|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Edeb |
Uyurken ve Uyanırken
Söylenecek Dualar
27051. Sera der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yatağına girdiği zaman şöyle derdi:
"Allahım! Kendimi sana teslim ettim, yüzümü sana döndüm, işlerimi sana
havale ettim, senden ümitvar olarak, azabından korkarak sırtımı sana dayadım.
Senden sığınacak ve korunacak yer yine sanadır. İndirdiğin kitaba, gönderdiğin
peygambere ve yolladığın resule iman ettim."
Tahric: Darimi (2683).
Farklı kanallardan: Ahmed (4/ 299, 301, 302, 285), Buhari (6313), Müslim
(4/2082,2083: 58), Tirmizi (3394 "hasen sahih garib"), İbn Mace
(3876), Nesai (10609, 10614, 10613) ve Taberani, M. el-Evsat (3453) rivayet ettiler.
27052. Huzeyfe
naklediyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yatacağı zaman:
"Allahım! Senin adınla yaşar, senin adınla ölürüm"; uyandığı zaman
ise: "Bizi, öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamd olsun. Dönüş yine
Ona'dır" derdi.
27053. Ata b. es-Saib,
babasından bildiriyor: Ammar'ın yanında oturuyardum. Bir adam çıkıp gelince
ona: "Sana bazı şeyler öğreteyim mi?" dedi. Sonra sanki
Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aktarır gibi şöyle dedi:
"Gece, yatağı na
girdiğin zaman şöyle de: "Allahım! Kendimi sana teslim ettim, yüzümü sana
döndüm, işlerimi sana havale ettim, sırtımı sana dayadım. İndirilen kitabına ve
gönderilen peygamberine iman ettim. Canımı sen yarattın. Onun yaşamı ve ölümü
Senin içindir. Eğer onu öldürürsen, nefsime merhamet et. Eğer yaşatırsan onu
iman ile koru"
27054. Ebu Hureyre
bildiriyor: Hz. Ebu Bekr, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Bana, akşamladığım ve sabahladığım zaman söyleyeceğim bir şey öğret"
deyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "''Ey gökleri ve yeri
yaratan, gaibi ve hazırl bilen, her şeyin Rabbi ve maliki olan yüce Allahım!
Şahitlik ederim ki, senden başka ilah yoktur. Nefsimin şerrinden, şeytanın
şerrinden ve şirkinden sana sığınırım'' sözlerini sabahladığın, akşamladığın ve
yatağına girdiğin zaman söyle" buyurdu.
Tahric: Darimi (2689),
Ahmed (2/ 297, 9, 10, 11) müellifin isnadıyla; Buhari, el-Edebu'l-Müfred (1202,
1203), Ebu Davud (5028), Tirmizi (3392 "hasen sahih"), Nesai (7715, 9839,
7691, 7699), İbn Hibban (962) ve Hakim (1/ 513 sahih olduğunu söyledi ve Zehebi
de ona muvafakat etti) rivayet ettiler.
27055. Bera bildiriyor:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) uyandığı zaman:
"Bizi öldürdükten
sonra dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş yine onadır" derdi. -Şu'be ise:
"Bunu veya buna benzer sözler söylerdi" dedi- Yatacağı zaman ise:
"Allahım! Senin
adınla yaşar; senin adınla ölürüm" derdi.
Tahric: Ahmed (4/302; 3/
294), Müslim (4/2083: 59) ve Nesai (10587, 10608) müellifin isnadıyla rivayet
ettiler.
27056. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
"Biriniz, yatağına uzanacağı zaman izarının içiyle yatağını silkelesin.
Çünkü (daha önce) yatağından kalktıktan sonra o yatağa ne girdiğini bilemez.
Sonra sağ tarafına uzansın; sonra şöyle desin: ''Ey
Rabbim! Senin adınla
yanım üstü yattım, senin adınla onu kaldırırım. Eğer canımı yaşatırsan ona
merhamet et; eğer öldürürsen salih kullarını koruduğun şeylerle onu da koru. ''
"
Tahric: Ahmed (21 246,
283, 295, 432; 41 422), Darimi (2684), Buhari (7393, 6320), Müslim (4/2084:
64), Ebu Davud (5011), Tirmizi (3401 "hasen"), Nesai (10628, 10629)
ve İbn Mace (3874 müelliften) rivayet ettiler.
27057. Bera b. Azib,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir adama şöyle dediğini buyurdu:
"Yatağına girdiğin zaman şöyle de: ''Allahım! Kendimi sana teslim ettim,
yüzümü sana döndüm, işlerimi sana havale ettim, senden ümitvar olarak,
azabından korkarak sırtımı sana dayadım. Senden sığınacak ve korunulacak yer
yine sensinr. İndirdiğin kitaba ve gönderdiğin peygambere iman ettim.'' Eğer o
gece ölürsen iman üzere ölürsün.''
Tahric: Ahmed
(4/300,290,292,296), Buhari (247, 6311), Müslim (4/2081:56), Ebu Davud (5007),
Tirmizi (3574 "hasen sahih") ve Nesai (10616, 10621) rivayet ettiler.
27057, 27063'e bakın.
27058. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
"Kim yatağına yöneldiği zaman: ''Allah'dan başka ilah yoktur; yalnız O
vardır, O'nun ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nundur ve O'nun her şeye
gücü yeter. Allah'a hamd eder, O'nu noksanlıklardan tenzih ederim. Allah'a hamd
olsun. Allah'tan başka ilah yoktur. Allah yücedir'' derse; günahları denizin
köpükleri kadar çok olsa bile affedilir."
27059. Fevre b. Nevfel,
babasından naklediyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Seni
buraya getiren sebep ne?" diye sorunca, "Ya Resulallah! Uyuyacağım
zaman söyleyeceğim bir şey öğretmen için geldim" dedim. Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Yatağına girdiğin zaman Kafirun suresini
okuduktan sonra yat. Çünkü bu sure, şirkten uzak olduğunun vesikasıdır.''
Tahric: Darimi (3427)
Ahmed (5/ 456), Tirmizi (3403), Nesai (10638, 10636, 10639, 10640), İbnu's-Sünnı
(689), İbn Hibban (790, 5526, 5546, 789, 5525, 5545) ve Hakim (2/ 548 sahih
olduğunu söyledi ve Zehebi de ona muvafakat etti) rivayet ettiler.
27060. Abdurrahman b.
Nevfel el-Eşcai, babasından bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Ya Resulallah! Bana, sabahladığım ve akşamladığım zaman söyleyeceğim bir
şey öğret" dedim. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
"Kafirun suresini okuduktan sonra yat. Çünkü bu sure şirkten uzak
olduğunun vesikasıdır."
27061. Hz. Ali der ki:
Yatağına girdiğin zaman şöyle de: "Allah'ın adıyla, O'nun yolunda ve
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) milletinden bir fert olarak (yatağa
giriyorum.)" Ölüyü kabre koyacağın zaman da aynı şeyi söyle."
27062. Hafsa,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yatağa girdiği zaman şöyle dediğini
nakleder: "Ya Rabbi! Kullarını haşrettiğin gün; beni azabından koru."
27063. Bera,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir adama şöyle dediğini nakleder:
"Ey falan! Yatağına yöneldiğin zaman: ''Allahım! Kendimi sana teslim
ettim, yüzümü sana döndüm, işlerimi sana havale ettim, sırtımı sana dayadım.
Senden sığınacak ve korunacak yer yine sanadır. İndirdiğin kitabına ve
gönderdiğin peygamberine iman ettim'' de! Eğer o gece ölürsen iman üzere
ölürsün. Eğer sabaha çıkarsan hayra ulaşırsın.'''
27064. Abdullah b. Amr
bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Ensar'dan bir adama:
"Uyumak istediğin zaman ne dersin?" diye sorunca, adam: "Senin
adınla, yanımı yatağa koydum; bana mağfiret ef' derim cevabını verdi.
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sana mağfiret edilmiştir"
buyurdu.
27065. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Biz çocukken, arkadaşlarımız, (hocalarımız) yataklarımıza
yöneldiğimiz zaman otuz üç defa tesbih, otuz üç hamd, otuz dört defa da tekbir
getirmemizi söylerlerdi."
"Yatağına
Girdiğinde Sağ Elini Sağ Yanağının Altına Koy" Diyenler
27066. Hafsa der ki:
"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yatağına girdiği zaman sağ elini
sağ yanağının altına koyardı."
Tahric: Ahmed (6/287),
İbnu'sSünnı (730) ve Nesai (10600, 2676) şu ilaveyle: "Pazartesi ve
Perşembe günleri oruç tutardı" rivayet ettiler. Bu sebeple Nesai hadisi
Oruç kitabında rivayet etmiştir. İbn Hacer Feth (11/ 115: 6214
"sahih").
