|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Feraiz |
"Müslüman, Bir
Kafire Mirasçı Olamaz" Diyenler
32088. Usame b. Zeyd,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğu nu nakleder:
"İki farklı dinden olan kişiler, birbirlerine mirasçı olamazlar.''
32089. Tarık b. Şihab
naklediyor: Eş'as b. Kays'ın müşrik bir Yahudi olan halası öldüğünde Hz. Ömer,
Kays'ı ona mirasçı kılmadı ve: "Ona kendi dininden olanlar mirasçı
olur" dedi.
32090. Abdullah b.
Ma'kil naklediyor: Eş'as b. Kays'ın halası Yahudi olarak ölünce Hz. Ömer,
Kays'a onun malından bir şey vermedi ve: "Ona kendi dininden olanlar
mirasçı olur" dedi.
32091. Amir(-i Şa'bi)
naklediyor: Bu konuda Hz. Ömer: "Ona kendi dininden olanlar mirasçı olur;
zira her topluluk kendi dininden olanlara tabidir" dedi.
32092. Meymun b. Mihran
bildiriyor: Urs b. Kays el-Kindi bana haber yolladı ve Hıristiyan olan iki
kardeşten birinin Müslüman olduğunu, diğerinin de geriye mal bırakarak
öldüğünü, böylesi bir durumda mirasın nasılolacağını sordu. Ona: "Muaviye böylesi
bir durumda şöyle derdi: "Şayet öteki de Hıristiyan olsaydı ona mirasçı
olurdu. Ancak Müslüman olması onun diğer kardeşiyle arasındaki uzaklığı
arttırmıştır" karşılığını verdim. Urs b. Kays ise şöyle demiştir:
"Ömer b. el-Hattab da, Eş'as b. Kays'ın Yahudi olarak ölen halasının malı
konusunda aynı şekilde davranmış ve Kays'a halasının malından miras olarak
birşey vermemişti."
32093. Hz. Ali der ki:
"Kafir olan kişi, Müslüman olan kişiye mirasçı olamayacağı gibi Müslüman
olan da kafir olana mirasçı olamaz."
32094. Veki' de Haris
vasıtasıyla Hz. Ali'den aynısını şu ilaveyle nakleder: "Ancak kafir olan
kişi, Müslüman olan kişinin kölesiyse ona mirasçı olur."
32095. Süleyman b. Yesar
naklediyor: Hz. Ömer, ölen Yahudi bir kadın konusunda: "Ona ancak kendi
dininden olanlar mirasçı olur" dedi.
32096. ibrahim
bildiriyor: "Hz. Ali ile Zeyd'e göre Hıristiyan biri, müslümana mirasçı
olamaz. Müslüman olan biri de, Hıristiyan olan birine mirasçı olamaz. Abdullah
b. Mes’ud ise birbirlerini mirastan kısmen veya tamamen düşürebileceklerine,
ancak birbirlerine mirasçı olamayacaklarına hükmederdi."
32097. Hz. Ömer der ki:
"Kafir biri Müslüman birine mirasçı olamayacağı gibi Müslüman biri de
kafir olana mirasçı olamaz."
32098. Hafs da Said b.
Cübeyr kanalıyla Hz. Ömeriden aynısını nakleder.
32099. Zühri der ki:
Müslüman olan biri, kafir olana mirasçı olamaz. Bu, Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) zamanında da öyleydi, Ebu Bekr zamanında da, Ömer zamanında
da. Ancak Muaviye idareyi alınca Müslümanları kafi re mirasçı kıldı; ama kafiri
Müslüman olan birine mirasçı kılmadı. Diğer halifeler de aynı uygulamaya gitti.
Ömer b. Abdilaziz başa geçince ise eski sünnete geri döndü. Yezid b. Abdilmelik
de Ömer b. Abdilazız'in yolundan gitti. Hişam b. Abdilmelik idareyi alınca da
Muaviye ve sonrası diğer halifelerin uygulamasına gitti.
32100. Cabir der ki:
"Kişi, (kendi dininden olmayan) birinin kölesi veya cariyesi olmadıktan
sonra kendi dininin mensupları dışında olanlara mirasçı olamaz."
