|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Namaz |
Secde Ayeti Ve Tilavet
Secdesine Dair Konular 38 başlık, 234 haber var!
Kişinin (Namazda) Secde
Ayetini Okuduğunda (Tilavet Secdesinden Önce) Selam Vermesi
4201. Halid'in bildirdiğine
göre Ebu Kılabe ve İbn Sirin, secde ayetini okuduklarında (doğrudan) secdeye
giderlerdi.
4202. Ata b. es-Saib'in
bildirdiğine göre Ebu Abdirrahman (es-Sülemi), secde ayetini okuduğunda
"Es-Selamu aleykum" diyerek selam verir (ve sonra tilavet secdesini
yapar)dı.
4203. Hakem dedi ki:
"Ebu'I-Ahvas'ın, secde ayetini okuduktan sonra bir kere sağa selam
verdiğini gördüm."
Secde Ayetinden Dolayı
(Tilavet Secdesi Yaptıktan Sonra) Selam Vermeyenler
4204. A'meş dedi ki:
"İbrahim(-i Nehai), Ebu Salih ve Yahya b. Vessab, secde ayetinden dolayı
selam vermezlerdi."
4205. Haccac'ın
bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), secde ayeti okuduğunda (tilavet
secdesinden sonra) selam vermezdi.
4206. Yunus dedi ki:
"Hasan(-ı Basri) bize secde ayeti okur, fakat selam vermezdi."
4207. Vika b. iyas
el-Esedı'nin bildirdiğine göre Said b. Cübeyr, secde ayeti okur, başını
kaldırır ve selam vermezdi.
"Secde Ayeti
Okunduğunda Tekbir Getir ve Secde Et" Diyenler
4208. İbrahim(-i Nehai)
ve Hasan dediler ki: "Kişi, secde ayetini okuduğunda (tilavet) secdesi
yaparken ve başını (bu secdeden) kaldırınca ''Allahü Ekber'' desin."
4209. Eba Kılabe ve İbn
Sirin şöyle demişlerdir: "Kişi, namaz dışında secde ayetini okuduğunda: ''Allahu
Ekber'' de(yip secdeye gide)r."
4210. Abdullah b. Müslim
dedi ki: "Babam, secde ayetini okuduğunda ''Allahu Ekber'' dedikten sonra
secde ederdi."
4211. Ata b. es-Saib'in
bildirdiğine göre Eba Abdirrahman (es-Süleml), yürürken secde ayeti okur, tekbir
getirir, o anda yüzü ne taraftaysa olduğu tarafa doğru secde eder ve başını
kaldırdıktan sonra tekbir getirirdi.
4212. Amir(-i Şa'bi)
dedi ki: "Secde ayeti okuduğunda (tilavet secdesi yapmadan önce) tekbir
getir."
Kişi Yürürken Secde
Ayeti Okursa Ne Yapar?
4213. Ata b. es-Saib
anlatıyor: Eba Abdirrahman es-Sülemi'nin yanında yürürken secde ayeti okurduk.
Secde ayeti geçtiğinde tekbir getirir, ima ile secde eder ve selam verirdi. İbn
Mes'ud'un da böyle yaptığını ileri sürerdi.
4214. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "ibn Mes’ud'un öğrencileri, yürüyüş halinde iken secde ayeti
okurları ima ile (tilavet) secdelsi) ederlerdi."
4215. İbrahim'in
bildirdiğine göre Esved (b. Yezid), yürürken secde ayeti okur, ima ile
(tilavet) secdelsi) ederdi.
4216. İbrahim'in
bildirdiğine göre Alkame, ima ile secde ederdi.
4217. Eş'as bildiriyor:
Kürdus'a yürüyüş halindeyken secde ayeti okuyan kişinin durumunu sordum. Şöyle
dedi: "ima ederek secde eder."
4218. Umare b. el-Ka'ka
anlatıyor: Ebu Zür'a b. Amr b. Cerir, ima ile secde etmekten bahsedince ona,
İbrahim(-i Nehai)'nin de seyir halinde secde ayeti okuduğunda ima ile secde
ettiğini söyledim.
4219. İbrahim et-Tey mı
bildiriyor: Ben babama (yürürken) Kur'an'ı arzediyor (dinletiyor)dum, babam da
bana Kur'an'ı arzediyordu. Bu esnada secde ayeti geçti. Bunun üzerine babam
secde etti. Ona: "Yolda secde mi ediyorsun?" dedim. "Evet"
dedi.
4220. Rebi' b. Enes
bildiriyor: Ebu'l-Aliye'ye sordum: "Bazen dar bir yoldan geçtiğim oluyor.
Bir okuyucunun secde ayeti okuduğunu duyuyorum. Yolda iken secde edeyim
mi?" Şu karşılığı verdi: "Evet, yolda secde et."
4221. Muhammed (b.
Sirin)'in bildirdiğine göre İbn Mes’ud, yürüdüğü halde secde ederdi. Secde
ayeti geldiğinde kenara çekilerek secde ederdi.
4222. Seleme b. Küheyl
diyor ki: "Yürürken secde ayeti okuduğunda alnını karşılaştığın ilk
duvarın üzerine koy."
Secde Ayetini Okuduktan
Sonra Tekrar Okuyan Kişi NeYapar?
4223. Hasan(-ı Basri)
ile ibrahim(-i Nehai), secde ayetini okuduktan sonra tekrar okuyan kişi hakkında:
"ilk secde kendisine kafi gelir" demişlerdir.
4224. Mücahid der ki:
"Secde ayetini okuduğunda bir kere secde etmen, sana kifayet eder."
4225. Ata b. es-Saib'in
bildirdiğine göre Ebu Abdirrahman (es-Sülemi) secde ayeti okuduktan sonra secde
ederdi. Sonra aynı mecliste defalarca (aynı) secde ayetini tekrar eder, ama
secde etmezdi.
Secde Ayetinde ''İhtisar
Yapmak" (Secde Ayetine Geldiğinde Secde Etmemek için Ayeti Atlamak)
4226. Ebu'l-Aliye diyor
ki: "Onlar (Ashab-ı Kiram ve Tabiun), secdenin ihtisar edilmesini mekruh
görürlerdi."
4227. Şa’bi diyor ki:
"Onlar (Ashab-ı Kiram ve Tabiun), secdenin ihtisar edilmesini, yani secde
ayetine geldiklerinde secde etmemek için ayeti atlamayı mekruh
görürlerdi."
4228. Said b.
el-Müseyyeb diyor ki: "Üç şey insanların çıkardığı bidatlardandır:
Secdenin ihtisar
edilmesi, dua ederken ellerin kaldırılması." (Ravi) Huşeym dedi ki:
"Üçüncüsünü
unuttum."
4229. Abdülazız b.
Kurayr bildiriyor: İbn Sirin'e secdenin ihtisar edilmesi meselesini sordum.
Kerih gördü ve yüzünü ekşiterek şöyle dedi: "Bunun ne (gayeye hizmet
ettiğini) bilmiyorum."
4230. Said b.
el-Müseyyeb diyor ki: "Bu, insanların (sonradan) çıkardığı
bidatlardandır."
4231. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "Onlar (Ashab-ı Kiram ve tabiun), secdenin ihtisar edilmesini
mekruh görürlerdi."
4232. Hişam dedi ki:
"Hasan(-ı Basri), Kur'an secdesinin ihtisar edilmesini kerih
görürdü."
4233. Şehr b. Havşeb der
ki: "Bu, insanların (sonradan) çıkardığı bidatlardandır."
Binek Üzerinde Secde
Ayeti Okuyan Kişi
4234. Vebere bildiriyor:
Medine'ye giderken yolda İbn Ömer'e, binek üzerinde secde ayeti okuyan adamın
durumunu sordum. Şu karşılığı verdi: "ima ile (tilavet) secde(si)
eder."
4235. İbrahim(-i Nehai),
binek üzerinde secde ayeti okuyan adamın durumu hakkında şöyle dedi: "Yüzü
o an ne tarafa dönükse o tarafa doğru başıyla ima ile secde eder."
4236. Said b. Cübeyr
anlatıyor: (Bineklerimiz üzerinde) Ebu Ubeyde ile beraber Kufe ile Hıre
arasında ilerliyorduk. Ebu Ubeyde secde ayeti okuyunca (tilavet) secde(si)
etmek için aşağı inmeye çalışırken bana: "Başınla ima ederek secde etmen
sana yeterli olur" dedi. Bunun üzerine Ebu Ubeyde de başıyla ima ederek
secde etti.
4237. Süveyr'in
babasından bildirdiğine göre Hz. Ali, bineği üzerinde iken secde ayeti okur ve
ima ile (tilavet) secde(si) yapardı.
4238. Ebu Ubeyde diyor
ki: "Said b. Zeyd, bineği üzerinde secde ayeti okur ve ima ile secde
ederdi."
4239. Süveyr bildiriyor:
(Abdullah) ibnü'z-Zübeyr'in bineği üzerinde secde ayeti okuyup ima ile secde
ettiğini gördüm.
4240. Ata (b. Ebi
Rabah), bineği üzerinde secde ayeti okuyan kişi hakkında: "ima ile
(tilavet) secde(si) yapar" dedi.
4241. Şibak der ki:
"İbrahim(-i Nehai), bineği üzerinde secde ayeti okuduğunda başıyla ima
yaparak secde ederdi."
4242. Hammad bildiriyor:
İbrahim(-i Nehal) Alkame'ye (tilavet) secde(si) için binekten inilip
inilmeyeceğini sordu. Alkame ona inmemesini emretti.
"Secde Etmek,
Dinlemek için Oturanlar ile işitenler Üzerine Vaciptir" Görüşünde Olanlar
4243. İbn Abbas dedi ki:
"Sadece dinlemek üzere oturanların (tilavet) secdersi) yapmaları
gerekir."
4244. İbn Sirin diyor
ki: "(Tilavet) secde(si) sadece mescidde ve zikir ortamında
gerçekleştirilir."
4245. İbn Abbas dedi ki:
"Secde, dinlemek üzere oturanlar üzerine vaciptir."
4246. Hasan(-ı Basri)
dedi ki: "Secde, sadece dinlemek için oturanlar ve susanlar üzerine
gereklidir."
4247. Hz. Osman dedi ki:
"Secde, sadece dinlemek için oturanlar üzerine vaciptir."
4248. Yahya b. Said'in
bildirdiğine göre bir kıssacı Said b. el-Müseyyeb'in oturduğu yere yakın
oturuyordu. Secde ayeti okudu. Said b. el-Müseyyeb ayeti işittiği halde secde
etmedi. Ona: "Niçin secde etmedin?" diye sorulunca şöyle dedi:
"Ben onun (yani secde) için oturmamıştım."
4249. İbrahim(-i Nehai),
Nafi' ve Said b. Cübeyr dediler ki: "Secde ayetini işiten herkese secde
etmek vaciptir."
4250. Ebu Abdirrahman
(es-Süleml) anlatıyor: Selman el-Farisı mescide girdi.
Mescidde Kur'an okuyan
bir cemaat vardı. Secde ayeti okuyarak secde ettiler. Arkadaşı Selman'a:
"Ey Ebu Abdillah! Biz de şu cemaate katılsaydık ya!" deyince Selman:
"Biz bunun için gelmedik" dedi.
4251. Ebu'l-Ala
anlatıyor: Mutarrif'e secde ayetini işitip işitmediğinde şüphe eden adamın
durumunu sordum. Şu karşılığı verdi: "Farzet ki işitti, buna ne lazım
gelir ki?" Sonra Mutarrif ekledi: "imran b. Husayn'a secde ayetini
işitip işitmediğini bilmeyen adamın durumunu sordum. Şöyle dedi: "Farzet
ki işitti, buna ne lazım gelir ki?"
4252. İbn Ömer dedi ki:
"(Tilavet) secdelsi), sadece secde ayetini (bilinçli olarak) dinleyen
kimseye vaciptir."
"Mufassal Surelerde
Secde Ayeti Yoktur" Diyenler ve Bu Surelerde Secde Yapmayanlar
4253. Hz. Ömer dedi ki:
"Mufassal sürelerde secde yoktur."
4254. İbn Abbas dedi ki:
"Mufassal sürelerde secde yoktur."
4255. İbn Abbas şöyle
derdi: "Mufassal sürelerde secde yoktur."
4256. Said b. Cübeyr der
ki: "Mufassal sürelerde secde yoktur."
4257. Hasan(-ı Basri)
şöyle derdi: "Mufassal surelerde secde yoktur."
4258. Said b.
el-Müseyyeb, ikrime ve Hasan şöyle dediler: "Mufassal surelerde secde
yoktur."
4259. Tavüs der ki:
''Mufassal sürelerde secde yoktur."
4260. Zeyd b. Sabit der
ki: ‘‘Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Necm süresini okudum. Secde
etmedi."
Tahric: İbn Ebi Şeybe,
Müsned (129), Ahmed (5/186), Darimi (1472), Buhari (1072, 1073), Müslim
(1/406:106), Ebu Davud (1399), Tirmizi (576), Nesai (1032), İbn Huzeyme (568)
ve İbn Hibban (2769).
4261. Ata b. Yesar
anlatıyor: Ubey b. Ka'b'a: ''Mufassal sürelerde secde var mı?" diye
sordum. ''Hayır" cevabını verdi.
4262. Mücahid dedi ki:
''Mufassal sürelerde secde yoktur."
4263. Ubey b. Ka'b dedi
ki: ''Mufassal sürelerde secde yoktur."
Mufassal Surelerde Secde
Edenler
4264. Ebü Hureyre
anlatıyor: Resülullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber inşikak ve Alak
sürelerinde secde ettik.
Tahric: Ahmed (2/249),
Darimi (1471), Müslim (1/406:108), Ebu Davud (1402), Tirmizi (573), Nesai
(1039) ve İbn Mace (l058).
4265. Ebu Hureyre'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) inşikak suresinde
secde etmiştir.
Tahric: Ahmed (2/247),
Darimi (1470), Tirmizi (574), İbn Mace (1059) ve Nesai (1035).
4266. Ebu Rafi'
anlatıyor: Medine'de Ebu Hureyre'nin arkasında yatsı namazını kıldım. Namazda
inşikak suresini okudu. Ardından secde etti. Ona: "Bu surede secde ediyor
musun?" diye sordum. Şu karşılığı verdi: "Halis dostum Ebu'l-Kasım'ın
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu surede secde ettiğini gördüm. Bu yüzden bunu
terk etmem.''
Tahric: Buhari (766,
768, 1078), Müslim (1/407:111), Ebu Davud (1403), Nesai (1040) ve Tahavi
(1/357).
4267. İbn Mes'ud
anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Necm suresinde secde etti.