27067. Hz. Aişe der ki:
"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sabah namazını kıldıktan sonra
uzanır ve sağ elini sağ yanağının altına koyardı."
Tahric: Malik (1/ 120:
8), Ahmed (6/34,35,48,49, 74,83,85,88,143,167,168,182,215), Buhari (626, 994,
1123, 631), Müslim (1/ 508:121,122), Ebu Davud (1329, 1330), Tirmizi (440, 441,
3398 "hasen sahih") ve Nesai (418, 419, 335,
27068. Bera der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yatacağı zaman sağ elini yanağının
altına koyar: "Ya Rabbi! Kullarını haşrettiğin gün beni azabından
koru" derdi.
Tahric: Ahmed (4/290,
298, 303, 300, 301, 281, 304), Buhari, elEdebu'I-MÜfred 3 (1215), Müslim (1/
492:62), Tirmizi, Şemail (254), SÜnen (3399); el-İlel (2/ 908) ve Nesai (10589,
10588, 10591, 10590, 10593, 10594) rivayet ettiler.
27069. Ebu Ubeyde,
babası (Abdullah (b. Mes’ud')dan bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) yatacağı zaman: "Ya Rabbi! Kullarını topladığın gün beni azabından
koru" der ve sağ elini sağ yanağının altına koyardı.
Tahric: Ahmed (1/ 394,
400, 414, 443), Ebu Ya'la (4984=5005; 4999=5021), Tirmizi, Şemail (255), Nesai
(10592) ve İbn Mace (3877) rivayet ettiler. Tirmizi, el-İlel'de (2/908) hadisin
bu kanalına işarette bulundu. Hafsa'nın daha önce geçen hadisi, bu hadisin
şahididir.
27070. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
"Sizden biriniz, yatağına yatma k istediği zaman sağ tarafına yatsın.''
Kişinin Sabahladığı
Zaman Okuyacağı Dua
27071. Abdurrahman b.
Ebza, babasından bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sabahı
bulduğu zaman şöyle dua eder (ve bizim de etmemizi ister)di: "İslam
fıtratı, ihlas kelimesi, Peygamberimiz Muhammed'in dini ve atamız İbrahim'in
milleti üzerine sabahı bulduk ki o, hanif birisiydi ve müşriklerden
değildi."
Tahric: Darimi (2688),
Ahmed (3/406, 407; 5/ 123), Nesai (9829, 9830, 9831, 10175, 10176) ve
İbnu's-Sünnı, el-Amelu'l-yevm ve'l-leyle (34 müellifin isnadıyla)
27072. Resulullah'ın
hizmetçisi Ebu Selam, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle
buyurduğunu nakleder: "Sabahladığı ve gecelediği zaman üç defa: ''Rab
olarak Allah'a, din olarak İslam'a ve peygamber olarak Muhammed'e razı oldum''
diyen her Müslüman, insan veya kulu, kıyamet gününde memnun etmek Yüce Allah
üzerine bir hak olur.''
Tahric: Ahmed (4/ 337;
5/ 367), Ebu Davud (5033), Nesai (10400), İbn Mace (3870 müelliften) ve
Taberani, M. el-Kebir (22/921), Dua (301 müellifin tarikiyle)
27073. Selman der ki:
"Kim sabahladığı zaman: ''Allahım! Rabbim sensin!
Ortağın yoktur!
Sabahladık ve mülk de Allah'ın olarak sabahı buldu. Allah'a hamd olsun. O'nun
ortağı yoktur!'' derse ve bu sözleri akşamladığı zaman da söylerse bu (sabah
söylediyse akşama kadar, akşam söylediyse sabaha kadar) işlemiş olduğu
günahlara kefaret olur."
27074. Abdullah b. Sebre
bildiriyor: İbn Ömer, sabahladığı ve gecelediği vakit şöyle derdi:
"Allahım! Beni bu sabah (veya gece) taksim ettiğin hayırlardan, hidayet
olarak gönderdiğin nurdan veya müjdelediğin rahmetten ya da verdiğin rızıktan
veya kendisinden sıkıntıları gidermenden ya da belaları defetmenden veya
fitnelerden uzak tutmandan ya da uzaklaştırdığın şerden en fazla nasiplenen
kullarından eyle."
