m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Boşanma

 

"Mübarat Talak Olur" Diyenler

 

18649. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Hul (mal karşılığı adamın karısını boşaması), tek bain talaktır. Ila ve mübarat da böyledir."

 

18650. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Karı koca, doğru düzgün olan bir nikahla olan beraberliklerinden ayrıldıklarında adam talak kelimesini kullanmazsa bile bu şekilde olan her talak tek talaktır; yani mübarat ve adamın fidye alması bir talakır.

 

18651. Cafer anlatıyor: Abdülkerım'e: "Zühri'nin ''Mübarat, talakın en ağırıdır'' dediği bana bildirildi" dedim. "Adam kadından kendisini kocasından kurtacak olan bir şeyler aldığında bu sadece hul menzilesinde olur" dedi.

 

 

 

"Her Ayrılık Talaktır'' Diyenler

 

18652. Said b. el-Müseyyeb ile Hasan(-ı Basri): "Her ayrılık talaktır" dediler.

 

18653. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Erkekler tarafından olan her ayrılık talaktır."

 

18654. Şa’bi der ki: "Her ayrılık talaktır."

 

18655. Katade der ki: "Her ayrılık talaktır."

 

18656. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Her ayrılık talaktır."

 

18657. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Her ayrılık, bain talaktır."

 

18658. Tavus der ki: "Her ayrılık, talak değildir."

 

 

 

Azat Edildikten Sonra Muhayyer Bırakılarak Kendisini Tercih Eden Cariye Hakkında

 

18659. Tavus, İbrahim(-i Nehai) ve Amir(-i Şa'bi) şöyle demişlerdir: "Cariye hür bir adamın nikahı altında olup da azat edildikten sonra kendisini tercih ettiğinde bu, talak olmayan bir ayrılık olur."

 

18660. Hammad ve İbrahim(-i Nehai) dediler ki: "Cariye azat edildikten sonra muhayyer bırakılması üzerine kendisini tercih ettiğinde bu, talak olmayan bir ayrılık olur."

 

18661. Hasan(-ı Basri) der ki: "Bu, bain talaktır."

 

18662. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Cariye kendini tercih ettiğinde bu, bain talak olur."

 

 

 

Hammma "Dilersen Sen Boşsun" Diyen Adam

 

18663. Muğire'nin bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), hanımına "Dilersen sen boşsun" diyen adam hakkında: "Kadın dilerse boş olur, dilemezse boş olmaz" dedi.

 

18664. Hafs b. Süleyman'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), adamın hanımına "Dilersen sen boşsun" dedikten sonra kadının "Diledim" demesi hakkında der ki: "Kadın boş olur. Adam karısına dönmeye daha layıktır. Adam ''Dilersen seni boşadım'' dediğinde kadın ''Diledim'' derse adam dilemezse karısını boşamaz."

 

 

 

Adam Hammma "Sen Benim Hanımım Değilsin" Dediğinde Ne Olur? Bu Konuda Söylenenler

 

18665. Urve b. Faid'in bildirdiğine göre bir adam hanımına "Eğer şu işi yaparsan benim hanımım değilsin" dedi. Kadın adamın dediği şeyi yaptı. Bunun üzerine kadın kocasıyla beraber Abdurrahman b. Ebi Leyla'ya gitti. Abdurrahman: "Adamın niyeti geçerlidir" dedi. Kadın bunun üzerine kocasıyla beraber Ebu Abdillah el-Cedeli'ye gitti. O da: "Adamın niyeti geçerlidir" dedi. Said b. Cübeyr: "Bir şey olmaz" dedi.

 

18666. Katade anlatıyor: Said b. el-Müseyyeb'e: "Haccac, babasının, bir adamın hanımına ''Sen benim hanımım değilsin'' demesi hakkında ''Bu talaktır'' dediğini haber veriyor" dedim. Bunun üzerine Said: "Ne kadar uzak bir şey!" dedi.

