|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Deavat |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب: رفع
الأيدي في
الدعاء.
23. DUA EDERKEN ELLERİ KALDIRMAK
وقال أبو
موسى الأشعري:
دعا النبي صلى
الله عليه
وسلم ثم رفع
يديه، ورأيت
بياض إبطيه.
Ebu Musa Resulullah Sallallahu aleyhi ve Sellem'in dua ederken ellerini
kaldırdığını ve koltuk altlarının göründüğünü söylemiştir.
وقال ابن عمر:
رفع النبي صلى
الله عليه
وسلم يديه
وقال: اللهم
إني أبرأ إليك
مما صنع خالد
İbn Ömer de Nebi Sallallahu aleyhi ve Sellem 'in ellerini kaldırıp
"Allahım! Halidin yaptıkları için senden af diliyorum" dediğini
rivayet etmiştir.
قال أبو عبد
الله: وقال
الأويسي:
حدثني محمد بن
جعفر، عن يحيى
بن سعيد
وشريك: سمعا
أنساً، عن
النبي صلى
الله عليه
وسلم: رفع
يديه حتى رأيت
بياض إبطيه.
[-6341-] Enes İbn Malik'ten nakledildiğine göre Resulullah Sallallahu
Aleyhi ve Sellem dua ederken koltuk altları görülecek kadar ellerini
kaldırmıştır.
AÇIKLAMA:
Yukarıda zikri geçen Halid, Halid İbn Velid'dir. Ebu Davud,
Tirmizi ve başka musannifler tarafından aktarılan ve Tirmizı'nin hasen diye
nitelediği bir hadiste "Rabbiniz diridir ve cömerttir. KuLu ellerini açmış
ona yalvarmışken onu eliboş çevirmekten haya eder" buyurulmaktadır.
Taberi bu hadisi isnadlarıyla birlikte zikretmiştir. İbnü't-Tın
ise İmam Malik'ten duada elleri kaldırmanın fukaha tarafından benimsenmediğini
nakletmiştir. Müdevvene'de ellerin yalnızca yağmur duasında kaldırılacağı ve
ayaların yere bakacağı belirtilmiştir.
Taberi'nin İbn Ömer'den naklettiği haber ellerin omuzlara kadar
kaldırılmasını nehyetmektedir. Orada ellerin göğüslere kadar kaldırılabileceği
kayıtlıdır. Taberi İbn Ömer ve İbn Abbas'tan duada ellerin bu şekilde
kaldırılması gerektiğini müsned olarak rivayet etmiştir. Ebu Davud ve Hakim
başka bir isnadla "İstek (mesele) ellerin omuz hizasına kaldırılması,
istiğfar bir parmakla işaret edilmesi ve dua (ibtihal) iki elin uzatılmasıyla
olur" haberini rivayet etmişlerdir. Bir başka haberde ellerin başın üstüne
kaldırılmasından söz edilmektedir. Yine İbn Ömer'den yukarıda arzedilen
bilgiyle çelişen sahih haberler aktarılmıştır. Buhari'nin el-Edebü'l-müfred'de
rivayet ettiğine göre İbn Ömer dua ederken ellerini omuzlarına kadar
kaldırmıştır.
باب: الدعاء
غير مستقبل
القبلة.
24. SIRTI KIBLEYE DÖNÜK DUA ETMEK
حدثنا محمد
بن محبوب:
حدثنا أبو
عوانة، عن قتادة،
عن أنس رضي
الله عنه قال:
بينا
النبي صلى
الله عليه
وسلم يخطب يوم
الجمعة، فقام
رجل فقال: يا
رسول الله،
ادع الله أن يسقينا.
فتغيمت
السماء
ومطرنا، حتى
ما كاد الرجل
يصل إلى
منزله، فلم
تزل تمطر إلى
الجمعة المقبلة،
فقام ذلك
الرجل أو
غيره، فقال:
ادع الله أن
يصرفه عنا فقد
غرقنا. فقال:
(اللهم
حوالينا ولا
علينا). فجعل
السحاب يتقطع
حول المدينة،
ولا يمطر أهل
المدينة.
[-6342-] Enes İbn Malik'ten rivayet edildiğine göre Resulullah Sallallahu
Aleyhi ve Sellem Cuma günü hutbedeyken adamın biri kalkıp "Ey Allah'ın
Resulü! Allah'a bize su vermesi için dua eder misin?" dedi. Daha sonra
gökte bulutlar belirdi ve öyle yağmur yağdı ki insanlar neredeyse evlerine
gidemediler. Yağmur diğer Cuma'ya kadar devam etti. Bu sefer aynı adam ya da
bir başkası yağmurun durması için dua edilmesini talep etti. Resulullah
Sallallahu Aleyhi ve Sellem da "Allahım! Etrafımıza üstümüze değil!"
diye dua etti. Bunun üzerine bulutlar Medine'nin çevresine doğru dağıldı ve
yağmuru oralara bıraktı.
