m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

 

Cenin'de Diyet

 

Cariyenin Cenininde Diyet

 

27821. Said b. el-Müseyyeb der ki: ''Cariyenin cenininde diyet on dinardır.''

 

27822. Hammad (b. Ebi Süleyman) der ki: ''Cariyenin cenininde hükümet-i adi vardır."

 

27823. Hasan(-ı Basri) der ki: "Cariyenin cenini çıktıktan ve ses verdikten sonra öldürülürse, ses verdikten sonraki fiyatı ne ise diyeti de odur."

 

27824. Hakem (b. Uteybe) der ki: "Öncekiler, cariyenin cenininin diyetini (cariyenin fiyatına oranla), hür kadının cenininin (hür kadının diyetine oranla) diyetine göre alırlardı."

 

27825. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Cariyenin ceninindeki diyetin cariyenin fiyatına oranı, hür kadının ceninindeki diyetin kendi diyetine oranı gibidir ve (erkek ya da kız olmasına bağlı olarak) fiyatının onda veya yirmidebiridir."

 

27826. Katade der ki: "Cenin şayet canlı iken düşüp ölürse diyet olarak kendi fiyatı verilir. Ancak ölmüş olarak düşerse, diyet olarak annesinin fiyatının ondabiri ödenir."

 

27827. Hasan(-ı Basri) der ki: "Cariyenin cenininin diyeti, annesinin fiyatının ondabiridir."

 

27828. Hasan(-ı Basri) der ki: "(Cariyenin cenininin diyeti) annesinin fiyatının ondabiridir."

 

27829. Süfyan(-ı Sevri) der ki: Biz bu konuda şunu deriz: "Şayet cenin erkek ise, canlı kalması durumunda edeceği fiyatın ondabirinin yarısı, kız ise canlı kalması halinde edeceği fiyatın ondabiri diyet olarak verilir."

 

 

 

Hayvanın Cenininde Diyet

 

27830. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Hayvanın cenininde diyet olarak ceninin edeceği meblağ ödenir."

 

27831. Hakem (b. Uteybe) der ki: "Öncekiler hayvanın cenininin diyetini (hayvanın fiyatına oranla), cariyenin cenininin (cariyenin fiyatına oranla) diyetine göre alırlardı."

 

27832. Hasan(-ı Basri) der ki: "Hayvanın cenininin diyeti annesinin fiyatının ondabiridir."

 

27833. Yunus bildiriyor: Hayvanın cenini hakkında Zühri: "Biz hayvanı mal (para) olarak görüyoruz. Onun için hakim, kendi görüşüne göre ceninin fiyatını belirler" dedi.

 

27834. Amir(-i Şa'bl) der ki: "Hayvanın yavrusunda hükümet-İ adI vardır."

 

 

 

Hür Kadının Cenininde Diyet

 

27835. Ebu Hureyre bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ceninde diyet olarak bir erkek köle veya cariyeye hükmetti. Aleyhinde hüküm verilen adam: "Henüz içmemiş, yememiş, konuşup ses vermemiş birinin diyeti olur mu ki? Böylesi durumlarda bir şey gerekmez" deyince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Bu adam şairler gibi konuşuyor! Ceninde bir erkek köle veya cariye vardırl" karşılığını verdi.

 

Tahric: Malik (2/855: 5, 6), Darimi (2382), Ahmed (2/236,438,498,535), Buhari (5759, 6904, 6910), Müslim (3/1309: 34, 36), Ebu Davud (4565,4568), Tirmizi (1410, "hasen sahihn), İbn Mace (2639), Nesai (7022, 7024) ve İbn Hibban (6022)

 

 

 

27836. Misver b. Mahreme bildiriyor: Ömer b. el-Hattab, (aldığı darbeyle) düşük olarak ölen ceninin diyeti konusunda ashaba danıştı. Muğire b. Şu'be: "Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) böylesi bir konuda diyet olarak bir erkek köle veya cariyeye hükmettiğine şahit oldum" dedi. Ömer ona: "Seninle birlikte buna şahit olan birini daha getir" deyince, Muhammed b. Mesleme bu konuda Muğire'ye şahit oldu.

 

Tahric: Ahmed (4/244, 253), Buhari (6907, 6908, 7317,7318), Müslim (3/1311: 39), İbn Mace (2640), EbU Davud (4559, 4560)

 

 

 

27837. Ata, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Ceninde diyet olarak bir ğurre, yani bir erkek köle veya cariye veya bir kat ır vardır."

 

Tahric: Abdurrezzak (18339, 18344), Darakutni (3/117:117) ve Beyhaki, S. el-Kubdi (8/115); Ebu Davud (4568), İbn Ebi Asım, Diyat (53) ve İbnu'l-Münzir, el-Evsat (218)

 

 

 

27838. Urve der ki: "(eninde diyet olarak bir erkek köle veya cariye veya bir at vardır."

 

27839. Şa’bi der ki: "Böylesi bir durumda ceninin annesine veya cenine en yakın olan yakınlardan birine bir erkek köle veya cariye verilir."

