m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

Yüce Allah'ın " ... (Öldürülen Kişi) Eğer Sizinle Kendileri Arasında Antlaşma Bulunan Bir Topluluktan ise ... "[Nisa, 92] Buyruğu

28579. ikrime ile İbrahim(-i Nehai), '' ... (Öldürülen kişi) eğer sizinle kendileri arasında antlaşma bulunan bir topluluktan ise ... ''[Nisa, 92] ayeti hakkında şöyle dediler: "Darulharpta iken Müslüman olan ve öldürülen kişi için diyet gerekmez. Bunun yerine kefaret ödenir."

28580. Muğire bildiriyor: '' ... Bir mümini yanlışlıkla öldüreninı bir mümin köleyi azad etmesi ve öldürülenin ailesi bağışlamadıkça, ona diyet ödemesi gerekir ... "[Nisa, 92] ayeti hakkında ibrahim(-i Nehai) şöyle dedi: "Müslüman birinin öldürülmesi durumunda bu karşılık (diyet) onun ve müslüman varislerinindir." ''... Eğer o müminı size düşman bir topluluktan ise ... ''[Nisa, 92] buyruğu hakkında da şöyle dedi: "Burada bahsedilen kişi, kavmi, Resulullah'la (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aralarında herhangi bir anlaşma bulunmayan müşrik bir topluluk, ancak kendisi müslüman olan ve öldürülen kişidir. Böylesi bir durumda mümin bir köle azat etmesi gerekir. Şayet müslüman bir kişi, kendileriyle Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) arasında anlaşma bulunan müşrik bir topluluğun mümin olan bir ferdini öldürürse mümin bir köle azat etmesi ve diyetini de Resulullah'la (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aralarında anlaşma bulunan müşrik kavmine vermesi gerekir. Öldürülen mümin kişiye de müslümanlar mirasçı olurlar. Diyetini ise Resulullah'la (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aralarında anlaşma bulunan ve müşrik olan kavmi öder. Yani ona müslümanlar mirasçı olurlarken, diyetini de, ödenmesi üzerilerine olan kendi kavmi ifa eder."

28581. isa b. Muğire bildiriyor: ''(Öldürülen kişi) eğer sizinle kendileri arasında antlaşma bulunan bir topluluktan ise ...''[Nisa, 92] ayeti hakkında Şa’bi: "Bahse konu olan kişi, Müslümanlarla aralarında anlaşma bulunan, fakat kendisi mümin olmayan kişidir" dedi.

28582. Ebu Yahya bildiriyor: "Eğer o mümin, size düşman bir topluluktan ise mümin bir köleyi azad etmek gerekir''2 ayeti hakkında İbn Abbas şöyle dedi: "Adamın biri Hz. peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelip Müslüman olurdu. Sonra müşrik olan kavminin yanına döner ve aralarında yaşardı. Müslümanların o topluluğun üzerine çıktığı müfreze veya savaşlarda, bu kişi yanlışlıkla Müslüman biri tarafından öldürülürse onu öldüren kişi bir köle azat eder."

"(Öldürülen kişi) eğer sizinle kendileri arasında antlaşma bulunan bir topluluktan ise ... ''[Nisa, 92] buyruğu hakkında dedi ki: "Burada bahsedilen kişi, hem kendisi hem de kavmi Müslümanlarla anlaşmalı olan kişidir. Böylesi bir durumda ise onlardan öldürülen kişi için (Müslümanlarca) diyet verilir. Onu öldüren kişi de bir köle azat eder.''

Tokatta Kısas

28583. Hakem bildiriyor: "Abbas b. Abdilmuttalib bir adama tokat attı. Hz.

Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bunun için kısas yapmak istedi; ancak tokatı yiyen adam Abbas'ı affetti."

28584. Naciye Ebu'I-Hasan, babasından bildiriyor: Adamın biri, birine tokat atınca Hz. Ali, tokatı yiyene: "Ona kısasını yap!" dedi.

