DEVAM: 37- (SATIN
ALINAN) ZAHİRENİN (MÜŞTERİ TARAFINDAN) TESLİM ALINMASINDAN ÖNCE (BİR KİMSEYE)
SATILMASININ YASAKLIĞI BABI
حدّثنا
عَلِيُّ بْنُ
مُحَمَّدٍ
حدّثنا وَكِيعٌ
عَنِ ابْنِ
أَبِي
لَيْلَى عَنْ
أَبِي
الزُّبَيْرِ
عَنْ جَابِرٍ
قَالَ - نَهَى
رَسُولُ
اللّهِ عَنْ
بَيْعِ الطَّعَامِ
حَتَّى
يَجْرِيَ
فِيهِ
الصَّاعَانِ
صَاعُ
الْبائِعِ
وَصَاعُ
الْمُشْتَري
في الزوائد :
في إسناده
محمد بن عبد
الرحمن بن أبي
ليلى أبو عبد
الرحمن
الأنصاري وهو
ضعيف
Cabir (r.a.)'den
rivayet edildiğine göre: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) satıcının
ölçeği ve müşterinin ölçeği olmak üzere iki ölçekle ölçülmedikçe bir zahireyi
satmayı yasaklamıştır.
Not: Zevaid'de
şöyle denilmiştir: Bu hadisin senedinde bulunan ravi Muhammed bin Abdirrahman
bin Ebi Leyla Ebu Abdirrahman el-Ensari zayıftır.
AÇIKLAMA: Zevaid türünden olan bu hadisin şerhinde Sindi şöyle der: "Yani
ölçekle zahireyi satın alan bir kimse, bunu ölçerek satmak istediği takdirde,
evvela ölçerek satıcıdan teslim alması ve bundan sonra yine ölçerek satması
gerekir. Şu halde bu hadis, götürü pazarlık usulü ile değil de, ölçek usulü ile
alınan ve aynı usul ile satılmak istenen zahire alım satımına aittir. Hadisten
maksad şudur: Bir ölçekle satın aIınan bir zahire, o ölçekle ölçmek suretiyle
teslim alınmadıkça tekrar satılamıyacağı gibi, anılan şekilde ölçülerek teslim
alındıktan sonra satılmak istendiğinde o ölçümle yetinmek suretiyle de satışı
yapılamaz. Satışı yapılacağı zaman yeniden ölçülmesi gerekir. Çıkan netice
şudur: Götürü pazarlama usulü ile değil de ölçmek suretiyle yapılacak her satış
için ayrı ayrı ölçmek gerekir. Bir ölçümle yetinilemez. Ama satışlardan birisi
götürü pazarlık usulü ile yapılırsa o satış için ölçmek şart değildir.
Bir kavle göre
ölçerek satın alınan bir zahire, ancak ölçerek satılabilir, götürü usul ile
satılamaz, hadisten kasdedilen mana budur. Fakat bu görüş zayıftır."