 

27840. İbn Sirin ve Hakem (b. Uteybe): "Hür olan kadının cenininde diyet, bir erkek köle veya cariyedirlı dediler.

 

27841. Muhammed b. Kays bildiriyor: Karısının karnına vurup da çocuğunu düşüren adam hakkında Şa’bi: "Adamın kadına diyet olarak bir erkek köle veya cariye vermesi gerekir. Ancak yine de adam karısına, kadın da kocasına mirasçı olabilir" dedi.

 

27842. Leys bildiriyor: Tavus ve Mücahid, ğurre konusunda şöyle dediler: "Gurre, bir erkek köle veya cariye veya bir attır."

 

27843. Mücahid der ki: "Gurre, bir erkek köle veya cariye veya bir attır."

 

27844. Muğire bildiriyor: ilaç içen ve düşük yapan kadın konusunda İbrahim(-i Nehai): "Bir köle azat eder ve çocuğun babasına ğurre (bir erkek köle veya cariye) verir" dedi.

 

27845. Cabir b. Abdillah, Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Curre (şeklinde olan diyet) de bir erkek köle veya cariye verilir."

 

27846. Cabir'in bildirdiğine göre Amir(-i Şa’bi): "Gebeliği telef etme konusunda diyet olarak ğurre vardır" dedi. Hakem (b. Uteybe) ise: "Böylesi bir durumda ceninin şekli henüz belli olmamışsa taraflar arasında anlaşma yapılır" dedi.

Vekı' ekledi: "Bu konuda Hakem'in görüşü Şa'bi'nin görüşünden daha isabetlidir."

 

 

 

Cenini Öldüren Kişinin Cezası

 

27847. İbrahim(-i Nehai), Hasan(-ı Basri) ve Ata (b. Ebi Rabah): "(enini öldüren kişinin bir köle azat etmesi ve diyet olarak da ğurre (diyet) vermesi gerekir" dediler.

 

27848. Hakem (b. Uteybe) der ki: "Kadın aldığı darbe sonucu çocuğunu düşürürse, buna sebep olan kişinin köle azat etmesi gerekir."

 

27849. Mücahid bildiriyor: Kadının biri (hamile olan) başka bir kadının karnına vurunca, darbe alan kadın çocuğunu düşürdü. Bunun üzerine Ömer b. el-Hattab vuran kadının köle azat etmesine hükmetti.

 

 

 

Gurre'nin (Cenin Diyetinin) Para Olarak Karşılığı Nedir?

 

27850. Şa’bi der ki: "Gurrenin para olarak karşılığı, beşyüz dirhemdir."

 

27851. Habıb b. Ebi Sabit der ki: "Gurrenin para olarak karşılığı, dörtyüz dirhemdir.''

 

27852. Zeyd b. Eslem bildiriyor: Ömer b. el-Hattab, ğurreye elli dinarlık bir değer biçti."

 

 

 

Gurreyi (Cenin Diyetini) Ödemek Kime Düşer?

 

27853. İbn Sirin bildiriyor: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ğurrenin ödenmesini katilin baba tarafından akrabalarına (akde'ye) yükledi."

 

27854. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Gurrenin ödenmesi, katilin baba tarafından akrabalarının üzerine düşer."

 

27855. Şa’bi der ki: "Gurre, katilin kendi malından ödenir."

 

27856. Cabir bildiriyor: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ceninin ölmesine sebep olan kadının ödeyeceği diyeti, baba tarafından akrabalarına yükledi. Katil kadının kocası ile oğluna da bu konuda bir sorumluluk yüklemedi.''

 

Tahric: Buhari (6740,6909,6910) ve Müslim (3/1309:35, 36) rivayet etmişlerdir.

 

 

 

27857. Muğire b. Şu'be der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) cani olan kadının vereceği diyeti onun baba tarafından akrabalarına yükledi. (Düşürdüğü) cenin konusunda da ğurreye (köle veya cariye azadına) hükmetti."

 

Tahric: Müslim (3/1310: 37) ve Ebu Davud (4557)

 

 

 

27858. Said b. el-Müseyyeb bildiriyor: "Hz. Ömer, ceninin diyetini kasaba ahalisinden olanların ğurre (köle ya da cariye), bedevi olanların ise deve olarak vermesine hükmetti."

 

27859. Hasan(-ı Basri) der ki: "(eninin diyeti, katilin malından ödenir ve bu diyet konusunda katilin yakınlarının bir sorumluluğu yoktur."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

''Caife, Me'mume ve Munakkile'de Kısas Yapılmaz" Diyenler