 

18667. Muğire anlatıyor: ibrahim(-i Nehai), hanımına defalarca kızgın olarak "Sen benim hanımım değilsin" diyen adam hakkında: "Ben adamın sadece talakı kasdettiğinden dolayı bu seviyeye ulaştığını düşünüyorum" dedi.

 

18668. Ma'mer'in bildirdiğine göre Zühri, hanımına "Sen benim hanımım değilsin" diyen adam hakkında: "Niyeti geçerlidir" dedi.

 

18669. Hasan(-ı Basri) ile Ata (b. Ebi Rabah), hanımına "Sen benim hanımım değilsin" diyen adam hakkında: "Bu söz yalandır, hiçbir şey değildir" dediler.

 

18670. Katade der ki: "Eğer karısıyla yüzyüze gelerek bu sözü söyler ve talakı kasdederse tek talak olur."

 

 

 

Kendisine ''Hanımın Var mı?'' Diye Sorulduğunda Hanımı Olduğu Halde ''Yok" Diyen Adama Ne Gerekir?

 

18671. A'meş'in bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), kendisine "Hanımın var mı?" diye sorulduğunda hanımı olduğu halde "Yok" diyen adam hakkında: "Bu, uydurduğu bir yalandır" dedi.

 

18672. Hasan(-ı Basri)'nin bildirdiğine göre Hz. Ömer, kendisine "Hanımın var mı?" diye sorulduğunda hanımı olduğu halde "Yok" diyen adam hakkında der ki:

"Yalan söylemiştir."

 

18673. Şa’bi der ki: "Bu, adam yalancıdır."

 

18674. Hakem der ki: "Bu, bir şey değildir."

 

18675. Hasan(-ı Basri) der ki: "Bu adam yalancıdır."

 

 

 

Kendisine ''Hanımını Boşadın mı?" Denildiğinde ''Evet" Diyen Fakat Bunu Yapmamış Olan Adam Hakkında

 

18676. Muğire'nin bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), kendisine "Hanımını boşadın mı?" denildiğinde "Evet" diyen ama bunu yapmamış olan adam hakkında: "Kadın üzerine talak vaki olur" dedi.

 

18677. Ebu Hurre'nin bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), kendisine ''Hanımını boşadın mı?" denildiğinde hanımını boşamadığı halde ''Evet'' diyen adam hakkında: ılHanımı boşanmış olur'' dedi.

 

18678. Cabir'in bildirdiğine göre aş, kendisine ''Boşadın mı?" denildiğinde boşamadığı halde ''Evet'' diyen adam hakkında: ''Yalan söylemiştir" dedi.

 

 

 

Hanımma Tek Talak Verdiği Halde Üç Talaka Niyet Eden Adam Hakkında

 

18679. Şa’bi der ki: ‘‘Niyet gizli olan şeylerde olur. Aleni olan şeylerde niyet olmaz.''

 

18680. Halid b. Dinar'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), hanımına tek talak verdiği halde üç talaka niyet eden adam hakkında: ''Bu, tek talaktır'' dedi.

 

18681. Hakem der ki: ''Bu, tek talaktır.''

 

18682. Leys'in bildirdiğine göre hanımına ''Sen boşsun" dediğinde eliyle üç rakamını işaret eden adamın durumunu Hakem'e sordular. ''Bu, tek talaktır" dedi.

 

18683. Beyan anlatıyor: Şa'bi'ye talakın kapıları sorulunca şöyle dedi: "Bir adama ''Hanımını boşadın mı?" diye sorulunca hiçbir şey konuşmadan eliyle dört parmağını işaret etti. Bunun üzerine (Şa'bl) onu hanımından ayırdı.

 

 

 

"Lian Talaktır" Diyenler

 

18684. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Uan, bain talaktır."

 

18685. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Uan, bain talaktır."

 

18686. Muğire anlatıyor: İbrahim(-i Nehal)'ye: "Uan yapan adam, karısını üç talakla boşayan adamdan daha şiddetli değil midir?" diye sorunca "Evet" dedi.

 

18687. Şa’bi der ki: "Uan, recimden daha şiddetlidir."

 

 

 

Adam Hanımını iki Talakla ya da Tek Talakla Boşadığında Kadının Başka Bir Erkekle Evlendikten Sonra ilk Kocasına Geri Dönmesi Durumunda Kadın Adamın Yanında Kaç Talak Üzere Kalır?

 

18688. Humeyd b. Abdirrahman bildiriyor: Ebu Hureyre'nin şöyle anlattığını işittim: Hz. Ömer'e Bahreyn halkından bir adamın karısını bir ya da iki talakla boşadıktan sonra kadının başka bir adamla evlendiğini, daha sonra ikinci kocasının da o kadını boşadığını ve sonrasında ilk kocasının onunla evlendiğini anlattım ve bu kadının ilk kocasının yanında kaç talak üzere kalacağını sordum. "Bu kadın geriye kalan talaklar üzerinedir" dedi.

 

18689. Ubey (b. Ka'b)er ki: "Kadın, ilk kocasına geriye kalan talaklarla beraber döner."

 

18690. Şa'bi anlatıyor: Ziyad, imran b. Husayn ile (kadı) Şureyh'e bir adamın karısını bir ya da iki talakla boşadıktan sonra kadının ayrılarak başka bir adamla evlendiğini, daha sonra ikinci kocasının da o kadını boşadığını ya da öldüğünü, sonrasında ilk kocasının onunla evlendiğini anlattım. Bu kadının ilk kocasının yanında kaç talak üzere kalacağını sordum. imran: "Geriye kalan talaklar üzerine" cevabını verdi. Şureyh ise: "Yeni nikah, yeni talak" dedi.

 

18691. Amr b. Şuayb bildiriyor: Hz. Ömer, Ubey, Ebu'd-Derda ve Muaz şöyle derlerdi: "Kadın ilk kocasına geriye kalan talaklar üzerine döner."

 

18692. Hz. Ali der ki: "Kocayı sadece üç talak yıkar."

 

18693. Hz. Ali der ki: "Geriye kalan talaklar üzerine döner."

 

18694. Ubey der ki: "Geriye kalan talaklar üzerine döner."

 

18695. Amr b. Şuayb der ki: "Hz. Ömer, Muaz, Zeyd (b. Sabit), Ubey (b. Ka'b) ve İbn Ömer bu kadının geriye kalan talaklar üzerine döndüğü ile hüküm verdiler."

 

18696. Hz. Ömer der ki: "Geriye kalan talaklar üzerine döner."

 

 

 

''Bu Kadın ilk Kocasının Yanında Yeni Talak Üzere Kalır'' Diyenler

 

18697. İbn Ömer der ki: "Bu kadın, gelecek olan talak üzerine ilk kocasının yanındadır."

 

18698. İbn Abbas ve İbn Ömer şöyle demişlerdir: "Bu kadın, yeni talak üzerine ilk kocasının yanındadır.''

 

18699. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Bu kadın, üç talak üzere ilk kocasının yanındadır.''

 

18700. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: Abdullah (b. Mes’ud)'un öğrencileri yeni talakın olacağını kasdederek şöyle derlerdi: "(Yeni bir koca) üç talakı yıkıyor; ama bir ve iki talakı yıkamıyar öyle mi?''

 

18701. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: Abdullah (b. Mes’ud)'un öğrencileri şöyle derlerdi: "(Yeni bir koca) üç talakı yıkıyor; ama bir ve iki talakı yıkamıyar öyle mi?!"

 

18702. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: Abıde hariç Abdullah (b. Mes’ud)'un öğrencileri şöyle derlerdi: "Üç talakı yıktığı gibi bir ve iki talakı da yıkar.'' Abıde ise: "Geride kalan talaklar üzerine döner" dedi.

 

18703. Şureyh der ki: "Yeni bir talak ve yeni bir nikah üzerine döner."

