|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Zekat |
Haraç Arazisi
10707. Amr b. Meymun der ki: Ömer b. Abdilazız'e haraç arazileri için zekat
gerekip gerekmediğini sorduğumda: "Haraç araziden, zekat ise tahıldan
(üründen) alınır" dedi.
10708. Ömer b. Abdilazız der ki: "Haraç araziden, öşür ise tahıldan
(üründen) alınır."
10709. Eş'as'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri)
şöyle derdi: "Yüz bin ölçek olsa dahi hurmanın öşrü alınmışsa artık ondan
zekat alınmaz."
10710. Veki' der ki: "Hasan (b. Salih) ile Süfyan(-ı Sevrı), harac arazisinden zekat alınması gerektiğini
düşünürlerdi."
"Bir Araziden Hem
Haraç, Hem de Öşür Alınmaz" Diyenler
10711. Şa’bi der ki: "Tek bir tarladan hem haraç, hem de öşür
alınamaz."
10712. ikrime der ki: "Bir maldan hem haraç, hem de öşür
alınamaz."
10713. Vekı'nin bildirdiğine göre Ebu Hanıfe: "Bir adamdan hem haraç, hem de zekat
alınamaz" derdi.
''Onların Mallarında
Belli Bir Hak Vardır ... "[Mearic 24] Ayetinin
Açıklaması
10714. Hafs'ın bildirdiğine göre, Asım b. Muhammed: "Onların
mallarında belli bir hak vardır" (Mearic Sur.
24) ayeti hakkında: "Bu hak zekattır" demiştir.
10715. Amr'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri):
"Onların mallarında belli bir hak vardır" (Mearic
Sur. 24) ayeti hakkında: "Bu hak farz kılınan zekattır" demiştir.
10716. İbrahim (en-Nehai) der ki: ''Onlar (Sahabe ve Tabiun)
yıllık maaşlarını aldıkları zaman (böylesi bir hak olarak) bu maaştan tasaddukta bulunurlardı."
Uzun Yıllar Kaybettiği
Parasını Bulan Kişi Onun Zekatını Verir mi?
10717. Amr b. Meymun der ki: Velid b. Abdilmelik, Rakka ahalisinden Ebu Aişe isimli bir adamın yirmibin
dirhemine el koydu ve bu parayı devlet hazinesine ekledi. Ömer b. Abdilazlı halife olunca Ebu Aişe'nin oğlu geldi ve bu yöndeki mağduriyetlerini ona
iletti. Bunun üzerine Ömer, Meymun'a şöyle bir yazı
yazdı:
"Bunların
paralarını geri verin ve paradan sadece bu yılın zekatını alın. Şayet alınırken
geri dönmesi muhtemelolan bir malolsaydı
geçmiş yıllara da dönük zekatını alırdık."
10718. Meymun bildiriyor: Adamın birinin haksız yere malı (parası)
alındı ve devlet hazinesine konuldu. Ömer b. Abdilazız
halife olduğu zaman bu konu ona arzedildi. Bunun
üzerine Ömer b. Abdilazız: "Malını adama iade
edin ve geçmişe yönelik bu malın zekatını alın" diye bir mektup yazdı.
Ardından ilk mektubu düzelten şöyle bir mektup yazdı: "Adama parasını iade
edin ve bu paradan son yılın zekatını alın. Zira adamın malına geri dönme umudu
olmayacak şekilde el konulmuştu."
10719. Hasan (el-Basri) der ki: "Böylesi bir durumda olan adama parası
geri geldiği zaman sadece son yılın zekatı alınır."
"Hayra da Mani
Olurlar"[Maun 7] Ayetinin Açıklaması
10720. Haris b. Suveyd'in bildirdiğine göre Abdullah (b. Mes’ud): "Hayra (maCına) da
mani olurlar" (Ma'un Sur. 7) ayeti hakkında
şöyle demiştir: "Maun, insanların birbirlerine ödünç olarak verdikleri
kazma, kazan, kova ve benzeri şeylerdir."
10721. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Ayette geçen maun, insanların
birbirlerine ödünç olarak verdikleri eşyalardır."
10722. Mücahid'in bildirdiğine göre: "Hayra (mauna) da mani
olurlar" (Ma'un Sur. 7) ayeti hakkında Hz. Ali:
"Maun, Müslümanlara farz kılınan zekattır" demiştir. İbn Abbas ise: "insanların birbirlerine ödünç olarak
verdikleri eşyalardır" demiştir.
10723. Mücahid'in bildirdiğine göre Hz. Ali: "Maun'dan kasıt
zekattır" demiştir.
10724. İbn Ömer der ki: "Maun, üzerindeki hakların
verilmediği maldır."
10725. İbn Ömer der ki: "Maun, üzerindeki hakların ödenmediği
maldır."
10726. Sa'd b. iyad'ın bildirdiğine göre
Resulullah'ın (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) ashabı: "Maun'a engel olmak,
insanların kazma, tencere ve kova gibi eşyaları birbirlerine ödünç vermelerine
engel olmaktır" demişlerdir.
10727. Ümmü Atıyye der ki: "Maun,
kişinin işi, mesleğidir."
10728. Hz. Ali der ki:
"Maun'a engelolmak, insanların kazma, tencere ve
kova gibi eşyaları birbirlerine ödünç vermelerine engelolmaktır."
10729. İbn Abbas der ki: "Bu ayetin muhatapları henüz çıkmış
değillerdir."
10730. İbrahim (en-Nehai) der ki: "Bazıları maCın
için tencere ve el değirmeni derken, bazıları da kazma demişlerdir."
10731. Seleme b. Nubayt'ın bildirdiğine göre Dahhak,
maCın için: "Zekattır" demiştir.
10732-3. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "MaCın,
tencere ve kova gibi eşyalardır."
10734. İbn Ömer der ki: "MaCın'dan
kasıt zekattır."
10735. Said b. Cübeyr, İbn Abbas'tan, İbn Mes’ud'un sözünün aynısını bildiriyor.
10736. Yahya b. el-Cezzar'ın bildirdiğine göre Ebu'l-Ubeydın, Abdullah (b.
Mes’ud)'a maCın'un ne olduğunu sorunca,
Abdullah: "Kazma, kazan ve kova gibi eşyalardır" demiştir.
10737. ibnu'I-Hanefiyye der ki: "MaCın'dan kasıt zekattır."
10738. Zühri der ki: "MaCın, Kureyş diliyle mala (paraya) verilen isimdir."
10739. Bessam der ki: ikrime'ye maCın'un ne olduğunu sorduğumda: "Kazma, kazan ve kova
gibi eşyalardır" dedi.
10740. Mücahid'in bildirdiğine göre İbn
Abbas maun hakkında: "Eşyadır" derken, Hz. Ali: "Zekattır"
demiştir.
10741. Zühri der ki: "MaCından
kasıt farz kılınan zekattır."
Sa' Ne Kadardır?
10742. İbn Ebi Leyla der ki: Medine'de
kullanılan sa' ile Haccac'ın
belirlediği sa'ı (haccacı sa'ı) karşılaştırdığımızda Medine saı'nın
Haccac'ın sa'ından bir
ölçek daha fazla olduğunu gördük.
10743. Musa İbn Talha der ki: Haccaci olan sa', Ömer b. el-Hattab'ın da kullanmış
olduğu sa'dır."
10744. İbrahim (en-Nehai) der ki: "Haccacı kafızi denilen ölçek, sa'dır."
10745. Muğire der ki: İbrahim (en-Nehai)
yemin kefaretinin ödenmesinde, alışverişte, altmış yoksulu doyurmada, öşür veya
öşrün yarısının alınması konularında fetva verirken ölçek olarak Haccacı kafzi denilen sa'ı ölçü alırdı.
Tahric: Yahya b. Adem (471, 475).
10746. Yahya b. Adem der
ki: Hasan(-ı Basri)'nin:
"Hz. Ömer'in kullandığı sa', sekiz rıtıldır" dediğini işittim.
Şerik ise: "Bir sa', yedi rıtıldan fazla, sekiz rıtıldan ise azdır" demiştir.
Sadakanın Zenginlerden
Alındıktan Sonra Fakirlere Dağıtılacağmı Söyleyenler
10747. Avn b. Ebi Cuhayfe,
babasından bildirir: Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) bize zekat memurunu gönderdi. Bu memur
zenginlerimizden zekatı alıp fakirlerimize dağıttı. Ben de o zamanlar yetim bir
çocuktum. Bana da genç bir dişi deve vermişti.
Tahric: Tirmizi (649), Taberani (22/275, 276, 277), İbn Huzeyme (2362, 2379) ve Darakutni
(2/136).
10748. Amr b. Murre, babasından
bildirir: Hz. Ömer'e bedevilerden toplanan zekatların ne yapıldığı sorulunca,
Ömer: "Vallahi toplanan zekatları geri onların fakirlerine dağıtıyorum.
Öyle ki bazen onlardan birine yüz tane deve düştüğü oluyor" karşılığını
verdi.
10749. Muğire der ki: Ömer b. Abdilazız,
bedevilerden topladığı zekatların yarısını aldı, diğer yarısını da
fakirlerimize dağıttı.
10750. İbn Avn der ki: Salim b. Abdillah, Hz. Ömer'in toplattığı zekatları dağıtıyordu.
Bazen iyi görünüşlü bir adam gelir ve: "Bana da ver" derdi. Salim
daha önce ona vermiş olmasına rağmen bir şey sormadan tekrar verirdi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |