m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

 

Deve ve Benzeri Şeylerin Başka Bir Mal Karşılığında Satın Alınması

 

22541. Hişam b. Urve, babasından bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir bedeviden bir vesk hurma karşılığında kesimlik deve satın aldı. Beni de Havle binti Hakım'e göndererek bedevinin alması gereken hurmayı teslim ettim. Sonra Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "En hayırlınızı borcunu en güzel şekilde verendir.''

 

Tahric: Ahmed (6/268, 269), Hakim (2/32) ve tam metniyle Abd b. Humeyd, Müsned (1499) rivayet etmişlerdir.

 

 

 

22542. Mücahid bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir bedeviden yüz sa' hurma karşılığında bir tay satın aldı. Ardından Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bedeviye şöyle buyurdu: "Hurmanın başında duranların (seninle beraber olanların) yanına git ve onlara de ki: ''Hurmadan önce doyana kadar yiyin.'' Sonra hakkınız olanı tartıp alın!" Bunun üzerine adam hurmaya doğru koşarak gitti.

 

Tahric: Ebu Davud, Merasil (169) yazarın isnadının aynısıyla rivayet etmiştir.

 

 

 

22543. Ebu Said, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "İçinde, zayıfı incitilmeden hakkını alamadığı bir topluluk yücelemez!"

 

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned'de (el-Metalibu'l-Aliye 3299) ve yazardan da Ebu Ya'la (1086, 1091) rivayet etmiştir. Ayrıca hadis, İbn Mace'nin (2426) rivayet ettiği uzunca hadisin bir bölümüdür.

 

 

 

Kişinin lehine Bir Topluluğun Şahitlik Etmesi

 

22544. ismail b. Salim bildiriyor: Adamın biri Haccac'a bağlı görevlilerden birini kendisinden tahıl gaspettiği iddiasıyla Kasım b. Abdirrahman'a dava etti. Kasım adamdan bu konuda kanıt isteyince adam şahit olarak bir topluluk getirdi ve onlar da göreVlinin adamın evlerinden tahıl aldığına şahitlik ettiler. Kasım onlara: "Ne kadar tahıl aldı?" diye sorunca, onlar: "Tartı olarak ne kadar olduğunu bilmiyoruz" karşılığını verdiler. Bunun üzerine Kasım: "Bana tartı ile ne kadar aldığını söylemediğiniz sürece görevlinin aleyhine herhangi bir hüküm veremem!" dedi.

 

 

 

Birinden Hayvan Satın Alırken Şart Koşmama

 

22545. ismail b. Salim bildiriyor: iki adamın Kasım b. Abdirrahman'ın huzurunda davalaşmalarına şahit oldum. Adamın biri diğerinden bir hayvan satın almıştı ve Kasım'a: "Bu hayvanın başına bir şey gelmesi ihtimaline karşı bana bir kefil vermesini söyle" diyordu. Kasım adama: "Peki, bunu adamdan satın alırken öylesi bir şartın var mıydı?" diye sorunca, adam: "Hayır!" karşılığını verdi. Bunun üzerine Kasım: "O zaman öylesi bir şey isteme hakkın yok" dedi.

 

 

 

Kişinin Bir Şeyi Satın Alırken Tadına Bakması

 

22546. Cemil b. Bişr bildiriyor: Salim b. Abdillah tuzlanmış balık satan bir adamla karşılaştı. Sardalyeden az bir şeyalıp tadına baktıktan sonra adama: "Bunu nasıl satıyorsun?" diye sordu.

 

22547. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Kişinin meyve satın alırken tadına bakmasında bir sakınca yoktur."

 

22548. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Kişinin bir şey satın alırken almadan önce tadına bakmasında bir sakınca yoktur."

 

 

 

Kişinin Peşin Sattığı Bir Şeyi Yeniden Satın Alması

 

22549. A'meş bildiriyor: "Kişinin bir malı peşin satması, parayı almadan önce de o malı sattığından daha ucuza tekrar satın almasını İbrahim(-i Nehai) mekruh gördü."

 

22550. İbn Sirin: "Parasını peşin verdikten sonra kişinin peşine sattığı bir malı sattığından daha ucuza almasında bir sakınca olmaz" dedi.

 

 

 

Kefalet ile Havalenin Bir Olduğunu Söyleyenler

 

22551- Eş'as bildiriyor: Hasan(-ı Basri) ile İbn Sirin: "Kefalet ile havale birdir" dediler.

