m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Yetimin Malı....

Yetimin Malının Ortaklığa Verilmesi

21782. Nafi' bildiriyor: "ibn Ömer'in himayesinde bir yetim kız vardı. Kızı evlendirince malını da kocasına sadece karına ortak olması şartıyla verdi."

21783. Abdullah b. Humeyd, babasından, o da dedesinden bildiriyor: "Ömer b. el-Hattab'a kar ortaklığına dayalı yetim malı verildi. Hz. Ömer bu malla ticaret yaptı ve elde ettiği karı yetimle paylaştıktan sonra ortaklıktan ayrıldı."

21784. Şa’bi bildiriyor: "Ömer b. el-Hattab'ın yanında yetim malı vardı. Kar ortaklığına dayalı bir şekilde deniz ticaretinde kullanılmak üzere birine verdi."

21785. Şa’bi bildiriyor: "Hasan b. Ali bir yetimin malından sorumlu kılındı.

Hasan da bu malı ticari amaçla bir azatlısına verdi."

21786. Mansur bildiriyor: İbrahim(-i Nehai): "Kişi bir yetimin malında sorumlu kılınmışsa o malla ticaret yapmasında bir sakınca olmaz" dedi. ibrahim'e: "Peki, bu ticarette mala gelecek zarardan sorumlu mudur?" diye sorduğumda: "Hayır!" dedi.

21787. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Yetim malından sorumlu kılınan kişinin yetim adına (karı paylaşmak üzere) bu malla ticaret yapmasında bir sakınca olmaz."

21788. Sehl b. Yusuf bildiriyor: Hasan(-ı Basri) yetim malının kar ortaklığına dayalı bir şekilde birilerine verilmesini mekruh görür ve şöyle derdi: "Bu malın sorumluluğunu üstlen! Onu kara veya deniz ticaretinde heba etme."

21789. Osman b. el-Esved bildiriyor: Yetim malı konusunda Mücahid şöyle dedi: "Şayet onunla ticaret yapıp da kar edersen bu kar onundur. Malı heba edersen de bundan sorumlu olursun. Ancak ona dokunmayıp kendi kendine telef olursa bunda bir sorumluluğun olmaz."

21790. Kasım der ki: "Hz. Aişe'nin himayesinde olan yetimlerdik. Mallarımızın zekatını verir ve ticarette kullanılması için birilerine bırakırdı."

21791. Fudayl b. Merzuk bildiriyor: Dahhak: "Büluğ çağına ermeyen yetimin malına, en güzel tarzdan başka bir şekilde yaklaşmayın ... ''[İsra, 34] ayetini açıklarken şöyle demiştir: "Burada güzel tarzdan kasıt, yetimin malını kendi hesabına ticarette kullanmaktır."

Yetimin Malını Yemek

21792. Kufe ahalisinden biri olan Hasan el-Uranı bildiriyor: Adamın biri Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Himayemdeki yetimi dövebilir miyim?" diye sordu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Kendi çocuğunu nasıl dövüyorsan onu da ancak o şekilde dövebilirsin" buyurdu. Adam: "Onun malından nasıl yemeliyim?" diye sorunca da: "Aşırıya kaçmadan, onun malını kendi malına katmaya çalışmadan ve kendi malını onun malıyla korumaya kalkışmadan kullanabilirsin" buyurdu.

Tahric: Taberani, M. es-Sağır (244) rivayet etmişlerdir.

21793. Ebu'l-Aliye der ki: "Yetim malından yediğin zaman yediğin kadarıyla yetime borcun olur. Yüce Allah'ın: '' ... Mallarını kendilerine verdiğiniz zaman, yanlarında şahit bulundurun ... ''[Nisa, 6] buyurduğunu görmüyor musun?"

21794. İbn Sirin der ki: Abide'ye: ''... İhtiyacı olmayan tenezzül etmesin. Muhtaç olan da örfe uygun bir şekilde yesin ... ''[Nisa, 6] ayetinin anlamını sorduğumda şöyle karşılık verdi: "Yetimin malını kullanma, onu ödünç alma demektir. Zira Yüce Allah şöyle buyurur: ''... Mallarını kendilerine verdiğiniz zaman, yanlarında şahit bulundurun ... "[Nisa, 6]

21795. İbn Ebi Necih bildiriyor: Mücahid: ''... İhtiyacı olmayan tenezzül etmesin. Muhtaç olan da örfe uygun bir şekilde yesin ...''[Nisa, 6] ayetini açıklarken şöyle demiştir: "Buradan kasıt, yetimin malını ödünç alıp ticarette kullanmaktır."

21796. İbn Abbas der ki: "Şayet yetimlerden sorumlu olan kişi muhtaç duruma düşerse ihtiyacı kadarıyla onlarla beraber mallarından yer, ama onların mallarından kendine (zaruri ihtiyaçtan olmayan) bir sarık dahi alamaz."

