m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

 

Kişinin Birden Çok Kişi Tarafından Öldürülmesi

 

28266. Said b. el-Müseyyeb bildiriyor: Adamın biri San'a'da öldürülünce Hz, Ömer buna karşılık yedi kişiyi öldürttü ve şöyle dedi: "Şayet tüm San'a ahalisi onun ölümüne karışmış olsaydı hepsini de öldürürdüm.''

 

Tahric: Hadisi Malik (2/871:13), Abdurrezzak (18079) ve Beyhaki (8/41)

 

 

 

28267. Said b. el-Müseyyeb bildiriyor: Hz. Ömer bu konuda şöyle dedi: "Şayet adamın ölümüne San'a ahalisi(nin tümü) de karışmış olsalardı, hepsini de öldürürdüm.''

 

28268. İbn Ömer bildiriyor: Ömer b. el-Hattab, bir adamın ölümüne karıştılar diye San'a ahalisinden yedi kişiyi öldürttü ve: "Şayet adamın ölümüne San'a ahalisi de karışmış olsalardı, hepsini de öldürürdüm" dedi.

 

28269. Said b. Vehb der ki: Birkaç kişi bir yolculuğa çıktılar. Adamın biri de onlarla beraber çıktı. Ancak geri döndüklerinde onlarla giden adamın geri gelmediği görüldü. Adamın ailesi de bundan onları suçladı. Bunun üzerine Şureyh adamın ailesine şöyle dedi: "Ya bu adamların onu öldürdüğüne dair şahitlerinizi getirirsiniz ya da onlar onu öldürmediklerine dair yemin ederler." Adamın ailesi adamları Hz. Ali'nin huzuruna çıkardı. Ben de o sırada yanındaydım. Hz. Ali adamlarla ayrı ayrı konuşunca adamı öldürdüklerini itiraf ettiler. Bunun üzerine Hz. Ali'nin şöyle dediğini işittim: "Ben ki engin bilgi ve tecrübesi olan Ebu'I-Hasan'lm!" Daha sonra emretti, adamlar öldürüldü.

 

28270. Süleyman b. Musa der ki: "Bir adamı birtopluluk öldürdüğü zaman adama karşılık o topluluğun tümü öldürülür."

 

28271. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Bir adamın kasten hür olan iki adamı öldürmesi hakkında ne dersin?" diye sorduğumda: "ikisine karşılık kendisi de öldürülür" dedi.

 

28272. Şa’bi der ki: "Muğire b. Şu'be, bir kişiye karşılık (onu öldüren) yedi kişiyi de öldürttü."

 

 

 

Böylesi Bir Durumda O Topluluktan Sadece Birinin Öldürüleceğini Söyleyenler

 

28273. Habıb b. Ebi Sabit der ki: "Bir adama karşılık iki adam öldürülmez."

 

28274. Amr b. Dinar der ki: "Abdulmelik b. Mervan ve ibnü'z-Zübeyr böylesi bir durumda (birini öldüren) o topluluktan (kısas olarak) sadece birini öldürürlerdi."

 

28275. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Böylesi bir durumda o topluluktan sadece birisi öldürülür."

 

28276. Zuhl b. Ka'b bildiriyor: Muaz, Hz. Ömer'e şöyle dedi: "Bir kişiye karşılık iki kişiyi öldürme yetkin yok!"

 

 

 

Kişinin Kendi Kendini Yaralaması

 

28277. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesi Abdullah b. Amr'dan bildiriyor:

Adamın biri, bir eşeğin üzerine binmiş giderken eşeğe sopasıyla vurdu. Ancak sopadan kopan bir parça adamın gözüne değip onu çıkardı. Olay Ömer b. el-Hattab'a intikal edince: "Vuran el, Müslümanlardan birinin kendi eli olup, kendinden başkasına da bir zararı olmamıştır" dedi ve adamın gözünün diyetini kendi yakınlarına yükledi.

 

28278. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Kişinin hatayla kendi kendini yaralaması konusunda ne dersin?" diye sorduğumda: "Kendi yakınları diyetini öderler" dedi.

 

 

 

Yöneticinin Haddi Uygulamada Yanılması

 

28279. Şu'be bildiriyor: Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. Ebi Süleyman)'a, iki kişinin şahitliğiyle birinin elinin kesilmesi, ancak daha sonra şahitlerden birinin köle olduğunun anlaşılması durumunu sorduğumda: "Elin bedelinden (kesme kararını veren) yönetici sorumlu tutulur" dediler.

