DEVAM: 23 - İLİMDEN
FAYDALANMAK VE ONUNLA AMEL ETMEK BABI
حَدَّثنَا
أَبُو بَكْرِ
بْن أَبِي
شَيْبَةَ.
حَدَّثنَا
يونس بْن
مُحَمَّد،
وسريج بْن النعمان.
قالاَ:
حَدَّثنَا
فليح بْن
سليمان، عَن
عَبْد اللَّه
بْن عَبْد
الرحمن بْن
معمر، أَبِي
طوالة، عَن
سَعِيْد بْن
يسار، عَن
أَبِي
هُرَيْرَةَ؛
قَالَ: - قَالَ
رَسُول
اللَّه صَلى
اللَّه عَلَيْهِ
وَسَلمْ: ((من
تعلم علما مما
يبتغي بِهِ
وجه اللَّه،
لاَ يتعلمه
إِلاَّ ليصيب
بِهِ عرضا من
الدنيا، لم
يجد عرف الجنة
يَوْم
القيامة))
يعني ريحها. قَالَ
أَبُو الحسن:
أَنْبَأَنَا
أَبُو حاتم. حَدَّثنَا
سَعِيْد بْن
منصور.
حَدَّثنَا فليح
بْن سليمان،
فذكر نحوه.
Ebu Hureyre
r.a.’den rivayet edildiğine göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle
buyurmuştur: '' Allah rızasının kazanılması için talep edilmesi gereken bir
ilmi öğrenen bir kimse, sırf dünya menfaatı için bu ilmi öğrenecek olursa
kıyamet günü Cennet kokusunu bulmayacaktır. ''
İbni Maceh, Ebul
Hasan, Ebu Hatim, Said bin Mansur, Fuleyh bin Süleyman… yolu ile de aynı hadisi
rivayet etmiştir.
AÇIKLAMA: Hadisteki: "Allah rızası için talep edilmesi
gereken ilim- tabiri ile dini ilimler kasdedilmiştir. Şu halde dini ilimIerin
dışında kalan bir ilimle sırf dünya menfaatini kazanmak isteyen bir kimse bu
hadiste haber verilen tehdide tabi değildir.Sindi bu durumu belirttikten sonra:
Hadisten anlaşıldığına göre dini ilimIeri öğrenmek isteyen bir kimse sırf dünya
menfaatını amaçlarsa bu tahdite maruz kalır. Fakat Allah rızasını kasdetmekle
beraber dünya menfaatını da düşünen bir kimse hadisin tahditine dahil değildir,
demiştir.
Hadisin "
... Cennet kokusunu bulmayacaktır.- fıkrası çeşitli şekillerde yorumlanmıştır.
Çünkü bilindiği gibi, İslam dinine göre zerre miktarı imanı olan kişi neticede
Cennet'e girecektir. Bu itibarla dini ilimIeri sırf dünya menfaatı için öğrenen
kişi iman sahibi olarak öldüğÜ takdirde sonuç itibari ile Cennetliktir. Bunun
için fıkra şöyle yorumlanmıştır:
Dini ilimlerle
yalnız dünya menfaatını kazanmak istiyen kimse Cennet kokusunu bulmaya ve Cennet'e
girmeye müstahak ve Iayık degildir. Ama onu tazib etmek veya afv etmek Allah'ın
iradesine bağlıdır, bizce mechuldür.
Bazıları da
fıkranın manası şudur: Böyle yapan adam Cennet'e girse bile güzel kokusunu
duymayacak ve bu güzel kokudan mahrum kılınacaktır, demiştir. Diğer bir kısım
alimler ise fıkrayı mahşer zamanına tahsis ederek: Böyle olan kişi, kıyamet
günü yani kabirIerden çıkılıp Cennet veya Cehenneme gidilinceye -kadar geçen
mahşer süresince Cennet kokusunu duymıyacaktır. Bu yorumları beyan eden Sindi,
sözlerini şöyle bitiriyor:
Çünkü havas
kısmı, özellikle alimler, mahşere doğru gelişlerinde bile Cennet kokusunu
duyarak onlar için bir endişenin bulunmadığını anlamış olurlar.