Onunla beraber olan herkes onunla beraber secde etti. Ancak ihtiyar bir adam
(Umeyye b. Halef) bir avuç toprak alarak alnına kaldırdı. (ibn Mes'ud) ekledi:
"Andolsun ki ben, bu ihtiyarın kafir olarak öldürüldüğünü gördüm."
Tahric: İbn Ebi Şeybe,
Müsned (295), Buhari (1067, 1070, 3853, 3972), Müslim (1/405:105), Ebu Davud
(1401) ve Nesai (1031).
4268. Ebu Rafi' es-Saiğ
bildiriyor: Hz. Ömer bize yatsı namazını kıldırdı. ilk rek'atta inşikak
suresini okuyunca secde etti, biz de onunla beraber secde ettik.
4269. Esved diyor ki:
"Ömer ve İbn Mes'ud'u ya da ikisinden birini inşikak suresinde secde
ederken gördüm."
4270. Ebu Abdirrahman'ın
bildirdiğine göre İbn Mes'ud, inşikak suresinde secde ederdi.
4271. Ebu'l-Aliye
bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ve Müslümanlar, Necm
suresinde secde ettiler.
4272. İbrahim'in
bildirdiğine göre İbn Mes'ud, A'raf, Beni israil (isra), Necm ve Alak
surelerinde secde ederdi.
4273. Şa’bi'nin
bildirdiğine göre İbn Mes'ud, Necm ve Alak sürelerinde secde etmiştir.
4274. Zirr diyor ki:
"Secdenin farz olduğu ayetlerin bulunduğu sureler: Secde süresi, Fussilet
suresi, Necm süresi ve Alak süresidir."
4275. Şa'bi'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Necm suresini
okumuş, bütün müslümanlar, müşrikler, cinler ve insanlar secde etmişlerdir.
4276. Asım diyor ki:
''Kasame b. Zuheyr, Necm ve inşikak surelerinde secde ederdi."
4277. Süleyman b. Habib
diyor ki: ''Ömer b. Abdilazız ile beraber inşikak suresinde secde ettim."
4278. Hasan b.
Ubeydillah diyor ki: ''İbrahim(-i Nehai)'nin inşikak suresinde secde ettiğini
gördüm."
4279. Nafi' bildiriyor:
İbn Ömer, Necm ve Alak surelerinde secde ederdi. Ancak inşikak suresinde farz
namazda bu surelerdeki secde ayetleri için secde etmez, rükuya giderdi.
4280. İbn Avn diyor ki:
Ben otururken Muhammed (b. Sirin) inşikak suresini okudu ve secde etti.
4281. Zirr bildiriyor:
Ammar, minberde inşikak suresini okudu ve yere indikten sonra secde etti.
4282. Mesruk b.
el-Ecda'nın bildirdiğine göre Hz. Osman, yatsı namazında Necm suresini okudu ve
secde etti.
4283. Ebu Hureyre
bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ve Müslümanları Necm
suresinde secde ettiler. Yalnız Kureyşli iki adam secde etmedi. Böyle yapmakla
meşhur olmak istediler.
Tahric: Ahmed (2/304,
443) ve Tahavi (353).
4284. Esved dedi ki:
"ibn Mes’ud'u inşikak suresinde secde ederken gördüm."
''Sad Suresinde Secde
Vardır'' Diyenler ve Secde Edenler
4285. Süfyan b.
Uyeyne'nin bildirdiğine göre Ubeydullah b. Ebi Yezid, İbn Abbas'ın "Sad
suresinde secde vardır" dediğini ve ardından şu ayeti okuduğunu
işitmiştir: "işte, o peygamberler, Allah'ın doğru yola ilettiği
kimselerdir. (Ey Muhammed!) Sen de onların tuttuğu yola uyl" (En'am Sur.
90)
4286. Abde ve Sadaka,
İbn Ömer'in "Sad süresinde bir secde (ayeti) vardır" dediğini
işitmişlerdir.
4287. Zühri bildiriyor:
Saib bana Hz. Osman'ın Sad süresinde secde ettiğini bildirinceye dek Sad
süresinde secde etmezdim.
4288. Said b. Cübeyr'in
bildirdiğine göre Hz. Ömer, Sad süresinde secde ederdi.
4289. Mücahid'in
bildirdiğine göre İbn Abbas, Sad süresinde secde eder ve şu ayeti okurdu:
"işte, o peygamberler, Allah'ın doğru yola ilettiği kimselerdir. (Ey
Muhammed!) Sen de onların tuttuğu yola uy" (En'am Sur. 90)
Tahric: Darimi (1467),
Ahmed (1/279, 360), Buhari (1069, 3421, 3422, 4806, 4807) ve Ebu Davud (1404)
4290. İbn Abbas dedi ki:
"Resülullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Sad süresinde secde ederdi.''
Tahric: Ahmed (1/364).
4291. Said b. Cübeyr'in
bildirdiğine göre Resülullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) minberdeyken Sad
süresini okumuş, secde ayetine gelince ayeti okumuş ve aşağı indiğinde secde
etmiştir.
Tahric: İbn Abbas'tan
merru olarak: Buhari (4807), Nesai (1029) ve İbn Huzeyme (551)
4292. Abdullah b.
el-Haris dedi ki: "Sad suresindeki secde ayeti, secde etmeyi
gerektirir."
4293. Mesruk bildiriyor:
İbn Abbas'ın yanında Sad suresindeki (secde) ayetO) zikredilince şu ayeti
okudu: "işte, o peygamberler, Allah'ın doğru yola ilettiği kimselerdir.
(Ey Muhammed!) Sen de onların tuttuğu yola uy!" (En'am Sur. 90)
4294. İbn Cüreyc dedi
ki: "Tavus, Sad suresinde secde ederdi."
4295. Süfyan b. Hüseyn
diyor ki: "Hasan(-ı Basri)'nin Sad suresindeki secde ayetini okuduğuna ve
secde ettiğine şahit oldum."
4296. Ebu'd-Duha'nın
bildirdiğine göre Mesruk, Sad suresinde secde ederdi.
4297. Ata b. es-Saib
dedi ki: "Ebu Abdirrahman (es-Sülemi) Sad suresinde secde ederdi."
4298. Said b. Cübeyr anlatıyor:
Dahhak b. Kays'ın Sad suresinde secde ettiğini gördüm. Bunu İbn Abbas'a
hatırlatınca şöyle dedi: "O, Ömer b. el-Hattab'ın Sad suresinde secde
ettiğini görmüştür."
4299. Mücahid dedi ki:
İbn Abbas, Sad süresinde secde ayeti olduğunu söylemiş, sonra şu ayeti
okumuştur: "işte, o peygamberler, Allah'ın doğru yola ilettiği
kimselerdir. (Ey Muhammed!) Sen de onların tuttuğu yola uy!" (En'am Sur.
90)
Sad Suresinde Secde
Etmeyenler ve Secde Olmadığını Söyleyenler
4300. Zirr'in
bildirdiğine göre İbn Mes'üd, Sad süresinde secde etmez, şöyle derdi: "Bu
(yani sürede geçen söz konusu secde ayeti), bir peygamberin tövbesi(nden
ibaret)tir."
4301. Mesrük bildiriyor:
İbn Mes'üd'un yanında Sad süresindeki
secde ayetinden bahsedilince: "Bu (yani sürenin 24. ayeti), bir
peygamberin tövbesidir" dedi.
4302. İbrahim(-i Nehai)
ve Şa’bi dediler ki: "ibn Mes'üd, Sad süresinde secde etmezdi. Şöyle
derdi: "Bu, bir peygamberin tövbesidir."
