m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Namaz

Unutarak Yada Uykuda Kalarak Namaz Kaçıran birden fala konu

(Günlük) Namazların Tamamını Kılmayı Unutan Kimse

4759. Muğire'nin bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai) namazların tamamını unutan kimse hakkında şöyle demiştir: "Unuttuğu ilk namazdan başlar. Ardından bir sonraki ilk namazı kılar (ve bu şekilde ileriye doğru namazların tamamını kaza eder.)

4760. Hasan(-ı Basri) diyor ki: "Kişi namazları kılmayı unuttuğunda unuttuğu ilk namazdan başlar. Ardından sonraki namazı kılar. Şayet içinde bulunduğu vakit namazının çıkmasından korkarsa önce vaktinin çıkmasından korktuğu namazı kılar."

4761. Ebu Raşid anlatıyor: Öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazı vakitlerinde uyuyarak bu namazları kılamadım. Ubeyd b. Umeyr'e giderek bu durumu ona sordum. Şöyle dedi: "Öğleden başlayarak ikindi, akşam ve yatsıyı kıl."

4762. Abdülkerım'in bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai), bir namazı kılmadığını güneş batarken hatırlayan, o namazı da kılmayan kişi hakkında şöyle dedi: "Vakti çıkan namazı kılması durumunda içinde bulunduğu vakit namazının vaktinin çıkmasından korkarsa, vaktinin çıkmasından korktuğu namazı önce kılsın."

4763. Ata (b. Ebi Rabah) diyor ki: ''İlkinden başlayarak sırasıyla namazları kaza eder."

4764. Hammad b. Ferve anlatıyor: Su döktükten sonra abdest almayı unuttum.

Abdestsiz olarak öğle, ikindi ve akşam namazlarının kılmışım. Sonra namazları abdestsiz kıldığımı hatırladım. Sabah olunca durumumu Ata ve Mücahid'e sordum. -ravi Cafer diyor ki: "Sanırım Hammad, Said b. Cübeyr'i de zikretti."- Hepsi de şöyle dediler: "Abdest al ve şu an namazlarını iade et. ilk namazdan başlayarak sırasıyla diğer namazları kıl."

4765. Ebu Bekre'nin azatlısı Ebu Hamza anlatıyor: Ebu Bekre bir bahçeye girdi.

Bahçeyi dolaştı ve sağa sola bakındı. Namazı kılmadığını hatırladığında güneş batmaya yüz tutmuştu. Hemen abdest alıp oturdu. Güneş batınca kalktı ve önce ikindi, sonra akşam namazını kıldı.

4766. Sa'd denilen bir adam anlatıyor: Ramazan'da insanlarla beraber namaz kıldım. Sonra ailemin evine gittim. içeri girdim. Gece ve ertesi günün gündüzü ile gecesini uyuyarak geçirdim. İbn Ömer'in yanına giderek olanları ona anlattım. İbn Ömer: "Sen ne yaptın?" dedi. Ben: "Öğle namazını kıldım" dedim. "iyi yapmışsın, sonra ne yaptın?" deyince: "ikindiyi kıldım" dedim. "iyi yapmışsın, sonra ne yaptın?" dedi. "Akşamı kıldım" dedim. "iyi yapmışsın, sonra ne yaptın?" dedi. Ben: "Yatsıyı kıldım" dedim. "iyi yapmışsın, sonra ne yaptın?" dedi. "Vitri kıldım" dedim. "Vitri kılmayacaktın, sonra ne yaptın?" dedi. "Sonra sabah namazını kıldım" dedim. "iyi yapmışsın" dedi.

Yatsı Vaktinde Uyuyarak Yatsı Namazını Kılmayan ve Tan Ağarırken Uyanan Kimse Hakkında

4767. Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: "Yatsı namazı vaktinde uyuyarak yatsı namazını kılmayan ve güneşin doğuşunda uyanan kimse önce sabah namazını kılar, sonra yatsı namazını kılar."

4768. İbrahim(-i Nehai) şöyle derdi: "Uyuyarak kılmadığı yatsı namazından başlar."

4769. Ata (b. Ebi Rabah), yatsı namazını unutarak ya da uyuyarak sabahlayan kimse hakkında şöyle dedi: "Sabah namazını geçirecek olsa bile önce yatsı namazından başlasın."

Namazı Unutan ya da Namaz Vaktinde Uyuyarak Namazı Kaçıran Kimse

4770. Enes'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Namazı unutan ya da namaz vaktinde uyuyarak namazı kaçıran kimsenin kefareti, hatırladığında o namazı kılmasıdır."

Tahric: Ebu Nuaym, Ahbtir lsbahan (1/119), Buhari (597), Müslim (1/477:314 ve sonrası), Ebu Davud (443), Tirmizi (178), Nesai (1585, 1586) ve İbn Mace (696).

4771. Abdullah b. Mes'ud anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber Hudeybiye'den döndük, insanlar kumluk bir yerde konakladıklarından söz ettiler. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Bize kim gözcülük yapar?" Bilal: "Ben" dedi. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "O halde uyuruz" buyurdu. Bir süre sonra insanlar uykuya daldı. Üzerlerine güneş doğuncaya kadar uyudular. insanlardan falan ve falan uyandı. Ömer uyananlar arasındaydı. Biz: "Ne yapılacağını konuşun" dedik. Resulullah da (Sallallahu aleyhi ve Sellem) uyandı. Şöyle buyurdu: ''(Kaçırdığımız bu namazı vaktinde nasıl kılıyorsanız) yapmakta olduğunuz gibi (iki rek'at sünnetiyle birlikte) kılın" Bunun üzerine biz de öyle yaptık. Sonra Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Namazı unutarak

ya da uyuyarak kılmayanın da yapması gereken budur."

Tahric: İbn Ebi Şeybe, Müsned (276), Ahmed (1/386, 391, 464), Ebu Davud (448), Nesai (8853), Bezzar, Zevaid (400), Taberani (10/10549), EbÜ Ya'la (5263=5285). Hadis, 4772, 4789, 4791'de tekrar edilecek.

4772. Ebu Hureyre anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber bir gece konakladık. Güneş bizi rahatsız edinceye kadar uyuduk. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bize şöyle buyurdu: "Herkes devesinin başını tutsun ve bu konak yerinden ayrılsın." Sonra su istedi. Abdest aldı ve iki kere secde etti. Sonra kamet getirildi ve namaz kılındı.

Tahric: Ahmed (2/428-429), Müslim (1/471:310), Nesai (1588), İbn Huzeyme (988) ve İbn Hibban (2651).

4773. Ebu Cuhayfe anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bütün insanların uyumuş olduğu yolculuğunda idi. Güneş doğuncaya kadar uyudular. Sonra Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Sizler ölü idiniz. Allah ruhlarınızı sizlere iade etti. Her kim unutarak ya da uyuyarak namazı kılmazsa onu hatırladığında ve uyandığında kılsın. ''

Tahric: Ebu Ya'la (891=895) ve Taberani (22/268).

4774. Hz. Ali diyor ki: "Kişi unutarak ya da uyuyarak namaz kılamadığında uyandığında ya da hatırladığında namazı kılsın."

4775. Hasan(-ı Basri) bildiriyor: imran b. Husayn ve Semure b. Cündüb namazı unutan kimse hakkında ihtilafa düştüler. imran: "Hatırladığında kılar" derken, Semure: "Hatırladığında yarınki vaktinde kılsın" dedi.

4776. İbn Abbas diyor ki: "Namazı hatırladığında kılar."

4777. Said diyor ki: "Hatırladığında ve kılmayı unuttuğu namazın yarınki vaktinde kılar."

4778. İbrahim(-i Nehai) diyor ki: "Kim unutarak ya da uyuyarak namazı kılamazsa hatırladığında kılar. Güneşin doğuşunda olsun ya da batışında, (fark etmez.) İbrahim daha sonra: "Beni anmak için namaz kır (Taha Sur. 14) mealindeki ayeti okudu ve şöyle dedi: "Hatırladığında hangi vakit olursa olsun, namaz kıl"

4779. Ebu Zer ve Abdurrahman b. Avf unutulan namaz hakkında: "Kişi hatırladığında kılar" dediler.

4780. Ebu Abdirrahman (ayetin tefsiri hakkında) diyor ki: "Seni uykundan uyandıran hiç kimse yok. Öyleyse namazı beni anmak için kıl"

4781. Şa’bi ve İbrahim(-i Nehai) dediler ki: "Beni anmak için namaz kıl" Yani:

"Unuttuğun zaman hatırladığında namazı kıl."

