m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Namaz

Savaş Esnasında / Korku Namazı

Kılıçla Savaş Anında Kılınan Namaz

8345. Ata (b. Ebi Rabah) bildiriyor: Said b. Cübeyr ve Ebu'l-Bahterl -Sanırım burada '' ... ve arkadaşları'' ilavesi de bulunuyor- şöyle demişlerdir: "iki ordu karşılaşıp savaşçılar birbirleriyle vuruştuğu zaman namaz vakti girerse ''Sübhanallahi velhamdülillahi ve la ilahe illallahu Vallahu ekber'' de. Zira bu (tesbih) senin namazın (yerine geçer). Daha sonra (kılamadığın namazı) iade etme."

8346. Mücahid ve Hakem dediler ki: "Hücum edildiği ve kılıçların çekildiği zaman geldiğinde tekbir getirilmesi kişiye namaz olarak yeter. Sadece bir defa tekbir getirmekten başka imkanı olmazsa yönü ne tarafa olursa olsun bu tekbiri kendisine (namaz olarak) yeter."

8347. İbrahim(-i Nehai) "Eğer korkarsanız yaya veya binekli olduğunuz halde (namazı) kılın" mealindeki ayet (Bakara 239) hakkında şöyle demiştir: "Hücum anında namaz vakti girince yüzün her ne tarafa dönük olursa olsun namazını ima ile kıL. Secde(deki eğilme)ni rükudan daha aşağıda yap."

8348. Cabir b. Gurab der ki: Orduda Herim b. Hibban ile beraber düşmana karşı savaşıyorduk. Bir ara Herim: "Sizden her bir kişi kalkanı attında secde etsin" dedi.

8349. Yunus'un bildirdiğine göre, kılıçla muharebe yapıldığı zaman namazın nasıl kılınacağı Hasan(-ı Basri)'ye sorulunca şöyle cevap verdi: "Yöneldiği tarafa doğru ikisecdeli bir rekat kılar."

8350. Şu'be bildiriyor: Hakem ile Hammad'a kılıç ile muharebe anında kılınan namazın nasıl olacağını sordum. Şöyle dediler: "Yüzü hangi tarafa dönük ise o tarafa doğru ima ile bir rekat kılar."

8351. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kılıç ile yapılan muharebede kılınan namaz bir rekattır. Yüzünün dönük olduğu tarafa doğru ima ederek bir rekat kılar."

8352. Mücahid der ki: "Kişi, kılıçlar çekildiğinde (namaz kılmaya) güç yetiremediğinde tekbir getirmesi kendisine (namaz olarak) yeterli olur."

8353, Eşlas'ın bildirdiğine göre İbn Sirin, kılıçla yapılan savaştaki namaz hakkında: "Yüzünün dönük olduğu tarafa doğru ima ile namaz kılarlı derdi.

8354. Dahhak der ki: "Kılıçla yapılan savaşta namazı iki tekbirden ibarettir.''

8355, Hasan(-ı Basri) der ki: "Kılıçla yapılan savaşta namaz bir rekattır.''

8356. Reca b. Hayve el-Kindı anlatıyor: Sabit b. es-Simt -veya Simt b. Sabitkorku halinde seferdeydi. Namaz vakti girince insanlar bineklerinde namaz kıldılar. Eşter ise (namaz kılmak için) indi. Sabit b. es-Simt: "Niçin böyle yapıyorr diye sorunca insanlar: "indi ve namaz kıld( dediler. Bunun üzerine Sabit b. es-Simt şöyle dedi: "Ne diye böyle yapıyor ki?! (Sünnete) muhalefet etti, (bu yüzden) kendisine muhalefet edilir.''

Korku Namazı Kaç Rekattır?