Müslümanı Kafir Kişiye
Mirasçı Kılanlar
32101. Ebu'l-Esved
ed-Dueli bildiriyor: Muaz, Yemen kadılığı yaparken kendisine kardeşi Müslüman
olan bir Yahudinin ölümü sonrası malı konusunda gelindi. Muaz:
"Resulullah'ın
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğu nu işittim: "İslam dini
artar (arttırır) ancak eksilmez (eksiltmez)" dedi ve Müslüman olan kişiyi
Yahudi olan kardeşine mirasçı kıldı.
32102. Abdullah b.
Ma'kil der ki: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabının verdiği
hükümlerden sonra Ehl-i kitap hakkında Muaviye'nin verdiği hükümden daha
iyisini görmedim. Zira Muaviye bu konuda şöyle hüküm vermişti: "Biz onlara
mirasçı oluruz, ancak onlar bize mirasçı olamazlar. Biz onlardan kız alıp
evlenebiliriz, ancak onlar bizden kız alıp evlenemezler."
Hıristiyanın Yahudiye,
Yahudinin Hıristiyana Mirasçı Olması
32103. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Yahudi biri Hıristiyan olan birine, Hıristiyan olan biri de
Yahudi olan birine mirasçı olamaz."
32104. Vekı', Süfyan'ın
şöyle dediğini bildirir: "islam ayrı bir millet, şirk de ayrı bir
millettir."
32105. Hakem (b. Uteybe)
ile Hammad (b. Ebi Süleyman): "islam ayrı bir millet (din), şirk de ayrı
bir dindir" dediler.
Azat Edildikten Sonra
Ölen (Hıristiyan) Köleye Kim Mirasçı Olur?
32106. Halid naklediyor:
Hıristiyan olan bir kölesini azat ettikten sonra bu kölesi ölen kişi hakkında
Muhammed b. Sirin: "Adam bu köleye mirasçı olamaz" dedi.
32107. ismail b. Ebi
Hakım naklediyor: "Ömer b. Abdilazız kendisine ait olan Hıristiyan bir
köleyi azat ettikten sonra köle öldü. Bunun üzerine Ömer, köleden geriye kalan
malları beytülmala devretti."
Ebeveynlerinden Sadece
Biri Müslüman Olan Bir çocuğun Ölmesi Durumunda Mirasçısı Kim Olur?
32108. Yunus naklediyor:
Ebeveynlerinden sadece biri Müslüman olan bir çocuğun vefatı konusunda Hasan(-ı
Basri) şöyle derdi: "Ebeveynlerinden kafir olanı değil de, Müslüman olanı
çocuğa mirasçı olur."
32109. İbrahim(-i Nehai)
ile Ata (b. Ebi Rabah)'dan aynı fetva nakledilir.
32110. Şu'be bildiriyor:
Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. Ebi Süleyman)'a, ebeveynlerinden biri Müslüman
olan çocuğun durumunu sorduğumda şöyle dediler:
"Çocuk Müslüman
olanıyladır. Müslüman olan anne veya babasına mirasçı olur, kendisine de
Müslüman olan anne veya babası mirasçı olur."
32111. Abdulhamıd b.
Seleme, babasından, o da dedesinden naklediyor: Babası ile annesi
(boşanırlarken) kimde kalacağına dair Peygamberimizin (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) huzurunda davalaştılar. Biri kafir, diğeri ise müslümandı. Hz.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kendisini ikisinden birine gitmesi için
serbest bırakınca kafir olana doğru yöneldi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) "Allahım! Ona doğru olana yönelt!" diye dua edince Müslüman
olana yöneldi. Bunun üzerine Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
Müslüman olanda kalmasına hükmetti.
32112. Hz. Ömer der ki:
"Çocuk, Müslüman olan anne vaya babasıyla beraberdir."
32113. Şa’bi, kadı
Şureyh'ten aynı fetvayı nakleder.
32114. (Kadı) Şureyh der
ki: "Böylesi bir çocuk Müslüman olan anne veya babasınındır."
32115. Haccac
naklediyor: Yahudi veya Hıristiyan olan ebeveynlerden birisi Müslüman olduğunda
çocukları konusunda Ata (b. Ebi Rabah) ile Hasan: "Çocuk Müslüman olanda
kalır" dediler.
32116. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Şayet (Müslüman) bir adamın Yahudi veya Hıristiyan olan karısı
ölürse ve küçük çocukları varsa, çocuklar Müslüman olan babaya aittirler.
