m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Namaz

 

Sabah Ve İkindi Namazında Sonra / Gün Doğarken Ve Batarken Namaz

 

''Sabah Namazından Sonra Namaz Yoktur" Diyenler

 

7398. Ebu Said der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) güneş batıncaya kadar ikindiden sonraki (nafile) namazı, güneş doğuncaya kadar da sabah namazından sonraki nafileyi yasakladı.

 

Tahric: Ahmed (3/6, 7, 66), Buhari (586,1197,1864, 1992,1995), Müslim (1/567: 288), Ebu Davud (973, 977, 1116, 1121) ve Nesai (1549).

 

 

 

7399. Muaz el-Kuraşi'nin bildirdiğine göre kendisi, Muaz b. Afra ile beraber ikindi ve sabah namazından sonra Kabe'yi tavaf ettiği halde (ibn Afra bu esnada nafile hiçbir namaz kılmayınca) ona niye namaz kılmadığını sordu. O da: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "İki namaz arasında, namaz yoktur; güneş doğuncaya kadar sabah namazından sonra, bir de güneş batıncaya kadar ikindi namazından sonra" buyurdu, cevabını verdi.

 

Tahric: Ahmed (4/219), Nesai (378) ve Taberani (20, 377, 378, 379).

 

 

 

7400. Ebu Hureyre der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iki (vakitte nafile) namazı kılmayı yasakladı: Güneş doğuncaya kadar sabah namazından sonra, bir de güneş batıncaya kadar ikindi namazından sonra.

 

Tahric: Ahmed (2/496), Buhari (584), Müslim (3/1152:2) ve İbn Mace (1248, 2169, 3560).

 

 

 

7401. Hz. Aişe der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), iki (vakitte nafile) namazı kılmayı yasakladı: Güneş doğup yükselinceye kadar sabah namazından sonraki (nafile) namazdan; çünkü güneş, şeytanın iki boynuzu arasında doğup iki boynuzu arasında batar. Bir de güneş batıncaya kadar ikindi namazından sonraki (nafile) namazdan.

 

Tahric: İbn Mace (3561) ve Tahavi (1/303). İsnadı sahihtir.

 

 

 

7402. Hz. Ali'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "İkindiden sonra güneşin saf beyazlığı kaybolunca artık (nafile) namaz yoktur" buyurdu.

 

Tahric: Ahmed (1/80, 81, 129, 141), Ebu Davud (1268), Nesai (372, 1552), İbn Huzeyme (1284, 1285) ve İbn Hibban (1562, 1547).

 

 

 

7403. Semura b. Cundub'un bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar (nafile) namaz kılmayı yasakladı veya: " ... namaz kılmayın" buyurdu ve ekledi: "Çünkü güneş, şeytanın bir boynuzu üzerinde ya da iki boynuzu arasında doğar."

 

Tahric: Tayalisi (896), İbn Ebi Şeybe Müsned (896), Ahmed (5/15, 20), Tahavi (1/152), Taberani (7/6973,6974) ve İbn Huzeyme (1284).

 

 

 

7404. Humran b. Eban'ın bildirdiğine göre Muaviye, ikindiden sonra (nafile) namaz kılan insanlara bakarak şöyle söyledi: "Şurası muhakkak ki sizler (şu an) öyle bir namaz kılıyorsunuz ki Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) biz sahabelik ettiğimiz halde O'nun böyle bir namazı kıldığını görmediğimiz bir yana O, bu (vakitte bu) namazın kılınmasını bile yasaklamıştı.''

 

Tahric: Ahmed (4/99, 100) ve Buhari (578, 3766).

 

 

 

7405. Amr b. Şuayb'ın babası kanalıyla dedesinden bildirdiğine göre Hz.

Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), ikindi namazından sonra güneş batıncaya kadar (nafile) namaz kılmayı ve sabah namazından sonra da güneş doğuncaya kadar (nafile) kılmayı yasakladı.

 

7406. İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iki namazı kılmayı yasakladı: Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar (nafile) namazı ve ikindiden sonra güneş batıncaya kadar (nafile) namazl.

 

Tahric: Malik (1/220: 47), Buhari (585) ve Müslim (1/567:289).

 

 

 

7407. İbn Abbas der ki: Kendilerinden razı olunmuş bir çok kişinin bildirdiğine göre -ki, bence aralarında en razı olunanı Hz. Ömer'dir- Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar başka bir namaz, ikindi namazından sonra da güneş batıncaya kadar başka bir namaz yoktur" buyurdu.