8357. İbn Abbas anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ZI Kared'del BenCı Süleym'e ait bir arazide korku namazı kıldırdı. insanları arkasında iki saf yaptı. Bir saf kendi arkasında, bir saf da düşman tarafında durdu. Arkasındaki saffa bir rekat kıldırdı. Sonra da bunlar düşman tarafındakilerin yerine, düşman tarafındakiler de Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) arkasına geçtiler ve Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara bir rekat kıldırdı.

Tahric: Ahmed (1/232,5/183,385, 387), Buhari (7/417, 944), Nesai (1921), İbn Huzeyme (1344), Tahavi (1/309), Hakim (1/335) ve Beyhaki (3/262).

8358. Zeyd b. Sabit'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) korku namazı kıldırmıştır.

Süfyan(-ı Sevrl) devamla bir önceki İbn Abbas hadisinin benzerini zikretti.

Tahric: Abdurrezzak (4250), Ahmed (5/183), Nesai (1919), Taberani (5/4919), İbn Huzeyme (1345) ve İbn Hibban (2870).

8359. Sa'lebe b. Zehdem el-Hanzalı anlatıyor: Taberistan'da Said b. el-As ile beraberdik. Huzeyfe de yanımızdaydı. Said: "Hanginiz Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber korku namazını kıldı?" diye sorunca Huzeyfe "Ben" dedi ve kalkarak insanlara namaz kıldırdı.

Süfyan devamla (yukarıda geçen) İbn Abbas ve Zeyd b. Sabit hadisinin benzerini zikretti.

Tahric: Abdurrezzak (4249), Alımed (5/385, 399), Ebu Davud (1240), Nesai (1917, 1918), İbn Huzeyme (1343), İbn Hibban (1452, 2425) ve Hakim (1/335).

8360. Ebu'l-Aliye er-Riyahi' anlatıyor: Eba Musa el-Eş'arı, isbahan'daki bir evde kalıyordu. O gün endişe duydukları bir (çatışma) durum(u) vardı. Fakat onlara dinlerini ve Peygamberlerinin sünnetini öğretmeyi arzuladı. Bu yüzden hemen kalkarak onları iki saf yaptı. Bir grup silahlarıyla beraber düşmana karşı yönelmiş bir halde, diğer bir grup da onların gerisindeydi. Eba Musa, (imam olarak) arkasında bulunan gruba bir rekat kıldırdı. Sonra bu grup gerisin geri dönerek diğer grubun yerine geçti. Bu grup, imamla diğerlerini arasında kaldı ve imam, arkasında bulunan bu gruba diğer re katı kıldırdı. Bu rekatın sonunda Ebu Musa selam verdi. Bunun üzerine imamın arkasındaki grup ve diğerleri kalkarak birer rekat namaz kıldılar. Sonra onlar birbirlerine selam verme(k suretiyle namazdan çıktıla)r. Böylelikle imam cemaatle beraber iki rekat, insanlar da ayrı ayrı (toplamda) iki rekat kılmış oldular.

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (Metalib 742), Taberani M. el-Kebir (2/197), M. el-Evsat (7472), Ebu Nuaym Tarıh lsbehan (1/58), İbn Cerir (5/255) ve Beyhaki (3/252).

8361. İbn Mes'ud anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bize korku namazı kıldırdı. insanlar iki saf oldular. Bir saf, Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) arkasında, diğer saf da yüzü düşmana dönük bir haldeydi. Cenab-ı Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) arkasındaki saffa bir rekat kıldırdı. Sonra diğerleri (düşman tarafında olanlar) gelip birinci saffın yerine geçtiler, birinci saf ise düşman tarafına doğru yöneldi. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) arkasına gelen bu saffa bir re kat kıldırıp selam verdi. Daha sonra bunlar kalkıp kendi başlarına tek re kat kılıp selam verdiler ve gidip düşmana karşı yönelmiş olanların yerine geçtiler. Düşman tarafında olanlar da öncekilerin yerlerine döndüler ve kendi başlarına tek rekat kıldıktan sonra selam verdiler.

