m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Yahudi ve Hıristiyanın Şahitliğinin Geçerli Olduğu Durumlar

22888. (Kadı) Şureyh der ki: "Yahudi ve Hırıstiyanın şahitliği, sadece yolculuktayken ve vasiyette caizdir."

22889. Şa’bi bildiriyor: Has'am kabilesinden bir kişi DakOka'da vefat ettiği zaman vasiyetine şahitlik edecek sadece iki Hırıstiyan bulunabildi. Ebu Musa, onları ikindiden sonra hainlik etmeyeceklerine, şahit oldukları konuyu başka şekilde anlatmayacaklarına dair yemin ettirdi. Şahit tuttuğu şey de kendi vasiyetiydi ve onların şahitliğini kabul etmişti.

22890. İbn Sirin bildiriyor: Abıde, " .... sizden olmayan iki kişiyi şahit tutun ... " (Maide Sur. 106) ayetinde, "sizden olmayanlar"dan kastın Kitab ehli (Yahudi ve Hıristiyanlar) olduğunu söyledi.

22891. Muğire naklediyor: İbrahim(-i Nehai), " ... sizden olmayan iki kişiyi şahit tutun ... " (Maide Sur. 106) ayetinin anlamı, "Sizin dininizden olmayan" demektir" dedi.

22892. Teymı, Said b. el-Müseyyeb'in buna benzer bir şey söylediğini nakleder.

22893. Teymı, Ebu Miclez'in de buna benzer bir şey söylediğini nakleder.

22894. Muğire, duyduğu birinden Said b. Cübeyr'in buna benzer bir şey söylediğini nakleder.

22895. Mansur ve birden çok kişi Hasan(-ı Basri)'nin, ayette kastedilenin "Sizin aşiretinizden başka bir aşiretten olan kişileri kasteder" dediğini naklederler.

22896. İbn Sirin der ki: Bu konuyu Abıde'ye sordum. Bana: "Ayette kastedilen, sizin dininizden olmayanlardır" dedi.

22897. Hakem b. Atiyye bildiriyor: İbn Sirin, " ... sizden olmayan iki kişiyi şahit tutun ... " (Maide Sur. 106) ayetinde kastedilen, diğer dinlerden olanlardır" dedi.

22898. Abdullah b. Abdirrahman el-Cumahı bildiriyor: Zühri, " ... sizden olmayan iki kişiyi şahit tutun ... " (Maide Sur. 106) ayetinde kastedilen ölene varis olabilecek kişilerdir" dedi.

Binek Kiralayan Kişi

22899. İbn Tavus, babasından nakleder: "Kim, hayvana gelecek zarardan sorumlu olacağını söyleyip bir binek kiralarsa, bu kefaleti geçerli değildir."

22900. İbn Cüreyc der ki: Ben veya başka birisi, "Kişi, hayvana gelecek zarar konusunda garanti verip binek kiralayabilir mi?" diye sorunca, "Hayır" karşılığını verdi.

22901. İbn Tavus bildiriyor: (Babam) Tavus, kişinin hayvana gelecek zarar konusunda garanti verip binek kiralamasını caiz görmezdi.

Harcı iki Katıyla Değiştirmek

22902. İbn Avn der ki: Muhammed b. Sirin'e, elbiselerin boyandığı harcı, iki katıyla değiştirmeyi sorduğumda bunu kerih gördü.

Yeni Mahsul Tahılı Selem Usulü Satıp (Teslim Zamanı) Allcıyı Bulamayan Kişi

22903. Muğire bildiriyor: İbrahim(-i Nehai), birine yeni tahılı selem usulü satıp, o yılki ürün eskimeden alıcıyı bulamayan kişi hakkında der ki: "Alıcıyı bulduğu yılın ürününü verir." Şureyh de aynı şeyi söylemiştir.

22904. (Kadı) Şureyh der ki: "Onunla, alacaklının alacağını istediği yılın ürününü verir."

Birine, Evine Bina Yapmasına izin Verip Sonra Onu Evden Çıkarmak

22905. Kasım, Şureyh ile Abdullah (b. Mes'ud)'un, izinsiz evinin boş bir yerine bina yapılması konusunda: "Ev sahibinin yıkma hakkı vardır. Eğer kişi bu evi sahiplerinin izniyle yapmışsa, masrafları almaya hak kazanır" dediklerini nakleder.

Tahric: Tahavi: Şerhu'I-Meani (4/199) ve Beyhaki: (6/91).

22906. Ali b. Ubeydillah el-Gatafani, Hz. Ali'den buna benzer bir rivayette bulundu.

22907. (Kadı) Şureyh der ki: "Kim, bir topluluğun arazisine izinsiz bina yaparsa, yaptığı binayı yıkma hakkı vardır. Sahibinin izniyle bina yapanın ise masrafını alır."

22908. Zekeriyya der ki: Amir(-i Şa'bl)'ye, bir adamın komşusunun bahçesine bina yapması üzerine bahçe sahibinin binayı yıkmak istemesini sordum. Amir, "Bahçe sahibine (binayı yıkarken) yaptığı masrafı öder" dedi.