4303. Ebu'l-Aliye diyor
ki: "Resülullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından kimisi Sad
süresinde secde eder, kimisi secde etmezdi. Hangisini dilersen
yapabilirsin,"
4304. Sabit b. Kays dedi
ki: "Ebu'I-Melih, Sad suresinde (yani 24. ayetinde) secde etmezdi."
4305. Ebu ishak
bildiriyor: Dahhak b. Kays, hutbe verirken Sad suresini okudu ve secde etti.
Arkasında Alkame ve İbn Mes'ud'un bazı talabeleri vardı. Onlar secde etmediler.
4306. Ebu'd-Duha'nın
bildirdiğine göre İbn Mes'ud'un öğrencileri, Sad suresinde secde etmezlerdi.
Fussilet Suresinin Son
(yani 38.) Ayetinin Secde Ayeti Olduğunu Söyleyenler .
4307. Said b. Cübeyr'in
bildirdiğine göre İbn Abbas, Fussilet suresinin iki ayetinin (37 ve 38.
ayetlerin) sonuncusunda secde ederdi.
4308. Muğire'nin
bildirdiğine göre Ebu Vail, son ayette secde ederdi.
4309. İbn Avn'ın
bildirdiğine göre İbn Sirin, son ayette secde ederdi.
4310. Talha'dan şöyle
rivayet edilmiştir: İbrahim(-i Nehai), son ayette secde ederdi.
4311. Mesruk diyor ki:
"ibn Abbas, son ayette secde ederdi.''
İlk Ayetinde Secde
Edenler
4312. Hakem'in
bildirdiğine göre Beni Süleym'den bir adam Resülullah'ın (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) Hamım (Fussilet) suresinin ilk ayetinde (yani 37. ayette) secde
ettiğini işitmiştir.
4313. Nafi'nin
bildirdiğine göre İbn Ömer, ilk ayette secde ederdi.
4314. Mesruk diyor ki:
"ibn Mes’ud'un talebeleri, ilk ayette secde ederlerdi.''
4315. Ata'dan rivayet
edildiğine göre Ebu Abdirrahman (es-Sülemi), Hamım (Fussilet) suresin(deki
secde ayetlerin)in ilk ayetinde (37. ayette) secde etmiştir.
4316. A'meş der ki:
İbrahim(-i Nehai), Ebu Salih, Talha, Yahya ve Zübeydü'l-Yami'nin yaşadığı çağa
yetiştim. Hepsi Hamım süresinin ilk ayetinde secde ediyorlardı.
4317. Hişam'ın
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) ile Muhammed (b. Sirin), Hamım (Fussilet)
suresinin ilk ayetinde secde ederlerdi.
"Hac suresinde iki
Secde Vardır" Diyenler ve Bu surede iki Kere Secde Edenler
4318. İbn Ömer'in
bildirdiğine göre Hz. Ömer, Hac suresinde iki kere secde etmiş, şöyle demiştir:
''Bu sare diğer sarelere iki secde ile üstün kılındı.''
4319. Sa'd b. İbrahim'in
bildirdiğine göre Sa'lebe b. Abdillah b. el-Asrar, Ömer b. el-Hattab ile
beraber namaz kılmıştır. Ömer, Hac süresini okumuş ve iki kere secde etmiştir.
4320. Cübeyr b. Nüfeyr'in
bildirdiğine göre Ebu'd-Derda, Hac süresinde iki kere secde etmiştir.
4321. İbn Abbas diyor
ki: ''Hac Süresinde iki secde vardır.''
4322. Ebu Abdirrahman
es-Sülemi'nin bildirdiğine göre Hz. Ali, Hac süresinde iki kere secde etmiştir.
4323. Husayn'ın
bildirdiğine göre Ebu Abdirrahman (es-Sülemi), Hac suresinde iki kere secde
etmiştir.
4324. İbn Ebi Revvad'ın
Taif ahalisinden bir adamdan bildirdiğine göre İbn Ömer, Hac suresinde iki kere
secde etmiştir.
4325. Ebu' I-Aliye der
ki: ''Hac suresinde mübarek ve temiz iki secde ayeti vardır."
4326. Ebu ishak diyor
ki: 1170 seneden beri beraber olduğum insanlar, Hac suresinde iki kere secde
ettiler."
4327. Asım'ın
bildirdiğine göre Zirr ile Ebu Abdirrahman (es-Sülemi), Hac suresinde iki kere
secde ederlerdi.
"Hac Suresinde
Secde Ayeti Tektir, O da ilkidir (18. Ayet)" Diyenler
4328. İbn Abbas şöyle
dedi: "Hac suresinde tek secde ayeti vardır."
4329. Said b. Cübeyr
şöyle derdi: "Hac suresinde tek secde ayeti vardır (yani 18. ayet)."
4330. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "Hac suresinde tek secde ayeti vardır."
4331. Hasan(-i Basri)
secde hakkında: "Hac suresinin (18. ayeti) secde ayetidir" derdi.
4332. Said b.
el-Müseyyeb ve Hasan(-ı Basri) şöyle dediler: "Hac suresinde tek secde ayeti
vardır, o da ilki (yani 18. ayeti)dir."
4332m. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Hac suresinde tek secde ayeti vardır, o da ilkidir."
4333. Ebu Ma'n
anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e: "Hac suresinde iki kere secde eden adam
hakkında ne dersin?" dedim. "Hac suresinde sadece bir kere secde
edilir" karşılığını verdi.
Namaz Kılıyorken
(Dışarıdan) Secde Ayetini işiten Kimse Hakkında "Secde Etmez"
Diyenler
4334. Tavus, namazda
olduğu halde (hariçten) secde ayeti işiten kimse hakkında şöyle demiştir:
"Secde etmez."
4335. Hasan(-ı Basri):
"Secde etmez" dedi.
4336. Ebu Kılabe namazda
iken secde ayeti işiten kimse hakkında: "Secde etmez" dedi.
4337. Muhammed (b.
5lrin) dedi ki: "Başkasının namazı senin namazına girmesin."
4338. İbn Sirin diyor
ki: "Namazı bitirdiğinde secde eder."
4339. Amr b. Herim
anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e: "Bir adam ayakta namaz kılıyor.
Başka bir adam da onun
yakınında namaz kılıyor. Bunlardan biri secde ayeti okuduğunda diğeri işitse
secde eder mi?" diye sorulunca: "Hayırlı dedi.
''Namaz Kılarken
Başkasının Secde Ayeti Okuduğunu işiten Kimse Secde Etsin'' Diyenler
4340. İbrahim(-i Nehai)
şöyle derdi: "Kişi namaz kılarken secde ayeti işittiğinde secde
etsin."
4341. İbrahim(-i Nehai):
"Secde eder" dedi.
4342. Amir(-i Şa'bi) der
ki: "ibn Mes’ud'un öğrencileri, 1 secde ayeti işittiklerinde namazda
olsunlar ya da olmasınlar secde ederledi."
4343. Şu'be anlatıyor:
Hammad'a namazda iken secde ayeti işiten kimsenin durumunu sordum. "Secde
eder" dedi. Hakem de böyle söylerdi.
4344. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "Kişi, namazda iken secde ayeti işitse secde eder."
Cünub Olan Kimse Secde
Ayeti işittiğinde Ne Yapar?
4345. İbrahim(-i Nehai)
secde ayeti işiten cünub kimse hakkında şöyle derdi:
"Gusleder, sonra secde
ayetini okur ve secde eder. Eğer iyi söyleyemiyorsa (ya da hangisi olduğunu
hatırlamıyorsa) başka bir ayet okur ve secde eder."