27075. Amr b. Murra der
ki: Said b. el-Müseyyeb'e: "Sabahladığınızda ve akşamladığınızda hangi
duaları edersiniz?" diye sorduğumda şöyle karşılık verdi: "Şöyle dua
ederiz: "Zehirli olanın şerrinden, insanların şerrinden, tasarrufları
senin elinde olanların şerrinden, bu günün ve sonraki günün şerrinden, dünya ve
ahiretin şerrinden Kerim olan Allah'a, Allah'ın Azım olan ismine, tam olan
kelimelerine sığınıyorum."
27076. Said b. Cübeyr
der ki: Her kim (sabahladığı vakit) üç defa: "Haydi siz, akşama
ulaştığınızda sabaha kavuştuğunuzda, gündüzün sonunda ve öğle vaktine
eriştiğinizde Allah', tesbih edin (namaz kılın), ki göklerde ve yerde hamd O'na
mahsustur" (ROm Sur. 17) ayetini okursa, o gece kaçırmış olduğu hayırları
elde eder. Gece vakti okuyan ise gündüz boyu kaçırmış olduğu hayırlı şeylere nail
olur.
Tahric: Ebu Davud
85038), İbnu's-Sünnı, el-Amelu'l-yevm ve'l-leyle (56), Taberani, M. el-Kebir
(12/12991) ve Dua (323) rivayet ettiler.
27077. Ebu Ayyaş,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:
"Her kim sabahladığında: ''Allah'tan başka ilah yoktur. Tektir ve ortağı
yoktur. Mülk onundur ve hamd da ona mahsustur. O her şeye kadirdir'' derse,
karşılığında kendisine İsmail oğullarından bir köleyi azat etmiş gibi olur.
Kendisine on sevap yazılır, on günahı da silinir, (Cennetteki konumu) on derece
yükseltilir ve geceleyene kadar da şeytandan korunur. Şayet bu duayı akşam
vakti ederse aynı şekilde bir karşılık alır ve sabaha kadar da şeytandan
korunur."
Kamışla Diş Karıştırma
ve Reyhanla Fırçalama
27078. Said b. Salih,
adını vermediği birinden naklediyor: Hz. Ömer, ''Dişlerinizi kamışla
karıştırmayın!'' diye bir mektup yazdı.
27079. Damra b. Habıb
der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) reyhan ve nar çöpüyle dişlerin
temizlenmesini yasaklayarak: ''Bunlar cüzzam hastalığım tetikler'' buyurdu.
Yol Üzerlerini Meclis
Edinmek
27080. Bera der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Ensar'ın oturduğu (yol üzerindeki) bir
meydana uğradı ve: ''Eğer muhakkak oturacaksanız; insanları doğru yola sevkedin,
selama karşılık verin ve mazluma yardım edin'' buyurdu.
Tahric: Ahmed (4/ 293,
282, 291, 301), Tirmizi (2726 "hasen garib"), Darimi (2655), Ebu
Ya'la (1711= 1717; 1712= 1718) ve İbn Hibban (597)
27081. Malik b.
et-Teyyihan bildiriyor: Bizden bir topluluk Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) yanında toplanıp: "Ya Resulallah! Biz Medine'nin aşağı ve yukarı
mahallerinde ikamet ediyoruz ve yol kenarlarında oturuyoruz. Bize ne yapmamızı
emredersin?" diye sorduk. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Oturduğunuz yerin
hakkını verin" buyurdu. Biz: "Oturduğumuz yerin hakkı nedir?"
diye sorunca Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
"Gözlerinizi
(harama bakmaktan) koruyun; selama karşılık verin, köre yol gösterin, iyiliği
emredin ve kötülüğe engel olun."
27082. Ebu Talha der ki:
(Yol kenarındaki) bir meydanda otururken, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) bize rastlayınca: "Neden yollarda oturuyorsunuz? Yollarda
oturmaktan sakının" buyurdu. Biz: "Ya Resulallah! Kimseye zarar
vermeden oturuyoruz ve sohbet ediyoruz" deyince; Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem): "O zaman oturduğunuz yerlerin hakkını verin"
buyurdu. Biz: "Ya Resulallah! O yerlerin hakkı nedir?" diye sorunca
Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Gözü (harama bakmaktan)
korumak, selama karşılık vermek ve güzel söz söylemektir" buyurdu.
