((25))
بَاب كراهية
المسئلة
25- (HALKTAN DÜNYALIK)
İSTEMENİN MEKRUHLUĞU BAB!
حَدَّثَنَا
علي بن
مُحَمَّد
وعمرو بن
عَبْدُ
اللَّه
الأودي.
قَالا:
حَدَّثَنَا
وَكِيع. عَن
هِشَامُ بْنُ
عروة، عَن
أبيه، عَن
جده؛ قَالَ: - قال
رَسُول
اللَّهِ
صَلَى
اللَّهُ عَلَيْهِ
وَسلَّمْ:
((لأن يأخذ
أحدكم أحبله
فيأتي الجبل،
فيجئ بحزمة
حطب على ظهره
فيبيعها، فيستغنى
بثمنها خير له
من أن يسأل
الناس. أعطوه
أومنعوه)).
Hişam bin
Urve'nin dedesi (Zübeyir bin el-Avvanı) (r.a.)'den rivayet edildiğine göre
Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: «(And olsun
ki,) Sizden birinizin urganlarını alıp, dağa gitmesi, (oradan topladığı) bir
odun demetini sırtında getirip satması ve odun bedeli ile ihtiyacını gidermeye
çalışması şüphesiz onun için (halktan istiyeceği şeyi) versinler veya
vermesinler onlardan İstemekten iyidir.»
Diğer tahric:
Buhari de bu hadisi rivayet etmiştir. Ayrıca bir benzerini Ebu Hureyre
(r.a.)'den merfu olarak rivayet etmiştir.
AÇIKLAMA: Hadisten kastedilen mana: Dağdan odun toplayıp sırtta taşımak gibi zor
bir çalışma yolu ile de olsa el emeği ile geçinmek, halktan dünyalık istemek ve
dilencilikle geçinmekten çok şerefli ve iyi olduğudur. Kişi, halktan yardım
toplamakla geçimini sağlamaya çalışırken, halkın ona yardımda bulunması veya
onu reddetmesi, en ağır işte çalışıp el emeği ile geçinmenin, dilencilikle
geçinmekten üstünlüğü açısından farketmez. Yani halk ona dilediğini verse de
vermese de odunculuk etmek halktan dilemekten üstündür. Çünkü halk ona verdiği
takdirde, o minnet altında kalır ve dilencilik zilletine maruz kalmış olur.
Halk ona vermediği takdirde o, yine dilencilik zilletini yüklenmiş olur, ayrıca
kırılır, umduğundan mahrum olarak geri döner. Şu halde halktan yardım dilemek
her bakımdan iyi bir şey değildir.
Hadis, alın
teri ile ve el emeği ile çalışmanın faziletine işaretle mü'minleri buna teşvik
eder ve dilenciliğin, halktan dünyalık istemenin iyi bir şey olmadığını, hatta
dağdan odun sırtlayıp satmakla geçinmenin daha üstün olduğunu beyan eder.
İbn-i
Abdi'l-Berr'in anlattığına göre Ömer (r.a.)'ın şöyle dediği rivayet olunmuştur:
"Adi ve hakir bir işte çalışmak bile halktan (dünyalık) istemekten
iyidir."