4346. İbrahim(-i Nehai)
ile Said b. Cübeyr şöyle dediler: "Cünub kimse, secde ayeti işittiğinde
gusleder, sonra secde eder."
Secde Ayetini işiten
Hayızlı Kadın
4347. İbrahim(-i Nehai),
secde ayeti işiten hayızlı kadın hakkında şöyle derdi:
"Secde etmez. Çünkü
o, secde'den daha büyük bir ibadeti terk ediyor: Farz kılınan namaz."
4348. Hammad anlatıyor:
Said b. Cübeyr ile İbrahim(-i Nehai)'ye secde ayeti işiten hayızlı kadının
hükmünü sordum. Şöyle dediler: "Secde etmesi gerekmez. Namaz bundan daha
büyük (olduğu halde terkediyor)"
4349. İbn Cüreyc
anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Hayızlı bir kadın Kur'an okuyan ve secde
ayeti okudukları için secde eden bir topluluğun yanından geçerse kadın da
onlarla beraber secde eder mi?" diye sordum. Şu karşılığı verdi:
"Hayır, kadın (bu haldeyken) daha hayırlısından men edildi: Namaz."
4350. Ebu'd-Duha ve İbrahim(-i
Nehai) dediler ki: "Hayızlı kadın, secde ayeti işittiğinde secde etmesin.
Zira o, bundan daha gerekli olan bir ibadeti (namazı) terkediyor."
4351. Hasan(-ı Basri),
secde ayeti işiten cünup ve hayızlı hakkında: "Secde etmezler"
demiştir.
4352. Hz. Osman:
"Başıyla ima eder'' demiştir.
4353. Said b.
el-Müseyyeb der ki: Başıyla ima ederek şöyle der: "Allahım!
Sadece senin için secde
ettim.''
Abdestsiz Olarak Tilavet
Secdesi Yapan Kimse
4354. Said b. Cübeyr
bildiriyor: İbn Ömer, bineğinden iner, küçük su döker, sonra tekrar bineğine
biner, secde ayeti okur ve abdest almadan tilavet secdesi yapardı.
4355. Hasan(-ı Basri),
abdestsiz olarak secde ayeti işiten kimse hakkında şöyle dedi: "Üzerinde
secde yükümlülüğü yoktur.''
4356. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "Kişi abdestsiz olarak secde ayeti işittiğinde abdest alsın,
sonra ayeti okusun ve secde etsin. Eğer (işittiği o ayeti) iyi okuyamıyorsa
başka bir ayet okuyarak secde eder.''
4357. Şa’bi, abdestsiz
olarak secde ayeti okuyan kimse hakkında şöyle dedi: "O anda yüzünün dönük
olduğu tarafa doğru secde eder.''
4358. İbrahim(-i Nehai),
abdestsiz olarak secde ayeti işiten kimse hakkında şöyle dedi: "Yanında su
varsa abdest alır ve secde eder. Eğer yanında su yoksa teyemmüm alır ve secde
eder."
Secde Ayeti Okuyan Kimse
Kıbleye Yönelik Değilse
4359. İbn Abbas'a kıble
yönünden başka bir tarafa yöneldiği halde secde ayeti okuyan kişinin secde edip
edemeyeceği hakkında soru sorulunca şöyle dedi: "Eder, bunda bir sakınca
yoktur."
4360. Ata diyor ki:
"Ebu Abdirrahman (es-Sülemit yüzü kıbleden başka bir yöne doğru olduğu
halde yürürken secde ayeti okur, başıyla ima edertek secde eder) ve selam
verirdi."
4361. Süfyan b. Hüseyn
anlatıyor: Hasan(-ı Basri)'nin Sad suresindeki secde ayetini okuduğunu işittim.
Sütunlardan birinin bir köşesine doğru secde etti, sonra cemaate: "Kıbleye
dönün" dedi.
4362. Ata b. es-Saib
bildiriyor: Ebu Abdirrahman (es-Süleml) oturarak secde ayeti okur, kıbleye
döner ve secde ederdi.
ikindiden ve Tan Ağardıktan
Sonra Secde Ayeti Okuyan Kimse
4363. Şa’bi şöyle derdi:
"Kişi, tan ağardıktan ve ikindiden sonra secde ayeti okuduğunda (başka
zamana tehir etmeden) secde etsin."
4364. Hasan(-ı Basri)
ile İbrahim(-i Nehai) şöyle dediler: "Hangi vakitte olursan ol, secde
ayeti okuyup secde edebilirsin. Tan ağardıktan veya ikindiden sonra olması fark
etmez."
4365. Şu'be anlatıyor:
Hakem (b. Uteybe)'ye ikindiden sonra secde ayeti okuyan kişinin ne yapacağını
sordum. Şöyle dedi: "Bişr b. Mervan zamanında yanımıza Reca b. Hayve
geldi. Bu kişi halka kıssa anlatan biriydi. ikindiden sonra secde ayeti
okuduğunda secde ederdi."
(Sonra aynı soruyu)
Hammad (b. Ebi Süleyman)'a sordum. Şöyle dedi: "Eğer namaz vaktiyse
(kerahat vakti değilse) bir sakınca olmaz."
4366. Salim, Ata, Kasım
ve Amir'e: "ikindiden sonra ve güneş doğmadan önce secde ayeti okuyan kişi
secde edebilir mi?" diye sorulduklarında: "Evet" dediler.
4367. ikrime der ki:
"Kur'an okuduğun zaman secde ayetine rastlarsan ikindiden ya da sabah
namazı vaktinden sonra (olsa da) secde et.''
4368. İkrime diyor ki:
"insanları (bu vakitlerde) secde etmekten sadece tembellik alıkoyar.''
"Kur'an Okuyan
Kimse Bu Vakitlerde Secde Etmez" Diyenler ve Bu Vakitte Secde Ayeti
Okunmasını Mekruh Görenler
4369. Ubeydullah b.
Miksam bildiriyor: Bir kıssacı tan ağardıktan sonra secde ayeti okurdu. İbn
Ömer bunu ona yasakladı. Adam bundan vazgeçmeyi kabul etmeyince İbn Ömer onu
uzaklaştırarak: "Onların gerçekten akılları çalışmıyor'' dedi.
4370. Ebu Temime el-Hüceymı
diyor ki: "Tan ağardıktan sonra secde ayeti okur ve secde ederdim. İbn
Ömer bana bir adam göndererek bir daha böyle yapmamı bana yasakladı.''
4371. İbn Avn anlatıyor:
Said b. Ebi'l-Hasan sabah namazı vaktinde Kur'an okur, secde ayetine rastladığında
geçerdi. Namazın caiz olduğu vakit (işrak veya kuşluk vakti) girince (atladığı
o) secde ayetini okur ve secde ederdi.
4372. Mübarek
bildiriyor: "Hasan(-ı Basri)'nin ikindiden sonra secde ayeti okuduğu nu
gördüm. Güneş battıktan sonra secde ayetini tekrar okudu ve secde etti."
4373. Abdullah b. Ebi
Utbe'nin bildirdiğine göre Ebu Eyyub konuşur, güneş doğduğunda secde ayetini
okur ve secde ederdi.
4374. Ebu Galib'in
bildirdiğine göre Ebu Umame, ikindiden sonra güneş batıncaya kadar; tan
ağardıktan sonra güneş doğuncaya kadar namaz kılınmasını mekruh görürdü. Şam
ahalisi ikindiden sonra secde ayeti okurdu. Ebu Umame onların, ikindiden sonra,
içinde secde ayeti olan bir sure okuduklarını gördüğünde onlarla beraber
oturmazdı.
