((12))
باب الرجل
يجحد الطلاق
12- ADAM (KARISINI)
BOŞADIĞINI İNKAR EDER BABI
حَدَّثَنَا
مُحَمَّد بن
يحيى.
حَدَّثَنَا عمرو
بن أبي سلمة
أبو حفص
التنيسي، عن
زهير، عن ابن
جريح، عن عمر
بن شعيب، عن
أبيه، عن جده،
-
عن النَّبِيّ
صَلَى
اللَّهُ
عَلَيْهِ
وَسَلَم؛
قَالَ ((إذا
ادعت المرأة
طلاق زوجها،
فجائت على ذلك
بشاهد عدل،
استخلف زوجها.
فإن حلف بطلت
شهادة الشاهد.
وإن نكل
فنكوله بمنزلة
شاهد آخر.
وجاز طلاقه)).
فِي
الزَوَائِد:
هذا إسناده
صحيح، ورجاله
ثقات.
Amr bin Şuayb'ın
dedesi (Abdullah bin Amr bin el-Âs) (r.a.)'dan rivayet edildiğine göre
Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: Kadın,
kocasının kendisini boşadığını iddia edip, sonra buna dâir âdil bir erkek şahit
getirdiği zaman, kocasına yemin teklif edilir. Eğer kocası (onu boşamadığına)
yemin ederse şahidin şahitliği geçersiz olur ve eğer kocası yemin etmekten
imtina ederse, imtina etmesi başka bir şahit yerine geçer ve boşamaya
hükmedilir.»
Not: Bunun
senedinin sahihliği ve ravilerinin sikalığı Zevaid'de bildirilmiştir.
AÇIKLAMA: Zevaid türünden olan bu hadise göre kadın, kocasının kendisini boşadığını
iddia edip bir erkek şahit getirdiği zaman, kocasına yemin teklif edilir. Şayet
kocası onu boşamadığına yemin ederse, şahidin ifadesi muteber sayılmaz ve kadın
kocasına teslim edilir. Şayet kocası yemin etmekten imtina ederse ,imtina
etmesi de bir şahit hükmünde olur ve kadının boşandığına karar verilir.
Bu hususta
alimlerin görüşlerine gelince: Hanefi fıkıh kitabıarından el-Hidaye'nin
"Şahadetler" kitabının şerhi Fethü'l-Kadir'de özetle şu bilgi
veriliyor: Muamelelerde ve nikah, boşama, vekalet, vasiyet, rac'at ve neseb
gibi konularda iki erkek şahit veya bir erkek ile iki kadın şahit gerekir.
Şafii'ye göre kadınların erkeklerle beraber ettikleri şahitlik ancak mali
konularda kabul edilir. Mali olmayan hukuki konularda kadınların ettikleri
şahitIik muteber değildir. (Yani iki erkek şahit gerekir. Şu halde boşama ve
nikah gibi konularda iki erkek şahit şarttır.) Malik de Şafii gibi söylemiştir.
Ahmed'den iki kaviI rivayet edilmiştir. Birisi bizim kavlimiz gibidir, diğeri
ise anılan iki imam'ın kavli gibidir."
Görüldüğü gibi
kadının boşama iddiasının ispatı için bir erkek şahit ile iki kadın şahit veya
iki erkek şahit şarttır. Bir erkek şahit ile kadının kocasının yeminden imtina
etmesi dört mezhebin görüşlerine göre yeterli sayılmıyor.
Talak suresinin
ikinci ayetinde, bir veya iki talakla karısını boşayan erkeğin rac'at etmesi
yani kadının iddet süresi henüz bitmemiş iken kadına dönüş yapması için iki
adil şahidi tutması emrediImiştir. Hanefiler, Malik ve Ahmed'e göre bu emir
müstehabIık içindir. Yani erkek rac'at ettiğinde bunu iki adil erkek şahitIe
tevsik etmelidir, bunu yapması müstehabtır. Şafii ve Ahmed'den yapılan birer
rivayete göre rac'atın anılan
şahitIerle tevsik emri vaciblik içindir. Geniş bilgi için fıkıh kitabıarına
başvurulmalıdır.