m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Nikah

"(Vefat iddeti Beklemekte Olan) Kadınlara Kendileri ile Evlenmek istediğinizi Üstü Kapalı Olarak Anlatmanızda veya Bu isteğinizi içinizde Saklamanızda Sizin için Bir Günah Yoktur" Mealindeki Ayet Hakkında [Bakara, 235]

17104. İbn Abbas (bu ayetin tefsirinde) der ki: "Kişi şöyle der: ''Ben sana rağbet ediyorum, ben şu şu özelliklere sahip olan bir kadınla evlenmek istiyorum.'' Bu kadına sözle tarizde bulunulur."

17105. Mücahid "(Vefat iddeti beklemekte olan) kadınlara kendileri ile evlenmek istediğinizi üstü kapalı olarak anlatmanızda veya bu isteğinizi içinizde saklamanızda sizin için bir günah yoktur" mealindeki ayet hakkında der ki: "(Talip olan) kişi "Hiç şüphesiz sen güzelsin, sen misk kabısın. Sen iyi bir kadınsın" gibi sözler söyler. Fakat şöyle demesi hoş karşılanmamıştır: Kendini benden kaçırma, ben sana tutkunum."

17016. Hammad'ın bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), bu sözlerin tamamında bir sakınca görmezdi.

17107. Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: "Kadın iddetini bitirdiğinde ona: ''Seni nikahıma aldım'' denilmesi kerih görülürdü. Erkek (bunun dışında) dilediği şeyleri söyler."

17108. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kişi şöyle sözler söyleyebilir: Ben senden çok hoşlanıyorum. Ben sana meftun oldum. Kendini bizden kaçırma."

17109. Mücahid der ki: "Sen çok güzel bir kadınsın, sen misk kabısın, sen çok iyi bir kadınsın, diyebilir"

17110. Abdurrahman b. el-Kasım'ın bildirdiğine göre babası, kocası öldükten sonra onunla evlenmek ve konuşmak isteyen adam hakkında der ki: "Senden hoşlanıyorum; sana vurulmuşum; bende bir tutkuya dönüştün" gibi sözler söyleyebilir.

17111. Abıde (es-Selmanı) "(Vefat iddeti beklemekte olan) kadınlara kendileri ile evlenmek istediğinizi üstü kapalı olarak anlatmanızda veya bu isteğinizi içinizde saklamanızda sizin için bir günah yoktur" mealindeki ayet hakkında der ki: "Bunu kadının velisine anlatır, kadının kendisine bildirmez."

17112. Ebu Seleme'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Fatıma binti Kays'a der ki: "Ümmü Şerik'in yanına göç et, kendini bizden kaçırma.''

Tahric: Aluned (6/412, 413), Darimi (2177), Müslim (2/1116:36, 39), Ebu Davud (2278=2280, 2281), Nesai (5351) ve Taberani (24/919).

17113. Müslim'in bildirdiğine göre Said b. Cübeyr, "Fakat meşru söz söylemeniz dışında onlarla gizli sözleşme yapmayın"[Bakara, 235] mealindeki ayet hakkında der ki: "Meşru söz, erkeğin ''Hiç şüphesiz ben sana rağbet ediyorum, Allah'ın benimle senin aranı birleştirmesini arzuluyorum'' demesidir."

17114. Amir(-i Şa'bi) der ki: "Kişi ''Hiç şüphesiz sen güzel bir kadınsın, sen misk kabısın; Allah bir işi taktir ederse olmuştur'' der.''

17115. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Nikahı üstü kapalı biçimde bildirmekte ve hediye vermekte bir sakınca yoktur."

17116. Ebu Seleme'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Fatıma (binti KaysYa der ki: "Beni geçip de kendi kendine bir iş yapma" dedi.

Tahric: Müslim (2/1116:39). Hadisin tahrici için 17112'ye bakın.

17117. Mücahid'in bildirdiğine göre İbn Abbas, "Bu kadınlarla evlenme isteğinizi üstü kapalı bildirmenizde veya içinizde saklamanızda bir sakınca yoktur" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kişinin evlenme isteğini arzederken ''Ben seninle evlenmek istiyorum'' demesidirı onunla evlenme isteğini ona açıkça beyan etmez."