Bu çocukları küçükken
ölürlerse onlara babaları mirasçı olur. Küçük oldukları sürece annelerine de
mallarından hiçbirşey düşmez.''
iki Adamın Bir Kadınla
Temiz Olduğu Bir Dönemde ilişkiye Girmesi ve Her ikisinin de Bu ilişkiden Doğan
çocuğun Kendisine Ait Olduğunu iddia Etmesi Durumunda (Ölen) çocuğa Hangisi
Mirasçı Olur?
32117. Haneş bildiriyor:
Adamın biri cariyesiyle (temiz olduğu dönemde) beraber olduktan sonra onu
sattı. Satın alan kişi de onunla aynı dönem içinde beraber oldu. Bu ilişki
sonrası cariye, bir erkek çocuk doğurunca onu satan ile onu satın alan kişi Hz.
Ali'nin yanına geldiler. Hz. Ali de çocuk için şöyle hüküm verdi: ''Çocuk size
mirasçı olur, ancak annesi olamaz. Çocuk, sizden geriye kalanlar için annesi
(yani köle) konumundadır.''
32118. Şa’bi bildiriyor:
Aynı temizlik döneminde bir kadınla beraber olan ve bu beraberlikten bir
çocukları olan iki adam hakkında Hz. Ali, miras bakımından çocuğu ikisinin
arasında kıldı. Çocuk onlara, onlar da çocuğa mirasçı olabilecekler, çocuk da
iki adamdan daha fazla hayattakalanın olacaktır.
32119. Şa’bi bildiriyor:
Böylesi bir çocuk konusunda Hz. Ömer, kime benzediği ne bakılıp araştırılarak
nesebin belirlenmesi hükmünü verdi.
32120. ibrahim
bildiriyor: Hz. Ömer, bir cariyeyi çağırdı ve çocuğun (adamlardan) hangisine
ait olduğunu sordu. Cariye: "Hangisine ait olduğunu bilmiyorum; çünkü aynı
temizlik dönemimde benimle beraber oldular" deyince Ömer, çocuğun ikisi
arasında olmasına hüküm verdi.
32121. Zeyd b. Erkam
bildiriyor: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında oturuyorken
Yemen'den bir adam geldi. O zamanlar Hz. Ali, Yemen kadısı idi. Adam Peygamberimizle
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) sohbet etmeye ve şöyle anlatmaya başladı:
"Ya Resulallah! Hz.
Ali'ye üç kişi geldi ve her biri de, bir temizlik döneminde beraber oldukları
cariyeden doğan çocuğun kendisine ait olduğunu iddia etti. Hz. Ali de: ''Sizler
ihtilafa düşmüş ortaklarsınız. Aranızda kura çekeceğim. Kurada çıkan kişi
çocuğu alacak ve diğer iki kişiye de diyetin üçteikisini verecek'' dedi. Sonra
aralarında kura çekti. Kurada çıkana çocuğu verdi ve diyetin üçteikisini de
diğer iki arkadaşına ödeme kararı alındı." Bunun üzerine Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) azı dişleri veya dişleri görünecek kadar güldü.
32122. Yahya b.
Abdirrahman b. Hatib, babasından naklediyor: Hz. Ömer, her biri çocuğun
kendisine ait olduğunu iddia eden ve babanın kim olduğu belirlenemeyen çocuk
hakkında hüküm verirken, çocuğa: "Bu iki adamdan istediğinin yanına
git" dedi.
Düşman Elinde Esir Düşen
Birinin Yakını Öldüğünde Ona Mirasçı Olur mu?
32123. (Kadı) Şureyh der
ki: "Böylesi bir durumda ölene mirasçı olmaya en fazla ihtiyacı olan kişi
esirdir."
32124. Katade
naklediyor: Said (b. el-Müseyyeb) bu konuda: "Mirasçı olur" dedi.
32125. Katade
naklediyor: "Esir olan kişinin mirasçı olması konusunda Hasan şöyle dedi:
"Ölene mirasçı olmaya muhtaç birisidir."
32126. Zühri der ki:
"Esir olan kişi mirasçı olur.''
32127. ibrahim(-i Nehai)
der ki: "Esir olan kişi mirasçı olamaz.''
32128. Katade
naklediyor: Düşman elinde esir bulunan kişi hakkında Said b. el-Müseyyeb şöyle
dedi: "Mirasçı olamaz."
32129. Davud naklediyor:
"Said b. el-Müseyyeb, esir bulunan kişiyi mirasçı kılmazdı."
32130. Zühri der ki:
"Esirin kendisi mirasçı olabileceği gibi karısı da ona mirasçı olur."
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |