m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Nikah

Azil Yapma ve Buna Ruhsat Verenler

16839. Cabir der ki: "Kur'an nazil olurken -Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) dönemini kastediyor- azil yapardık.''

Tahric: Ahmed (3/309). Buhari (5207, 5208, 5209), Müslim (2/1065:136, 137), Tirmizi (1137), Nesai (9093) ve İbn Mace (1927).

16840. Harice b. Zeyd'in bildirdiğine göre Zeyd, cariyesine azilde bulunurdu.

16841. ikrime'nin bildirdiğine göre Zeyd (b. Sabit) ile Sa'd (b. Ebl Vakkas), azil yaparlardı.

16842. Rafi' b. Hadle'in hanımının bakımını üstlenen İsmail eş-Şeybanı bildiriyor: Rafi'nin hanımı, kocasının kendisine azilde bulunduğunu ya da kendisinde bulunan yaralardan dolayı gusletmemek için kocasına azil yaptığını İsmail'e haber vermiş.

16843. Zaide b. Umeyr'in bildirdiğine göre İbn Abbas, ''Kadınlarınız sizin için tarladır''[Bakara, 223] mealindeki ayet hakkında der ki: "Azletmek isteyen azletsin, istemeyen de azletmesin."

16844. Yahya b. Abbad'ın bildirdiğine göre Habbab, cariyelerine azilde bulunurdu.

16845. (Amir) İbn Sa'd'ın bildirdiğine göre Sa'd (b. Ebi Vakkas), azil yapardı.

16846. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), azil hakkında der ki:

"Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabı bu konuda ihtilaf etmişlerdir. Zeyd (b. Sabit) ile Enes b. Malik azil yaparlardı."

16847. Ebu Seleme'nin bildirdiğine göre Zeyd ile Sa'd, azil yaparlardı."

16848. Abdurrahman b. Eflah anlatıyor: Ebu Eyyub'un (dul) ümmü velediyle evlendim. Evlendikten sonra bana Ebu Eyyub'un azil yaptığını bildirdi. Zeyd b. Sabit'in ümmü veledi bana Zeyd'in de azilde bulunduğunu haber verdi. (Ravi) Salim, Sa'd'ın kızı Aişe kanalıyla Sa'd (b. Ebi Vakkas)'ın ümmü veledlerine azilde bulunduğunu bildirdi.

16849. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Ensar, azil yapmakta bir sakınca görmezlerdi. Bunu uygulayanlardan bir kaçı Zeyd (b. Sabit), Ebu Eyyub ve Ubey'dir."

16850. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Aikame ve İbn Mes’ud'un öğrencileri azil yaparlardı."

16851. Ebu Cafer'in bildirdiğine göre (Zeynelabidın) Ali b. Hüseyn azilde bulunur ve "Yine bir zaman Rabbin Adem oğullarından, onların bellerinden zürriyetlerini almış ve onları şahit tutarak ''Ben sizin Rabbiniz değil miyim?'' demişti"l mealindeki ayeti tevil ederdi.

16852. Ebu imran der ki: "Bir kadının ''Hz. Hasan b. Ali bana azil yapardı'' dediğini işittim."

16853. Yahya b. Said'in bildirdiğine göre Said (b. el-Müseyyeb)'e azlin hükmü sorulunca bunda bir sakınca görmedi ve: "O (hanımın) senin tarlandır, dilersen susuz bırakırsın, dilersen sularsın" dedi.

16854. Mes’ud b. Ali anlatıyor: ikrime'ye: "Cariyeme azilde bulunsam olur mu?" diye sordum. "O senin tarlandır, dilersen susuz bırak, dilersen suya kandır"

dedi.

16855. Serrac anlatıyor: İbn Ma'kil'e azlin hükmünü sordum. Şöyle dedi:

"Benden ve senden daha hayırlı olan Sa'd (b. Ebi Vakkas) bunu yapmıştır."