4375. Nafi anlatıyor: İbn
Ömer, bir kıssacının namazın caiz olduğu vakitten önce secde ayeti okuduğunu
işitti. Kıssacı ve beraberindekiler secde ettiler. İbn Ömer ellerimi tuttu (ve
böylece secde etmedim). Kuşluk vaktine girdiğimde İbn Ömer bana: "Ey
Nafi'! Cemaatin vakti dışında yaptıkları secde ayetinin secdesini bize
yaptır" dedi.
Kur'an'daki Bütün Secde
Ayetleri ve Bu Hususta Onların (Ashab-ı Kiram ve Tabiun'un) Ihtilaflar.
4376. Müslim'in
bildirdiğine göre Mesruk, onların (Ashab-ı Kiram'ın) okuduklarında secde ettiği
Kur'an'daki 12 secde ayetinde secde ederdi. Bu ayetler içerisinde inşikak
suresi yoktur.
4377. Müslim der ki:
Mesruk bana Kur'an'daki secde ayetlerini 12 olarak saydı. inşikak suresindeki
ayeti, secde ayeti olarak saymadı.
4378. insanlar secde
ayetlerinden sözedince İbn Abbas şöyle dedi: "A'raf (206. ayet) Ra'd (15.)
Nahl (49.) Meryem (58.) tek secde ayeti ile Hac (18.) Nemi (2S.) Furkan (60.)
Secde (15.), Fussilet (37.) ve Sad (24.) sureleri. Mufassal surelerde secde
ayeti yoktur.
4379. İbrahim(-i Nehai)
bildiriyor: İbn Mes’ud; A'raf, Beni israil (isra, 107. ayet) ve Necm (62.) Alak
(19.) ve inşikak (21.) surelerinde secde ederdi.
4380. Ubeyd b. Umeyr
şöyle demiştir: Secdenin farz olduğu ayetlerin bulunduğu sureler; Secde ,
Fussilet, A'raf ve Beni israil (isra) sureleridir.
4381. Hz. Ali şöyle
demiştir: "Kur'anda secdenin farz olduğu ayetlerin bulunduğu süreler;
Secde, Fussilet, Necm ve Alak süreleridir."
4382. Said b. Cübeyr der
ki: "Secde'nin farz olduğu ayetlerin bulunduğu süreler; Secde, Necm ve
Alak süreleridir."
4383. Ebü
Temimeti'l-Hüceymi'den şöyle rivayet edilmiştir: Beni'l-Hüceym'in büyükleri,
bir süvariyi Medine ve Mekke'ye göndererek kendileri için Kur'an'daki secde
ayetlerini sormasını istediler. Süvari bir süre sonra geri döndü ve Ashab-ı
Kiram'ın 10 secde ayetinde ittifak halinde olduklarını onlara bildirdi.
Secde Ayetine
Rastlandığında Secde Edilmeden Geçilmesini Mekruh Görenler
4384. Ata b. es-Saib
anlatıyor: Bir gün mescide girdiğimde iki yaşlı adam gördüm. Biri diğerine
Kur'an okuyordu. Yanlarına oturdum. Baktım ki biri, Kays b. Seken el-Esedi.
Derken diğeri Meryem süresini okumaya başladı. Secde ayetine gelince Kays b.
Seken ona "Onu geç, çünkü mescid cemaatinin bizi (tilavet secdesi
yaparken) görmesini istemeyiz" dedi. Adam secde ayetini okumayarak bir
sonraki ayete atladı. (Fakat) Kays (daha sonra): "Vallahi olsa olsa şeytan
bizi secdeden alıkoymuştur, hemen o ayeti oku!" deyince adam secde ayetini
okudu ve secde ettik.
4385. Şa’bi diyor ki:
"Onlar (Ashab-ı Kiram ve Tabiun) secde ayetine geldiklerinde secde etmeden
geçmeyi hoş karşılamazdı."
4386. Hasan(-ı Basri),
namazda secde ayetini okumadan geçen kimse hakkında şöyle dedi: "Secde
ayetine gelip de secdeyi terk etmek ona yakışmaz."
4387. İbrahim(-i Nehai)
diyor ki: "Secde ayetine gelip de secdeyi terk etmek ona yakışmaz. Ancak
dilerse secde eder, dilerse rükuya gider."
Minberde iken Secde
Ayeti Okuyan Kimse Ne Yapar?
4388. Safvan b. Muhriz
anlatıyor: (Ebu Musa) el-Eş'ari, cuma günü bize hutbe okurken Hac suresindeki
son secde ayetini okudu. Hemen minberden aşağı indi ve secde etti. Secde
ettikten sonra durduğu yere geri döndü.
4389. Said b. Cübeyr'in
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) minberde Sad
suresindeki secde ayetini okudu. Secde kısmına gelince orayı da okudu, sonra
inerek secde etti.
4390. Şa’bi bildiriyor:
Nu'man b. Beşir minberdeyken Sad süresindeki secde ayetini okudu. Hemen
minberden aşağı inerek secde etti. Daha sonra durduğu yere geri döndü.
4391. Zirr'in
bildirdiğine göre Ammar, minberdeyken inşikak süresindeki secde ayetini okudu.
Sonra yere inerek secde etti.
4392. Urve'nin
bildirdiğine göre Hz. Ömer minberdeyken secde ayeti okudu.
Sonra yere inerek secde
etti.
4393. Evs b. Bişr
anlatıyor: Ukbe b. Amir'in minberdeyken secde ayeti okuduğunu, sonra yere
inerek secde ettiğini gördüm.
Kadın Secde Ayeti
Okuduğunda Yanındaki Erkek Ne Yapar?
4394. Said'in
bildirdiğine göre Katade beraberinde bir adam ya da adamlar bulunduğu halde
secde ayeti okuyan kadın hakkında şöyle demiştir: "Erkekler kadından önce
secde ederler, kadını imam edinmezler."
4395. Muğire bildiriyor:
İbrahim(-i Nehai)'ye secde ayeti okuyan kadının ne yapacağını sordum. Şöyle
dedi: ''O (kadın), senin imamındır (ondan sonra secde yaparsın)."
Beraberinde Bir Topluluk
Bulunan Bir Adam Secde Ayeti Okuduğunda Kendisi Secde Etmedikçe Diğerleri Secde
Etmez
4396. Zeyd b. Eslem'in
bildirdiğine göre bir çocuk Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında
secde ayeti okudu. Çocuk Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde
etmesini bekledi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) secde etmeyince:
"Ya Resulallah! Bu surede secde ayeti yok muydu?" diye sordu. Hz.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Evet, ancak sen bu ayette bizim
İmamımız oldun. Sen secde edersen biz de secde edeceğiz" buyurdu.
Tahric: Mürsel bir
şahidi vardır: Beyhaki (2/324).
4397. Süleym b. Hanzale
anlatıyor: İbn Mes’ud’a Beni israil (isra) suresini okudum. Secde ayetine
gelince İbn Mes’ud bana: "Ayeti oku, çünkü sen bu ayette bizim
imamımızsın" dedi.
Surenin Sonunda Bulunan
Secde Ayeti
4398. Ebu ishak
bildiriyor: Alkame, Esved, Mesruk ve Amr b. Şurahbıl şöyle derlerdi: "Secde
ayeti surenin sonunda olursa o ayette (ayrı bir tilavet secdesi gerekmezsizin)
rükuya gitmen sana kafi gelir."