 

 

 

Sağlam Camların Kırık Camlar Karşılığında Alınması

 

22552. Mansur bildiriyor: "Hasan(-ı Basril, kırık camların sağlam camlardan daha ağır olması halinde tartı ile kırık cam karşılığında sağlam cam alınmasında bir sakınca görmezdL" Ravi der ki: "ibn Sirin ise tartı olarak eşit ölçüde olmadıktan sonra böylesi bir alışverişi mekruh görürdü."

 

 

 

Süte Su Katılması

 

22553. Hasan(-ı Basri), Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Saf olmayan süt satışa çıkarılmasın."

 

Tahric: MAbdurrezzak (7270) rivayet etmiştir.

 

 

 

Kişinin Bakkal Alışverişi Sırasında Dirhemleri Kırması

 

22554. Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. Ebi Süleyman) şöyle bildirirler: "İbrahim(-i Nehai), kişinin bakkal alışverişi için bir dirhemi kırdırmasını, alacağını aldıktan sonra kırılan dirhemden geriye kalan parçayı almak yerine başka bir parçanın alınmasını mekruh görürdü."

 

22555. İbn Avn bildiriyor: İbn Sirin, malı almadan önce dirhemin bakkala verilmesini mekruh görürdü. Bunun sebebi Hasan(-ı Basri)'ye sorulduğunda ise: "Vallahi bu konuda böyle bir şey bize ulaşmış değil" dedi.

 

22556. Eş'as bildiriyor: Kişinin bakkala sonradan mal almak üzere dirhem bırakması konusunda İbn Sirin: "Bıraktığı dirhemlerle ancak üzerinde anlaşma yapılan malları alabilir. Ancak bakkalın yanında dirhemlerini emanet olarak bırakmışsa, o zaman bunların karşılığında dilediği malları alabilir" dedi.

 

22557. Halid bildiriyor: "Muhammed (b. Sirin), kişinin bir şey satın alırken bakkala önce dirhemi verip sonra alacağını almasını mekruh görürdü. Ama mal alıp aldığı mallar bir dirhemlik olunca parayı vermesinde bir sakınca görmezdi."

 

 

 

Sütü Memesinde Bırakılmış Hayvanın Satın Ahnması

 

22558. Ebu Hureyre, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğu nu bildirir: "Memesinde süt biriktirilmiş bir hayvanı satın alan kişi, onu geri vermede muhayyerdir. Dilerse hayvanı sahibine iade eder. Bu süre içinde sütünden faydalandığı için de onunla birlikte bir sa' hurma da verir."

 

Tahric: Ahmed (2/386, 430, 469, 481), Tirmizi (1251, 1252), Buhari (2148), Müslim (3/1158: 23, 24, 25, 26, 27, 28) Ebu Davud (3436, 3437, 3438) ve İbn Mace (2239) rivayet etmişlerdir. Bir sonraki hadise bakınız.

 

 

 

22559. Abdurrahman b. Ebi Leyla, ashabdan birinden Peygamberimizin (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Memesinde süt biriktirilmiş bir hayvanı satın alan kişi, onu geri vermede muhayyerdir. Şayet geri vermeyi dilerse (sütünden istifadesine karşılık) yanında bir sa' hurma veya tahıl da verir.''

 

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned'inde (966), Ahmed (4/314) ve kısa bir şekilde Tahavi, Şerh Meani'l-Asar (4/11) rivayet etmişlerdir.

 

 

 

22560. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Memesinde süt biriktirilmiş bir hayvanı satın alan kişi, onu geri vermek isterse (sütünden istifadesine karşılık) yanında bir sa' (hurma veya tahıl) versin."

 

 

 

Bir Çardakta iki Evin Hak iddia Etmesi

 

22561. Şeybani bildiriyor: Şa'bi'ye, bir çardak konusunda (çardağın iki yanındaki) iki evin de: "Çardak bizimdir" diye hak iddia etmesini sorduğumda: "Çardağın kamışlarını bağlayan ipler ne taraftaysa çardak da o evin olur" dedi. Yine çamurdan yapılan duvar konusunda iki evin de: "Duvar bizimdir" diye hak iddia etmesini sorduğumda: "Duvardaki delikleri kapatan ufak taşlar ne taraftaysa duvar da o evin olur" dedi.

 

22562. Humeyd bildiriyor: Babamla birlikte Şureyh'in yanına gittiğimizde bir çardak konusunda, çardağın kamışlarını bağlayan ipler hangi taraftaysa çardağın da o taraftaki evin olduğuna hükmettiğini işittim."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Borç Alma Şartı ile Borç Verme