28585. Tarık b. Şihab bildiriyor: "Halid b. el-Velid, Murad kabilesinden bir adama, yeğenine attığı tokattan dolayı kısas uyguladı.''

Tahric: Abdurrezzak'ın (18030) rivayet ettiği hadisin kısa şeklidir.

28586. Tarık bildiriyor: "Halid b. el-Velid, atılan bir tokat için kısas yaptı."

28587. Ebu ishak bildiriyor: "Şureyh, tokat ve sıyrık konusunda kısas uyguladı."

28588. Ebu ishi3k bildiriyor: "(Kadı) Şureyh, atılan tokat için kısas uyguladı."

28589. Amr bildiriyor: "ibnü'z-Zübeyr, atılan tokat için kısas yaptı."

28590. Zurare b. Yahya, babasından bildiriyor: "Muğire b. Abdillah, atılan tokat için kısas yaptı."

28591. Tarık b. Şihab bildiriyor: Bir gün Hz. Ebu Bekr bir adama tokat attı. insanlar:

"Böylesi bir şeyi şimdiye kadar görmüş değiliz! Adamı hem işinden alıkoydu, hem de ona tokat attı" dediklerinde Ebu Bekr şöyle karşılık verdi: "Bu adam benden binmek üzere binek istedi. Ben de ona binek verdim; fakat onları sattığını gördüm. Bunun üzerine ben de ona bir daha binek vermemek üzere yemin ettim. Vallahi bir daha ona binek vermeyeceğim! Vallahi bir daha ona binek vermeyeceğim! Vallahi bir daha ona binek vermeyeceğim!" Sonra adama: "Gel kısas yap!" dedi, ancak adam onu affetti.

28592. Hasan b. Salih bildiriyor: İbn Ebi Leyla'ya: "Tokat için hiç kısas yaptın mı?" diye sorduğumda: "Evet! Hem de bir çok defa!" dedi.

28593. Şa’bi bildiriyor: "Mesruk, atılan tokat için kısas yaptı."

Birine Kamçıyla Vurmak

28594. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: "Polisin biri bir adama kamçıyla vurunca (kadı) Şureyh polise kısas yaptı."

28595. Abdullah b. Muğaffel der ki: Hz. Ali'nin yanında otururken yanına bir adam geldi ve aralarında bir şeyler konuştular. Sonra Hz. Ali: "Ey Kanber!" diye seslenince, oradakiler de: "Ey Kanber!" diyerek onu çağırdılar. Kanber gelince Hz. Ali ona: "Şu adamı dışarı çıkar ve (ceza olarak) kamçıla!" dedi. Daha sonra kamçıları yiyen adam geldi ve: "Bana üç kamçı fazladan attı!" dedi. Hz. Ali, Kanber'e: "Bu adam ne diyor?" diye sorunca, Kanber: "Ey müminlerin emiri! Doğru söylüyor" karşılığını verdi. Bunun üzerine Hz. Ali, adama: "Kamçıyı al ve Kanber'e üç kamçı at!" dedi. Sonra da Kanber'e:

"Ey Kanber! Celde cezasını uygularken sakın gerektiğinden fazla atıp haddi aşma!" dedi.

28596. Şa’bi, Hakem (b. Uteybe) ve Hammad (b. Ebi Süleyman) şöyle derler: "Her kim birine, öldürme kastı olmadan kamçı, so pa veya taşla vurursa (adamın ölmesi durumunda) bu kasıtlı öldürme hükmünde sayılır ve diyeti de kısastır.''

Kişinin Ödünç Aldığı Bineği Koştururken Bineğin Ölmesi

28597. Muğire bildiriyor: Kişinin, birinden ödünç olarak aldığı atı koşturması ve koşu sonucu atın ölmesi durumu hakkında İbrahim(-i Nehai): "Ödünç alıp koşturan kişinin bunda bir. sorumluluğu yoktur; çünkü atın sahibi de normalde onu koşturmaktadır" dedi.