17118. Said b. Cübeyr'in bildirdiğine göre İbn Abbas, "Bu kadınlarla evlenme isteğinizi üstü kapalı bildirmenizde veya içinizde saklamanızda bir sakınca yoktur" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kişinin ''Sana vurgunum, seninle evlenmeyi arzuluyorum'' demesidir. Bu şekilde yapmakla, aralarında herhangi bir akdi gerekli kılmaksızın veya bir şey üzerine onunla sözleşmeksizin ona evlenme isteğini bildirir."

17119. Abdurrahman b. el-Kasım'ın bildirdiğine göre babası, "Bu kadınlarla evlenme isteğinizi üstü kapalı bildirmenizde veya içinizde saklamanızda bir sakınca yoktur" mealindeki ayeti okudu ve dedi ki: ''Bu, kişinin iddet süresi içerisinde ''Ben sana tutkunum, seni çok istiyorum'' gibi sözler söylemesidir."

17120. Amir(-i Şa'bi) "Bu kadınlarla evlenme isteğinizi üstü kapalı bildirmenizde veya içinizde saklamanızda bir sakınca yoktur" mealindeki ayet hakkında der ki: ''Kişinin ''Sen güzel bir kadınsın, sen misk kabısın, Allah bir işi taktir ederse olmuştur'' demesidir."

17121. Mücahid, "Bu kadınlarla evlenme isteğinizi üstü kapalı bildirmenizde veya içinizde saklamanızda bir sakınca yoktur" mealindeki ayet hakkında der ki: ''Kişinin kadına ''Hiç şüphesiz sen güzel bir kadınsın, kuşkusuz sen misk kabısın, sen iyi bir kadınsın'' demesidir. Onunla evlenmeye talip olduğunu ifade eden söz, gizli olur. Ona bunu açık açık söylemez. Bunların tamamı helaldir ve meşrudur."

17122. Ebu'd-Duha, "Fakat meşru söz söylemeniz dışında onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında der ki: ''Kişinin ''Ben seni arzuluyorum'' demesidir."

Efendisinin izni Olmaksızın Evlenen Kölenin Mehri Vermesi ve Bunun Efendisine Bildirilmesi

17123. Abdullah b. Kays'ın bildirdiğine göre Ebu Musa'nın bir kölesi, onun develerine bakıyordu. Bu köle, Benu Ca'de'den olan bir cariyeyle evlendi. Ona (mehir olarak) beş dişi deve gönderdi. Bu durum Ebu Musa'ya haber verilince onlara birini yollayıp: "Kölemi ve malımı bana gönderin" deyince şöyle dediler:

"Köle senin kölendir. Mala gelince, kölen bu malla bizim kızımızın namusunu kendisine helal kıldı." Durum böyle olunca davalaşmak üzere meseleyi Osman b. Affan'a çıkardılar. Osman, kızlarının namusunu kendisine helal kıldığı için Beni Ca'de lehine mehrin beşte ikisini hükmetti. Ebu Musa'ya da mehrin beşte üçünü geri verdi.

17124. İbn Sirin anlatıyor: Ebu Musa'nın bir kölesi Hz. Ömer'in halifeliği döneminde beş genç deve (mehir) karşılığında evlendi. Mesele Ömer'e çıkarılınca kadın lehine iki genç deve, Ebu Musa lehine üç genç deve hükmünü verdi. Ya da üç deveyi kadına verdi, Ebu Musa'ya iki deve verdi. Ravi ekledi: "Bu kölenin Ebu Musa'nın izni olmadan evlendiğini sanıyorum."

17125. İbn Ömer der ki: "Bu kadın için mehir yoktur. Çünkü namusunu kendisi (kocasına) mübah kılmıştır."

17126. Amir(-i Şa’bi) der ki: "Kadının (kendisine verilen mehirden) harcadığı ve harcamadığı ondan (geri) alınır."

17127. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kadının harcamadığı kendisinden alınır.

Harcadığında ise bir şey gerekmez."