16856. Cabir der ki: "Kur'an nazil oluyorken azil yapıyorduk, bu bize yasaklanmadı."

16857. Avn b. Abdillah kanalıyla bir zat ın annesinden bildirdiğine göre Ömer'in bir cariyesine Hz. Ömer'in azilde bulunduğu nakledilmiştir.

16858. Ebu Said el-Hudri der ki: "Evimdeki şu kızım azildendir (annesine azil yaptığım halde dünyaya gelmiştir)."

16859. Cabir anlatıyor: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir adam gelerek: "Benim sulama yapan hayvanımın su ihtiyacını gideren bir hizmetçim var ve ben ona azilde bulunuyordum. Derken bir çocuk doğurdu" dedi. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Allah'ın yaratmayı taktir ettiği her canlı mutlaka var olacaktır" buyurdu.

- - Ahmed (3/312, 313), Müslim (2/1064:134), Nesai (9096), İbn Mace (89) ve Tahavi (3/35).

16860. İbn Ebi Muleyke'nin bildirdiğine göre İbn Abbas'a azlin hükmü sorulunca bir cariyesini çağırarak: "Ben sana dün azilde bulundum" dedi.

16861. Mus'ab b. Sa'd'ın bildirdiğine göre Sa'd (b. Ebi Vakkas), cariyesinin hamile kalmasından korktuğunda azilde bulunurdu.

Azli Kerih Görenler ve Buna Ruhsat Vermeyenler

16862. Said b. el-Müseyyeb'in bildirdiğine göre Hz. Ebu Bekr ile Ömer, azli kerih görürler ve insanlara bundan dolayı gusletmelerini emrederlerdi.

16863. Said b. el-Müseyyeb'in bildirdiğine göre Muhacirlerden bir grup insan azli kerih görürlerdi. Filan, filan ve Osman b. Affan da bunlardandı.

16864. Hz. Ali der ki: "Azil, gizli ''ve'd''ldir."

16865. Cafer b. Burkan anlatıyor: Meymun b. Mihran'ın bildirdiğine göre İbn Ömer, oğullarından biri için bir cariye satın aldığında şöyle dedi: "Niçin cariyenin hamile kaldığını görmüyorum. Galiba ona azilde bulunuyorsun. Bunu yaptığını bilsem sırtını acıtırdım."

16866. Ebu Seleme azil hakkında der ki: "Müslüman birinin bunu yapacağını zannetmiyordum."

16867. Salim azil hakkında der ki: "Bu, diri diri toprağa gömülen kız (konumunda)dır."

16868. İbrahim(-i Nehai)'nin bildirdiğine göre Esved, azli kerih görürdü.

16869. Cerır anlatıyor: Bir adam Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek şöyle dedi: "Ya Resulallah! Şarkıcı bir cariye ile müşriklerden kurtulup sana gelebildim. Ona azilde bulunuyordum. (Satış için) pazara götürmeyi arzuluyordum." Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) adama: "(İlişkinden dolayı) taktir edilen (bir çocuk varsa zaten) ona gelmiştir" buyurdu.

- - Taberani (2/2370) ve Ebu Nuaym (4/363).

16870. Ebu Said el-Hudrl anlatıyor: Beni Mustalik esirlerini elde edince kadınlarından istifade ettik ve kendilerine azilde bulunduk. Daha sonra Benu Kaynuka' çarşısında bir cariyenin başında durdum. Yanımdan Yahudi bir adam geçti. "Ey Ebu Said! Bu cariye de nedir?" diye sorunca ona: "Satacağım bir cariye" dedim. Bana: "Hiç onunla ilişkiye girdin mi?" diye sorunca ben: "Evet" dedim. "Belki de sen onu, karnında senden olan bir yavru bırakarak satıyorsun" deyince: "Ona azilde bulunuyordum" dedim. Bana: "Bu (azil), diri diri toprağa gömmenin ufağıdır" deyince hemen Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) giderek Yahudinin söylediklerini ona anlattım. Şöyle buyurdu: "Yahudiler yalan söylemiş, Yahudiler yalan söylemiş!"

