DEVAM: 58- ÇOCUĞUNUN
KENDİSİNDEN OLDUĞUNDA ŞÜPHE EDEN ADAM (HAKKINDA GELEN HADİSLER) BABI
حَدَّثَنَا
أبو كريب.
حَدَّثَنَا
عباءة بن كليب
الليثي، أبو
غسان، عن
جويرية بن
أسماء، عن
نافع، عن ابن
عمر؛
-
أن رجلا من
أهل البادية
أتى النَّبِيّ
صَلَى
اللَّهُ
عَلَيْهِ
وَسَلَم.
فقال: يَا رَسُولَ
اللَّه! إن
امرأتي ولدت
على فراشي غلاما
أسود. وإنا،
أهل بيت، لم
يكن فينا أسود
قط. قَالَ ((هل
لك من إبل؟))
قَالَ: نعم.
قَالَ ((فما ألوانها؟))
قَالَ: حمر.
قَالَ ((هل فيها
أسود؟)) قَالَ:
لا. قَالَ
((فيها أورق؟))
قَالَ: نعم.
قَالَ ((فأنى
كان ذلك؟))
قَالَ: عسى أن
يكون نزعه
عرق. قَالَ
((فلعل ابنك
هذا نزعه عرق)).
فِي
الزَوَائِد:
في إسناده
عباءة بن
كليب. كذا وقع
عند المصنف.
وصوابه عبادة
بن كليب. كذا
قَالَ المزي
في التهذيب.
وقال فيه أبو
حاتم: صدوق في
حديثه. وقال
ابن أبي حاتم:
أخرجه
البخاري في
الضعفاء.
(Abdullah) bin
Ömer (r.a.)'dan; Şöyle demişlİr: Bedevilerden bir adam Nebi (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem)'in yanına gelerek:
— Ya Resulatlah! Benim karım benim yatağım
üzerinde siyah bir oğlan çocuk doğurdu. Halbuki biz öyle bir aileyiz ki
içimizde öteden beri hiç bir siyah kimse olmamıştır, dedi, Nebi (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem), ona:
—
«Develerin var mı?» diye sordu. Adam:
— Evet (var), dedi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) :
— «Peki, bunların renkleri nasıldır?» buyurdu.
Adam :
— Kırmızıdır, diye cevap verdi. Nebi
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) :
— «Bunların içinde siyah deve var mı?» diye
sordu. Adam :
— Hayır, dedi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) :
— «Bunların içinde beyazı siyaha çalar boz deve
var mı?» buyurdu. Adam:
— Evet (vardır.), dedi. Nebi (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem);
— «Peki, o boz renk nereden oldu?» diye sordu.
Adam :
— Soyundan bir damarın onu çektiği umulur, diye
cevap verdi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) :
— «Soyundan bir damarın senin bu oğlunu çektiği
de umulur.» buyurdu.
Not: Zevaid'de
şöyle denilmiştir: Bunun senedinde ravl Abad bin Kuleyb bulunur. Müellifin
rivayeti böyledir. Doğrusu ise Abade bin Kuleyb'dir. EI-Muzzi et-Tehzib'de böyle
demiştir. Ebu Hatim, anılan Abade'nin, rivayetlerinde saduk (çok doğru)
olduğunu söylemiştir. İbn-i Ebi Hatim de Buharinin onu zayıflar arasında
zikrettiğini söylemiştir.
AÇIKLAMA: Nevevi bu hadisin şerhinde şöyle demiştir; "Çocuğun deri rengi
babasının deri rengine uymasa bile, çocuk babasından olma kabul edilir. Hatta
baba siyah iken çocuğu beyaz olsa veya bunun aksi olsa hüküm budur. Sırf deri
renginin benzememesi gerekçesi ile baba, çocuğun kendisinden olmadığını iddia edemez.
Keza baba ile ananın her ikisi de beyaz olup çocuk siyah olsa veya bunun aksine
onlar siyah olup çocuk beyaz olsa, hüküm aynidir. Çünkü çocuk, soyunun çok uzak
bir damarına çekmiş olabilir. Hadis, anılan hükümleri ifade eder. Yine hadisten
anlaşılıyor ki, bir baba çocuğun kendisinden olmadığını ima ederse, bununla
çocuğu dinen reddetmiş olmaz. Yine erkek ailesinden şüphelendiğini söylemekle,
onu zina ile suçlamış sayılmaz. Şafii ve ona muvafakat edenlerin görüşü budur.
Bu hüküm de hadisten çıkarılan hükümlerdendir.
Hadisten
çıkarılan bir diğer hüküm de şudur: Mes'elelerde benzerleri dikkate almak ve
yetkili fıkıh alimleri tarafından kıyaslama yapmak caizdir. Keza mümkün mertebe
evli bir kadının çocuklarını meşru kabul etmeli ve bu konuda ihtiyatlı davranmalı."