28598. Cabir bildiriyor: Birinden ödünç olarak aldığı atı (koşturarak) öldüren kişi hakkında Amir(-i Şa’bi): "(Koşturarak) öldüren kişi çocuk veya köle olmadıktan sonra bunda (atı ödünç alan) adamın bir sorumluluğu yoktur" dedi.

Bedeninin Bir Bölümü Cansız Olan Kişinin Öldürülmesi

28599. Cabir bildiriyor: Bedeninin yarısı cansız olan birini öldüren kişi hakkında Amir(-i Şa’bi): "Öldürdüğü kişiden sorumlu tutulur" dedi.

Kişinin Bineğini Umuma Açık Yerde Bırakması

28600. Şa’bi der ki: "Müslümanların gelip geçtiği yol üzerinde bineğini bırakan veya başka bir şeyi koyan kişi, oradan geçenlere bundan dolayı zarar gelmesi halinde bundan sorumludur."

28601. Şa’bive İbrahim(-i Nehai): "Her kim yol üzerinde bineğini bağlarsa, ondan gelecek zarardan da sorumlu olur" dediler.

Damiye, Badi'a ve Haşime'de Diyet

28602. Eş'as bildiriyor: Hasan(-ı Basri), haşim e türü yaralamalarda diyet için zamanın geçmesini (yaranın iyileşmesini) beklemezdL"

28603. Katade bildiriyor: Abdulmelik b. Mervan, damiye türü yaralamalarda diyet olarak bir deveye, hadi'a türü yaralamalarda iki deveye, mutelahime (kemiğe kadar varmasına rağmen kemiğe zararı dokunmayan ve geri kapanan) türü yaralamalarda ise üç deveye hükmetti.

İki Kölenin Birbirlerini Yaralamaları

28604. Muğire ile Hammad naklederler: Başka bir köle tarafından gözü çıkarılan köle hakkında İbrahim(-i Nehai): "Şayet iki kölenin değerleri birse göze göz kısas yapılır. Ancak birinin değeri diğerinden daha fazlaysa bu fark karşı tarafa ödenir" dedi.

28605. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Kölenin köleyi kasıtlı olarak öldürmesi ve maktOlün katilden daha değerli olması hakkında ne dersin?" diye sorduğumda: "Ölenin efendilerine, kölelerinin katili dışında bir şey yoktur ve onlara başkası verilmez" dedi. Ravi der ki: Amr b. Dinar da aynı yönde şunları söylemiştir:

"Ölenin efendilerine, kölelerinin katili dışında bir şey yoktur. Onu alırlar ve ister öldürür, isterlerse de kendilerine köle edinirler."

Kendisine Eman Verildiği Halde Müslüman Biri Tarafından Öldürülen Kişi

28606. Ziyad b. Müslim bildiriyor: Hintli birisi verilen emana güvenerek Aden'e geldi. Ancak bir Müslüman, kardeşine karşılık onu öldürdü. Bir mektupla durum Ömer b. Abdilaziz'e bildirildi. Ömer b. Abdilazız de (memuruna): "Onu (katili) öldürme; ancak ondan diyet al ve ölenin varislerine gönder" şeklinde cevap verdi. Sonra emredince onu öldüren Müslüman hapsedildi.

28607. Yusuf b. Yakub bildiriyor: Müşriklerden bir adam, Müslümanlardan bir adamı öldürdükten sonra birinden eman alarak Müslümanların bölgesine girdi. Ancak ölenin kardeşi onu öldürdü. Bunun üzerine Ömer b. Abdilazız, müslümanın diyet ödemesine ve bu ödemenin kendi malından yapılmasına hükmetti. Sonra onu hapsetti. Ondan aldığı diyeti de ölen müşriğin, Müslümanlarla savaş halinde olan varsilerine yolladı.

28608. Hasan(-ı Basri) bildiriyor: "Müşriklerden biri haccetikten sonra dönerken Müslümanlardan biriyle karşılaştı ve Müslüman onu öldürdü. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) müslümanın, öldürdüğü müşriğin ailesine diyeti ödemesini emretti.''

