|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Adahi (Kurban) |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
DEVAM: 16. KURBANLIK ETLERİNDEN YENİLMESİ VE ONLARDAN AZIK
OLARAK SAKLANILMASI
حدثنا
حِبَّان بن
موسى: أخبرنا
عبد الله قال: أخبرني
يونس، عن
الزُهري قال:
حدثني أبو
عبيد، مولى
ابن أزهر:
أنه
شهد العيد يوم
الأضحى مع عمر
بن الخطاب رضي
الله عنه،
فصلى قبل
الخطبة، ثم
خطب الناس، فقال:
يا أيها
الناس، إن
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم قد نهاكم
عن صيام هذين
العيدين، أما
أحدهما فيوم
فطركم من
صيامكم، وأما
الآخر فيوم
تأكلون
نُسُككم.
[-5571-] İbn Ezher'in mevlası Ubeyd'den rivayete göre; "O kurban
bayramı birinci günü Ömer b. el-Hattab r.a. ile birlikte bayramda hazır olduk.
Ömer hutbeden önce namaz kıldırdı. Sonra insanlara hutbe verdi: Ey insanlar!
Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem size bu iki bayram (ın birinci günü)
oruç tutmanızı yasakladı. Bunların biri orucunuzu bitirdikten sonra oruç
açtığınız gün (olan ramazan bayramı birinci günü)dür. Diğeri ise kestiğiniz
kurbanlıklardan yiyeceğiniz gündür, dedi."
قال أبو عبيد:
ثم شهدت مع
عثمان بن
عفان، فكان
ذلك يوم
الجمعة، فصلى
قبل الخطبة،
ثم خطب فقال:
يا أيها
الناس، إن هذا
يوم قد اجتمع
لكم فيه
عيدان، فمن
أحب أن ينتظر
الجمعة من أهل
العوالي
فلينتظر، ومن
أحب أن يرجع
فقد أذنت له.
[-5572-] Ebu Ubeyd dedi ki: "Sonra Osman b. Affan ile (bayramda) hazır
bulundum. O gün Cuma günü idi. Hutbeden önce namaz kıldırdı, sonra hutbe
vererek: Ey insanlar' Şüphesiz bugün sizin için iki bayramın bir arada olduğu
bir gündür. Her kim Avali ahalisinden cumayı beklemeyi arzu ederse beklesin.
Kim de dönmeyi arzu ederse ona izin verdim, dedi."
قال أبو عبيد:
ثم شهدته مع
علي بن أبي
طالب، فصلى
قبل الخطبة،
ثم خطب الناس
فقال: إن رسول
الله صلى الله
عليه وسلم
نهاكم أن
تأكلوا لحوم نُسُككم
فوق ثلاث.
وعن معمر، عن
الزُهري، عن
أبي عبيد نحوه.
[-5573-] Ebu Ubeyd dedi ki: "Sonra bayramda Ali b. Ebi Talib ile
birlikte bulundum. O da hutbeden önce namaz kıldırdı. Sonra insanlara hutbe
vererek: Şüphesiz Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem sizlere üç günden
fazla kurbanlıklarınızın etlerini yemenizi yasakladı, dedi."
حدثنا محمد
بن عبد
الرحيم:
أخبرنا يعقوب
بن إبراهيم بن
سعد، عن ابن
أخي ابن شهاب،
عن عمه ابن
شهاب، عن
سالم، عن عبد
الله بن عمر
رضي الله
عنهما:
قال
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم: (كلوا من
الأضاحي
ثلاثاً). وكان
عبد الله يأكل
بالزيت حين
ينفر من
مِنًى، من أجل
لحوم الهدي.
[-5574-] Abdullah b. Ömer r.a.'dan rivayete göre Rasulullah Sallallahu
Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Kurbanlık etlerinden üç gün yiyiniz.
Abdullah da kurbanlıketlerinden yememek için Mina'dan ayrıldığı vakit (ekmeği)
zeytinyağı ileyerdi."
AÇIKLAMA:
"Kurbanlık etlerinden yenilmesi." Yani üç gün ya da
yarısı gibi bir kayıt olmaksızın "ve ondan azık edinmek." Hem
yolculuk için, hem hazarda demektir. Üç gün ile kayda dair açıklama ya
neshedilmiştir yahut belli bir sebebe aittir.
"Senden sonra bir iş meydana geldi." el-leys şu
fazlalığı eklemektedir: "Bu iş üç günden sonra kurbanlık etlerini yemeğe
dair kendilerine konulmuş olan yasağı kaldırdı."
Bunu da Ahmed, Muhammed b. İshak'tan gelen rivayet olarak
kaydetmiştir.
Muhammed b. İshak dedi ki: "Banababam ve Muhammed b. Ali b.