 

18704. Meymun der ki: "Bu kadın yeni talak üzerine ilk kocasının yanındadır."

 

18705. Reca anlatıyor: "Bir adam karısını tek talakla boşuyor. Karısı ondan ayrıldıktan sonra evlenmesi helal olunca başka bir adamla evleniyor. Evlendiği bu adam onunla ilişkiye girdikten sonra ölüyor ya da kendisini boşuyor. Bunun üzerine kadın ilk kocasına dönüyor. Bu kadın kaç talak üzerine ilk kocasına döner?" diye Kabısa'ya sordum. Şöyle dedi: "Geride kalan talak üzerine." Ben: "ilk kocası ikinci defa boşuyor. Ondan ayrılınca başka bir adamla evleniyor. Evlendiği bu adam onunla ilişkiye girdikten sonra ölüyor ya da kendisini boşuyor. Bunun üzerine ilk kocasına tekrar dönüyor. Bu kadın kaç talak üzerine ilk kocasına döner?" diye sordum. Şöyle dedi: "Geriye kalan talak üzerine." Ben: "ilk kocası üçüncü defa boşuyor. Ondan ayrıldıktan sonra helal olunca başka bir adamla evleniyor. Evlendiği bu adam onunla ilişkiye girdikten sonra ölüyor ya da kendisini boşuyar. Bunun üzerine ilk kocasına dönüyor. Bu kadın kaç talak üzerine ilk kocasına döner?" diye sordum. "Bu kadın üç talak üzerine döner" dedi.

 

18706. ibri3hım(-i Nehai) der ki: "Eğer ikinci koca bu kadınla ilişkiye girerse ilk kocasının yanında üç talak üzerine kalır. Eğer ikinci koca ilişkiye girmezse ilk kocasının yanında geriye kalan talak üzerine kalır."

 

 

 

Hammma "Hamile Kalırsan Boşsun" Diyen Adam Hakkında

 

18707. Katade der ki: "Karısı her temiz olduğunda onunla ilişkiye girer. Daha sonra temiz oluncaya kadar tutar. Eğer hamile olduğu ortaya çıkarsa karısı ondan ayrılır."

 

18708. Eş'as'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), hanımına "Hamile kaldığında sen boşsun" diyen adam hakkında der ki: "Karısı hayızdan temizlendiğinde onunla ilişkiye girer. Daha sonra bunun benzerine kadar ondan vazgeçer." İbn Sirin der ki: "Hamile kalıncaya kadar onunla ilişkiye girebilir."

 

 

 

Biri Diğerinden Daha Önce Müslüman Olan Mecusi Kan Koca

 

18709. Hasan ile ikrime'den ve mektubundan naklen Ömer b. Abdilazız derler ki: "Mecusi olan karı kocadan biri diğerinden daha önce Müslüman olmuşsa bir daha bir araya gelebilmeleri için yeniden bir isteme ve nihakın olması gerekir."

 

18710. yanus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) der ki: "Mecusi olan karı kocanın her ikisi aynı anda Müslüman olurlarsa evlilikleri ve nikahları devam eder. Ancak biri diğerinden daha önce Müslüman olursa aralarındaki nikah da iptal olur."

 

18711. Hişam da Hasan(-ı Basri)'den aynısını nakleder; ancak en sonunda Hasan'ın: "Bu durumda kadın ondan ayrılmış olur" dediğini bildirir.

 

18712. Abdülmelik'in bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), müşrik iken sonradan aynı zamanda Müslüman olan adam ve karısı hakkında: "ikisinin de nikahı sabit kalır. Ancak birisi diğerinden önce Müslüman olursa o zaman aralarındaki bağ kesilir" demiştir. Bu da Ehli kitaptan olmayan Mecusı ile müşrikler konusunda geçerlidir.

 

18713. Mansur'un bildirdiğine göre Hakem (b. Uteybe), biri diğerinden daha önce Müslüman olan Mecusı karı koca hakkında: "Ayrılırlar" demiştir.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Boşamada ve Köle Azat Etmede Şakanın Olmadığını ve Geçerli Sayılacağmı Söyleyenler