 

Tahric: Ahmed (1/20,21,39), Darimi (1433), Buhari (581), Müslim (1/566, 567: 286), Ebu Davud (1270), Tirmizi (183), Nesai (368) ve İbn Mace (1250).

 

 

 

7408. Ebu'I-Aliye der ki: "ikindi namazından sonra güneş batıncaya kadar (nafile) namaz, sabah namazından sonra da güneş doğuncaya kadar (nafile) namaz (kılmak) doğru değildir. Hatta Hz. Ömer, bunu yapanları döverdi.

 

7409. Eşter der ki: Halid b. el-Velid, ikindi namazından sonraki (nafile) namaz kılanları döverdi.

 

7410. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Hz. Ömer, ikindi namazından sonraki (nafile) namazı mekruh gördü. Ömer'in mekruh gördüğünü ben de kerih görürüm."

 

7411. Abdullah b. Şakık der ki: "Hz. Ömer'i ikindi namazından sonra namaz kılan bir adamı görünce sırtındaki cübbesini düşürecek derecede dövdüğünü gördüm."

 

7412. Muhammed b. Abdillah b. Ebi Sare der ki: (Abdullah b. Ömer'in oğlu) Salim'e ikindi namazından sonraki namaz hakkında sordum. "Güneş batıncaya kadar herhangi bir (nafile) namaza başlamak, bana hiç hoş gelmiyor" cevabını verdi.

 

7413. Hişam der ki: "ibn Sirin, güneş batıncaya kadar ikindiden sonra namaz kılmayı mekruh görürdü."

 

7414. İbn Abbas der ki: "Hz. Ömer'in ikindiden sonra (nafile) namaz kılanları dövdüğünü gördüm."

 

7415. Abdullah b. Rafi b. Hadic, babasından bildiriyor: Ömer b. el-Hattab bir gün ikindiden sonra beni namaz kılarken gördü ve kılıncaya kadar beni bekledikten sonra: "Bu (kıldığın) ne namazıdır?" diye sordu. Ben: "Kaçırıp (kılamadığım ikindinin farzını) kılıyorum" dedim. Bunun üzerine Hz. Ömer: "Şayet ikindiden sonra (nafile) bir namaz kıldığınI bilseydim sana şöyle şöyle yapardım" dedi.

 

7416. İbn Ömer der ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Ebu Bekr, Ömer ve Osman ile beraber namaz kıldım. Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar namaz yoktur."

 

Tahric: İsnadı hasendir. Ahmed (2/24, 106) ve Ebu Davud (1410).

 

 

 

7417. Hz. Ali der ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), sabah ve ikindi namazları hariç, her farz namazın peşinden iki rek'at (nafile) namaz kılardı."

 

Tahric: Ahmed (1/124, 130), Ebu Davud (1269) ve Nesai (341).

 

 

 

7418. Saib der ki: "Ömer b. el-Hattab'ı ikindiden sonra iki rek'at (nafile) kıldığı için Münkedir'i dövdüğünü gördüm."

 

7419. Ebu Husayn ve Kabısa b. Cabir dediler ki: "Hz. Ömer, ikindiden sonra iki rek'at (nafile) kılanları döverdi."

 

7420. Muhtar (b. Fulful) der ki: Enes b. Malik'e ikindiden sonraki (nafile) namazdan sordum. "Hz. Ömer, ikindiden sonra (nafile) namaz kılanların ellerine vururdu" cevabını verdi.

 

7421. Ebu Said der ki: "Tereyağı ile birlikte (yiyeceğim) iki hurma bana ikindiden sonraki namazdan daha hoş gelir."

 

7422. Amr b. Abese der ki: "Ey Allah'ın Resulü! Vakitler içerisinde araştırmaya değer, Allah'a yakın olunacak bir an (saat) var mıdır?" diye sorunca şu karşılığı verdi: "Evet. Gecenin tam ortası (en makbul saattir.) Artık (o zamandan) şafak sökünceye kadar dilediğin kadar nafile kıL. Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar, bir de (doğduktan sonra) kalkan gibi olduğu müddetçe ve parlayıncaya kadar namaz kılmaktan kaçın. Sonra direk kendi gölgesi üzerine kalkıncaya kadar (yani semada tepe noktasına varıncaya kadar olan süre içinde) dilediğin kadar nafile kıL. Sonra güneş tepe noktasından (batıya) kayıncaya kadar namaz kılmaktan vazgeç. Çünkü cehennem gündüzün tam ortasında tutuşturulur. Bundan sonra ikindi namazını kılıncaya kadar dilediğin nafileleri kıL. ikindi namazından sonra güneş batıncaya kadar da namaz kılmaktan vazgeç. Çünkü güneş, şeytanın iki boynuzu arasında batar ve şeytanın iki boynuzu ortasından doğar.''

