((46))
باب الأكفاء
46- (EVLENMEDE) EMSAL
(GÖZETME) BABI
حَدَّثَنَا
مُحَمَّد بن
شابور الرقي.
حَدَّثَنَا
عبد الحميد بن
سليمان
الأنصاري،
أخو فليح، عن
مُحَمَّد بن
عجلان، عن ابن
وثيمة البصري،
عن أبي هُرَيْرَة؛
قَالَ: - قَالَ
رَسُول
اللَّهِ
صَلَى اللَّهُ
عَلَيْهِ
وَسَلَم: ((إذا
أتاكم من
ترضون خلقه
ودينه فزوجوه.
إلا تفعلوا
تكن فتنة في
الأرض وفساد
عريض)).
والحديث قد
أخرجه
الترمذي ورجح
إرساله. ثم أخرجه
من حديث أبي
حاتم المزني،
زوقال فيه:
إنه حسن.
Ebü Hureyre
(r.a.)'den rivayet edildiğine göre: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
şöyle buyurdu, demiştir: «Huyundan ve dindarlığından razı olduğunuz bir adam
(yakınınız olan bir kızla evlenmek için) size geldiği zaman (kızı) onunla
evlendirin. Eğer (bunu) yapmazsanız yeryüzünde bir fitne ve büyük bir bozukluk
olacaktır.»
Not: Bu hadisi
Tirmizi de rivayet ederek, senedinin munkati (kesik) olduğunu tercih etmiş,
sonra başka bir senedle Ebu Hatem el-Müzeni (r.a.)'dan merfu' olarak rivayet
ederek bu senedin hasen olduğunu söylemiştir.
AÇIKLAMA: Notta işaret edildiği gibi Tirmizi bu hadisi Ebu Hureyre (r.a.)'dan
kısmen değişik iki senedIe rivayet etmiştir. Senedin birisinde Ebu Hureyre
(r.a.) ile İbni Aclan arasındaki ravi İbni Vesime bulunmadığı için sened mürsel
yani munkati'dir. Tirmizi bu senedi tercih etmiş, ayrıca başka bir senedIe Ebu
Hatem el-Müzeni (r.anh)'den merfu olarak rivayet ederek: Ebu Hatem sahabidir,
bundan başka hadisini bilmiyoruz, demiştir.
Hadisin Manası:
Tuhfe yazarı şöyle der: "Yani huyunu ve dindarlığını güzel gördüğünüz
beğendiğiniz bir adam evladınızdan ve yakınlarınızdan bir kadınla evlenmek için
size teklifte bulunduğu zaman kadını onunla evlendirin. Eğer kadını diyanetini
ve huyunu beğendiğiniz adama vermeyip, sırf zenginliğe veya sırf güzellik ve
makama rağbet ederseniz yeryüzünde karışıklık. bozukluk olacaktır. Çünkü
kızlarınız zengin veya makam sahiplerinden başka kimselerle evlendirmezseniz,
kadınlarınızın çoğu kocasız ve erkeklerinizin çoğu karısız kalacak, dolayısıyla
kötülük, fuhuş ve ahlaksızlık çoğalacak. Kadınların veliIerine birtakım lekeler
gelebilecek, fitne ve fesat çoğalacak, neslin devamlılığı aksayacak, iffet ve
muhafazakarlık azalacaktır,"
HADİSİN FIKIH
YÖNÜ :
Hadis, nikah
konusunda erkeğin kadına küfü olmasının temel ve dönüm noktasının erkeğin
dindarlığı ve güzel huyluIuğu olduğuna delalet eder.
Din bakımından
küfülük, alimlerin icmaı ile gereklidir. Ve bu özellik erkeklerde aranır,
kadınlarda aranmaz, Çünkü gerek bu hadis, gerekse başka hadisler, erkeğin
kadına küf'ü olmasına dair gelmiştir. Bunun içindir ki müslüman bir kadının,
hıristiyan veya yahudi bir erkekle evlenmesi caiz görülmemiştir. Fakat müslüman
bir erkeğin ehli kitap olan bir kadınla evlenmesine cevaz verilmiştir.
ERKEK HANGİ
HUSUSLARDA KADINA KÜF'Ü OLACAK?
1, Cumhura göre
din, özgürlük, soy ve san'at (yaptığı iş) olmak üzere dört hususta denklik
aranır. Bu itibarla: Müslüman bir kadın gayri müslim bir erkekle, dindar bir kadın
fasık bir erkekle, hür bir kadın, bir köle ile, köklü ve eşraftan bir aile
kızı, soyu sopu tanınmayan. bir erkekle, ticaret gibi üstün bir işle meşgulolan
bir aile kızı, adi bir işle meşgulolan erkekle evlendirilemez. Ancak kadın veya
velisi evlenmeye rıza gösterirse kadın emsali sayılmayan müslüman bir erkekle
evlenebilir.
2. Malik'e göre
küf'ülük yalnız din bakımından şarttır. Başka bakımlardan aranmaz.
3. Şafiiler'in
meşhur kavline göre küfülük için şu özellikler aranır: Dindarlık, özgürlük, soyluluk,
san'at ve nikahın feshedilmesine dinen gerekçe sayılan deIiIik ve cüzzam gibi
hastalıklardan sağlam olmak.
4, Ahmed'e
göre, dindarlık ve soyluluk özelliği aranır. Ondan yapılan ikinci bir rivayete
göre yalnız soyluluk özelliği aranır.