21797. Ebu Yahya bildiriyor: İbn Abbas: " ... Muhtaç olan da örfe uygun bir şekilde yesin ... "[Nisa, 6] ayetini açıklarken şöyle demiştir: "Buradan kasıt, yetimlerin mallarından yemektir."

21798. Ebu'l-Aliye, Said b. Cübeyr ve Ebu Vai! şöyle derler: "Kişi, himayesinde bulunan yetimlerin malından yediği zaman yediğini onlardan ödünç almış sayılır."

21799. Husayn bildiriyor: Kadının biri Muhammed b. Ka'b'a geldi ve:

"Çocuklarıma ve onların da baba bir yetim kardeşlerine bakıyorum. Bendeki malı onlar için harcayıp tükettim. Yetimlerin de malı bulunuyor, onu kullanabilir miyim?" diye sordu. Muhammed kadına: "Onların mallarından aşırıya kaçmadan ihtiyacın kadarıyla sen de yiyebilirsin" dedi.

21800. Ata (b. Ebi Rabah) bildiriyor: ikrime: " ... Muhtaç olan da örfe uygun bir şekilde yesin ... "[Nisa, 6] ayetini açıklarken şöyle demiştir: "ihtiyacı kadarıyla onların mallarından yiyebilir."

21801. Hişam b. Urve, babasından şöyle nakleder: Hz. Aişe: " ... Ihtiyacı olmayan tenezzül etmesin. Muhtaç olan da örfe uygun bir şekilde yesin ... "[Nisa, 6] ayeti hakkında şöyle demiştir: "Bu ayet yetim çocukların mallarına veli kılınan kişi hakkında nazil olmuştur. Ayete göre bu veli, onların mallarını ıslah etmelidir. Muhtaç duruma düştüğünde de onlar gibi bu maldan yiyebilir."

Tahric: Buhari (4575) ve Müslim (4/2315: 10, 11) rivayet etmişlerdir.

21802. Hasan b. Yezid bildiriyor: Kadının biri beni Şa'bi'ye gönderdi ve himayesinde bulunan yetim çocukların mallarından yiyip yiyemeyeceğini sormamı istedi. Şa’bi de bana: "ihtiyaç dahilinde ve aşırıya kaçmadan yiyebilir" dedi.

21803. Ümmü Seleme el-Atekiyye bildiriyor: Hz. Aişe bana şöyle dedi: "Yetimin malından yiyebilirsin, ama ne kadar yediğinin de hesabını bilmelisin."

21804. ibrahim bildiriyor: Hz. Aişe der ki: "Yediklerimiz ve içtiklerimiz birbirine karışmasın diye yetim malının kendi malımın içinde bulunmasından hoşlanmam."

21805. Hişam b. Urve bildiriyor: "Babam, yetimleri himayesinde bulunduran kişinin bu himayesine karşılık onların mallarından makul ölçüde yemesine ruhsat vermiştir."

21806. Muğire el-Ezrak bildiriyor: Yetimleri himayesinde bulunduran kişi konusunda Şabı şöyle demiştir: "Onlara ücretle bakan bir kişiymiş gibi onların süt ve hurmalarından yiyebilir."

Birinin Kölesini Ücretli Olarak veya Buna Benzer Şeyler Amacıyla Kiralamak

21807. Hişam bildiriyor: Kölesini bir yıllığına başkalarına kiraya veren kişinin sonradan o köleyi satmak istemesi konusunda Hasan(-ı Basri): "Kölenin sahibi diledikten sonra onu satabilir" dedi.

21808. Halid bildiriyor: Kişinin öğrenmesi için kölesini birine vermesi, ancak verilirken şart koşulan süre bitmeden köleden vergi almak istemesi konusunda iyas b. Muaviye şöyle dedi: "Kölenin efendisi, öğretmenin köleye yaptığı harcamaları karşıladıktan sonra isterse alabilir."

21809. Şu'be bildiriyor: Hakem (b. Uteybe)'ye, kölesini bir yıllığına birine ücretle veren kişinin süre bitiminden önce köleden vergi almak istemesi konusunu sorduğumda: "Onu geri alabilir" dedi. Bu konuyu Hammad (b. Ebi Süleyman)'a sorduğumda ise: "Herhangi bir zararın önüne geçmek amacıyla olmadıktan sonra onu geri alamaz" dedi.

21810. Ebu'd-Duha bildiriyor: (Kadı) Şureyh ile Mesruk, kişinin kölesini bir yıllığına veya bir aylığına veya buna benzer bir süreliğine başkasına kiraya vermesi ancak süre bitiminden önce onu tekrar vergiye bağlamak istemesi durumunda bu hakka sahip olduğunu söyledileL"

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Kişinin Yanında Bırakılan Emaneti Çalıştırmasından Elde Edilen Kar Kimin Olur?