 

 

 

Kişinin Hatayla Kendi Oğlunu Öldürmesi

 

28280. Eş'as bildiriyor: Adamın biri oğlunu gezdirmek maksadıyla bir ata bindirdi. Ancak atı koşturup kamçılayınca çocuk (düşüp) öldü. Bunun üzerine İbn Sirin çocuğun diyetini adamın yakınlarına yükledi ve babasını bu diyete mirasçı kılmadı.

 

28281. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Kişinin kendi oğlunu hatayla öldürmesi hakkında ne dersin?" diye sorduğumda: "Diyetini adamın yakınları öderler" dedi.

 

28282. Amr b. Dinar bildiriyor: Abdulmelik b. Mervan'ın yanına babası ile erkek kardeşini (hatayla) öldüren bir adam getirildi. Abdulmelik de adama: "Diyetleri bizzat kendi malından ödenecek!" dedi.

 

 

 

Bir Topluluğun Birbirini Yaralaması

 

28283. Abdurrahman b. el-Ka'ka' anlatıyor: Dört kişiyi evime davet ettim. Yemek yiyip içkilerini içtiler. Sarhoş olunca da evdeki bıçaklara davranıp birbirlerine girip yaraladılar. Kavga sonucu iki kişi öldü, iki kişi de hayatta kaldı. Bunun üzerine Hz. Ali dördünün de diyet ödemesine hükmetti. Kalan yaralılar için de kısas yaptı.

 

28284. Amir(-i Şa'bl) der ki: Hasan b. Ali'ye, üç kişiyi öldüren ve kendileri de yaralanan iki adam getirildi. Bunun üzerine Hasan b. Ali şöyle dedi: "Bu iki adamın, ölen üç kişinin diyetlerini ödemeleri gerekir. Ödeyecekleri diyetten de kendi yaralarının diyet miktarı düşülür."

 

28285. Ata ile İbn Ebi Muleyke derler ki: "Şayet bir adam birini öldürse, ölen kişi de ölmeden kendisini öldüren kişiyi yaralamış olsa, katilolan öldürülür. Ölen kişinin yakınları da yaralanan kişinin yarasının diyetini öderler."

 

Tahric: Abdurrezzak (17984)

 

 

 

28286. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Bir evde ölü ve yaralı kimseler bulunursa; ölü ve yaralı durumuna göre birbirlerine diyet öderler."

 

28287. Şa'bi der ki: Zurare kabilesinden bir topluluk çıkıp birbirleriyle dövüştüler. Bunun üzerine Hz. Ali ölenlerin diyetinin yaralılartarafından ödenmesine, bu diyetten de yaralı olanların yaralarının diyetlerinin düşülmesine hükmetti.

 

 

 

Köpeğin Birini ısırması

 

28288. Şa’bi der ki: "Şayet köpek evin içindeyse, evahalisinin girmesine izin verdikleri birini ısırması durumunda ev ahalisi bundan sorumlu tutulur. Ancak adam eve izinsiz girerse, köpeğin onu ısırması durumunda ev sahipleri bundan sorumlu tutulmaz."

 

28289. Amir(-i Şa’bi) der ki: "Birilerinin köpeği, birini evden bir karış ve fazlası uzaklıkta ısırması durumunda sahipleri bundan sorumlu tutulurlar."

 

28290. Şa'bi der ki: "Kişi birini evine aldığı zaman evden girdiği gibi çıkıncaya kadar başına gelecek tüm şeylerden kendisi sorumlu tutulur."

 

28291. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Kişi ev sahiplerinin izni dahilinde eve girerse köpeğin onu ısırmasından ev sahipleri sorumludur. Ancak izinleri dışında eve girerse köpeğin ısırmasından onlar sorumlu değildir."

 

28292. Tarık b. Abdirrahman der ki: Şureyh'in yanına çorabı yırtılıp ayağı yaralanmış bir adam geldi ve: "Bir topluluğun evine girdim ve köpekleri beni ısırdı" dedi. Bunun üzerine Şureyh: "Şayet eve girmene izin vermişlerse bu ısırmadan onlar sorumludur; ancak izinleri olmadan girmişsen bunda onların bir sorumluluğu yoktur" dedi.

 

28293. Şu'be bildiriyor: Hakem (b. Uteybe), ısıran köpek konusunda: "(Sahiplerinin) bir sorumluluğu yoktur" dedi.

 

28294. Husayn bildiriyor: Amir(-i Şa'bl) köpekler konusunda şöyle derdi: "Köpek sürüyle beraberken kişi yaklaşır da ısırılırsa sahibinin bir sorumluluğu yoktur. Ancak köpek yolda birilerine saldırıp da ısırırsa sorumluluk sahibine aittir."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Sadece Kılıçla Olan Öldürmelerde Kısas'ın Olabileceğini Söyleyenler