17128. Şu'be anlatıyor: Hakem ile Hammad'a efendilerinin izni olmadan kadınla evlenen kölenin durumunu sordum. Şöyle dediler: "Araları ayrılır, kadın için mehir yoktur, aldığı da kendisinden geri alınır."

17129. Hasan(-ı Basri), efendisinin izni olmadan evlenip ilişkiye giren köle hakkında der ki: "Kadının ondan aldığı (mehir artık) kendisinindir."

17130. Zühri, efendisinin izni olmadan evlenen köle hakkında der ki: "Bu nikah (geçerli) değildir. Kadına bir şey verilmez."

17131. Hasan(-ı Basri), efendisinin izni olmadan evlenen ve mehir veren köle hakkında der ki: "Köle kadınla ilişkiye girmişse kadına mehir verilmesi gerekir, ilişkiye girmemişse kölesinin efendisi mehri alır."

Kölenin Efendisinin izni Olmadan Evlenmesini Kerih Görenler ve ''(Bu Şekilde) Evlenirse Facirdir (Zinakardır)" Diyenler

17132. Cabir diyor ki: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu işittim: "Efendisinin izni olmaksızın evlenen köle zinakardır."

Tahric: Tayalisi (1675), Darimi (2233), Ahmed (3/301, 377), Ebu Davud (2080), İbnü'l-Carud (686) ve Tirmizi (1111,1112).

17133. Cabir diyor ki: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu işittim: "Ev halkının izni olmaksızın evlenen -ya da şöyle buyurdu: nikahlananköle, zinakardır."

Tahric: Ahmed (3/382), Tirmizi (1457) ve Hakim (2/194).

17134. İbn Ömer der ki: "Kölenin efendisinin izni olmaksızın evlenmesi zinadır.

Onu evlendiren kişi cezalandırılır."

17135. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, kendi izni olmaksızın kölesi evlendiğinde ona had tatbik ederdi.

17136. Cerirı anlatıyor: Guneym b. Kays'a "Efendisinin izni olmaksızın evlenen köle zinakar mıdır?" diye sordum. "isyan etmiştir" dedi. Ben yine ''Zinakar mıdır?'' diye sordum. "isyan etmiştir" dedi.

17137. İbn Avn'ın bildirdiğine göre Muhammed (b. Sirin) efendisinin izni olmadan evlenen köle hakkında der ki: "Bir belaya düşmüştür. Onu bu işten sıyırın."

17138. Osman b. Gıyas der ki: "Köle, efendisinin izni olmaksızın evlenemez."

"Fakat Onlarla Gizli Sözleşme Yapmayın"[Bakara, 235] Mealindeki Ayet Hakkında

17139. Şa’bi "Fakat onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kadından (kendisinden) başkasıyla evlenmeyeceğine dair bir söz ya da vaat almamalıdır."

17140. Mücahid, "Ancak onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında der ki: "iddeti içerisinde kadına dünürcü göndermesidir."

17141. Muhammed (b. Sirin), "Ancak onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kadının velisi ile karşılaşınca ona olan sevgi ve tutkusunu anlatmasıdır."

17142. Said der ki: "iddeti içerisinde başkasıyla evlenmeyeceğine dair onunla anlaşma yapamaz."

17143. Mücahid ''Ancakonlarla gizli sözleşme yapmayın'' mealindeki ayet hakkında der ki: "Adamın kadına ''Kendini benden kaçırma, çünkü ben seninle evleneceğim'' demesidir. Bu, doğru değildir."

17144. Hasan(-ı Basri) ve Ebu Miclez, "Ancak onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında: ''Bu, zina (teklifi)dir''dediler.

17145. Hasan(-ı Basri), "Ancak onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında: ''Zina (teklifi)dir'' dedi.

17146. imran b. Hudeyr bildiriyor: Hasan(-ı Basri)'nin "Ancak onlarla gizli sözleşme yapmayın" mealindeki ayet hakkında şöyle dediğini işittim: ''Bu, zina (teklifi)dir.''

17147. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''Bu, zina (teklifi)dir."