AÇIKLAMA:
Bu hadisin şerhi istiska bölümünde geçmişti. Hutbe okuyan kişi
sırtını kıbleye döndüğü için hadis ile bab uyumludur. Zira her iki hutbede de
dua yapılırken Resulullah s.a.v.'in kıbleye yöneldiği zikredilmemiştir.
باب: الدعاء
مستقبل
القبلة.
25. KIBLEYE DÖNÜK DUA ETMEK
حدثنا موسى
بن إسماعيل:
حدثنا وهيب:
حدثنا عمرو بن
يحيى، عن عباد
بن تميم، عن
عبد الله بن زيد
قال:
خرج
النبي صلى
الله عليه
وسلم إلى هذ
المصلى يستسقي،
فدعا
واستسقى، ثم
استقبل
القبلة وقلب
رداءه.
[-6343-] Abdullah İbn Zeyd'den rivayet edildiğine göre Nebi Sallallahu
Aleyhi ve Sellem namazgaha gidip yağmur duası etmiş; daha sonra kıbleye dönüp
ridasını ters çevirmiştir.
AÇIKLAMA:
Nebi Sallallahu aleyhi ve Sellem 'in dua ederken kıbleye döndüğü hakkında pek
çok hadis nakledilmiştir. Bunlardan biri yukarıda "Dua ederken elleri
kaldırmak" babında İbn Ömer'den gelen haberdir. Bir diğeri ise Müslim ve
Tirmizi tarafından nakledilen ve Hz. Ömer'den gelen "Resulullah Sallallahu aleyhi ve
Sellem
Bedir'de müşriklere baktı. Sonra kıbleye dönüp ellerini uzatıp dua etti"
hadisidir. İbn Mes'ud'den rivayet edilen "Resulullah Sallallahu aleyhi ve
Sellem
Kabe'ye döndü ve Kureyşli bir guruba beddua etti" hadisi de yukarıdakileri
desteklemektedir. Son hadis Buhari ve Müslim tarafından nakledilmiştir.
باب: دعوة
النبي صلى الله
عليه وسلم
لخادمه بطول
العمر وبكثرة
ماله.
26.RESULULLAH SALLALLAHU ALEYHİ VE SELLEM'İN HİZMETKARINA MALI
ÇOK HAYATI UZUN OLSUN DİYE DUA ETMESİ
حدثنا عبد
الله بن أبي
الأسود: حدثنا
حرمي: حدثنا
شُعبة، عن
قتادة، عن أنس
رضي الله عنه
قال:
قالت
أمي: يا رسول
الله، خادمك
أنس، ادع الله
له، قال:
(اللهم أكثر
ماله، وولده،
وبارك له فيما
أعطيته).
[-6344-] Enes İbn Malik'ten nakledildiğine göre annesi "Enes
hizmetkarınız olsun! Ona dua ediniz" dediği zaman Nebi Sallallahu Aleyhi
ve Sellem: "Allahım! Mal ve evlat itibariyle bereketli kıl! Ona verdiğin
herşeye bereket bahşet" diye dua etmiştir.
AÇIKLAMA:
Bu hadiste hayatın uzunluğu zikredilmemektedir. Şarihlerden bir
kısmı evladın çokluğu hayatın çokluğunu zımnen içerir açıklamasını
yapmışlardır. Aslında Buhari adeti olduğu üzere rivayetin başka tariklerinde
geçen ifadeleri dikkate almıştır. el-Edebü'l-müfred'de Resulullah Sallallahu aleyhi ve
Sellem
'in Enes için "Allahım! malını ve evladını çok kıl! Hayatını uzun tut ve
onu affet" diye dua ettiği kayıtlıdır. Enes'in çocuk ve malının çokluğu
Müslim'in kitabında hadisin sonunda şöyle açıklanmaktadır:
"Vallahi malım çoktur. Çocuklarımın ve torunlarımın sayısı
da bugün itibariyle yüzü geçmiştir". Tıp bölümünde Haccac'ın Basra'ya
geldiği gün Enes'in sülalesinden yüz yirmi kişinin vefat ettiği geçmişti.
Nevevi de Enes İbn Malik'i evladı en fazla olan sahabi olarak tanıtır.
Enes İbn Malik'in yılda iki ürün veren bir bostanı vardı. Bu
bostanda güzel kokan bitkiler yer alıyordu. Ömrünün uzunluğuna gelince hicrette
dokuz yaşında olduğu sabittir. 91 ya da 93 yılında vefat ettiği ve öldüğünde
103 yaşında olduğu Halife el-Hayyat tarafından ifade edilmiştir. Doğrusu da
budur.