- - Nesai (9084) ve Tahavi, Şerhu Mdini'/-Asar (1919).

16871. Abdullah b. Muhayrız anlatıyor: Ben ve Ebu Sırme el-Mazinı içeri girdiğimizde Ebu Ebu Seleme ile Ebu Umame'nin (bir önceki hadisin ravileri) bildirdikleri gibi Ebu Said'i Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Yahudiler yalan söylemiş, Yahudiler yalan söylemiş!" hadisini bildirirken bulduk. Ebu Said hadisin sonunda Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu ekledi: "Bunu yapmamanız da sizin üzerinize hiçbir vebal yok. Allah, kıyamet gününe kadar yaratacağı mahlukatı taktir etmiştir.''

- - Ahmed (3/63, 68, 72), Buhari (2542, 4138), Müslim (2/1061:125, 126, 127), Ebu Davud (2165) ve Nesai (9088, 9089).

''Cariyeye (Sormadan) Azil Yapılır, Hür Kadına ise Bu Hususta Danışılır'' Diyenler

16872. İbrahim et-Teymı ile Amr b. Murre derler ki: "Cariyeye azil yapılır, hür kadına danışılır."

16873. İbrahim(-i Nehal)'den bunun benzeri nakledilmiştir.

16874. Muhammed (b. Sirin)'den bunun aynısı nakledilmiştir.

16875'. Said b. Cübeyr der ki: "Hür kadına izni olmaksızın azil yapılmaz.''

16876. İbn Mes’ud der ki: "Hür kadına danışılır, cariyeye (sorgusuz) azil yapılır.''

16877. Cabir b. Zeyd der ki: ''Hür kadına izni olmaksızın azil yapılmaz.''

16878. Hasan(-ı Basri) ve Said b. Cübeyr derler ki: "Hür kadına danışılır, cariyeye danışılmaz.''

16879. Abdülmelik anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a cariyeye azil yapılması sorulunca: "Ona azil yapılır. Hür kadına ise danışılır'' dedi.

16880. İbn Tavus'un bildirdiğine göre babası, cariyesine azil yapardı. Hür kadın hakkında herhangi bir şey dememiştir.

Bakire Cariye Satın Alan Adamın Cariyesine istibrada Bulunması

16881. Eyyub'un bildirdiğine göre İbn Sirin, bakire cariye satın alan adam hakkında: "istibrada bulununcaya kadar rahminin ön tarafına asla yaklaşmaz" dedi.

16882. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), bakire cariye satın alan adam hakkında: "Cariyenin rahmine istibrada bulunur" dedi.

16883. Hasan(-ı Basri) der ki: "Cariye, baki re bile olsa istibrada bulunur."

16884. Yahya b. Ebi Kesır'in bildirdiğine göre ikrime'den bunun benzeri rivayet edilmiştir.

16885. Abdülmelik'in bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), anne babası yanında iken bakire olan bir cariye satın alan adam hakkında: "iki hayız süresi istibrada bulunur. Eğer hayız olmazsa 45 gün istibrada bulunur" dedi.

16886. İbn Ömer der ki: "Kişi bakire bir cariye satın alırsa istibrada bulunmaz."

''Cariyeye Bir Hayız Süresi istibrada Bulunulur'' Diyenler

16887. Mekhul anlatıyor: Zühri'ye dedim ki: "Hz. Ömer'in ölünceye kadar, İbn Mes’ud'un Irak'ta ölünceye kadar ve Osman b. Affan'ın, cariyeye bir hayız süresi istibrada bulunduklarını bilmiyor musun? Hatta Muaviye bile istibrada bulunurdu. Muaviye ''iki hayız'' derdi." Zühri şöyle dedi: "Ben söylediklerine ilave edeyim: Ubade b. es-Samit (de bir hayız süresi istibrada bulunurdu).

