DEVAM: 12- TİRİT'İN
ORTASINDAN VE YUKARISINDAN YEMENİN YASAKLIĞI BABI
حدّثنا
عَلِيُّ بْنُ
الْمُنْذِرِ.
حدّثنا مُحَمَّدُ
بْنُ
فُضَيْلٍ.
حدّثنا
عَطَاءُ بْنُ
السَّائِبِ
عَنْ سَعِيدِ
بْنِ
جُبَيْرٍ، عَنِ
ابْنِ
عَبَّاسٍ؛
قَالَ: قَالَ
رَسُولُ اللهِ
صلى الله عليه
وسلم ((إِذَا
وُضِعَ
الطَّعَامُ،
فَخُذُوا
مِنْ
حَافَتِهِ،
وَذَرُوا
وَسَطَهُ.
فَإِنَّ
الْبَرَكَةَ
تَنْزِلُ فِي
وَسَطِهِ)).
İbn-i Abbâs
(r.a.)'dan rivayet edildiğine göre; Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
şöyle buyurdu, demiştir: Yemek (sofraya) konulduğu zaman onun kenarından
yeyiniz (yâni herkes kendisine en yakın yerinden yesin) ve ortasını bırakınız.
Çünkü bereket onun ortasına iner.
AÇIKLAMA: Abdullah bin Büsr (r.a.)'ın hadisini Ebü Davud uzun bir metin halinde
rivayet etmiştir. Vasile (r.a.)'ın hadisi Zevaid nevindendir. İbn-i Abbas
(r.a.)'ın hadisi Tirmizi, Ebu Davud, Nesai. Ahmed. Darimi. İbn-i Hibban ve
Hakim tarafından da rivayet edilmiştir.
BU BABTA
RİVAYET EDİLEN HADİSLERDEN ÇIKAN HÜKÜMLER ŞUNLARDIR
1. Yemeğin
ortasından ve yukarısından önce kenarından yemek meşrüdur.
Avnü'l-Mabüd
yazarının beyanına göre Rafii ve başkası; Tirit'in üstünden ve çanağın
ortasından yemek mekruhtur. Keza kişinin, arkadaşının önünden yemesi de
mekruhtur. Fakat meyvelerde arkadaşın önünden yemekte bir beis yoktur,
demişler. El-Esnevi'nin beyanına göre yukarda mekruhluğuna hükmedilen hususlar
Şafii'ye göre haramdır. Yemegin ortasından veya üstünden yemenin yasak
kılınması hikmeti ise hadislerde beyan edildiği gibi, bereketin yemeğin
ortasına ve üstüne inmesidir. Hattabi de: Hadislerdeki yasaklık sofrada birden
fazla kişinin bulunması hAline mahsustur. Yasağın hikmeti de şudur; Yemeğin en
kıymetli ve lezzetli kısmı kabın ortasında ve üst kısmında bulunur. Birden
fazla kişinin oturduğu sofrada bir kimse yemeğin ortasından ve üstünden yemek
istediği zaman yemegin en kıymetli kısmını seçmekle kendi nefsini sofradaki
arkadaşlarına tercih etmiş olur. Bu ise İslami prensiplere ters düşer. Diger
taraftan böyle davranmak edebe, terbiyeye ve beşeri ilişkilere aykırı olur. Ama
kişi yalnızca sofraya oturduğu zaman kendisine sunulan yemeğin istediği
yerinden yiyebiliI"'. Bunda bir beis ve sakınca yoktur, demiştir.
2. Kabın
ortasında ve üstünde bulunan yemek sonraya bırakılmalıdır.
3. Yemeğe
başlarken Bismillah demek suretiyle Allah anılmahdır.
4. Sofrada
birden fazla kişinin bulunması halinde herkesin kendisine en yakın olan
taraftan yemesi ve yemeğin ortasının sonraya bırakılması sofranın bereketli
olmasına vesiyle olur. Bu hüküm, sofrada bulunan yemeğin tek çeşit olması
haline mahsustur.