Huseyn, Abdullah b. Habbab'dan tahdis etti, diyerek hadisi uzunca
zikretmektedir. Ebu Said yoluyla hadisin lafzı şöyledir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve
Sellem
bizlere kurbanlık etlerimizi üç günden fazla yemeği yasaklamıştı. Ben bir
yolculuğa çıktıktan sonra geriye aile halkımın yanına döndüm. -Bu dönüşüm de
kurban bayramından birkaç gün sonra olmuştu.- Eşim bana içine kurutulmuş et
katmış olduğu bir pazı yemeği getirdi. Bu (et) kurbanlıklarımızın
etlerindendir, dedi. Ben ona: O (Allah Rasulü s.a.v.) bize bunu nehyetmedi mi,
dedim. O: Gerçek şu ki bundan sonra insanlara bu hususta ruhsat verdi, dedi.
Ama ben onu tasdik etmedim. Nihayet kardeşim Katade b. en-Numan'a haber
gönderdim -diyerek hadisi zikretti. Bu rivayette şunlar da vardır: Rasulullah
s.a.v. bu hususta Müslümanlara ruhsat verdi (dedi)."
"İnsanlar açlık sebebiyle zorluk ile karşı karşıya
idiler." Kıtlığın zorluk ve sıkıntısına düşmüşlerdi.
"Ancak bu kesin bir yasak değildi. Ama ondan yedirmemizi
istemişti."
Müslim’in kaydettiği Abdullah b. Ebi Bekr b. Hazm'ın, Amre'den
naklettiği rivayette şöyle denilmektedir: "Şüphesiz ben sizlere bunu,
gelmiş olan o misafirler dolayısı ile yasaklamıştım. Artık kurban etlerinden
tasadduk edebilir, saklayabilirsiniz de." Müslim'de hadisin baş tarafları
şöyledir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem döneminde kurban
bayramına yakın bir zamanda çöl ahalisinden birtakım insanlar geldi. Allah
Rasulü: Üç günlük için et saklayabilirsiniz, geri kalanı da tasadduk
ediniz." dedi. Daha sonra: Ey Allah'ın Rasulü, insanlar kurbanlıklarından
yararlanıyorlardı, denildi. Bunun üzerine o şöyle buyurdu: "Ben sizlere
gelen misafirler dolayısı ile (üç günden fazla) et saklamanızı yasaklamıştım.
Artık ondan bir kısmını yiyiniz, tasadduk ediniz ve (bir kısmını da)
saklayabilirsiniz."
el-Hattabi dedi ki: "ed-Duff" hızlıca yürümek
demektir. "ed-Daffe" (hadis tercümesinde: misafirler) aniden gelen
muhtaçlar demektir. Bu hadislerin mutlak oluşu, yedirmek için yeterli olacak
miktarda bir kayıtlama olmayacağına delil gösterilmiştir. Kurban kesen bir
kimsenin kurbanlığından bir miktar yiyip, geri kalanı da sadaka ve hediye
olarak başkasına yedirmesi müstehaptır.
Şafii'den gelen rivayete göre kurban etlerinin üçe paylaştırılması
müstehaptır. Çünkü Allah Rasulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem: "Ondan yiyiniz, tasadduk ediniz ve
yediriniz" diye buyurmuştur.
İbn Abdilberr dedi ki: Ondan başkası da şöyle derdi: Yarısını
yemesi, yarısını da başkasına yedirmesi müstehaptır.
Nevevi dedi ki: Cumhurun görüşüne göre kurbanlıktan yemek vacip
değildir. Buradaki emir bu hususta izin içindir.
Seleften bazıları da emrin zahirini kabul etmek kanaatindedir.
Kurban etinden tasadduk etmeye gelince, sahih olan, kurbanlıktan sadaka denilebilecek
miktarın tasadduk edilmesinin vacip olduğudur. Daha kamil olanı ise onun
çoğunluğunu tasadduk etmesidir.
Şafii der ki: Üç günden sonra kurbanlık etlerinin
alıkonulmasının yasaklanışının herhalde ve durumda neshedilmiş olma ihtimali
vardır.
Derim ki: Bu ikinci kanaati Şafiilerin müteahhir olanları
benimsemişlerdir.
Rafi' dedi ki: Kuvvetli görünen görüş şu ki; bugün kurban
etinden saklamak, hiçbir şekilde haram değildir.
Nevevi de bu hususta onu takip ederek Şerhu'l-Mühezzeb adlı
eserinde: Doğru olarak bilinen şu ki: Bugün kurbanlık etlerini saklamak hiç bir
şekilde haram değildir, demektedir. Müslim Şerhindede alimlerin cumhurundan
bunun sünnetin sünnet ile neshi türünden olduğu nakledilmektedir. Şöyle
denmektedir:
Doğru olan da nehyin mutlak olarak neshedildiği ve artık
haramlığın da, mekruhluğun da kalmadığıdır. Bugün üç günden sonrasına yetecek
kadarını saklamak da, dilediği zamana kadar yiyecek miktarını alıkoymak da
mubahtır.