|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Deavat |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب: هل يصلي
على غير النبي
صلى الله عليه
وسلم.
33. NEBİ SALLALLAHU ALEYHİ VE SELLEM'DEN BAŞKASINA SALAT
GETİRİLİR Mİ?
وقول الله
تعالى: {وصل
عليهم إن
صلاتك سكن
لهم} /التوبة: 103/.
"Ve onlara dua et. Çünkü senin duan
onlar için sükunettir. "(Tevbe, 103) ayeti.
حدثنا
سليمان بن
حرب: حدثنا
شُعبة، عن
عمرو بن مرة،
عن ابن أبي
أوفى قال:
كان
إذا أتى رجل
النبي صلى
الله عليه
وسلم بصدقته
قال: (اللهم صل
عليه). فأتاه
أبي بصدقته،
فقال: (اللهم
صل على آل أبي
أوفى).
[-6359-] İbn Ebi Evfa'dan nakledildiğine göre sadakasını ödemek üzere
gelenler için Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: "Allahım! Falancaya
salat et" diye dua ederdi. Babam sadakasını götürdüğünde de Nebi
Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Allahım! İbn Ebi Evfa'nın ailesine salat
et" diye dua etti.
حدثنا عبد
الله بن
مسلمة، عن
مالك، عن عبد
الله بن أبي
بكر، عن أبيه،
عن عمرو بن
سليم الزرقي
قال:
أخبرني
أبو حميد
الساعدي أنهم
قالوا: يا
رسول الله،
كيف نصلي
عليك؟ قال:
(قولوا: اللهم
صل على محمد
وأزواجه
وذريته، كما
صليت على آل
إبراهيم، وبارك
على محمد
وأزواجه
وذريته، كما
باركت على آل
إبراهيم، إنك
حميد مجيد).
[-6360-] Ebu Humeyd es-Saidi'den rivayet edildiğine göre sahabiler nasıl
salat getireceklerini sorduklarında Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem:
"Allahım! Muhammed, eşleri ve zürriyetine aynen İbrahim ailesi gibi salat
et. Muhammed, eşleri ve zürriyetini aynen İbrahim ailesi gibi bereketlendir.
Sen hamid ve mecidsin" demelerini öğütledi.
AÇIKLAMA:
Bu babda müstakil olarak Nebi Sallallahu aleyhi ve Sellem'den
başkalarına salat getirilmesinin ya da Resulullah Sallallahu aleyhi ve Sellem
ile birlikte onun ardından başkalarına da salat edilmesinin hükmü
işlenmektedir. Resulullah s.a.v. dışındakilerden maksat diğer Nebiler, melekler
ve mü'minlerdir.
İbn Abbas salatın Resulullah s.a.v.'e özelolduğu kanaatindeydi.
İbn Ebi Şeybe'nin rivayet ettiğine göre İbn Abbas şöyle demiştir: "Bana
göre salat yalnızca Resuluılah s.a.v.'e getirilir". Bu haberin isnadı
sahihtir. Nakledildiğine göre İmam Malik de bu düşüncededir ve "Biz
başkasına salat getirmekle taabbüd etmiş olmayız" demiştir. Ömer İbn
Abdilaziz'den de benzer bir rivayet gelmiştir. Yine Malik'in bunu mekruh
gördüğü ifade edilmiştir. Kadi İyaz ise alimlerin çoğunun müspet kanıda olduğunu
söylemiştir. Süfyan ise Nebiler dışında başkasına salat getirmenin mekruh
olduğunu belirtmiştir. Kadi İyaz şöyle der: "Ben, İmam Malik ve Süfyan'ın
görüşüne meyyalim. Bu muhakkik mütekellim ve fakihlerin kanaatidir. Alimlerimiz
Nebilerin dışındakilerin rıza ve mağfiret ile anılacaklarını; Nebilerden
başkalarına müstakil olarak salat getirmenin ise doğru bir davranış olmadığını
belirtmişlerdir. Bu Beni Haşim devleti zamanında ihdas edilmiş bir bidattır.
Meleklere salat meselesinde ise açık bir hadis bilmemekteyim. mu'minlere
gelince bu konuda da ihtilaf vardır. Bir görüşe göre salat yalnızca Nebi
s.a.v.'e yapılır. Daha önce geçtiği üzere İmam Malik bu kanıdadır. Bir gruba
göre ise müstakil olarak mu'minlere salat getirilmez. Ancak naslarda açıkça
belirtilmiş olanlara tabi olarak getirilebilir. Çünkü Kur'an'da şöyle
buyurulmaktadır:
"Nebi'i birbirinizi çağırdığınız gibi çağırmayın".
Yine selamı öğrettiğinde "Selam bize ve salih kullar üzerine olsun" dediği
halde salatı yalnızca kendisine ve ehl-i beytine has kılmıştır. el-Müfhim adlı
eserinde Kurtubi ile Hanbelilerden Ebu'l-Meali'nin tercihleri de bu
istikamettedir. Bu konu Ahzab suresinin tefsirinde ayrıca incelenmiştir.
Sonraki dönem alimlerinden İbn Teymiye de bu kanaattedir .• Müstakil olarak
mu'minlere salatı onaylamayıp başkalarına tabi kılınmak suretiyle kabul edenler
de vardır. Ebu Hanife ve bir grup alim böyle düşünmektedir. Bazıları da
müstakil olarak mu'minlere selamı mekruh görmüştür. Bu son görüş İbn Hanbel'den
de nakledilmiştir. Hiçbir kayıt koymaksızın cevaz verenler de vardır.
Buhari'nin bab başlığı ve verdiği hadisler böyle düşündüğünü göstermektedir. Bu
meselede İbnü'l-Kayyım şu değerlendirmeyi yapar:
Doğrusu Nebilere, meleklere, Resulullah Sallallahu aleyhi ve
Sellem 'in eşlerine, ailesine, zürriyetine ve mu'minlere genelolarak salat
etmenin caiz olduğu görüşüdür. Nebiler dışında hiç kimse için şiar haline gelir
endişesiyle müstakil olarak salat getirilmez. Özellikle de Rafızilerin yaptığı
gibi salat getirilenin, benzerleri hatta daha faziletli olanları ayrı
tutuluyorsa (Onlar Hz. Ali'yi sahabilerden hatta Nebi s.a.v.'den ayrı tutup
salat getirirlerdi). Ancak hayatta olanlar için şiar olma endişesi yoksa beis
de yoktur.