22909. İbrahim bildiriyor: Bir adam, birine bir bahçeyi ödünç verdi. Ödünç alan bahçeye bina yaptı. Bahçe sahibi binayı yıkmak isteyince Şureyh, bahçe sahibine, "Ayağını dilediğin yere koy (bahçeni yıkabilirsin)" dedi.

22910. Katade ile Ebu Haşim derler ki: "Kim, birine bina yapmasına izin verip sonra yıkmak isterse, binanın değerini verir."

22911. Eş'as b. Ebi'ş-Şa'sa der ki: Bir adam, birine bir bahçeyi ödünç verdi ve ödünç alan bahçeye bir bina yaptı. (Kadı) Şureyh, bina sahibine, "Adama masrafını ver" dedi.

Ödemede ihtilaf Eden Topluluk

22912. İbn Sirin'in bildirdiğine göre (Kadı) Şureyh şöyle derdi: "Nakit paranın değeri konusunda ihtilafa düşüldüğü zaman, sen bu para içinden en iyi ve en sağlam olanlarını seç. iyileri bitince de gerisine dokunma."

22913. Musa b. Salim bildiriyor: Haccac(-ı Zalim), bölge ahalisini sürdüğü zaman kadının biri bir belgeyle yanıma geldi ve babasının azat edildiğini ileri sürdü. Belgede şöyle yazıyordu: "Bu, Talha b. Ubeydillah'ın filan oğlu filanla yaptığı satışın akdidir. iyilik, güzellik ve hoşnutlukla onun kölesini 500 gümüş ya da altına satın almıştır.''

22914. Abdurrahman b. Abis, babasından bildiriyor: Huzeyfe, Naha'lı iki kişiden bir deve satın aldı ve onların da razı olduğu parayı vereceğini şart koştu. Sonra onları alıp evine gelerek bir kese çıkardı. Onlar, kesenin içindeki paraların olması gereken değerden düşük olduğunu söylediler. Başka bir kese çıkarınca, yine o paraların da değerinin düşük olduğunu söylediler. Huzeyfe şöyle dedi: "Sizden Allah'a sığınırım! Resulullah'ın şöyle buyurduğunu işittim: "Birine, yerine getiremeyeceği bir şartı koşan kişi, komşusunu zarara uğratan ve (elinden geldiği halde) buna engelolmayan kişi gibidir."

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (1396; bak: İthafu'l-Hiyara 3797, kıssayı da zikrederek). Ahmed (5/404) ve Haris (450).

Gemi Kaptanına Tahılı Verip Eksilmesinden Sorumlu Tutmak

22915. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi, kaptana tahılını verdiğinde, (kaptan) eksilecek olan tahıldan sorumlu olur."

22916. Ubeydullah bildiriyor: Ata, tarlasını tahıl ekmesi için birine, şu kadardan yukarısı ekenin, eksiği ise kiralayan tarafından karşılanmak üzere kiralayan kişi hakkında, "Eğer kiralayanlar buna razı olup kabul ederlerse, bunda bir sakınca yoktur" dedi.

22917. Asım naklediyor: İbn Sirin, kaptanı, eksiği de fazlası da kendisine ait olmak üzere kiralayan kişi için, "Fazlalık tahıl sahibinin, eksikten ise kaptan sorumludur" dedi.

22918. İbn Ebi Arube der ki: Hasan(-ı BasrT)'ye, tahıl taşıyan kaptanla ilgili sorulunca, "Fazlalık onun lehine, eksiklik ise aleyhinedir" dediğini duydum.

Ölçülüp Tartılamayan Şeyleri Teslim Almadan Önce Satmak

22919. Ebu iyad der ki: "Hz. Osman, tartılıp ölçülebilen şeyler dışındaki her şeyi teslim almadan önce satmakta bir sakınca görmezdi."

22920-1. Katade, Said b. el-Müseyyeb'den buna benzer bir rivayette bulundu.

22922. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Kişi, ölçülüp tartılamayan bir şeyi satın aldığı zaman, onu teslim almadan satmasında bir sakınca yoktur."

22923. Süfyan, babasından naklediyor: İbrahim(-i Nehai), kişinin satın aldığı bir şeyi teslim almadan önce satması konusunda: "Bu, ölçülebilen ve tartılabilen şeyler için geçerlidir" dedi.

22924. İbn Abbas der ki: "Teslim almadan satılması yasak olan şeyler tartılıp ölçülebilen şeylerdi. Bunun dışındakilerin ise tıpkı bunlar gibi teslim alınmadan satılamayacağını sanırım."

22925. Haccac, Ata (b. Ebi Rabah)'dan buna benzer bir rivayette bulundu.

22926. Şu'be, Hakem ve Hammad'ın şÖyle dediklerini nakleder: ''Ölçülüp tartılamayan her şeyin, teslim alınmadan satılmasında bir sakınca yoktur.''

22927. İbn Avn der ki: Kasım b. Muhammed'e, ''Kişi, (malın) olmadığı bir ortamda o malı satın alıyor. Bu kişi o malı gelmeden önce satabilir mi?" diye sorunca, bana: ''Biz, mal gelmeden satamaz derdikıl karşılığını verdi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

''Altın Altınla, Gümüş Gümüşle Değiştirilebilir'' Diyenler