|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Edeb |
Güzel Ahlak ve Kötü
Huy Hakkında
25823. Usame b. Şerik
bildiriyor: Bir kişi: "Ya Resulallah! Kula verilen en hayırlı şey
nedir?" diye sorunca, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Güzel ahlak" buyurdu.
25824. Usame b. Şerık
der ki: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ya Resulallah!
Müslümana verilen en hayırlı şey nedir?" diye sorulunca, Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellemı): "Güzel ahlak" buyurdu.
Tahric: İbn Hibban (478)
rivayet ettiler.
25825. Cıbir b. Semure
bildiriyor: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bulunduğu bir
meclisteydim ve Ebu Semura önümde oturmaktaydı. Resulullah (Sallallahu aleyhi
ve Sellem) şöyle buyurdu: "Kötü söz ve fiilin İslam'da hiçbir değeri
yoktur. İnsanlar içinde en güzel müslüman, müslümanların en güzel ahlaklı
olanıdır."
Tahric: İbn Hibban onu
Sikat (5/223) adlı eserinde zikretmiştir. Hadisi, Ahmed ve oğlu (5/89), oğlu
Abdullah (5/99), Buhari Tarih (6/2437), Ebu Ya'la (7430=7468) müelliften;
Taberani (2/2072) müellifin tarikiyle rivayet ettiler. Senedi hasendir.
25826. Abdullah b. Ömer
der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), ne kötü söz söyleyen, ne de
kötü işler yapan biriydi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle derdi:
"Sizin en hayırlınız, ahlakı en güzel olanınızdır.''
Tahric: Müslim
(4/1810:68), Ahmed (2/161, 189, 193), Buhari (3559), Tirmizi (1975) ve İbn
Hibban (477, 6442) A'meş'in tarikiyle rivayet etti. Burada Nmeş'in, zararı
olmayan an 'ane yoluyla rivayeti vardır. İbn Hacer, onu, imamların kendisinden
az rivayette bulunmalarından dolayı, ikinci derece müdellisler arasında
saymıştır.
25827. Ebu Hureyre,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "İnsanların iman yönünden en
kamil olanı ve müminlerin iman bakımından en üstünü, ahlakı en güzel olanıdır.
Sizin en hayırlınız, hanımlarına karşı en iyi olanınızdır" buyurduğunu
bildiriyor.
Tahric: Ahmed
(2/250,472), Ebu Davud (4651), Tirmizi (1162 "hasen sahih"), İbn
Hibban (479,4176) ve Hakim (1/3, Müslim'in şartına göre sahih. Zehebi hadisin
sahih olduğunu söyledi) rivayet ettiler.
25828. Hz. Aişe,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir:
"Müminlerin iman yönünden en kamil olanı, ahlakı en güzelolan ve ailesine
karşı en yumuşak davrananıdır."
25829. Ebu Sa'lebe
el-Huşeni, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Benim için en
sevimliniz ve kıyamet günü bana en yakın olanınız; ahlakı en güzel olanınızdır.
Bana en uzak olanınız ise kötü ahlaklı olan; çok konuşan, lüzumsuz ve uzun
konuşanlar ve kibirli olanlarınızdır" buyurduğunu bildiriyor.
25830. Ebu Hureyre,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:
"Müminlerin iman yönünden en kamil olanı, ahlakı en güzel olanıdır.''
25831. Harise b. Vehb,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Böbürlenerek yürüyen ve
kendini beğenmiş katı yürekli olanlar, Cennete giremez" buyurduğunu
bildiriyor.
Tahric: Ebu Davud
(4768), Abd b. Humeyd (480), Ahmed (4/306), Müslim (4/2190 (48, 46), Buhari
(4918, 6657), Tirmizi (2605), Nesai (11615), İbn Hibban (5679) ve İbn Mace
(4116) rivayet ettiler.
25832. Ebu'd-Derda,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Hiçbir şey Mizan'da güzel
ahlaktan daha ağır gelmez" buyurduğunu bildiriyor.
Tahric: Ahmed (6/446,
448; 6/442), Ebu Davud (4766); Abd b. Humeyd (204), Buhari, el-Edebu'l-Müfred
(270), İbn Hibban (481) ve Tirmizi (2003 "garib") rivayet ettiler.
Ravilerden Ata el-Keyharani'nin ismi, Ahmed'de Ata b. Nafi olarak geçer. Ebu
Davud ise Ata b. Ya'kub olduğunu söyler. Tirmizi bu hadisi daha önce (2002) İbn
Ebi Müleyke an Ya'la b. Memlek an Ümmü'd-Derda an Ebu'd-Derda yoluyla rivayet
etti ve hadis için "hasen sahih" dedi. Görünen o ki; birinci
rivayetin ravileri de güvenilirdir. Ama Tirmizi bunun garib olduğunu söyledi.
Aynı isnadla Humeydi (394) ve İbn Hibban (5693,5695) rivayet ettiler. Daha
sonra gelecek 25846'ya bakınız.
25833. Meymun b. Ebi
Şebib, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir:
"Ey Muaz! -Vekı, bir defasında "Ey Ebu Zer!" ifadesini
vermiştir- "Bir kötülük yaptığında peşinden hemen bir iyilik yap. Bu
iyilik o kötülüğü siler. İnsanlara da güzel ahlakla muamele et.''