Tahric: Abdurrezzak (4245), İbn Ebi: Şeybe Müsned (346), Ahmed (1/375,376), Ebu Davud (1237, 1238), Darekutni (2/61, 62, 15), Tahavi: (1/311) ve Beyhaki: (3/261).

8362. Cabir b. Abdillah bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) insanlara (şöyle) korku namazı kıldırdı: Bir saf önünde, bir saf da arkasında olacak şekilde saf yaptılar. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlar(dan bir grub)a namaz kıldırdıktan sonra diğer saf gelerek ilk rekatı kılanların yerine geçtiler. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara da iki secdeli bir rekat kıldırdı ve ardından selam verdi. Böylelikle Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iki re kat; insanlar ise birer rekat kılmış oldular.

Tahric: Ahmed (3/297), İbn Huzeyme (1347, 1348), Nesai (1933) ve İbn Hibban (2869).

8363. Mücahid anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Usfan'da, müşrikler ise Dacinan'da idi. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) öğle namazını kılınca müşrikler kendisinin rüku ve secde ettiğini gördüler. Üzerine hücum etme konusunda istişare yaptılar. ikindi namazının vakti girince insanlar Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) arkasında iki saf yaptılar. O tekbir getirince hepsi birden tekbir getirdi. O rüku edince hepsi birden rüku etti. Fakat o secde edince sadece peşindeki saf secde etti. ikinci saf ise silahlarıyla beraber yüzleri düşmana dönük olduğu halde ayakta kalakaldılar. Cenab-ı Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (secdeden) başını kaldırınca (ayakta bekleyen) ikinci saf secde etti. ikinci saf başlarını secdeden başlarını kaldırınca Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) rüku etti, hepsi birden rüku ettiler. O secde edince sadece peşindeki saf secde etti. ikinci saf ise silahlarıyla beraber yüzleri düşmana dönük olduğu halde ayakta beklediler. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (secdeden) başını kaldırdırınca ikinci saf secde etti.

Ravi der ki: Mücahid "Onların tekbir ve rükuları ile O'nun selamı birlikte yerine getirildi. Secdeyi ise iki saf ayrı zamanlarda yaptılar."

Yine Mücahid ekledi: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ne bu günden önce, ne de sonra korku namazı kıldırmamıştır."

8364. Ebu Ayyaş ez-Zuraki, Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yukarıdaki (Mücahid) hadisinin benzerini nakletmiştir.

Tahric: Abdurrezzak (4237), Tayalisi (1347), Ahmed (4/59), Tahavi (1/318), EbÜ Davud (1229), Nesai (1937, 1938), İbn Hibban (2875, 2876), Darekutni (2/59, 8, 60, 9) ve Hakim (1/337, 338).

8365. Cabir b. Abdillah, Hz. Peygamber'den (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Mücahid hadisinin benzerini nakletti. Farklı olarak " ... sizin (zamanımızda) şu nöbetçilerinizin komutanlarıyla yaptıkları gibi" ifadesini ziyade etti.

Tahric: Tayalisi (1738), Abdurrezzak (4237), Ahmed (3/374), Müslim (1/575:307,308), Nesai (1936,1935), İbn Mace (1260), Tahavi (1/319), İbn Huzeyme (1350), İbn Hibban (2874, 2877) ve Beyhaki (3/257).

8366. Said b. Cübeyr bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) insanlara iki rekat (korku) namaz(ı) kıldırdı. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) iki re kat, insanlar ise birer rekat kı ldılar.

8367. Cabir b. Abdillah der ki: "Korku namazı bir rekat bir rekat kılınır. "

8368. İbn Abbas der ki: "Allah Teala, peygamberinizin (Sallallahu aleyhi ve Sellem) lisanı üzerine hazer namazını dört rekat, sefer namazını iki ve korku namazını da bir rekat olarak farz kılmıştır."

Tahric: Ahmed (1/237, 254), Müslim (1/479:5), Ebu Davud (1241), Nesai (1920), İbn Mace (1068), Ebu Ya'la (2342=2346), İbn Huzeyme (1346) ve İbn Hibban (2867).