28609. Ebu Hurra bildiriyor: Müslümanların, karşılaştıkları düşmanlara beş gün mühlet vermesine rağmen, Müslümanların düşmanlardan birini öldürmeleri konusunda Hasan(-ı Basri): "Müslümanlar öldürdükleri kişinin diyetini karşı tarafa verirler" dedi.

Kadınların Katilin Aleyhinde Şahitlikleri

28610. Hind binti Talk anlatıyor: Bir grup kadınla birlikteydim ve yanımızda üzeri örtülü bir çocuk da vardı. Oradan geçen kadının biri çocuğun üzerine basınca: "Vallahi bu kadın çocuğu öldürdü!" diye bağırdım. Birisi de ben olan on kadın Hz. Ali'nin huzurunda kadının çocuğu öldürdüğüne dair şahitlik edince, Hz. Ali kadının diyet ödemesine hükmetti ve ikibin dirhem de kendisi vererek kadına maddi yardımda bulundu.

Diyetin Ağırlaştırılması

28611. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Diyet, deve dışındaki hiçbir hayvanda ağırlaştırılamaz. Develerde de diyetin ağırlaştırılması ancak dişi develerde olur."

Kadının Darbe Alıp Düşük Yapması

28612. İbn Ebi Zi'b bildiriyor: Aldığı darbeyle karnındaki üç bebeği de düşüren kadın hakkında Zühri: "Bana göre her biri için ayrı ayrı ğurre (bir erkek köle veya cariye) verileceği gibi, her biri için de ayrı ayrı diyet verilebilir" dedi.

Diyeti Gerektiren istihlal

28613. Zühri der ki: "(Bebeğin doğarken) aksırma(sı)nın da istihlal olduğunu düşünüyorum.''

28614. İbn Abbas der ki: "çocuğun istihlali (doğarken) bağırmasıdır."

28615. Kasım b. Muhammed der ki: "istihlalı bağırma ve aksırmadır."

28616. İbrahim(-i Nehai) der ki: "istihlalı bağırmadır.''

Sakalın Yolunması ve Geri Çıkmaması

28617. Şa'bi der ki: "Sakalın yolunması ve geri çıkmaması durumunda diyet gerekir."

Kölenin, Efendisi Tarafından Dövülmesi

28618. İbn Sirin der ki: "Ömer b. el-Hattab, efendisi tarafından haksızlığa uğramış kölenin kendisinden maddi yardım istemesi durumunda ona yardım ederdi." Muhammed (b. Sirin) ekledi: "Babam da, Enes'e karşı böylesi bir durum için Ömer'den yardım istemiştir."

28619. Haris bildiriyor: "Efendileri tarafından dağlanmış bir köle Hz. Ali'ye gelince, Hz. Ali onu azat etti."

Hırsızın Öldürülmesi

28620. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Kişi, evine giren hırsızı öldürmesi durumunda herhangi bir ceza görmez."

28621. Amir(-i Şa'bl) der ki: "(Evine giren) hırsızı öldür! Bundan dolayı da sana herhangi bir ceza gelmeyeceğini ben garanti ediyorum!"

28622. Salim b. Abdillah bildiriyor: "ibn Ömer, evinde bir hırsız görünce kılıcını çekti ve onu bıraksaydık hırsızı öldürecekti."

28623. Huceyr b. er"Rabı bildiriyor: imran b. Husayn'a: "Biri evime girip de canıma ve malıma kastetse, ne yapmam gerekir?" diye sorduğumda şöyle karşılık vedi: "Şayet benim evime biri girer de canıma ve malıma kastederse, onu öldürmemin helal olduğunu düşünüyorum."

28624. Kabus b. el-Muharik, babasından bildiriyor: Adamın biri Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek: Ya Resulallah! Biri gelip zorla malımı almak istiyor" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Adama Yüce Allah'ı hatırlat!" buyurdu. Adam: "Peki Yüce Allah'ı hatırlatmamı adam umursamazsa" deyince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "O zaman çevrende bulunan Müslümanlardan yardım iste!" buyurdu. Adam: "Çevremde Müslümanlardan kimse yoksa?" diye sorunca, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Ona karşı yerel yöneticiden yardım iste!" buyurdu. Adam:

"Peki ya yönetici benimle ilgilenmezse?" deyince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şu karşılığı verdi: "O zaman malını savunmak ve ona kaptırmamak uğruna onunla dövüş! Ölürsen de ahiretteki şehitlerden biri olursun."