 

Tahric: Ahmed (4/113, lll, 112), Nesai (1560) ve İbn Mace (1251,1364).

 

 

 

ikindiden Sonra iki Rek'at (Nafile)ye Ruhsat Verenler

 

7423. Hz. Aişe der ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), ikindiden sonraki iki rek'at (nafiley)i asla benim evimde terk etmedi.''

 

Tahric: Buhari (591), Müslim (1/572: 299) ve Nesai (1553).

 

 

 

7424. Abdullah b. el-Haris bildiriyor: İbn Abbas ile beraber Muaviye'nin yanına girdim. Muaviye, İbn Abbas'ı döşek üzerine oturttuktan sonra: "insanların ikindiden sonra kıldığı bu iki rek'at (sünnet) neyin nesi? Çünkü bu, bizim Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ne kıldığına, ne de kılınmasını emrettiğine şahit olmadığımız bir şeydir" deyince (ibn Abbas): "Bu, ibnü'z-Zübeyr'in insanlara verdiği fetvadır" karşılığını verdi. Bunun üzerine ibnü'z-Zübeyr'e elçi gönderip bu hususu sordurdu. ibnü'z-Zübeyr: "Bunu bana Aişe haber verdi" dedi. Sonra Aişe'ye elçi gönderdi. Aişe de: "Bunu bana Ümmü Seleme haber verdi" dedi. Sonra Ümmü Seleme'ye elçi gönderdi. Ben de elçiyle beraber gittim. Meseleyi Ümmü Seleme'ye sorunca şu karşılığı verdi:

 

Allah, Aişe'ye rahmet etsin; ben bunu kastetmedim. Bilakis ona Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu iki rek'atı kılmayı yasakladığını haber verdim. Şöyle ki, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir ara benim evimde öğle namazı için abdest alıyordu. Daha önce (zekat toplamak üzere) bir tahsildar yollamıştı. Yanında Muhacirler çoktu ve onların ihtiyaçları ile yakından ilgilenirdi. O vakit kapı çalındı ve dışarı çıkarak öğle namazını kıldırdı. Sonra tahsildarın getirdiği (zekat) malları(nı) taksim etmek için oturdu. ikindi namazına dek bu işine devam etti. işini bitirdiğini Bilal görünce namaz için kamet getirdi. ikindi namazını kıldırdıktan sonra benim evime geldi ve iki rek'at (daha) namaz kıldı. Ayrılacağı zaman: "ikindiden sonra bundan önce kıldığını görmediğim ve şimdi şahit olduğum bu iki reklat namaz nedir?" diye sordum. "Tahsildarın işi beni meşgul ettiğinden dolayı öğleden sonra bu iki rek'atı kılamamıştım; şimdi o iki rek'atı kıldım" cevabını verdi.

ibnü'z-Zübeyr ekledi: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu iki rek'at'ı kıldı ve ben de o iki rek'atı kılıyorum."

 

Tahric: Ahmed (6/303, 311), Taberani (23/929) ve İbn Mace (1159). Ayrıca Ümmü Seleme hadisinden şahidi vardır: Buhari (1233) ve Müslim (1/571:297)

 

 

 

7425. İbn Avn der ki: "Ebu Burde b. Ebi Musa'nın ikindiden sonra iki rek'at (nafile) kıldığını gördüm."

 

7426. Eş'as b. Ebi'ş-Şa'sa der ki: Babam, Amr b. Meymun, Esved b. Yezid ve Ebu Vail ile beraber çıktım. Hepsi de ikindiden sonra iki rek'at (nafile) namaz . kılıyorlardı.

 

7427. İbrahim b. Muhammed b. el-Münteşir'in bildirdiğine göre onun babası, ikindiden sonra iki rek'at (nafile) namaz kılıyordu. Kendisine bunun sebebi sorulduğunda şöyle cevap verdi: Şayet ben kılmasam da bu iki rek'atı güvenilir birisi olan Mesruk'u kılarken gördüm. Diğer taraftan ben, (bu meseleyi) Aişe'ye sorduğumda şu karşılığı verdi: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), sabah namazından önce ve ikindi namazından sonra bu iki rek'atı terk etmezdi.''

