m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Mudarabede (Emek Sahibi) Ortağın Harcamaları Nereden Karşılanır?

21706. İbn Hişam bildiriyor: ''(Mudarabede emek sahibi ortağın harcamaları konusunda) Hasan(-ı Basri): ''Nafakasl malın tümünden karşılanır'' dedi. İbn Sirin ise: "Hayır! Öyle değildir!" dedi.

21707. ibrahim(-i Nehai) der ki: Ortaklıkta emek sahibi ortak elindeki maldan aşırıya kaçmadan ihtiyaçlarını karşılar. Şayet işten kar ederse yaptığı harcamaları payına düşen kardan yapmış olur. Ancak zarar etmesi durumunda yaptığı harcamalar anaparadan yapılmış sayılır.'' Ravi der ki: Bunu İbn Sirin'e sorduğumda: ''Mal sahibinin izni olmadan maldan harcama yapmasını hoş görmüyorum" dedi.

21708. Hammad der ki: "Ortaklıkta emek sahibi, iş için olduktan sonra bu işi yaparken işçi tutabilir, kölelere yemek yedirebilir. Ancak kendisi onlarla birlikte yiyemez."

21709. Hammad (b. Ebi Süleyman) der ki: "Ortaklığa bir getirisi olmadıktan sonra emek sahibi kişi baştan mal sahibine yiyecek gibi kendi menfaatine olacak herhangi bir şart koşamaz. Ortaklığa bir getirisi olmayacaksa da emek sahibi kişi, yapacağı harcamaları ancak kendi payından (payına düşen karından) yapabilir."

21710. Halid b. Ebi imran bildiriyor: Kasım (b. Muhammed) ile Salim (b. Abdillah)'a, ortaklıkta emek sahibi kişinin aşırıya kaçmadan yiyecek, içecek, giyecek ve binecek gibi harcamalar yapmasını sorduğumda: "Şayet ortaklığa konu olan iş içinse bir sakıncası olmaz" dediler.

Uzakta (Kayıp) Olanın Şuf'a Hakkının Olup Olmayacağı

21711. Cabir, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Kişi (taşınmaz) malını satışa çıkardığı zaman bunu satın almakta komşusu herkesten daha fazla hak sahibidir. İki malın yolu bir olduktan sonra kişi bu malını satışa çıkardığı zaman komşusu uzakta ise dönmesini bekler."

Tahric: Ahmed (3/303), Ebu Davud (3512), Tirmizi (1369) ve İbn Mace (2494) rivayet etmişlerdir.

21712. Şeybanı bildiriyor: "Ömer b. Abdilazız, on yıl sonrasında bile bir ortağın şuf'a hakkına hüküm verdi. Zira ortak uzaktaydı ve on yıl sonra ancak gelebilmişti."

21713. Eş'as bildiriyor: "Hasan(-ı Basri), uzakta olanın dönene kadar küçük olanın da büyüyene kadar şuf'a hakkının saklı olduğunu düşünürdü."

21714. Mutarrif bildiriyor: Satılan bir meskende uzakta olan veya henüz küçük olan bir komşunun bulunması durumunda (kadı) Şureyh şöyle demiştir: "Uzakta olan dönene kadar, küçük de büyüyene kadar bunu satın almakta herkesten daha fazla hak sahibidir."

21715. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Uzakta olanın şuf'a hakkı olmaz." (Muğire) der ki: "Haris de aynı görüşteydi."

21716. Şa’bi ile Hakem (b. Uteybe) dediler ki: "Uzakta olanın şuf'a hakkı vardır."

21717. Şa’bi der ki: Uzakta olanın şuf'a hakkı vardır ve böylesi bir durumda kendisine mektup yazılır. Mektubu aldığında mülkün parasını göndermek isterse bunda herkesten daha fazla hak sahibidir. Ancak parayı göndermezse artık öyle bir hakkı olmaz.

Tevliye (Kişinin Aldığı Malı Karsız Satması) Satış mıdır?

21718. Mu'temir b. Süleyman, babasından bildiriyor: "Hasan(-ı Basri) ile İbn Sirinı tevliye'nin de bir satış türü olduğu görüşündedirler."

21719. Amir(-i Şa’bi) der ki: "Tevliye bir satıştır."

21720. Zühri der ki: "Tevliye de bir satış türüdür; ancak malı teslim almadan tevliye ile başkasına satma."

21721. Hakem (b. Uteybe) der ki: "Tevliye bir satış şeklidir."

21722. İbn Tavus bildiriyor: "Babam tevliye şeklindeki satışta bir sakınca görmezdL"

21723. İbn Sirin der ki: "Tevliye bir satış şeklidir."

21724. Zühri der ki: "Tevliye bir satış şeklidir."

21725- Muhammed (b. Sirin) der ki: "Tevliye bir satış şeklidir."

Kişinin Firar Eden Bir Köleyi Yakalaması Ancak Kölenin Yine Firar Etmesi

21726. Redi b. el-Haris bildiriyor: Adamın biriyle firar eden bir köleyi yakalaması için anlaşma yapıldı. Adam köleyi yakaladı; ancak geri getirirken köle bir daha kaçtı. Kölenin efendileri adamı (kadı) Şureyh'e dava edince Şureyh köleyi elinden kaçıran adamı bundan sorumlu tuttu. (Kadı) Şureyh'in bu hükmü Hz. Ali'ye ulaşınca: "Kötü bir hüküm vermiş! Oysa adam kölenin elinden kaçtığına dair yemin ederse bundan sorumlu tutulmaz" dedi.

21727. İbn Ebi Halid bildiriyor: Firar eden bir köleyi yakalayan ve onu efendilerine teslim etmek üzere götürürken elinden kaçıran kişi hakkında Şa’bi: "Herhangi bir sorumluluğu olmaz" dedi.

21728. Hasan(-ı Basri) der ki: "Böylesi bir durumda adamın herhangi bir sorumluluğu olmaz."

21729. Şa’bi bildiriyor: Adamın biri firar etmiş bir köle yakaladı; ama elinden kaçırdı. Kölenin efendisi de adamı (kadı) Şureyh'e dava etti. Şureyh ise kölenin efendisine: "Ondan önce senin elinden de kaçmıştı! Bunun için adamın herhangi bir sorumluluğu yoktur" dedi.

21730. İbn Cüreyc bildiriyor: Bu konuda İbn Ebi Müleyke bana: "Şayet köle adamın elinden kaçmışsa adamın bunda bir sorumluluğu olmaz" dedi.

21731. Ebu'I-Ala bildiriyor: Bu konuda Katade, Ebu Haşim ve Mansur şöyle dediler: "Şayet köle adamın elinden kaçmışsa adamın bunda bir sorumluluğu olmaz."

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Kişinin Ölçek veya Tartı ile Satacağı Zaman Ölçüp Tartması Gerektiğini Söyleyenler