4399. İbrahim(-i Nehai)
dedi ki: "Surenin sonunda secde ayeti varsa akabinde rükuya gitmen (ve
normal namazına devam etmen) sana kifayet eder."
4400. İbn Tavus'un
bildirdiğine göre (babası) Tavus, yatsı namazında Secde suresini okur, secde
ayetini okuyunca (normal namazına devamla) rükuya giderdi.
4401. Abdülmelik b. Ebi
Süleyman anlatıyor: Şa’bi'nin, surenin sonunda bulunan secde ayeti okunduğunda
ne yapılacağı sorulunca şöyle dediğini işittim:
"Eğer ayetten sonra
(tilavet) secde(si) yaparsa, ayağa kalkar ve kaldığı yerden okumaya devam eder.
Dilerse secde ayetinde rükuya gider (ve böylece kıraatını bitirmiş olur)."
4402. Utbe b. Kays'ın
bildirdiğine göre: Mücahid, Beni israil (isra) suresindeki secde ayetini ve
devamını okuduktan sonra rükuya giderdi.
4403. Rebi' b. Huseym
der ki: "Secde ayeti surenin sonunda olursa dilersen rüku et, dilersen
(rükusuz) secde et. Çünkü rek'at, (rükusuz) secde ile de olur."
4404. Abdurrahman b.
Yezid anlatıyor: İbn Mes’ud'a: "Sonunda secde ayeti bulunan surede
(tilavet için) secde mi edilir, yoksa rükuya mı gidilir?" diye sorduk.
Şöyle dedi: "Seninle secde arasında sadece rüku varsa bu yakındır (yani
normal namazına devam ederek önce rükuya git)."
Kur'an'daki Secde
Ayetleri ve Secde Ederken Okunan Dualar
4405. Hz. Aişe'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Kur'an'daki tilavet
secdelerinde şu duayı okurdu: "Secede vechi lillezi halekahil ve
savverahil ve şakka sem'ahil ve basarahil bi-havlihi ve kuvveti hi. (Yüzüm ve
özüm, yaratanıma, güç ve kuvvetiyle, kulağıma işitme, gözü me görme duygusu
verene secde etti, (eğildi)"
Tahric: Ahmed (6/30),
İbn Raheveyh (1679), Tirmizi (580, 3425), Nesai (714), Darakutni (1/406:2) ve
Hakim (1/220).
4406. İbn Ömer, tilavet
secdesinde şöyle dua ederdi: "Allahümme leke secede sevadı, ve bike amene
fuadı, Allahümme'rzuknı ilmen yenfauni, ve amelen yerfeunl. (Özüm sana secde
etti ve gönlüm sana inandı. Allahım! Beni bana yararlı olacak bir ilim ve
derecemi yütseltecek bir amelle rızıklandır)"
4407. Hz. Aişe'nin
bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Kur'an'daki tilavet
secdelerini yaparken geceleri defalarca şöyle dua ederdi: "Secede vechi li
men halekahu ve şakka sem'ahu ve basarahu bi-havlihi ve kuvvetihi. (Yüzüm gücü
ve kuvvetiyle kendisini yaratıp (şekil verene) kulağım ve gözünü açana (işitme
görme duygusunu verene) secde etti)"
Tahric: Ahmed (6/217), Ebu
Davud (1409) ve Beyhaki (2/325).
4408. Said b. Ebi ArObe
secde ayetini okuduğunda şöyle dua ederdi: "Subhane Rabbina in kane va' du
Rabbina lemef'Ula (Ve derlerdi ki: Rabbimizi tesbih ederiz. Rabbimizin vaadi
mutlaka yerine getirilir.) (isra Sur. l08'den) Sübhanallahi ve bihamdihi,
Sübhanallahi ve bihamdihi." Bu duayı üç kere okurdu.
4409. Ata b. es-Saib
anlatıyor: Bir gün mescide girdiğimde iki yaşlı adam gördüm. Biri diğerine
Kur'an okuyordu. Yanlarına oturdum. Baktım ki biri Kays b. Seken el-Esed'i.
Derken diğeri Meryem suresini okumaya başladı. Secde ayetine gelince Kays b.
Seken ona "Onu geç, çünkü mescid cemaatinin bizilm tilavet secdesini)
görmesini istemeyiz" dedi. Adam secde ayetini okumayarak bir sonraki ayete
atladı. (Derken) Kays: "Vallahi olsa olsa şeytan bizi secdeden
alıkoymuştur, hemen o ayeti oku l" deyince adam secde ayetini okudu ve
secde ettik. Secdeden başlarımızı kaldırınca Kays arkadaşına: "Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) tilavet secdesi yaptığında ne dediğini biliyor musun?"
diye sordu. Arkadaşı "Evet" deyince Kays şöyle devam etti:
"Secede vechi li men halekahu ve şakka sem'ahu ve basarahu (Yüzüm
kendisini yaratıp (şekil verene), kulağım ve gözünü açana (işitme görme
duygusunu verene) secde etti)" Arkadaşı bunun üzerine ekledi: "Doğru
söyledin. Hz. Davud'un ise şöyle dediği bana bildirildi: "Secede vechı
müteaffiran fi't-turabi fi haliki ve hukka lehu (Toprağa bulanmak suretiyle
yüzüm, yapması gerektiği üzere yaratıcıma secde etti)" (Kays) bunun üzerine:
"Sübhanallah! Peygamberlerin sözleri birbirine ne kadar da çok
benziyor" dedi.
4410. İbrahim(-i Nehai)
anlatıyor: İbn Mes’ud secde ayeti okudu ve akabinde secde etti. İbrahim dedi
ki: Onu secdedeyken işiten biri bana şöyle dediğini bildirdi: "Lebbeyke ve
sa'deyk. Ve'l-hayru rı yedeyk (Emret, emrine amadeyim, emret! Senden saadetler
dilerim, hayır(lar) Senin elindedir)."
4411. Zübeyr b. Adiy'in
bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), secdede iken telbiye getirmiştir.
Secde Ayetini Okuduktan
Sonra Yanılarak iki Defa rilavet Secdesi Yapanın Üzerine Sehiv (Yanılma)
Secdesi Gerekir mi?
4412. Muğire anlatıyor:
İbrahim(-i Nehai)'ye: "Secde ayeti okudum. Tilavet secdesini yaptım.
Yanılarak bir secde daha yaptım (Ne yapmam gerek?) "diye sordum.
"Sehiv secdesi yap" dedi.
4413. Hasan(-ı Basri),
farz namazda tilavet secdesini yanılarak iki kere yapan kişi hakkında şöyle
demiştir: "Namazı bitirdiğinde iki secde (sehiv secdesi) yapar."
4414, Ubeydullah b. Ebi
Ziyad anlatıyor: Said b. Cübeyr'e: "Secde ederken secde ayeti okudum,
(bundan dolayı sehiv) secde (si) edeyim mi?" diye sordum. Bana:
"Secdede olduğun halde ne diye secde ayeti okuyorsun?" diye çıkıştı.
