DEVAM: 2- SÜNNET
(HADİS)'E UYGUN OLAN BOŞAMA (USULÜNÜ BEYAN EDEN HADİsLERİN BEYANI) BABI
حَدَّثَنَا
نصر بن علي
الجهضمي.
حَدَّثَنَا عبد
الأعلى.
حَدَّثَنَا
هشام عن
مُحَمَّد، عن
يونس بن جبير،
أبي غلاب؛
قَالَ:
-
سألت ابن عمر
عن رجل طلق
امرأته وهي حائض.
فقال: تعرف
عبد اللَّه بن
عمر؟ طلق
امرأته وهي
حائض. فأتى
عمر
النَّبِيّ
صَلَى
اللَّهُ عَلَيْهِ
وَسَلَم.
فأمره أن
يراجعها. قلت:
أيعتد بتلك؟
قَالَ: أرأيت
إن عجز
واستحمق؟
Yûnus bin Cübeyr
Ebû Ğallab (r.a.) şöyle demiştir: Aybaşı âdeti içinde iken karısını boşayan
adamın durumunu Abdullah bin Ömer'e sordum. Abdullah (r.a.): Sen Abdullah bin
Ömer'i (yâni beni) tanıyor (mu) sun? (İşte Abdullah), karısını hayız hâlinde
iken (bir talâkla) boşadı. Sonra (babası) Ömer, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve
Selîem)'in yanına vararak (durumu arzetti). Bunun üzerine Nebi, Abdullah'ın,
karısına geri dönmesini emretti, diye cevap verdi. Ben (Abdullah'a) :
(Adam ettiği
boşamadan dönüş yapınca) o talak, adamın aleyhinde hesablanır mı? diye sordum
Abdullah (r.a.): Eğer adam (boşama yemininden sonra) karısına geri dönmekten
âciz ise veya. dönebildiği halde ahmaklık edip dönüş yapmazsa (o talâk adam
aleyhinde hesablanmaz mı?) Evet o talâk
hesablanır.
Diğer tahric:
Buhari'den başka Kütüb-i Sitte sahibIeri ve Ahmed bu hadisi rivayet
etmişlerdir.
AÇIKLAMA: Hadis, hayız halinde olan karısını boşayan erkeğin rac'at etmekle
mükellef olduğuna ve rac'at etse bile ettiği boşama nedeni ile karısının bir
talakının gitmiş olduğuna delalet eder. Yani erkek rac'at edip karısına dönüş
yapsa bile o talak geri gelmez. Karısı iki talak hakkı ile ona bağlı kalmış
olur. Bundan sonra adam iki talakla da boşadı mı artık kadın ona kesinlikle
haram olur. Rac'at etmek veya nikahı yenilemekle helal olmaz. Alimlerin cumhüru
ve imamlar bu konuda ittifak halindedirler. ibni Hazm, ibni Teymiye, İbni
Kayyim ve Şiiler'e göre o talak geri gelmiş olur. Yani adam boşama yemini
etmemiş gibi olur.
Tekmile yazarı
bu hadisin şerhi bölümünde Cumhürun delillerini ve cumhura muhalefet edenlerin
mesnedlerine verilen cevabları ayrıntılı olarak beyan etmiştir. isteyenler
oraya müracaat edebilirler.
Ravi Yunus'un
son sorusuna Abdullah'ın verdiği ve hadisin en sonunda kalan cümleyi şöyle
açıklayanlar da vardır: «Eğer adam, karısı hayız halinden temizleninceye kadar
boşamayı geciktirmekten aciz kalıp sabredemezse ve adet içinde boşamada
bulunmak suretiyle ahmaklık ederse, onun ettiği talak sayılmaz mı? Bu nasıl
sayılıyorsa, dönüş yapanın ettiği talak da sayılır.