8369. İbn Abbas der ki: "Yüce Allah, sizin Peygamberinizin (Sallallahu aleyhi ve Sellem) lisanıyla mukımin namazını dört, seferinin namazını iki ve korku namazını da bir rekat farz kıldı.''

Tahric: Ahmed (1/243), Müslim (1/479:6), Nesai (1900), Taberani (11042), Ebu Avane (2410) ve Beyhaki (3/263, 264).

8370. İbn Ömer anlatıyor: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir gün korku namazı kıldırdı. Bir grup kendisiyle beraber bulunurken, diğer bir grup ise düşman karşısında durdu. Kendisiyle beraber olanlara bir rekat kıldırdı. Daha sonra bu grup gitti ve yerine diğeri geldi. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara da bir rekat kıldırdı. Sonra bu iki grup (kalan bir) rekatı ayrı ayrı kaza ettiler.

ibn Ömer ekledi: "Bundan daha büyük bir korku olduğunda sen, binek üzerinde olduğun halde ya da ayakta ima ile namaz kıl."

Tahric: Malik (1/184:3), Buhari (943, 4535), Müslim (1/574:306), Nesai (1930) ve İbn Mace (1258).

8371. Hz. Ali der ki: "Ben, korku namazını Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber ikişer re kat olarak kıldım. Akşam namazı bundan müstesnadır. Çünkü O, bu namazı üç rekat olarak kıldırdı."

8372. Yunus anlatıyor: Hasan(-i Basri)'ye korku namazının nasıl kılındığı sorulunca şu karşılığı verdi: Cabir b. Abdillah kanalıyla bana şöyle haber verildi: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), ashabına (bu) namaz(ı şöyle) kıldırdı:

Onlardan bir gruba imam oldu. Bu esnada diğer grup, yüzleri düşmana dönük bir haldeydi. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu gruba iki rekat kıldırdı. (iki re katı kılan) bu grup daha sonra (düşman tarafında bulunan) diğer grubun yerine geçti. Onlar da gelip namaz kıldılar. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara iki rekat kıldırdıktan sonra selam verdi.

Tahric: Nesai (1942), İbn Huzeyme (1353), Darekutni (2/61: 13) ve Beyhaki (3/259).

8373. Cabir b. Abdillah anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber geri dönüyorduk. Zatu'r-Rika denilen yere geldiğimiz zaman namaz için ezan okundu. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir gruba iki re kat namaz kıldırdı. Daha sonra namazı kılan bu grup geri çekildi ve Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) diğer gruba iki rekat namaz kıldırdı. Böylelikle Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) dört re kat, cemaat ise iki re kat kılmış oldu.

Tahric: Ahmed (3/364), Buhari (4125), Müslim (1/576:311, 312), İbn Huzeyme (1352), EbÜ Avane (2428), İbn Hibban (2884) ve Beyhaki (3/259).

8374. Huzeyfe der ki: "Korku namazı, iki re kat ve dört secdeli bir namazdır.

Eğer düşman seni acele ettirirse, savaşmak ve bu iki re kat arasında konuşmak sana helal olmuştur."

8375. Huzeyfe der ki: "Savaş seni tahrik ettiğinde (yani çatışma şiddetlendiğinde) -namaz esnasında- savaşmak ve konuşmak artık sana helal olmuştur."

8376. Hasan(-ı Basri) anlatıyor: Ebu Musa el-Eş'ari, isbahan'da arkadaşlarına namaz kıldırdı. Onlardan bir grup kendisiyle beraber, diğer grup ise yüzü düşmana dönüktü. Arkasındaki gruba bir rekat kıldırdı. Sonra bu grup gerisin geri döndü ve diğer grup geldi ve imamla diğerlerinin arasına girdi. Ebu Musa bunlara da bir rekat kıldırdı. Daha sonra imam selam verince iki grup kalkarak kendi başlarına birer re kat kıldılar.

