m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

 

Kısası Yapılamayan Kasıtlı Suçlarda Diyet

 

27982. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Kısas yapılması imkanı bulunmayan kasıtlı yaralamalarda diyet, yaralayan kişinin babadan akrabaları (akile) tarafından değil de, bizzat kendi malından ödenir."

 

27983. Şu'be bildiriyor: Hakem (b. Uteybe)'ye, kısasının yapılma imkanı bulunmayan kasıtlı yaralamalarda diyeti sorduğumda: "Diyeti, yaralayan kişinin baba tarafından akrabaları (akile) öderler" dedi. Aynı şeyi Hammad'a sorduğumda ise: "Yaralayan kişinin malından ödenir" dedi.

 

27984. Katade der ki: "Kısasının yapılma imkanı olmayan her türlü şeyde diyeti caninin baba tarafından akrabaları (akile) öder."

 

27985. Urve der ki: "Kısasının yapılma imkanı bulunmayan her türlü kasıtlı cinayetlerde diyeti caninin malından ödenir. Şayet caninin malı yoksa diyeti baba tarafından akrabaları (akile) öderler. Şayet kişi kasıtlı olarak birinin sağ elini keserse ve kendi sağ eli daha önceden kesilmişse bu durumda diyet, caninin malından ödenir. Şayet malı yoksa diyeti, baba tarafından akrabaları (akile) öder. Böylesi bir durumda şayet caninin sol eli sağlam ise yine (kestiği sağ ele karşılık) kısas yapılmaz ve diyet denildiği gibi (kendi malından, malı da yoksa akrabaları tarafından) ödenir. Bedenin diğer tüm organları için de aynı durum geçerlidir."

 

 

 

Kasıtlı Öldürmeye Benzeyen Öldürmelerde Diyet

 

27986. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Silah dışında başka bir şeyle olan öldürmelerı kasıtlı öldürmeye benzeyen öldürmelerdir ve böylesi bir durumda katilin baba tarafından akrabalarının (akile) diyeti ödemeleri gerekir."

 

27987. Şu'be bildiriyor: Hammad (b. Ebi Süleyman)'a kasıtlı öldürmeye benzeyen hatalı öldürmedeki diyeti sorduğumda: "Diyet katilin malından ödenir" dedi. Hakem (b. Uteybe) ise: "Diyeti katilin baba tarafından akrabaları (akile) öder" demiştir.

 

27988. Haris ve İbn Şübrüme şöyle derler: ''Böylesi bir durumda diyet, katilin kendi malından ödenir.''

 

27989. Katade'den bu fetvanın benzeri nakledilir.

 

27990. Şa’bi, Hakem (b. Uteybe) ve Hammad (b. Ebi Süleyman) derler ki: ''Kamçı, taş veya sopa gibi bir şeyle darbe alıp ölen kişi kasıtlı öldürmeye benzer bir öldürmeyle öldürülmüştür ve böylesi bir durumda diyeti ağırlaştırılmış bir şekilde katilin baba tarafından akrabaları (akile) öder."

 

27991. Hasan(-ı Basri), Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Kamçı veya sopayla öldürülen kişi kasıtlı öldürmeye benzeyen bir öldürmeyle öldürülmüştür ve böylesi bir durumda diyet olarak kırkı gebe olmak üzere yüz deve verilir. ''

 

 

 

Kişinin Bir Köleyi Hatayla Öldürmesi

 

27892. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''Köle ne diyet öder, ne de kendisi için diyet ödenir.''

 

27993. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: ''Birinin bir köleyi öldürmesi durumunda diyeti bizzat kendisi mi, yoksa ailesi mi öder?" diye sorduğumda: ilAilesi öder" dedi.

 

27994. Şu'be bildiriyor: Bir bineği öldüren kişi hakkında Hammad (b. Ebi Süleyman) ile Hakem (b. Uteybe) şöyle dediler: ''Bineğin diyeti, katilin kendi malından ödenir. Ancak bir köleyi öldürmüşse diyeti akrabaları tarafından ödenir."

 

27995. Yunus bildiriyor: Hür olan birinin bir köleyi hatayla öldürmesi konusunda Zühri: ''Kölenin fiyatını katilin akrabaları öder" dedi.

 

27996. Hasan(-ı Basri) der ki: ''Hür olan biri, köle olan birini hatayla öldürdüğü zaman bir köle azat eder ve öldürdüğü kölenin diyetini de efendisine öder."

 

27997. Mekhul der ki: ''(Hür olan) kişinin bir köleyi hatayla öldürmesi durumunda katilin kabilesinin, kölenin diyetini ödeme yükümlülükleri yoktur.''

 

 

 

Kasıtlı Öldürmelerde, Anlaşmalarda ve itiraf Durumunda Diyet

 

27998. Şa’bi der ki: liNe (yaralama sonrası) iki taraf arasındaki anlaşmalarda, ne kasıtlı öldürmelerde, ne köle öldürme durumunda, ne de (öldürme veya yaralamayı) itiraf durumunda katilin akrabalarının diyet ödeme sorumlulukları yoktur."

 

27999. ibrahim (-i Nehai) der ki: liNe (yaralama sonrası) iki taraf arasındaki anlaşmalarda, ne kasıtlı öldürmelerde, ne (öldürme veya yaralamayı) itiraf durumunda, ne de köle öldürme durumunda katilin akrabalarının diyet ödeme sorumlulukları yoktur."

 

28000. Hasan(-ı Basri) ile Şa’bi derler ki: "Hatayla öldürme durumunda diyeti katilin akrabaları öderler. Ancak kasıtlı öldürmeler ile (yaralama sonrası) varılan anlaşmalarda diyet katilin kendi malından ödenir."

 

28001. Urve der ki: ''Kasıtlı öldürmelerde katilin akrabaları dilerlerse diyeti öderler. Ancak hatayla olan öldürmelerde katilin akrabaları diyeti öderler."

 

28002. Amir(-i Şa'bl) der ki: "Müslümanlar; katilin baba tarafından akrabalarının (akile), ne anlaşma durumunda, ne kasıtlı öldürmelerde, ne itiraf durumunda diyet ödememeleri üzerine anlaştılar (icma ettiler)."

 

28003. Zühri der ki: "Diyet konusunda cari olan sünnet, katilin akrabalarının kendileri istemedikten sonra kasıtlı öldürmelerde diyet ödemedikleriydi."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Çocuğun Kasıtlı veya Hatayla Cinayet işlemesi