4782. Sahr b. Cüveyriye diyor ki: "Nafi'ye güneş sararıncaya kadar ikindi namazını unutan adamın durumunu sordum. Şöyle dedi: "Namazı kılar. Namaz gibi hiçbir şey yoktur.''

4783. Şu'be diyor ki: "Bu meseleyi Hakem (b. Uteybe)'ye sordum. Şöyle dedi:

"Namazı hatırladığında kılar."

4784. İbrahim(-i Nehai), güneş doğuncaya kadar uyuyarak yatsı namazını unutan kişi hakkında şöyle dedi: "Namazı kılar."

4785. Zühri anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) güneş doğuncaya kadar uyuyarak sabah namazını geçirdi. Bunun üzerine ashabına şöyle buyurdu: "Size gafletin tesir ettiği (bu) mekandan uzaklaşın" Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazı kıldıktan sonra şu ayeti okumuştur: "Beni anmak için namaz kıl"

Tahric: Abdürrezzak (2244), Şafii Müsned (162) ve EbÜ DavÜd (436, 437).

"Güneş Doğuncaya Kadar Namazı Kılmaz" Diyenler

4786. Ebu Bekre'nin oğullarından biri anlatıyor: Ebu Bekre, kendilerine ait üzüm bağında uyuyakalmıştı. ikindi namazını kıldığını zannetmiştik. Güneş batarken uyandı. Güneş kayboluncaya kadar bekledi. Sonra namaz kıldı.

4787. Abdülmelik b. Ka'b anlatıyor: Güzün bize ait olan meyveleri toplarken sabah namazını uyuyarak geçirmiştim. Güneşin üst kısmı görününceye kadar uyuyakalmışım. Abdest almak için hurma ağacının yanındaki havuzun yanına gittim. Babam beni görünce: "Ne yapıyorsun?" diye sordu. Ben de: "Abdest aldım, namaz kılacağım" dedim. Bunun üzerine babam beni çağırarak yanına oturttu. Güneş iyice yükselip beyazlaşınca Mescid'e gittim. Babam ben namaza kalkmadan önce bana vurarak şöyle dedi: "Unutuyor musun, şimdi kıl!"

4788. Şu'be'nin bildirdiğine göre Hammad (b. Ebi Süleyman), güneş sararıncaya kadar namaz kılmayı unutan kimse hakkında şöyle dedi: "Güneş battıktan sonra namazı kılar." Katade de böyle derdi.

4789. Ebu Katilde anlatıyor: Bir gece Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber bir sefere çıkmıştık. Ona: ''Ya Resulullah! Bize bir yerde (gece sonu) konaklama imkanı tanısanız'' dediğimizde şöyle buyurdu: ''Uyuyarak namazı geçirmenizden çekiniyorum. Peki namaz için bizi kim uyandıracak?" Bilal: ''Ben ya Resulallah" dedi. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kafileyi konaklattı. insanlar uzanıp yattılar. Bilal de devesine yaslandı ve en sonunda gözleri uykuya yenik düştü. Güneşin üst kısmı (kursu) doğarken Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) uyandı. Bilal'e: "Ey Bilal! Bize dediğin nerede kaldı?" diye seslendi. Bilill: ''Ya Resulallah! Seni hak olarak gönderene andolsun ki, benim üzerime böylesi bir uyku şu ana dek atılmamıştır" dedi. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

"Allah dilediği zaman ruhlarınızı kabzeder, dilediği zaman ruhlarınızı size geri verir." Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) daha sonra insanların ihtiyaçlarını görmeleri için dağılmalarını emretti. insanlar abdest aldılar. Güneş yükselince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara sabah namazını kıldırdı.

Tahric: Buhari (595, 7471), Müslim (1/472:311), Ebu Davud (438, 439, 440, 441), Nesai (919, 11448), İbn Huzeyme (409), İbn Hibban (1579) ve Beyhaki (2/216).

4790. Cabir anlatıyor: Hendek günü Ömer gelerek Kureyş'in kafirlerine küfretmeye başladı. Şöyle diyordu: "Ya Resulallah! Güneş neredeyse kaybolacak duruma gelinceye kadar ikindi namazını kılamadım." Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Vallahi ben de henüz kılmadım" buyurdu. Hemen indi. Güneş battıktan sonra ikindi namazını kıldılar. ikindiyi kıldıktan sonra akşam namazını kıldılar.

Tahric: Buhari (596, 945), Müslim (1/438:209 ve 209'dan sonra), Tirmizi (180) ve Nesai (1289).

4791. imran b. Husayn anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber bir -1 yolculuktaydık. Gecenin sonuna kadar yürümüştük. O gece öyle bir yattık ki . (yorgunluktan) yolculuk yapan kimse için bundan daha tatlı bir yatış olamazdı.

. Güneşin harareti bizi uyandırdı. Ömer tekbir getirmeye başladı. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) uyanınca insanlar başlarına gelen durumu Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şikayet ediyorlardı. O ise: "Zararı yok" buyurdu ve şöyle devam etti:

"Bulunduğunuz yerden ayrılın." insanlar fazla uzaklaşmadan konakladıkları .. yerden ayrıldılar. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) başka bir yere konakladı. Ezan okundu ve Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) insanlara namazı kıldırdı.

Tahric: Ahmed (4/434), Buhari (344) ve Müslim (1/476:313'ten önce) .

Namaz Kılarken Üzerinde Başka Bir Namaz Borcunun Olduğunu Hatırlayan Kimse

4792. İbrahim(-i Nehai) ve Şa’bi dediler ki: "ikindi namazında olup da öğle namazını kılmadığını hatırlarsan kılmakta olduğun namazı bırak ve hemen öğle namazını kıl, sonra ikindi namazını kıl."

4793. İbrahim(-i Nehai), ikindi namazını kılarken öğle namazını kılmadığını hatırlayan kimse hakkında şöyle dedi: "Namazdan ayrılır ve önce öğle namazını K4ar, sonra ikindi namazını kılar."

4794. Başka bir rivayette İbrahim(-i Nehai) dedi ki: "Şayet ikindi namazını bitirdikten sonra öğle namazını kılmadığını hatırlarsa artık ikindi namazı bitmiştir. Öğle namazını kılar."

4795. Zühri diyor ki: " Namazda iken hatırlarsa namazı bırakır ve önce öğle namazını kılar, sonra ikindi namazını kılar."

4796. Şu'be anlatıyor: Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. Ebi SüleymanYa namazda olduğu halde üzerinde başka bir namaz olduğunu hatırlayan adamın durumunu sordum. Şöyle dediler: "Teşehhüdden (Tahiyyat okumadan) ya da teşehhüd mikdarı oturmadan önce hatırlarsa namazı bırakır ve üzerindeki diğer namaza döner. Eğer bunu okuduktan sonra hatırlarsa namazı sayar ve üzerindeki diğer namaza döner."

"Önce ikindiyi Sonra Öğleyi Kılar" Diyenler

4797. Hasan(-ı Basri) diyor ki: "ikindiyi kılar. Namazı bitirdiği zaman öğle namazını kılar."

4798. Tavus diyor ki: "ikindi namazını kılarken öğleyi kılmadığını hatırlarsa bu kişi ikindiyi kılar, hemen ardından öğle namazını kılar."

4799. İbn Ömer şöyle derdi: "ikindiyi kılarken öğle namazını kılmadığını hatırlarsan kılmakta olduğun namaza devam edersin. Sonra öğleyi kılarsın. ikindiyi kıldığında öğleyi kılmadığını hatırlasan da namazına devam etsen, kıldığın namaz sana kifayet eder."

4800. Hasan(-ı Basri)'den benzer fetva rivayet edilmiştir.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Cemaatle Öğle ve ikindi Namazını Kılan Kimse