Beytullah'ı Tavaf
Ederken Secde Ayeti Okuyan Kişi
4415. Hatim b. Ebi
Sağıre anlatıyor: Abdullah b. Ebi Müleyke'ye: "Beytullah'ı tavaf ederken
secde ayeti okudum. Sence bunun hükmü nedir?" diye sorunca:
"Sana secde etmeni
emrediyorum" karşılığını verdi. Yine dedim ki: "O zaman insanlar
tavaf ederken beni bırakırlar ve ''adam delirmiş'' derler. Bu durumda insanlar
tavaf ederken secde edebilir miyim ki?!" Şu karşılığı verdi:
"Vallahi sen böyle
söylesen de andolsun ki (Abdullah) ibnü'z-Zübeyr secde ayetini okumuş ve secde
etmemiştir. Haris b. Ebi Rebia ayağa kalkarak secde. ayetini okumuş (tilavet
secdesini ettikten) sonra gelerek oturmuş ve: ''Ey Mü'minlerin emiri! Az önce
secde ayeti okuduğun halde secde etmeni engelleyen neydi?" diye sormuş. O
da: ''Niçin secde edeyim ki? Namazda olsaydım hiç şüphe yok ki secde ederdim.
Ama namazda olmadığımda secde etmem'' demiştir."
Ravi ekledi: Bunu Ata'ya
sordum. Şöyle dedi: "Kabe'ye dön ve başınla ima ederek secde et."
4416. Mücahid,
Beytullah'ı tavaf ederken secde ayeti okuyan adam hakkında: "ima ile secde
eder." Va da: "(Normal) secde yapar" demiştir.
Öğle ve ikindi Namazında
Okunan Secde Ayeti
4417. Ebu Cafer
(el-Bakır) derki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazda secde
ayeti okumuş, sonra secde etmiştir."
4418. Ebu Miclez'in
bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) öğle namazında
secde ayeti okumuş ve secde etmiştir. insanlar, Resulullah'ın (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) Secde suresini okumuş olabileceğini düşünüyorlardı."
Tahric: Ahmed (2/83),
Ebu Davud (803), Hakim (1/22, sahih) ve Beyhaki (2/322).
4419. İbn Ömer,
Resulullah'dan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yukarıdaki hadisin aynısını
rivayet etmiştir. (Hadisin ravisi) Yezid ekledi: "Teymi, hadisi Ebu
Miclez'den işitmemiştir."
4420. Ebu Hakıme'nin
bildirdiğine göre İbn Ömer, arkadaşlarına öğle namazını kıldırıp (tilavet)
secde(si) yaptı.
4421. Bekr anlatıyor:
(Abdullah) ibnü'z-Zübeyr'i Mekke bahçelerinden birinde gören biri bana anlattı:
Öğle ya da ikindi namazını kıldı. (Tilavet) secdelsi) ettikten sonra biri ona:
"Sen namazı beş rek'at kıldın" deyince: "Ben içinde secde ayeti
bulunan bir süre okudum" karşılığını verdi.
4422. İbn Sirin'in
bildirdiğine göre İbn Mes'üd, öğle namazında Secde süresini okudu. Diğer
rek'atta (ayet sayısı yüzün altında olan) Mesani sürelerden birini okudu.
4423. Muğire anlatıyor:
Secde ayetinin farz namazlar içerisinde sadece sabah namazında okunduğu
söylenmiştir. (Buna karşılık) İbrahim(-i Nehai), cuma namazında, içerisinde
secde ayeti olan bir sure okunmasını müstehap görürdü.
4424. imran b. Hudeyr'in
bildirdiğine göre Ebu Miclez, farz namazında secde etmez (yani secde ayeti
geçen bir süre okumayıp) şöyle derdi: "Farz namazda (fazladan secde etmek
suretiyle) ziyade yapmayı mekruh görüyorum."
Kıraatı Cehri (Sesli)
Olan namazlarda Secde Ayetinin Okunmasına Ruhsat Verenler
4425. Bekr b. Abdillah
anlatıyor: Hz. Ömer'e bir adam gelerek: "Falan kişi bize sabah namazını
kıldırdı. içinde secde ayeti bulunan bir süre okudu" deyince Ömer ona:
"Gerçekten bunu yaptı mı?" diye sordu. Adam: "Evet" dedi. Ömer
ertesi gün namaz kıldırdı. Namazda Nahl ve Beni israil (isra) surelerini okudu
ve her ikisinde de secde etti.
4426. Mesruk b. el-Ecda'
anlatıyor: Hz. Osman ile beraber yatsı namazını kıldım. Namazda Necm sAresini
okuyarak (tilavet) secde(si) yaptı. Sonra ayağa kalkarak (kaldığı yerden
devamla) Tın sAresini okudu.
4427. Ebu Rafi'
anlatıyor: Hz. Ömer bize yatsı namazını kıldırdı. Rek'atlardan birinde inşikak
suresini okuyarak secde etti. Biz de onunla beraber (tilavet) secde(si) yaptık.
imamın Secde Ayeti
Bulunan Bir Sure Okuyup da Secde Etmemesi
4428. Ebu Halde
anlatıyor: Ebu'I-Aliye'ye: "Falan oğullarının mescidinde namaz kıldım.
imamları secde ayeti okudu; ama (tilavet) secde(si) yapmadı" dediğimde:
"Peki, sen secde
etmedin mi?" diye sordu.
4429. Şu'be'nin
bildirdiğine göre Sa'd b. ibrahim, Abdurrahman b. el-A'rac'ın şöyle dediğini
işitmiş: "Ebu Hureyre, inşikak sAresinde tilavet secdes; yapardı. Bu sure
okunduğunda imamın arkasında olup da imam secde etmezse başıyla ima ederek
secde ederdi.
4430. Muttalib'in
azatlısı Ebu Amr bildiriyor: Ben, cuma günü Hz. Aişe'nin odasına karşı İbn
Ömer'le beraber oturuyardum. Tarık, minber üzerinde insanlara hutbe veriyordu.
Necm süresini okudu. Süre bitince İbn Ömer secdeye kapandı. Biz de onunla
beraber secdeye kapandık; fakat ötekisi (Tarık) kılını kıpırdatmıyordu.
Namazda Okuduğu Secde
Ayeti için Secde Etmeyi Unutup Namaz Kılarken Hatırlayan, Sehiv Secdesi Yapar
4431. Yunus'un
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), namazın başında tilavet secdesi yapmayarak
unutup da namazın son rek'atına kadar secdeyi hatırlamayan, son rek'atında
hatırlayan adam hakkında şöyle demiştir: "Son rek'atta üç secde yapar.
Selam verinceye kadar hatırlamayıp da henüz selam vermeden önce hatırlasa
konuşmadığı sürece tek secde yapar. Konuşursa namaza baştan başlar."
4432. İbrahim(-i Nehai)
şöyle demiştir: "Kişi, namazda (tilavet) secde(si) yapmayı unuttuğunda
namazın her neresinde hatırlarsa o zaman secde etsin."
4433. Leys'in
bildirdiğine göre Mücahid, (namazını bitirmeden) oturduğu halde secde ettim mi,
etmedim mi diye şüpheye düşen adam hakkında şöyle demiştir: "Dilersen
hemen (tilavet) secde(si) et, namazını bitirdiğinde ise oturduğun halde iki
kere (sehiv) secdesi yap. Dilersen de secde etme, namazın sonunda oturduğun
halde iki kere (sehiv) secde(si) yap."
Secde Ya Da Rükuda
Olduğu Halde Secde Ayetini işiten Kimse Hakkında "Rüku Ya Da Secdesi Onun
Yerine Geçer" Diyen
4434. İbrahim(-i Nehai)
şöyle demiştir: "Kişi secde ya da rükuda olduğu halde secde ayeti işitse,
yapmakta olduğu rükusu ya da secdesi, tilavet secdesinin yerine geçer."
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |
Namazı Eksik veya
Fazla mı Kıldığını Bilmeyen Kişi Hakkında