Tahric: Abdurrezzak (18572), Müsned'inde (524), Ahmed (5/294-295), Taberani, M. el-Kebir (201746, 747, 749), M. el-Evsat (1634) ve Nesai (3544) rivayet etmişlerdir.

28625. İbn Sirin der ki: "Hiçbir müslümanın, yolunu kesen veya hırsız olarak evine giren kişiyle, günah olur diye dövüşmekten uzak durduğunu duymuş değilim!"

28626. Hasan(-ı Basri) der ki: "Hırsızı, Haricilerden birini ve seni öldürmek üzere karşına dikileni öldür!"

28627. Nafi' der ki: ''İbn Ömer (evinde gördüğü) hırsıza kılıcını çekti ve şayet onu bıraksaydık hırsızı öldürecekti.''1

28628. Said b. Zeyd, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Malını savunurken öldürülen kişi, şehittir."

Tahric: Abdurrezzak (18564), Ahmed (1/187, 188, 190), Humeydı (83), Ebu Davud (4739), Tirmizi (1418, 1421), Nesai (3553, 3557, 3558), İbn Mace (2580), Ebu Ya'la (945, 949, 953), İbn Hibban (3194, 3195, 4790) ve İbnu'I-Carud (1019) rivayet etmişlerdir. Daha önce geçen 22446. hadise bakın.

28629. Abdullah b. Amr, Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Malını savunurken öldürülen kişi, şehittir."

Tahric: Ahmed (2/193, 194), Buhari (2480), Ebu Davud (4738), Tirmizi (1420, "hasen sahih") ve Nesai (3547, 3548, 3549, 3550, 3551, 3552)

28630. İbn Abbas, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Malını savunurken öldürülen kişi, şehittir.''

28631. İbn Ömer, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Malını savunurken öldürülen kişi, şehittir."

Tahric: İbn Mace (2581) ve Ebu Ya'la, Mu'cem (113) rivayet etmişlerdir.

Diyeti Ödemek Tüm Erkeklerin Üzerine Düşer

28632. Cabir bildiriyor: İbn Hubeyre, Amir(-i Şa'bi)'ye: "Birinin diyetini ödemek (ailedeki) tüm erkeklerin üzerine midir, yoksa sadece maaş alan erkeklerin üzerine mi?" diye sorduğunda, Amir: "Hayır! Tüm erkeklerin üzerine düşer" dedi.

28632. Süfyan(-ı Sevri) der ki: "Diyeti ödeme, kasame yeminini etme ve şuf'a hakkı (ailedeki veya kabiledeki veya ortaklıktaki sorumluluk) tüm erkeklerin üzerine eşit bir şekilde düşer."

Kişinin Üzerine Bir Şeyin Düşmesi

28634. Hammad bildiriyor: Testinin duvar üzerine konulması ve oradan birinin üzerine düşüp yaralaması konusunda İbrahim(-i Nehai): "Şayet duvar, testinin sahibininse böylesi bir zarardan kendisi sorumlu değildir. ikisi de kendi mülkü olduktan sonra bir şeyin üzerine konulan bir şeyden dolayı gelecek tüm zararlar da aynı hükümdedir" dedi.

Öldürme Dışındaki Yaralamalarda Kişi için Kısas Yapma

28635. Eş'as bildiriyor: "Hasan(-ı Basri), öldürmeler dışında kişinin (aynı yaradan) iki kişiye kısas yapamayacağını düşünürdü."

Hamile Olan Kadının Öldürülmesi

28636. Zühri şöyle derdi: "Şayet kadın gebe iken öldürülürse çocuğunu düşürmese de, hem diyet, hem de ğurre (bir köle veya cariye) gerekir."

