerli olur" dedi.

15376. Amr b. Zer anlatıyor: Mücahid'e; tüccarın, hayvanını kiralayan adamın ve işçinin durumunu sordum. "Ne işçinin, ne tüccarın ne de hayvanını kiralayan kişinin haccından hiçbir şey eksiltilmez" dedi.

15377. Abdülkerim bildiriyor: Bir adam Said b. Cübeyr'e: "Ben develerimi kiraladım. Hac da yapmak istiyorum, geçerli olur mu?" diye sorunca onun şöyle dediğini duydum: "Olmaz, bunda bir şeref de yoktur."

15378. Said b. Cübeyr der ki: "Geçerli olmaz."

15379. Ebu's-Selil anlatıyor: Said b. el-Müseyyeb'e: "insanlar -ya da insanlardan biri- hayvanını kiralayan kişinin haccının geçerli olmadığını düşünüyor" dedim. "Hayır, bilakis Allah'tan sakınır, emaneti öder ve arkadaşlarına iyilikte bulunursa onun için güzel bir hac vardır" dedi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Yüce Allah'ın "Kurban Bulamayan Kimse Hacda Üç Gün Oruç Tutar" Ayeti Hakkında