25834. Hz. Aişe,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Kıyamet günü insanların en
şerlileri, kötülüklerinden korkulan kişilerdir'' buyurduğunu bildiriyor.
Tahric: Müslim (4/2002
(73, 74) Ahmed (6/38), Buhari (6054, 6032 hadisin bir bölümünü), Ebu Davud
(4758), Tirmizi (1996) ve İbn Hibban (4538) müellifin isnadıyla rivayet
ettiler. İbn Raheveyh (833) ile Abd b. Humeyd (1511) başka kanalla.
25835. Abdullah (b.
Mes’ud) der ki: "Müminde buluna(bilecek) en kötü huy kötü sözdür."
25836. Hakım b. Cabir
der ki: Bir kişi bir adama: "Bana nasihatte bulun" dediğinde adam şu
karşılığı verdi: "Yaptığın bir kötülüğün ardından hemen iyilik yap, bu
iyilik o kötülüğü siler, insanlara karşı güzel ahlakın gerektirdiği şekilde
davran.''
25837. Sabit b. Ubeyd
der ki: "Zeyd b. Sabit, ailesine karşı halkın en şakacısıydı. Halkla
beraber oturduğunda ise onların en vakur ve az konuşanıydı."
25838. Hz. Aişe,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kendisine: "Ey Aişe!
Kötü birisi olma!"
buyurduğunu bildiriyor.
Tahric: Müslim'in
(4/1706:11); Ahmed (6/229); Buhari de (2935) bir kısmı vardır. Tirmizi (2701)
ve İbn Mace (3698) rivayet ettiler.
25839. Ebu Abdillah
el-Cedeli der ki: Hz. Aişe'ye: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) ahlakı nasıldı?" diye sorduğumda: "Ahlak bakımından
insanların en güzeliydi. Kötü söz söyleyen, kötülük yapan ve çarşılarda bağıran
biri değildi" cevabını verdi.
Tahric: Ahmed (6/236,
6/174, 246), İbn Hibban (6443 müellifin isnadının aynısıyla), Tayalisi (1520),
Tirmizi (2016 "hasen sahih") ve Beyhaki (7/45) rivayet ettiler.
25840. Cuheyne
kabilesinden bir kişi, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle
buyurduğunu nakleder: "Mümine verilen en hayırlı şey, güzel ahlaktır.
Kişiye verilen en kötü şey de, güzel görünen kötü bir kalptir."
Tahric:
Metalibu'l-Aliye'de irad edilmiş ve müellifin Müsned'i kaynak gösterilmiştir.
25841. Hani b. Yezid der
ki: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ya Resulallah! Bana
Cenneti vacip kılacak bir şeyi haber ver" dedim. Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem): "Güzel söz söylemeye ve yemek yedirmeye bak" buyurdu.
Tahric: Buhari,
el-Edebu'l-Müfred (811) ve İbn Hibban (504); İbn Hibban (490), Hakim (1/23) ve
Taberani (22/470) rivayet ettiler. Hakim, hadisin mustakim olduğunu ve
illetinin bulunmadığını söyledi. Zehebi de ona muvafakat etti.
Ayrıca Ebu Davud (4916),
Nesai (5940) ve İbn Sa'd (6/49) rivayet ettiler.
25842. Ebu Hureyre,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "İnsanları mallarınızla
memnun edemezsiniz, onları güzel yüz ve güzel huyla hoşnut ediniz"
buyurduğunu bildiriyor.
Tahric: Bezzar (1977),
Hakim (1/124 "sahih") ve Beyhaki (8054, 7695) rivayet etti.
25843. Hz. Ömer der ki:
"Kişinin şerefi dini, erdemi ahlakı, asaleti ise aklıdır.
25844. Nevvas b. Sem'an
el-Ensarı der ki: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iyilik ve kötülüğü
sordum. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
"İyilik, güzel ahlaktır. Kötülük ise, vicdanını rahatsız edip de
insanların bilmesini istemediğin şeydir."
Tahric: Ahmed (4/182),
Buhari, Edeb (295, 302), Müslim (4/1980:15,14), Tirmizi (2389), Darimi (2790)
ve Hakim (2/14) rivayet ettiler.
25845. Enes der ki:
"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) insanların en güzel
ahlaklısıydı.''
Tahric: Buhari ile
Müslim'in kitaplarında mevcuttur. Bu kısmını Ahmed (3/270, Müslim (1/457:267;
4/1805:55) rivayet ettiler.
25846. Meymun b. Mihran
bildiriyor: Ümmü'd-Derda'ya: "Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
bir şey duydun mu?" diye sorduğumda şöyle dedi:
"Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) oturuyorken yanına girdim" -veya
"Mescid'deyken yanına girdim" veya başka bir şey söyledi- Şöyle
buyurduğunu
Beyhaki, Hz. Aişe' den
olan rivayetinin zayıf olduğunu söyledi. işittim: "Mizan'a konulacak ilk
şey güzel ahlaktır."
Tahric:
Metalibu'l-Aliye'de (2576); Taberani (24/214)
25847. Urve (b.
ez-Zübeyr) der ki: Tevrat'ta şöyle yazılıdır: "Yüzün güleç, sözün
güzelolsun. O zaman halkın yanında onlara ihsanda bulunanlardan daha sevimli
olursun."
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |
Haya (Utanma)
Hakkında Söylenenler