 

Tahric: Buhari (1182), Ebu Davud (1247) ve Nesai (333, 457).

 

 

 

7428. Şurayh'ın azatlı kölesi Ebu Talha'nın bildirdiğine göre (Kadı) Şurayh, Mesruk'u dayanak göstererek ikindiden sonra iki rek'at (nafile) namaz kılıyordu.

 

7429. Hişam b. Urve'nin babasından bildirdiğine göre Zübeyr ile Abdullah b. ezZübeyr, ikindiden sonra iki rek'at (nafile) namaz kılıyorlardı.

 

7430. Asım b. Damra'nın bildirdiğine göre Hz. Ali, Sıffin'deki kıl çadırında ikindiden sonra iki rek'at (nafile) namaz kıldı.

 

7431. Ümmü Selerhe der ki: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) öğle namazından sonraki iki rek'at namazı meşguliyetten dolayı kılamadı ve ikindiden sonra kıldı.''

 

Tahric: Ahmed (6/306), Nesai (1558), İbn Hibban (1574), İbn Huzeyme (1276) ve Taberani (231 978, 584). Aslı Sahıhayn' da yer alan hasen bir rivayettir.

 

 

 

7432. Sıddika binti's-Sıddik'ın (yani Hz. Aişe'nin) bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ikindiden sonra yanına girdiğinde iki rek'at (nafile) namaz kılmıştır.

 

Tahric: Buhari (593), Müslim (1/572, 573: 301), Ebu Davud (1273), Nesai (1555) ve Beyhaki (2/458).

 

 

 

7433. Ebu ishak der ki: Ebu Cuhayfe'ye bu iki rek'at hakkında sorunca şu karşılığı verdi: "Sana yararı olmazsa bile, en azından zararı olmaz."

 

 

 

Güneş Doğarken ve Batarken Namaz Kılmayı Yasaklayanlar

 

7434. İbn Ömer der ki: "Hiçbiriniz bekleyip te tam güneş doğarken ve batarken namaz kılmasın. Çünkü Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bunu yasaklamıştı. ''

 

Tahric: Nesai (1546). Daha önce geçen 7406 ile gelecek olan 7442 ve 7443'e bakın.

 

 

 

7435. Ukbe b. Amir der ki: "Üç saat vardır ki Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) o saatlerde ölülerimiz üzerine namaz kılmamızı veya o saatlerde ölülerimizi gömmemizi bize yasakladı. (Bu saatler) Güneş tam doğduğu zamanıdan göz ayarıyla bir mızrak boyu yükselinceye kadar), nesnelerin gölgesiz oldukları vakitten, güneş (tepe noktasından) batıya kayıncaya kadar ve güneş batmaya yaklaşıp batıncaya kadardır.''

 

Tahric: Ahmed (4/152), Müslim (1/568: 293), Ebu Davud (3185), Tirmizi (1030), İbn Mace (1519) ve Nesai (1543, 2140).

 

 

 

7436. Abdullah (b. Mes'ud) der ki: "Muhakkak ki güneş, doğacağı zaman şeytanın iki boynuzu arasında doğar. Bu nedenle bize güneş doğarken ve batarken namaz kılmamız yasaklandı.''

 

Tahric: Ebu Ya'la (4956=4977), Bezzar (1823) ve Taberani (10/10238) tarafından tahric olunmuştur.

 

 

 

7437. Bilal der ki: "Namazdan yasaklama, ancak güneş battığı anda söz konusudur. Çünkü güneş, şeytanın boynuzunda batar."

 

7438. Urve b. ez-Zübeyr'in bildirdiğine göre insanlar sabah namazından sonra Kabe'i tavaf ettiler. Sonra Mezker'de (Hacer'ul-Esved veya Hicr'de) oturdular. Tam güneş doğacağı zaman namaz kılmaya kaktılar.

Aişe der ki: "Oturdular, nihayet namazın mekruh kılındığı an geldiğinde namaz kılmaya kalktılar.''

 

7439. İbn Abbas der ki: "Güneş doğduğu ve battığı vakit namaz kılınmaz. Çünkü güneş, şeytanın iki boynuzunda doğar ve batar. Fakat güneş parlak olup yükseldiği vakitlerde kılabilirsiniz.''

