m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Rehin Bırakanla Rehin Alanın ihtilafa Düşmesi

20666. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Rehin bırakan ve rehin alan ihtilafa düşüp, birisi: ''On'' diğeri: ''Yirmi'' diyecek olsa, kabul edilecek olan rehin bırakan kişinin sözüdür."

20667. Bessam'ın bildirdiğine göre Hakem (b. Uteybe): "ihtilaf durumunda rehin alanın sözüne itibar edilir" demiştir.

20668. Hasan(-ı Basri): "ihtilaf durumunda rehin alanın sözüne itibar edilir" dedi.

20669. iyas b. Muaviye der ki: "Rehin bırakan ve rehin alan ihtilafa düştükleri zaman, eğer aleyhine bir delil yoksa, geçerli olan rehin alanın sözüdür. Elinde herhangi bir şey (rehin, emanet v.b) bulunduran herkes için de ihtilaf durumunda son söz elinde o şeyi bulunduran kişinindir."

20670. Katade der ki: "Rehin alan ile rehin veren ihtilafa düştüğü zaman, alınan mal ile rehin bırakılan şeyin değeri aynı olduğu müddetçe rehin alanın sözüne itibar edilir. Şayet rehin bırakılan şeyin değeri alınan maldan daha fazla ise rehin bırakan kişinin sözüne itibar edilir."

20671. İbrahim(-i Nehai) dedi ki: "Rehin bırakan ve rehin alan ihtilafa düştüğünde, rehin bırakan delil getirmediği takdirde rehin alanın sözüne itibar edilir."

20672. Amir(-i Şa'bi) der ki: "Rehin bırakanla alan arasında ihtilaf olduğu takdirde delil getirmek mecburiyeti rehin bırakana aittir."

20673. Said b. Cübeyr der ki: "ihtilaf durumunda rehin alanın sözüne itibar edilir."

20674. Cerir b. Hazım bildiriyor: Hammad (b. Ebi Süleyman)'a, elinde rehin bulunan bir kişinin: "Bunun karşılığı on dirhemdir" demesi, rehin bırakanın ise: "Bir dirhemdir" demesi durumunda hükmün ne olacağı sorulunca: "Delil getirme mecburiyeti, fazla fiyat söyleyene aittir. Rehin alan: ''Bu rehindir'' dese, diğeri ise: ''Hayır, bu emanettir'' diyecek olsa, son söz mal sahibinin sözüdür" karşılığını verdi.

20675. Zühri der ki: "ihtilaf durumunda rehin alanın sözüne itibar edilir."

Kişinin Karşılaştığı Meyve Bahçelerinden Yemesine Ruhsat Verenler

20676 Ebu Ca'fer'in bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bahçelere doğru çıktığı zaman isteyenin girip yemesi için Hz. Ali'ye bahçe duvarlarında girilebilecek bir yer açmasını söylerdi.

20677. Ebu Rati b. Amr el-Gifari'nin amcası bildiriyor: Çocukluğumda, Ensar'ın hurmalarına taş atardım. Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Burada hurma ağaçlarımıza taş atan bir çocuk var" diye şikayette bulunup beni ona götürdüler. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ey çocuk! Neden hurma ağaçlarını taşlıyorsun?" diye sorunca, ben: "Yemek için" cevabını verdim. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Taş atma. Ağacın dibine düşenlerden ye" buyurup başımı sıvazlayarak: "Allahım! Bunun karnını doyur" diye dua etti.

Tahric: Ebu Davud (1707,2299,2615,4390), İbn Ebi Asım (1020), Ahmed (5/31), İbn Mace (2299, 2301), İbn Sa'd (7/29), Taberani (5/4459, 4460), Tirmizi (1278,1288), Hakim (3/444).

20678. Amr İbn Şu ayb, babasından, o da dedesinden bildiriyor: Müzeyne oğullarından bir adam, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ağaçların altındaki meyvelerden yemenin hükmünü sorunca, Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sadece yiyip yanında götürmezse bir sakıncası yoktur" buyurdu.

Tahric: Ahmed (2/180,186,207,224), Ebu Davud (1707, 4390), Tirmizi (1289), Nesai (7446), Darakum! (3/194, 333, 4/114, 236), Hakim (4/381). Konu için 20687. hadise bakınız.

20679. Harun b. Riab, Sinan b. Seleme'nin, Bahreyn'de iken kendilerine şöyle dediğini nakleder: Çocuklarla beraber henüz olgunlaşmamış hurmalardan etrafa dağılanları topluyorduk. Karşımıza aniden Hz. Ömer çıkınca çocuklar kaçıştılar. Ben: "Ey Müminlerin emiri! Rüzgarın yere düşürdüklerinden topluyoruz" deyince, Ömer: "Onları bana göster" dedi. Hurmaları kendisine gösterdiğimde: "(Tamam) git" dedi. Ben: "Ey müminlerin emiri! Şu gördüğün çocuklar, sen gittiğinde bu hurmaları benden çekip alacaklar" dediğimde, Ömer benimle beraber, çocukların bana bir şey yapamayacakları bir yere kadar yürüdü.

20680. Ala b. el-Müseyyeb der ki: Hammad (b. Ebi Süleyman)'a, kişinin kendisinin olmayan ağaçlardan düşen hurmaları yemesinin hükmünü sorduğumda şöyle cevap verdi: "Bu konuda İbrahim(-i Nehai): ''ilk Muhacirler, onları yemekte bir sakınca görmezlerdi'' dedi."