28637. Said bildiriyor: Gebe olan olan kadının öldürülmesi durumunda karnındaki cenin için bir şeyin (diyetin) olup olmadığı konusunda Katade şöyle derdi: "çocuğu düşürmedikten sonra bir şey gerekmez."

Kölenin Köleyi Kasıtlı Olarak Öldürmesi

28638. Ömer b. Abdilazız der ki: "Bir köle bir köleyi kasıtlı bir şekilde öldürdüğü zaman, katili öldür ve ilk öldürülen kölenin bedelini de efendilerine beytulmaldan ver."

Ölünün Çarşıda Bulunması

28639. Asım der ki: Basra kadısı Adiy b. Ertaat, Ömer b. Abdilazız'e mektup yazarak: "Kasapların olduğu çarşıda bir ölü bulursam ne yapayım?" diye sordu. Ömer cevaben: "Böylesi bir ölünün diyeti beytulmaldan verilir" dedi.

Kişinin Binek Kiralaması

28640. Sevvar der ki: Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. Ebi Süleyman)'a, kişinin, kiraladığı bineğe bindirdiği bir kadına gelen zararı sorduğumda hatırladığım kadarıyla: "Böylesi bir durumda adamın bir sorumluluğu yoktur" dediler.

idarecinin, Topluluğa Bir Şey Yapmalarını Emretmesi

28641. Mücalid der ki: Cuheyne kabilesinin arifi (bilirkişisi) bana şöyle anlattı: Kış mevsiminde Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir esir getirildi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Cuheyne'den birilerine: "Bunu götürüp ısıtın" buyurdu. Ancak Cuheynelilerin dilinde ısıtmak, öldürmek anlamına geldiği için adamı götürüp öldürdüler. Daha sonra Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara esirin durumunu sorduğunda onlar: "Ya Resulallah! Sen bize onu öldürmemizi emretmemiş miydin?" karşılığını verdiler. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Ben size nasıl onu öldürün demişim ki?" diye sorunca, onlar: "Sen bize: ''Bunu götürüp ısıtın'' dedin" karşılığını verdiler. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "O zaman onun ölümünde ben de size ortak oldum. Onu diyetini ödeyin, ben de bu ödemede payımı vereceğim" buyurdu.

Mücalid der ki: Bu hadisi Amir(-i Şa'bl)'ye aktardığımda, olayı bildi ve: "(Arif) doğru anlatmış" dedi.

Kadının Burnundan Bağlı Bir Şekilde Haccetmeyi Adaması ve Burnunun Yırtılması

28642. Ebu Cafer (el-Bakır) bildiriyor: Kadının biri burnuna gem vurularak ve öyle çekilerek haccetmeyi adadı. Ancak devesi düşünce gem koptu ve burnu da yırtıldı. Hz. Ali'ye gidip burnu için diyet isteyince, Hz. Ali diyeti geçersiz sayıp: "Sen bunu Allah için adadın!" dedi.

Kişinin Birini Hatayla Öldürdükten Sonra Başka Birini de Kasten Öldürmesi

28643. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata şöyle dedi: "Kişi birini hatayla öldürdükten sonra başka birini de kasıtlı olarak öldürürse, hatayla öldürdüğü kişinin diyetini öder. Çünkü diğerini kasıtlı olarak öldürmeden önce ilkine diyet ödemesi gerekli olmuştur." Adamın biri ona: "Peki ilk önce birini kasten öldürse, sonra da başkasını hatayla öldürse?" diye sorunca, Ata: "Hatayla öldürdüğünün diyetini ödemez. Çünkü daha önce birini kasıtlı olarak öldürmesiyle kendisi de öldürüleceği için sorumluluğu bitmiştir" dedi.

Kasten Öldüren Kişinin Kaçması ve Kendisine Ulaşılamaması

28644. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: Adamın birinin, kasten birini öldürüp kaçması ve ölene dek adama ulaşılamaması ancak geride mal bırakması durumunu sorduğumda: "Ölenin diyeti, geride bıraktığı malından verilir" dedi. Biri ona: "Peki ya adam hapsedilip de hapiste ölürse?" dediği zaman, Ata: "Onu öldürmüş sayılırlar! Zira onu hapiste ölene dek tutmuşlardır!" karşılığını verdi.

