|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Diyetler |
Öldürülen Adamın
Karısının Katili Affetmesi
28114. Yezid el-Cu'fi
bildiriyor: Öldürülen adamın karısının katili affetmesi hakkında Şa'bi:
"Katil, diyetin sekizde yedisini öder" dedi.
28115. Haccek bildiriyor:
Öldürülen adamın karısının katili affetmesi hakkında Ata (b. Ebi Rabah):
"Diyet ödemesi gerekir; ancak diyetin sekizde birinden muaftutulur ve
gerisini öder" dedi.
28116. Leys bildiriyor:
Öldürülen adamın karısının katili affetmesi hakkında Tavus: "Affetmesi
geçerlidir; ancak diyet, kadının alacağı pay düşülerek verilir" dedi.
28117. ibrahim (-i
Nehai) der ki: "Diyette her pay sahibinin (kendi payında) affetme yetkisi
vardır."
28118. Şu'be bildiriyor:
Öldürülen adamın karısının katili affetmesi hakkında Hakem (b. Uteybe) ile
Hammad (b. Ebi Süleyman) derler ki: "Böylesi bir durumda (katilolan)
erkeğin veya kadının affedilmesi, sadece katilin öldürülmesini engeller."
"Böylesi Bir
Durumda Kadının Affetme Yetkisi Yoktur" Diyenler
28119. Hz. Ömer der ki:
''Karı veya kocanın böyleSi bir durumda katili affetme yetkileri yoktur."
28120. ibrahim (-i
Nehai) der ki: "Böylesi bir durumda kocanın veya karının katili affetme
yetkisi yoktur. Affetme yetkisi sadece maktOlün velilerinindir."
28121. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Böylesi bir durumda kocanın veya karının katili affetme yetkisi
yoktur. Ancak diyete varis olanlardan biri katili affederse katil ölümden
kurtulur ve diyet ödenir."
28122. Said b. Muslim
bildiriyor: Adamın biri öldürüldü ve geriye bir kız çocuğu, bir kız kardeş ve
iki karısını bıraktı. Şa’bi bu konuda şöyle dedi: "Adamın karısının katili
affetme yetkisi yoktur. Ancak adamla akrabalığı ve mirasta payı bulunan
kadınların affetme yetkileri olabilir."
Kadının, Öldürülen Kocasının
Diyetine Mirasçı Olması
28123. Said (b.
el-Müseyyeb) bildiriyor: Hz. Ömer: "Diyet erkek tarafından akrabaların
üzerinedir. Kadın da kocasının diyetinden miras olarak bir şeyalmaz"
derdi. Dahhak b. Süfyan el-Kilabı de Ömer'e bir mektup yazarak Resulullah'ın
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) Eşyem ed-Dababi'nin karısını, kocasının diyetine
mirasçı kıldığını bildirmiştir.
Tahric: İbn Mace (2642),
İbn Ebi Asım, Diyet (99), Ebu Davud (2919), Tirmizi (1415, 2110), Nesai (6363,
6364, 6365, 6366), Ahmed (3/452) ve Malik 21866 (9)
28124. Said b.
el-Müseyyeb bildiriyor: Hz. Ömer, Mina'dayken kalktı ve insanlara:
"Kadının, kocasının diyetindeki mirası hakkında kimin bilgisi var?"
diye sordu. Bunun üzerine Dahhak b. Süfyan el-Kilabı kalktı ve: "Çadırına
gir de ben sana bunun bilgisini vereyim" dedi. Ömer çadırına girince
Dahhak yanına gitti ve şöyle dedi: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) bana bir mektup yazarak, Eşyem ed-Dababi'nin karısını, kocasının
diyetine mirasçı kılmamı emretti.''
Tahric: Nesai (6365,
6366)
28125. Muğire
bildiriyor: Kasten öldürülen adamın bazı varislerinin katili affetmeleri
hakkında İbrahim(-i Nehai) şöyle dedi: "Adamın karısı diyetten kendisine
düşen mirası alır."
28126. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Kadın (öldürülen) kocasının diyetine mirasçı olur."
28127. Zühri der ki:
"Şayet kasıtlı bir öldürmede ölen adamın velileri (kısas yerine) diyeti
kabul ederlerse diyete, ölen adamın karısı ve başkaları da mirasçı
olurlar."
28128. Hz. Ömer der ki:
"Her mirasçı diyete de mirasçı olur. Hatalı ve kasıtlı öldürmelerde ölenin
kocası veya karısı da diyete mirasçı olurlar.''
''Diyet, Ölene Mirasçı
Olanlar Arasında Paylaştırılır'' Diyenler
28129. Hz. Ali der ki:
''Diyet, ölene mirasçı olabilen herkes arasında paylaştırılır.''
28130. İbrahim(-i
NehaT), Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:
"Diyet mirasçıların, diyeti ödemek ise baba tarafından
akrabalarındır."
28131. Eyyub, Ebu
Kılabe'den bildiriyor: "Diyetin paylaşımı mirasta olduğu gibidir."
28132. Eş'as, Şa'bi'nin,
Cehm de ibrahim'in şöyle dediğini nakleder: "Diyet mirasçı olabilen
herkesindir.''
28133. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Yüce Allah'ın kitabına göre diyet de ölenin diğer malları gibi
(mirasçılar arasında) paylaştırılır."
28134. İbn Cüreyc, İbn
Tavus'tan bildiriyor: Babası (Tavus), şöyle der ve hükmederdi: "Tüm
mirasçılar, diyeti de mirasta olduğu gibi paylaşırlar."
28135. İbn Cüreyc
bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Diyetin de paylaşımı mirasta olduğu
gibi midir?" diye sorduğumda: "Evet!" dedi. Ona: "Ölenin
annebir kardeşleri de mi diyete mirasçı olabilirler?" diye sorduğumda
yine: "Evet!" dedi.
Diyete, Ölenin Annebir
Kardeşlerini de Mirasçı Kılanlar
28136. Hz. Ali der ki:
"Diyete ölenin annebir kardeşlerini de mirasçı kılmayan kişi zulmetmiş
olur."
28137. Said b.
el-Müseyyeb bildiriyor: "Hz. Ömer, diyete ölenin annebir kardeşlerini de
mirasçı kılardı."
28138. Şa’bi der ki:
"Diyete ölenin annebir kardeşleri ve diğer yakınları da mirasçı
olurlar."
28139. Humeyd
bildiriyor: Ömer b. Abdilazız, annebir kardeşler konusunda:
"Diyete mirasçı
olurlar" diye bir ferman yazdı.
28140. İbn Cüreyc
bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Annebir kardeşler diyete mirasçı
olurlar mı?" diye sorduğumda: "Evet!" dedi.
28141. A'meş bildiriyor:
İbrahim(-i Nehal)'ye: "Annebir kardeşler diyete mirasçı olurlar mı?"
diye sorduğumda: "Evet!" dedi.
28142. Asım el-Ahvel
bildiriyor: Hasan(-ı Basri)'ye bu durumu sorduğumda:
"Onlara (annebir
kardeşlere) Yüce Allah'ın Kitab'ı yeterlidir" dedi.
28143. Muhammed b. Ali
der ki: "Diyete ölenin annebir kardeşlerini de mirasçı kılmayan kişi
zulmetmiş olur."
Öldürülen Adamın
Velilerinden Bazılarının Katili Affetmesi
28144. Zeyd b. Vehb der
ki: Adamın biri karısının yanında bir adamı görünce karısını öldürdü. Dava Hz.
Ömer'e intikal etti. Ancak ölen kadının bazı kardeşleri diyetten paylarını onu
öldüren kocasına hibe edince Ömer diyeti kadının diğer kardeşlerinin almasını
emretti."
28145. ibrahim
bildiriyor: "Adamın biri başka bir adamı kasten öldürdü. Ancak ölenin
velilerinden bazıları katili affettiler. Dava Ömer'e intikal edince, Ömer,
Abdullah'a: "Bu konudaki görüşünü söyle!" dedi. Abdullah da: "Ey
müminlerin emiri! Bu konuda hüküm vermeye sen daha fazla hak sahibisin!"
karşılığını verdi ve şöyle devam etti: "Ölenin velilerinden bazıları
katili affediyorsa katil kısastan kurtulur. Diyetten de affedenlerin hissesi
düşülür ve geriye kalan da diğer velilere verilir." Bunun üzerine Ömer:
"Doğru olan da bu! Ben de aynısını düşünmüştüm!" dedi."
28146. Şa'bi der ki:
"Ölenin varsilerinden bazıları katili affederlerse, diğerleri de affetmiş
sayılır."
28147. Ömer b. Abdilazız
der ki: "Katili affedenler diyetten payalamazlar."
28148. İbn Tavus,
babasından bildiriyor: "Ölenin velilerinden bazıları katili affederlerse
sadece diyet gerekir."
28149. Zühri der ki:
"Bu konuda affetme yetkisini elinde bulunduran kişi öldürmede de (kısasta)
herkesten daha fazla hak sahibidir."
Diyeti Kimler Öder?
28150. İbn Abbas
bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Muhacir ile Ensar
arasında bir anlaşma metni yazdı. Bu metne göre de Muhacirler ile Ensar
diyetlerini verecekler ve Müslümanlar arası barışı ikamet etmek için güçleri
yettiğince esirlerinin fidyelerini ödeyeceklerdi."
Tahric: Ahmed (1/271,
2/204), Ebu Ya'la (2479,2484) ve İbn Hazm, Muhalla (11/45:2140).
28151. Şa’bi der ki:
"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Kureyş'in diyetlerinin
ödenmesini Kureyşlilere, Ensar'ın diyetlerinin ödenmesini de Ensar'a
yükledi."
Tahric: İbn Hazm
(11/45:2140) rivayet etmiştir.
28152. İbrahim(-i Nehai)
bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) diyetin ödenmesini
katilin baba tarafından akrabalarına yükledi.''
28153. ibrahim
bildiriyor: Hz. Ali ile Zübeyr, Safiyye'ye ait bir azatlı konusunda Ömer'in
huzurunda davalaştılar. Ömer, terekenin Zübeyr'e verilmesine, olası bir durumda
diyetin ödenmesinin de Hz. Ali'ye ait olmasına hükmetti.
28154. Abdulazız b. Ömer
der ki: Eski efendilerinin: "Biz diyetini ödemeyiz!" dedikleri bir
azatlı hususunda Ömer b. Abdilazız, kadıya şöyle bir yazı yazdı: "Onları
diyeti ödemekle yükümlü kıl! Zira diyetini ödemeyi kabul etmedikleri adamın
(ölmesi durumunda) terekesini alacaklarından şüphe etmiyorum!"
28155. Cafer b. Burkan
bildiriyor: Ömer b. Abdilazız (o azatlı hakkında kadıya) şöyle bir yazı yazdı:
"Şayet azatlı, eski efendilerinden başka bir akraba bırakmadan ölseydi
bunlar ona mirasçı olmakta herkesten daha fazla hak sahibi olurlardı. Onun için
nasıl ona mirasçı oluyarlarsa diyetini de ödemekle onları yükümlü kıl!"
28156. ibrahim (-i
Nehai) der ki: "Azatlının terekesi akrabalarının olup, işlediği suçların
diyetini ödemek de onu azat edenlerin üzerinedir."
28157. Muğire
bildiriyor: Köle ile babasının farklı kişilertarafından azat edilmeleri
konusunda İbrahim(-i Nehai): "Ana tarafından akrabalıkla mirasçı olurlar.
Cinayet işlemeleri durumunda ise diyetlerin ödenmesi efendilerinin üzerine
düşer" dedi.
28158. Hammad (b. Ebi
Süleyman) der ki: "Azatlının diyetini ödemek, onu azat eden efendilerinin
üzerine düşer."
28159. Mücahid
bildiriyor: Adamın biri Hz. Ömer'e geldi ve: "Adamın biri elimde Müslüman
oldu ve bin dirhem bırakarak öldü. Bu bin dirhemi almayı içime sindiremedim ve
bunun için sana geldim" dedi. Ömer, adama: "Şayet o adam bir cinayet
işlemiş olsaydı diyeti kimin üzerine kalırdı?" diye sorunca, adam:
"Benim üzerime" karşılığını verdi. Bunun üzerine Ömer de adama:
"O zaman adamın malı da senindir" dedi.
28160. Amir(-i Şa'bl)
der ki: "Diyeti ödemek, (yerine diyet ödenecek kişiye) mirasçı
olabilenlerin üzerinedir."
28161. İbn Cüreyc
bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Efendileri, azatlılarının diyetini
ödemeyi kabul etmiyorlar" dediğim zaman: "Şayet ailesi ve diğer
insanlar diyetini ödemeyi kabul etmezlerse o zaman yaraladığı kişinin azatlısı
olur" dedi.
28162. Zühri bildiriyor:
Ömer (b. el-Hattab) bu konuda şöyle dedi: "Biri birini velayetine aldığı
zaman artık terekesini almak da, diyetini ödemek de onun üzerine düşer."
28163. Şu'be bildiriyor:
Bir topluluğun velayetine giren adam hakkında Hakem (b. Uteybe): "Şayet
olası bir durumda onlar adına diyet öderse, artık o da onlardan biri
sayılır" dedi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |
Tabibin, Tedavide
Bulunan Kişinin ve Sünnetçinin Verdiği Zararlar