 

7440. İbn Ma'kıl der ki: Eba Mes'ud, güneş doğarken ya da namazın mekruh olduğu saatte namaz kılan bir adamı görünce bir adama, yanına gidip onu bundan menetmesini emretti.

 

7441. Muhammed (b. Sirin)'in bildirdiğine göre (Kadı) Şurayh bir adamı güneş sarardığı vakitte namaz kılarken görünce: "Şu adamın namaz kılmasına mani olun. Çünkü bu saat, namaz kılınmasının helal olmadığı bir saattir" dedi.

 

7442- İbn Ömer der ki Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: ''Namazınızı güneşin doğuşu ve batışışıyla denk düşürmeyin. Çünkü güneş, şeytanın boynuzunda doğar.''

 

Tahric: Buhari 582, Müslim 1/567:290 ve Nesai 1551

 

 

 

7443- İbn Ömer der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ''Güneşin ucu / kenarı ortaya çıktığı zaman yükselinceye kadar namazı geciktirin ve güneşin kenarı battığı zaman tamamiyle kaybolana dek namazı geciktirin.'' buyurdu.

 

Tahric: Buhari 583, 3272, Müslim 1/568: 291,1550 ve Nesai 1550

 

 

 

7444- Hasen (-i Basri) ''Onlar (Ashab ve Tabiun), güneş doğup yükselinceye ve battığında da tamamen kayboluncaya dek namaz kılmayı mekruh görürlerdi.''

 

7445- İbn Mes'ud der ki: ''Güneş sarardığı zaman kişi'nin kılacağı (nafile) namazın gözümde iki kuruşluk değeri bile yoktur.''

 

 

 

Tan Ağardığı Zaman İki Rek'at (Sabah'ın Sünnetin)'den Fazla (nafile) Kılınmasını Mekruh Görenler

 

7446- Abdullah bin Amr'ın bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ''Tan ağardıktan sonra sadece sabah namazı (nın farzı) ndan önceki iki rekat (sünnet) vardır.'' buyurdu.

 

Tahric: Abdurrezzak 4757, Darakutni 1/246: 2.1/419: 3;  Bezzar Keşful Estar 703 ve Beyhaki 2/465.

 

 

 

7447- İbn Ömer ve İbn Abbas dediler ki: ''Tan ağardıktan sonra sadece sabah namazı (nın farzı) ndan önceki iki rekat (sünnet) vardır.''

 

7448- İbn Ömer der ki: ''Sabah'ın sünnetinden sonra sabah'ın farzı kılınıncaya dek başka namaz yoktur.''

 

7449- Amr bin Murre der ki: Said bin el-Müseyyeb beni tan ağardıktan sonra gece namazından kaçırmış olduğum bazı namazları kılarken görünce: ''Sabah'ın farzından önceki iki rekat'tan başka namazın şu saatte mekruh olduğunu bilmiyormusun?'' dedi.

 

7450- İbrahim (en-Nehai) der ki: ''Onlar (Ashab ve Tabiu), tan ağardığı zaman iki rekat sünnet müstesna namaz kılmayı mekruh görürlerdi.''

 

7451- İbrahim der ki: ''Farz namazı kılıncaya kadar sabah'ın iki rekat (sünnet) inden sonra namaz kılmayı mekruh gördüler.''

 

 

 

Tan Ağardıktan Sonra Namaz Kılmaya Ruhsat Verenler

 

7452- Hişam bin Urve'nin babası der ki: ''Her kim tan ağardıktan sonra namaz kılmayı dilerse kılsın''

 

7453- Hişam bin Urve'nin bildirdiğine göre babası (Urve): ''Tan ağardıktan sonra (hatimden) güzel bir cüz vardır.'' demiştir. Şafak söktükten sonra o, (kıldığı nafile namazda) Bakara suresini okurdu.

 

7454. Mansur b. el-Eşai el-Gudani der ki: Ebu Husayn, Şa'bi'ye: "Tan ağardığı halde, virdinden (hatminden) üzerinde baki kalan kimsenin namaz kılmasının hükmünü sorarken işittim. "Virdinden (hatminden) geri kalanı (namazında) okuyabilir" cevabını verdi.

 

7455- Şu'be der ki: ''Ebu İshak ile Hakem'i tan ağardıktan sonra namaz kılarlarken gördüm.''

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Akşamdan Önce İki Rek'at (Nafile) Namaz Kılanlar