20681. Hz. Ömer der ki: "Bir bahçeye uğradığın zaman ye; ama götürmek için kucağına alma."

20682. Ebu Vail der ki: "Gazveye çıkardık ve yolda gördüğümüz meyvelerden alır, bunda da bir sakınca görmezdik."

20683. Süfyan b. Huseyn der ki: Hasan(-ı Basri) ile İbn Sirin'e: "Bazen Ubulle'ye çıkıyoruz ve hurmaların yanından geçerken hurmalardan ve ağaçlarından yiyoruz" dediğimde, her ikisi de bu konuda bana ruhsat verdiler ve: "Yüklenip götürmediğin ve zarar vermediğin müddetçe yiyebilirsin" dediler.

20684. Ebu Said der ki: "Bir bahçeye uğradığın zaman bahçe sahibine seslen.

Şayet cevap verirse yemek için izin iste. Cevap vermezse ye; ama zarar verme."

20685. Ebu Zeyneb der ki: Ebu Bekre, Ebu Berze ve Abdurrahman b. Semure ile beraber orduda sefere çıkmıştım. Yol üzerinde karşılaştığımız bahçelerin meyvelerinden yerdik.

20686. Zer der ki: "İbrahim(-i Nehai) ile beraber sefere Çıktığımızda karşılaştığımız bahçelerin meyvelerinden yerdi."

20687. Amr b. Şu'ayb, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Bir bahçeye uğrayan kişi yesin, ama yanında götürmesin" buyurduğunu nakletmiştir,

20688. Ebu Cafer (el-Bakır): "Zimmilere ait meyveyi yemekte bir sakınca yoktur" demiştir.

20689-90. İbn Sirin der ki: Abıde'ye, meyve ağaçlarının yanından geçen yolcunun bunlardan yiyip yiyemeyeceğini sorduğumda: "Yer, ama (ağaçlara) zarar vermez" cevabını verdi.

20691. Cundub el-Beceli bildiriyor: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabıyla beraber gazveye çıkardık ve onların yaptığı gibi yapardık. Yol üzerinde karşılaştığımız meyvelerden yerdik. Kafirlerden yol bilen birini kılavuz olarak tutardık, Bizi beldeden beldeye götürürdü. Gittiğimiz yerlerde kimsenin evinde kalmazdık.

20692. Şu'be der ki: Hammad'a, yolcu olan kişinin karşılaştığı meyvelerden yiyip yiyemeyeceğini sorduğumda: "Bölge yöneticileri ahaliye zulmediyorsa benim için yememesi daha iyidir" dedi. Hakem (b. Uteybe)'ye sorduğumda ise: liYiyebilir" dedi.

20693. Gubar oğullarından olan Abbad b. Şurahbıl bildiriyor: Kıtlığın olduğu bir sene, bir bahçeye girip bir başak aldım ve kabuklarını çıkardım. Bahçenin sahibi gelip beni döverek elbisemi alınca Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanına gittik. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "O, aç iken sen ona bir şey yedirmedin. Cahil iken sen ona bir şey öğretmedin" deyip elbiseyi aldı ve bana iade etti.

Tahric: İbn Ebi Şeybe, Müsned (565), İbn Mace (2298), İbn Ebi Asım (1654), Ahmed (4/166, 167), Ebu Davud (2613), Nesai (5409).

Bahçe Sahibinin izni Olmadan Bahçeden Yemeyi Kerih Görenler

20694. Sa'd'ın azatlısı Ebu Abdirrahman der ki: Bir tüccarın bahçesinin yanında konakladığımızda Sa'd, bana: ''Eğer gerçek mümin olmayı istiyorsan bahçeden bir şeyalmalı dedi ve bana bir dirhem vererek: "Bunun bir kısmıyla meyve -veya yiyecek- bir kısmıyla da hayvanlara yem allı dedi.

20695. İbn Abbas der ki: "Duvarlarla çevrilmiş bir hurmalık veya buna benzer bir yere uğradığın zaman sahibinin izni olmaksızın sakın oraya girme. Eğer duvar çevrilmemişse ye, ama yanında götürme."

20696. Yezid b. el-Esam der ki: "Hz. Aişe, Mekke'den gelirken Talha b.

Ubeydillah ile beraber onu karşılamaya çıktık. Talha, Aişe'nin kızkardeşinin oğluydu. Bu arada biz Medine bahçelerinden birine girip oradaki meyvelerden yemiştik. Aişe bunu öğrenince kızkardeşinin oğluna dönüp onu azarladı ve kınadı. Sonra bana dönüp güzelce nasihat etti."

20697. Amir(-i Şa’bi) der ki: "Parasını vermeden meyvelerden yeme."

20698. Said b. Cübeyr der ki: "Meyve sahibinin izni olmadan meyveden yeme."

20699. ikrime'nin bildirdiğine göre İbn Abbas: "Eğer bahçenin duvarı yoksa, o bahçe koruma altına alınmamış demektir. Koruma altına alınmış bahçeden ancak sahibinin izniyle yenilebilir" demiştir.

20700. Abdurrahman b. Hazım der ki: Mücahid'e, ağaçtan düşen meyvelerden yemenin hükmünü sorduğumda: "Düşen meyveleri, yırtıcı hayvanlar ve kuşlar için bırak" cevabını verdi.

20701. Nati'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, ağaçların altındaki meyvelerin toplanıp yenmesini mekruh görmüştür.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Emirler ve Valilerin Hediyelerine Ruhsat Verenler