16888. İbn Mes’ud der ki: "Cariyeye bir hayız süresi istibrada bulunulur."

16889. Sı la, Kusem ve Nikiye derler ki: "Cariye satın alan kişi, cariyesi hayız görmedikçe ona yaklaşmasın."

16890. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, kendisiyle ilişkiye girilen cariye hakkında: "Satıldığında ya da azat edildiğinde bir hayız süresi istibra edilsin" dedi.

16891. Muğire anlatıyor: İbrahim(-i Nehai)'ye kocası olan bir cariye satın alan adamın ne yapması gerektiğini sordum. "Rahmini bir hayız süresi istibra eder" dedi.

16892. İbn Ömer der ki: ''Cariye satın alan kişi, bir hayız süresi istibra etmedikçe onunla ilişkiye girmesin.''

16893. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''Bir hayız süresi istibra eder.''

16894. Hz. Ali der ki: ''Cariye bir hayız süresi istibra edilir.''

16895. Mekhul der ki: ''Cariye satın alan, onu bir hayız süresi istibra etsin.''

16896. Ata (b. Ebi Rabah) ile Tavus derler ki: ''Cariye bir hayız süresi istibra edilir.''

16897. Hz. Ömer der ki: ''Cariye satın alan adam, cariyesini bir hayız süresi istibra etsin.''

Cariyeyi Hayızlı Olduğu Halde Satın Alan Adam Hakkında

16898. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: ''Kişi cariyeyi hayızlı olduğu halde satın alırsa diğer hayızın bitimine kadar istibra etsin.''

16899. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Dilerse bu hayzıyla yetinir."

Cariyeyi Kadından Satın Alan Kişi istibra Eder mi?

16900. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi, cariyeyi kadından satın aldığında ona bir hayız süresi istibrada bulunur."

16901. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Kişi, cariyeyi kadından satın aldığında istibrada bulunur."

Hayız Görmeyen Cariyeyi Satın Alan Kişi

16902. İbn Aliyye bildiriyor: Halid, hayız görmeyen cariyeye istibrada bulunan adam hakkında: "ibn Sirin ve Ebu Kılabe bunun üç aydan daha kısa bir sürede ortaya çıkmasını uygun görmezlerdi" dedi.

16903. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), kişinin bu cariyeye üç ay istibrada bulunması gerektiğini söylerdi.

16904. Ata (b. Ebi Rabah) ile Tavus derler ki: "Bu cariye bir hayız süresi istibra edilir. Hayız görmüyorsa üç ay istibra edilir."

16905. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Üç ay."

16906. Mücahid der ki: "Üç ay istibra edilir."

16907. Ömer b. Abdilazız der ki: "Üç ay istibra edilir."

Kadın Hizmetçi (Cariye) Hakkında "Bir Buçuk Ay istibra Edilir" Diyenler

16908. Humeyd'in bildirdiğine göre Ebu Kılabe, hayız görmeyen cariyenin istibra edilmesi hakkında: "Kırk beş gün" derdi.

16909. Hakem (b. Uteybe): "Bir buçuk ay" dedi.

16910. Amir(-i Şa’bi): "Bir buçuk ay" dedi.

16911. Katade ile Ata (b. Ebi Rabah) derler ki: "Hayız görmeyen cariye, kırk beş gün istibra edilir."

16912. Hammad (b. Ebi Süleyman) der ki: "Kırk beş gün istibra eder."

16913. Hz. Ömer der ki: "Cariye hayız görmüyorsa kırk beş gün istibra edilir."

16914. Said b. el-Müseyyeb ile İbrahim(-i Nehai) derler ki: "Bir buçuk ay."

''Cariye Hayız Görmüşse iki Hayız Süresi istibra Edilir" Diyenler

16915. Said b. el-Müseyyeb ile İbrahim(-i Nehai): "Cariye hayız gördüğünde iki hayız süresi istibra edilir" dedi.

16916. Ata (b. Ebi Rabah) anlatıyor: Yanıma istibra edilmek üzere hayız görmüş bir cariye konuldu. Bir kere hayız gördükten sonra hamile olduğu ortaya çıktı. Abdülmelik dedi ki: "Ata, bu yüzden cariyeye iki hayız süresi istibrada bulunurdu."