Tahric: Ahmed (4/ 30),
Müslim (4/ 1703:2, müelliften), Nesai (11362), Taberani, M. el-Kebir (5/4725
müellifin isnadıyla) ve Ebu Ya'la (1417= 1421)
27083. Şa'bi der ki:
Rabi b. Haysem, izar giymeye başladıktan sonra yol kenarlarında oturmadı. Bunun
sebebini ise şöyle açıkladı: "Oturduğum yerde zulme uğrayan birine yardım
edememekten veya biri tarafından iftiraya maruz kalan birine şahitlik etmem
sorumluluğunu yüklenmekten, gözümü (harama bakmaktan) koruyamamaktan ve
insanları doğru yola sevk edememekten veya önümde düşen hamile bir kadına
yardım edememekten çekiniyorum."
27084. İbn Ebi'I-Huzeyl
der ki: "Onlar (Sahabe ve Tabiun), sefihlerin (ölçüsüz davranan kaba
insanların) orada bulunup gelip geçenlere eziyet edeceğinden çekindikleri için
yol kenarlarında oturmayı hoş görmezlerdİ."
Başkasının Oğluna
"Evladım!" Demek
27085. Sa'b b. Hakım,
babasından, o da dedesinden bildiriyor: Ömer b. elHattab'ın yanına geldim; bana
''Yeğenim 1/1 diye hitap etmeye başladı. Sonra (nesebimi) sordu; nesebimi
kendisine söyledim. Babamın islam'a yetişmediğini (Müslüman olmadığını)
anlayınca: ''Evladım! Evladım!'' diye hitap etmeye başladı.
27086. Muğire b. Şu'be
der ki: Hiç kimse, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) benim kadar çok
Deccal'ı sormadı. Nihayet Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ''Evladım!
Onu ne yapacaksın! (Onun sana bir zararı dokunmaz ki)" dedi.
Tahric: Ahmed (4/248,246,252)
müellifin isnadıyla; Müslim (3/1693:32; 4/ 2258:114, 115'ten sonra, müelliften)
ve İbn Mace (4073) .
27087. Ömer b. Ebi
Seleme bildiriyor: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir yemek
getirildiğinde bana: ''Ömer! Evladım! Besmele çek ve sağ dinle önünden ye"
buyurdu.
Tahric: Ahmed (4/ 26,
27), Nesai (10107, 10108), Ebu Davud (3771) ve Taberani (9/8298 müellifin
tarikiyle)
27088. Ca'd Ebu Osman,
Enes'ten bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (bana):
''Evladım!" dedi.
Tahric: Ahmed (3/285),
Müslim (3/ 1693:31) ve Ebu Davud (4925)
27089. Mekhul el-Ezdı
der ki: İbn Ömer'e, Semerkand'dan veya Horasan'dan ya da Kufe'den ihrama giren
biri hakkında sorduklarında şöyle dedi: "Keşke içinde bulunduğumuz şu
durumdan bir kurtulabilsek, ey evladım!"
27090. Kays b. Ubad,
Ubey b. Ka'b'ın kendisine: "Evladım! Allah sana üzüntü vermesin!"
dediğini bildirir.
27091. Kabus, babasından
Hz. Ali'nin, kendisine: "Evladım!" diye hitap ettiğini bildiriyor.
27092. Nuaym bildiriyor:
Asım'a: "Fe nadaha min tahtiha (Derken ona altından nida etti)"
(Meryem Sur. 24) ayeti hakkında sordum. Asım, ayetteki "min" harfi
cer'ini "men" diye okudu. Ben: "Bunu kimden naklettin?"
diye sorunca "Zir'den, evladım!" dedi.
27093. Zibrikan der ki:
Ebu Vail bana: "Evladım!" diye hitab etti .
Başkasının Oğluna
"Evladım!" Demeyi Kerih Görenler
27094. Hasan b.
Ubeydillah der ki: Bir dostumun oğluna: "Evladım!" diye hitab edince,
İbrahim(-i Nehai) bunu kerih gördü.
27095. Muharib bildiriyor:
Şuteyr b. Şekel'e bir kadın: "Evladım!" deyince İbn Şekel: "Sen
benim annem misin?" diye karşılık verdi. Kadın: "Hayır" cevabını
verince İbn Şekel: "Beni emzirdin mi?" diye sordu. Kadın: "Hayır"
deyince İbn Şekel: "O zaman neden yalan söylüyorsun?" diye çıkıştı.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |