m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Diyetler

Kişinin Aldığı Darbeyle Hastalanması ve Ölmesi Durumunda Diyet

28199. Muğire bildiriyor: Birinin birini vurması hakkında Haris (el-Ukli) şöyle dedi: "Şayet şahitler adamın aldığı darbeyle hasta düştüğüne şahit olurlarsa hastalığından adamın ölmesi durumunda ona vuran kişinin diyet ödemesi gerekir. Adam öldürmek için ona vurmuşsa (ölmesi durumunda) kısas yapılır. Hatayla vurmuşsa (ölmesi durumunda) katilin yakınları diyeti öderler."

28200. Hişam bildiriyor: Biri tarafından aldığı darbeyle hasta düşen ve sonunda hasta yatağında ölen kişi hakkında Hasan(-ı Basri): "Katiline kısas uygulanır" dedi.

28201. Temim b. Seleme der ki: Şureyh'in huzurunda iki adam birinin aleyhine şahitlik ederek: "Bu adamın şunu yere yıktığına ve dirseğiyle ölene dek boğazını sıktığına şehadet ederiz" dediler. Şureyh: "Onun bunu öldürdüğüne şehadet ediyor musunuz?" diye sorduğunda onlar: "Biz onun, adamı yıktığına ve dirseğiyle ölen e dek boğazını sıktığına şehadet ederiz" dediler. Bunun üzerine Şureyh: "Onun bunu öldürdüğüne şehadet ediyor musunuz?" diyerek sorusunu tekrarladı.

Tahric: Abdurrezzak (18300) ve Beyhaki (8/134-135) rivayet etmişlerdir.

28202. İbn Cüreyc der ki: İbn Şihab'ın bana bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab'ın zamanında Cuheyneli bir adam, Gifar oğullarından bir adama veya Gifar oğullarından bir adam Cuheyneli birine basıp çiğnedi. Çiğnenen adamın ailesi de adamın bu yüzden öldüğünü iddia ettiler. Ömer bunun böyle olduğuna dair davacı taraftan elli kişinin yemin etmesini isteyince bunu kabul etmediler. Davalı taraf da bu şekilde bir yemine yanaşmadı. Bunun üzerine Hz. Ömer davalı tarafın yarım diyet ödemesine hükmetti.

Tahric: Abdurrezzak (18197), Malik, Muvatta (2/851:4) ve Beyhaki (8/125) rivayet etmişlerdir.

28203. İbn Cüreyc anlatıyor: Hasan b. Müslim'in bana bildirdiğine göre cariyenin biri Zeyd oğullarına ait bir azatlının parmağını ısırdı. Azatlının parmağı da şişti ve sonunda öldü. Cariye de azatlının parmağını ısırdığını itiraf etti. Ömer b. Abdilazız bu konuda Zeyd oğullarının azatlısının bu ısırıktan dolayı öldüğüne dair elli defa yemin etmelerine ve bunun tekrar edimesine, bu şekilde cariyenin kendilerinin olacağına aksi taktirde herhangi bir haklarının olamayacağına hükmetti. Ancak Zeyd oğulları böyle bir yemine yanaşmadılar.

iki kişinin Birbirine çarpmasında Diyet

28204. Ebu Avn bildiriyor: Adamın biri birine sandalye fırlattı ve adama çarpıp öldü. Bunun üzerine (kadı) Şureyh: "Çarpan adam çarptığı adama diyet ödemekle yükümlüdür.''

28205. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: iki süvari çarpışınca biri öldü. Bunun üzerine Hz. Ali hayatta kalanı ölenin diyetinden sorumlu tuttu.

28206. ismail b. Salim bildiriyor: Şa'bi'ye iki geminin çarpışması ve birinin batması durumu sorulduğunda şöyle dedi: "Batmayan geminin bunda herhangi bir sorumluluğu yoktur. Ancak birisi gemisini Müslümanların geçtiği yol üzerine bağlar da bundan dolayı gemiye bir şeyolursa sorumluluk gemiyi oraya bağlayandadır."

28207. Hakem (b. Uteybe) bildiriyor: Birbirleriyle çarpışan (ve biri ölen) iki süvari hakkında Hz. Ali: "Hayatta kalan, ölenden sorumlu tutulur" dedi.

28208. Katade (Ka'b b. SOr'dan) bildiriyor: Adamın biri eşeğinin üzerinde giderken başka bir sokaktan karşısına devesi üzerinde bir adam çıktı. Eşek deveden ürküp kaçınca da üzerindeki adam düşüp yaralandı. Bunun üzerine Ka'b b. SOr, deve sahibine bunda herhangi bir sorumluluk yüklemedi.

28209. Said b. el-Müseyyeb bildiriyor: "Hz. Osman, iki kişinin dövüşmesi sırasında birbirlerine verdikleri zararda yine kendilerini sorumlu tuttu."

Sahibinin Durumdan Haberdar Edildiği Yan Yatmış Duvarın Vereceği Zarar

28210. Hasan(-ı Basri) der ki: "Çökecek şekilde van yatmış duvarın sahibi bundan dolayı uyarılmış ise, çöküp de zarar vermesi halinde bundan sorumlu tutulur."

28211. (Kadı) Şureyh) der ki: "Kişinin duvarı çökecek şekilde yan yatmış ise ve bu konuda uyarılmışsa, duvardan dolayı gelecek herhangi bir zararda kendisi sorumlu tutulur."

28212. Muğire de İbrahim(-i Nehal)'den bu fetvanın ayınısını nakleder.

28213. Said bildiriyor: "Katade, yan yatmış duvar konusunda, eğer duvar sahibi bu konuda uyarılmışsa, duvarın çöküp de birini öldürmesi durumunda duvar sahibinin bundan sorumlu tutulacağını söylerdi."

Kişinin, Birinin Üzerine Düşmesi veya Çullanması Sonucu Gelecek Zararda Diyet

28214. Ebu Avn bildiriyor: "çocuğun biri, bir diğerinin üzerine çullandı. Alttaki kalkmaya çalışırken de üsttekinin üst ön dişlerinden biri kırıldı. Bunun üzerine Şureyh bundan üsttekini sorumlu tuttu ve alttakine herhangi bir yükümlülük getirmedi."

28215. imran b. Hudeyr bildiriyor: Ebu Miclez: "Bir adam başka bir adamın üzerine düşüp de ikisinden biri ölürse hayatta kalan diğerinin kanından sorumlu tutulur" dedi. Ona:" Neden?" diye sorduğumda ise: "Çünkü müslümanın kanı heder olmaz" karşılığını verdi.

28216. Mansur bildiriyor: "iki çocuk birbirleriyle selamlaşma oyununu oynarlarken biri diğerini yere yıktı. Birinin başı yarılırken diğerinin de ön dişlerinden biri kırıldı. Bunun üzerine İbrahim(-i Nehai) üsttekini alttakinden sorumlu tuttu ve alttakine herhangi bir yükümlülük getirmedi."

28217. Ebu Hasın bildiriyor: Adamın biri, bir evin üstünden bir adamın üzerine düştü. Üstte kalan adamın ölmesi üzerine Şureyh: "Bundan yeri mi sorumlu tutayım?" dedi.

28218. Amir(-i Şa’bi) der ki: "Böylesi bir durumda alttaki ölürse bundan üstteki sorumlu tutulur."

28219. ibrahim bildiriyor: "iki çocuk oynarken biri diğerinin sırtına çöktü. Bu sırada üsttekinin ön dişlerinden biri kırılırken alttakinin de başı yarıldı. Bunun üzerine Ali b. Ebi Talib her birini bir diğerinden sorumlu kıldı."

28220. Şu'be bildiriyor: Birinin bir evin üzerinden birinin üzerine düşmesi ve ikisinden birinin ölmesi hakkında Hakem (b. Uteybe): "Hayatta kalan diğerinden sorumlu tutulur" dedi.

28221. Muğire bildiriyor: "Adamın biri, birinin üzerine çullanınca, çullanan adamın ön dişi, alttaki adamın da başı yarıldı. Bunun üzerine İbrahim(-i Nehai) çullanan adamın kırılan dişinin diyetini iptal ederken, altta kalanın başındaki yaradan da sorumlu tuttu."

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Kişinin, Birinin Elini ısırırken Adamın Elini Çekmesi ve Bundan Doğan Zararlar