Cariyeye istibrada Bulunan Erkek, -Azil Yaparak Ondan istifade Edebilir mi?

16917. İbn Uleyye bize şöyle haber verdi: Yunus'a cariyesine istibrada bulunan adamın öpmek ve temas etmek gibi şeyleri yapıp yapamayacağı soruldu. İbn Sirin dedi ki: "Diğer kadınlarla yapılması kendisine haram olan şeyleri istibra edinceye kadar yapması mekruh görülür." Ravi, Hasan(-ı Basri)'nin öpmekte bir sakınca görmediğini zikrederdi.

16918. Yahya b. Ebi Kesır'in bildirdiğine göre ikrime, küçük yaşta olan bu işten daha küçük (baliğ olmamış) cariye satın alan adam hakkında: "istibrada bulunmadan önce onunla ilişkiye girmesinde bir sakınca yoktur" dedi.

16919. Hammad b. Seleme'nin bildirdiğine göre iyas b. Muaviye, kendisiyle ilişki kurulamayacak kadar (dolayısıyla hamile kalma riski olmayan) küçük yaştaki bir cariye satın alan adam hakkında: "istibrada bulunmadan kendisiyle ilişkiye girilmesinde bir sakınca yoktur" dedi.

16920. Said'in bildirdiğine göre Katade, cariyeye istibra ediliyorsa öpülmesini hoş karşılamazdı.

16921. Eyyub el-Lahmı anlatıyor: (Hz. Ömer zamanında perslerle yapılan) CelCıla savaşında İbn Ömer'in payına bir cariye düştü. (O kadar alımlı idi ki) sanki boynunda gümüş bir ibrik duruyor gibiydi. Bunun üzerine İbn Ömer nefsine hakim olamayarak insanların gözü önünde gidip onu öpmeye başladı.

''Cariyeyi Satmak isteyen Kişi Ona istibrada Bulunur" Diyenler

16922, Ubeydullah b. Ubeyd b. Umeyr anlatıyor: Abdurrahman b. Avf kendisiyle ilişkiye girdiği cariyesini istibra etmeden önce sattı. Satın alan müşterinin yanında hamile olduğu ortaya çıktı. Bunun üzerine satın alan adam Abdirrahman'ı dava etmek üzere Ömer'e çıkardı. Ömer: "Sen onunla ilişkiye giriyor muydun?" diye sorunca Abdurrahman: "Evet" dedi. Hz. Ömer: "Peki istibra etmeden önce mi sattın?" diye sordu. "Evet" deyince Ömer: "Sen bu işi yapmaya yaraşır biri değildin!" diye çıkıştı. Bunun üzerine insanların benzerliklerine dayanarak bilgi veren nesep uzmanlarını çağırdı ve ona baktılar. çocuğu ona ilhak ettiler.

16923. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: "Kişi cariyesini sattığında onu bir hayız süresi istibra eder, satın aldığında da bir hayız süresi istibra eder."

16924. İbn Sirin der ki: "Kişi kadın hizmetçi satın aldığında adet yaşına ulaşmamışsa onu üç ay istibra eder. ilişkiye girdikten sonra satmak istediğinde aynı şekilde üç ay istibra eder."

16925. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Cariyeyi satın aldığında onu istibra eder."

16926. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, ilişkiye girilecek olan cariye hakkında: "Satıldığında, hibe edildiğinde ya da azat edildiğinde bir hayız süresi istibra edilir" dedi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

"Hanımlarınız Sizin için Tarladıri''[Bakara, 223] Ayeti Hakkında