8377. Ebu'z-Zübeyr anlatıyor: Cabir'e korku namazı hakkında sorulunca: "Sizin şu komutanlarınızın (askerlerine kıldırırken) yaptığı gibi (kılın)" karşılığını verdi.

8378. Ebu Ayyaş ez-Züraki anlatıyor: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Usfan'da düşmana karşı saf tutmuştu. O zaman müşriklerin başında komutan olarak Halid b. el-Velid vardı. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabına öğle namazını kıldırdı. Müşrikler: "Onların bundan sonra öyle bir namazları var ki bu namaz onlara mallarından ve çocuklarından daha sevimlidir" dediler.

Daha sonra Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onlara (ikindi) namazı(nı şöyle) kıldırdı: Onları arkasında iki saf yaptı. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onların tamamına rüku ettirdi. Başlarını kaldırdıklarında O'nun takip eden (ilk) saf secde etti, diğerleri ise ayakta durdu. Secde edenler secdeden başlarını kaldırınca Cenabi Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber rüku ettikleri için geride kalan saf secdeye vardı. Sonra öndeki saf geri çıktı ve Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber rüku ettikleri için geri kalan saf öne geçti. Daha sonra geride kalan saf geri çekilip öndeki saf öne geçti. Böylece onlardan her biri arkadaşının yerinde durdu. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) rükuya vardı, diğerleri ayakta kaldılar. Secdelerini bitirdikleri zaman diğerleri de secde ettiler. Sonra Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onları selamladı (namazı bitirdi).

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (815), Ahmed (4/60), Nesai (1937), İbn Ebi Asım el-Ahad ve'l-Mesani (2179) ve Taberani (5/5134).

8379. Salih b. Havvat'ın bildirdiğine göre Sehl b. Ebi Hasme korku namazını şöyle anlatmıştır: imam, beraberinde bir grup olduğu halde kıbleye doğru durur. Diğer grup yüzü düşmana dönük bir halde bulunur. Sonra imam kendisiyle beraber olanlara bir re kat kıldım. Ayağa kalktıktan sonra ayakta bekler. Arkasındakiler kendi başlarına bir re kat kılarlar, secde edip selam verirler. Daha sonra gidip düşman karşısında olan kardeşlerinin yerlerine geçerler, oradakiler ise geri dönüp imamın arkasında dururlar. imam onlara bir rekat daha kıldım ve sonrasında selam verir. Arkasındakiler de kalkıp kendi başlarına rüku ederler ve secde edip selam verirler.

Tahric: Buhari (4131), Müslim (1/575:309), Ebu Davud (1232), Tirmizi (565), Nesai (1941, 1924), İbn Mace (1259, 1230), İbn Huzeyme (1359) ve İbn Hibban (2886).

8380. Said b. Cübeyr der ki: "Bir namaz, iki rekat olduğu halde nasıl kısaltılır?"

8381. Mesruk anlatıyor: Korku namazı şöyledir: imam ayakta durur ve insanlar arkasında iki saf olurlar. Sonra imam rüku eder ve onun peşindekiler de onunla beraber rüku yapar. imam daha sonra kendisini takip edenler ile secde eder. imam kalktığı zaman onu takip edenler geri dururlar, diğerleri gelip onların yerlerine geçerler. imam onlara rüku ve secde ettirir. Diğerleri ise ayaktadırlar. Sonra kalkıp birer rekat kaza ederler. Bu durumda imam cemaatle beraber iki rekat, insanlar da cemaatle beraber birer rekat kılmış olup ikinci re katı (kendi başlarına kılmak suretiyle) kaza etmiş olurlar.

8382. Yusuf b. Mihran kanalıyla İbn Abbas'tan bir önceki hadisin benzeri nakledilmiştir.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Güneş Tutulması Namazı Kaç Rekattır?