Kişinin Parçalanmış Olarak Bulunması

28645. Said b. Müslim bildiriyor: Şa’bi'ye, parçalanmış bir şekilde başı bir kabilede, ayakları bir kabilede, gövdesi de bir kabilede bulunan kişinin durumu sorulduğunda şöyle dedi: "Gövdesine cenaze namazı kılınır. Gövdesi hangi kabilede bulunmuşsa diyetini onlar öder ve kabile ahalisi: ''Biz onu öldürmedik ve kimin öldürdüğünü de bilmiyoruz'' şeklinde elli yemin ederler."

Dinar veya Dirhem Olarak Ödenecek Diyetin Ağırlaştırılamayacağını Söyleyen ler

28646. ikrime der ki: "Dinar veya dirhem olarak ödenecek diyette ağırlaştırma olmaz. Ağırlaştırma ancak deve olarak ödenecek diyetlerde olabilir."

Kişinin Katille Diyet Üzerine Anlaştıktan Sonra Onu Öldürmesi

28647. Harun bildiriyor: Diyeti aldıktan sonra yine de katili öldüren kişi hakkında ikrime şöyle dedi: "O da öldürülür. Yüce Allah'ın ''Her kim bundan sonra haddi aşarsa, muhakkak onün için elem verici bir azap vardır''[Bakara, 178] buyurduğunu işitmedin mi?"

28648. Hasan(-ı Basri) der ki: "Böylesi bir durumda (diyeti almasına rağmen) katili öldüren kişi, diyet öder, ancak öldürülmez."

28649. Yunus bildiriyor: Bir yakınını öldüren katili affeden, ancak daha sonra onu öldüren kişi hakkında Hasan(-ı Basri): "(Diyet öder, ancak) öldürülmez" dedi.

Kadının Zinadan Hamile Kalması

28650. Cabir bildiriyor: Zina yapıp hamile kalan ve karınındaki çocuğu doğurana kadar recmedilmek üzere bekletilen, ancak bu sırada yanına giren bir erkek tarafından öldürülen kadın hakkında Amir(-i Şa’bi): "Bu konuda hüküm olarak bir bilgim yok, ancak çocuk yöneticinin sorumluluğundadır ve onun hakkında dilediği hükmü verir" dedi.

İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kadını öldürme konusunda müslümanlardan kimse bir diğerinden daha fazla hak sahibi değildir. Bu konuda hepsi birdir." Hammad ekledi: "Kadının karnındaki cenin için (ölmesi halinde) diyet olarakğurre verilir."

Hayvan Taşıyan Sal Sahibi

28651. Cabir bildiriyor: Salıyla hayvan taşırken hayvanlarla birlikte salı batan kişi hakkında Amir(-i Şa’bi): "Sal sahibinin bir sorumluluğu yoktur" dedi.

Kulak Memesinin Diyeti

28652. Zeyd b. Sabit der ki: "Kulak memesinin diyeti, tam kulak diyetinin üçtebiridir."

28653. Amir(-i Şa’bi) der ki: Eşeği süsüp öldüren öküz konusunda iki kişi Hz. Ali'nin huzurunda davalaştılar. Hz. Ali şöyle dedi: "Şayet öküz, eşeğin yanına girip de onu süsüp öldürmüşse, öküz sahibi zarardan sorumludur. Ancak eşek, öküzün yanına girip de öküz onu, süsüp öldürmüşse öküz sahibinin bunda bir sorumluluğu yoktur."

28654. Cabir bildiriyor: Birbirlerini yaralayan topluluk hakkında Amir(-i Şa'bl):

"Birbirleri için karşılıklı kısas yapılır, sonra da gerekli cezalar verilir" dedi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Diyetler / Hırsız'a Verilecek Ceza Ve Farklı Durumlardaki Hükümler