17148. Ebu Miclez der ki: ''Bu, zina (teklifi)dir.''

17149. Cabir b. Zeyd der ki: ''Bu, zina (teklifİ)dir."

17150. Dahhak der ki: ''Başkasıyla evlenmeyeceğine dair kadınla anlaşma yapamaz."

Bir Kadınla Evlenen ve Onunla ilişkiye Girmeden Önce Başka Bir Kadınla Zina Eden Adam Hakkında

17151. Haneş b. el-Mu'temir anlatıyor: Hz. Ali'ye zina ettiğini itiraf eden bir adam getirildi. Ali ona: "Evlilik geçirdin mi?" diye sordu. Adam "Evet" deyince Ali: "O halde recmedilirsin" dedi. Bunun üzerine onu hapse götürdü. Akşam olunca adamı çağırdı ve durumunu insanlara anlattı. Bunun üzerine insanlardan bir adam:

"Bu bir kad-ınla evlendi, ama henüz onunla ilişkiye girmedi" dedi. Ali bu söze sevindi ve ona had (so pa cezası) tatbik etti. Onunla karısının arasını ayırdı. (Ravi) Simak'ın iddiasına göre kadına mehrinin yarısını da verdi.

17152. Eş'as'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) der ki: "Bakire olan kız zina ettiğinde kendisine sopa cezası tatbik edilir ve kendisiyle kocasının arası ayrılır. Kendisi için hiçbir şey yoktur." Hasan daha sonra "Apaçık bir edepsizlik yapmadıkça, onlara verdiğinizin bir kısmını ele geçirmeniz için kendilerini boşanmaktan engellemeyin"[Nisa, 19] mealindeki ayeti (bu hükümle) tevil etti.

17153. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Araları ayrılır, kadına (aldığı) mehir verilmez."

17154. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), erkeğin bir kadınla evlendikten sonra ilişkiye girmeden önce kadının zina etmesi hakkında der ki: "Araları ayrılır, kadına mehir yoktur. Kendisine yüz sopa vurulur ve bir seneliğine sürgün edilir. Eğer adam zina ederse yine araları ayrılır."

17155. Şa’bi der ki: "Kadın karısıdır, kendisine had tatbik edilir. Adam dilerse onu başar, dilerse yanında tutar. Ayrıca adam zina etmiş olsa karısı kendisinden alınmaz."

17156. Şu'be'nin bildirdiğine göre Hakem (b. Uteybe)'nin, karısıyla ilişkiye girmeden önce zina eden adam hakkındaki görüşü adamla karısının arasının ayrılmaması yönündeydi.

17157. Ma'mer'in bildirdiğine göre Zühri, bir adamın bir kadınla evlenmesinden sonra birbirleriyle ilişkiye girmeden önce ikisinden birinin zina etmesi hakkında: "Sopa cezası tatbik edilir, araları ayrılmaz" dedi.

17158. Safiyye binti Ebi Ubeyd anlatıyor: Bir adam bir kadınla evlendi. Daha sonra karısıyla ilişkiye girmeden önce (başka bir kadınla) zina etti. Hz. Ebu Bekr adama yüz sopa vurdu(rdu) ve onu bir seneliğine sürgüne gönderdi.

"Elinizin Altında Bulunan Cariyeler Müstesna Evli Bulunan Kadınlar da Size Haram Kılındı" Mealindeki Ayet Hakkında[Nisa, 24]

17159. Ebu Said el-Hudri anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Huneyn günü askeri bir birlik gönderdi. Evtas (Huneyn) günü Bedevilerden bir kabileyle karşılaştılar. Onları hezimete uğrattılar, öldürdüler ve zinadan kocaları olan kadınları aldılar. Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından bir grup insan kocalarından dolayı onlarla ilişkiye girmekten kaçındı. Bunun üzerine Allah şu mealdeki ayeti inzal buyurdu: "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı." Dolayısıyla o kadınlar size helaldir.''

Tahric: Ahmed (3/84), Müslim (2/1079:33, 34), Ebu Davud (2148), Tirmizi (1132'den sonra, 3016), Nesai (5492), İbn Cenr (5/2) ve Beyhaki (9/124).

17160. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: Hz. Ali "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki: "Bu kadınlar, (esir) Müşrik erkeklerin hanımlarıdır."

17161. İbn Mes'ud der ki: "Bu kadınlar, esir edilmeden önce kocaları bulunan kadınlardır."

17162. Enes, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki: "Bu kadınlar, kocaları olan kadınlardır."

17163. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Bu kadınlar, kocaları olan (esir) kadınlardır.

Bu, Allah'ın zinayı haram kılmasına yönelik bir durumdur."

17164. Abıde "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayetle ilgili olarak eliyle dört işareti yaparak: "Elinizin altında bulunan cariyeleriniz müstesna" dedi.

17165. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kocası olan her kadın, sana haramdır. Ancak esirlerden elde ettiğin (evli) kadınlar müstesna."

17166. Şa’bi der ki: "Bu ayet, Evtas gününde inmiştir."

17167. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kocası olan her kadın sana haramdır. Ancak elinin altında bulunan esir kadınlar müstesna."

17168. Hasan b. Muhammed'den bunun benzeri rivayet edilmiştir.

17169. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Bu, zinadır." Mücahid der ki: "Bu, zinadır." ikrime der ki: "Bu zinadır. "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna." İbn Abbas, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kişi kölesinin karısı olan cariyesini ondan alabilir." Diğerleri der ki: "Bu kadınlar, düşman esirleri yakalandığında ilişkiye girilen onların karılarıdır."

17170. Said b. Cübeyr der ki: "Dört kadındır."

17171. Mekhul der ki: "Dört kadındır."

17172. İbn Mes'ud, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kocaları olan kadınlardır."

17173. İbn Mes'ud, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kocası olan her kadın sana haramdır. Elinin altında bulunan cariyeler ya da satın aldığın cariyeler müstesna."

17174. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kocası olan her kadın, sana haramdır. Elinin altında bulunan cariyeler ya da satın aldığın cariyeler bundan müstesnadır."

O, bununla "Evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayetin hükmünü kastetmiştir.

17175. Mekhul, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki: "Kocaları olanlar,"

17176. Ebu's-Sevda anlatıyor: ikrime'ye bu ayeti sordum. "Bilmiyorum" dedi.

Şa'bi'ye sordum. "Her kocası olan kadındır" dedi.

17177, İbn Abbas, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında: "Esir edilen ve kocası olan kadınlar müstesna bütün kadınlardır" dedi.

17178. Ata (b. Ebi Rabah), "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki: "Bu, zinadır." Mücahid de: "Bu, zinadır" dedi. İbn Abbas der ki: "Bu, zinadır." İbn Abbas, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna" mealindeki ayet hakkında: "Kişi kölesinin karısı olan cariyesini ondan alabilir. Dilerse onunla ilişkiye girer" dedi. Diğerleri ise: "Bu kadınlar, düşmanların karılarıdır" dediler.

17179. Said (b. el-Müseyyeb), "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayet hakkında der ki:

Huneyn halkının (Müşriklerinin esir) kadınları hakkında nazil olmuştur.

Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Huneyn'i fethedince müslümanlar, esir kadınlar elde ettiler. Kişi onlardan bir kadına yaklaşmak isteyince kadın: "Benim kocam var" dedi. Ashab, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) giderek durumu ona anlattılar. Bunun üzerine Allah, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındı" mealindeki ayeti inzal buyurdu.

Said ekledi: "Bu kadınlar, kocası olan esir edilmiş kadınlardır."

17180. Mücahid, "Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna evli bulunan kadınlar da size haram kılındılı mealindeki ayet hakkında: "Bu ayet, zinayı yasaklamaktadır" dedi.

17181. Said b. el-Müseyyeb der ki: Sakın ola ki ''(Savaş esiri olarak) sahip olduklarınız hariç, evli kadınlar (da size) haram kılındı'' ayeti sizi aldatmasın. Allah bunlarla cariyeleri kastetmiştir, (erkek) köleleri kastetmemiştir.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

"Bundan Sonra Sana Kadınlar Helal Olmaz"[Ahzab, 52] Mealindeki Ayet Hakkında