m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Boşanma

Bir Şey Söylemek isterken Yanlışlıkla Karısmı Boşayan Adam Hakkında

18541. Umare anlatıyor: Cabir b. Zeyd'e yalnışlıkla karısını boşayan adamın durumu sorulunca: "Müminin yanılgısı olmaz" dedi.

18542. Hakem ile Amir'den rivayet edildiği ne göre, bir şey söylemek isterken yalnışlıkla karısını boşayan adam hakkında Şa’bi der ki: "Bu, bir şey değildir." Hakem der ki: "Talak, adamı bağlar.lı

Hammmı Talak-ı Bainle Boşadıktan Sonra Bu Talakın Ardından iddet içerisinde Bir Kere Daha Boşaması Hakkında

18543. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Adam karısını tek bain talakla boşadığında, karısı iddeti içerisinde olduğu sürece adamın verdiği talaklar geçerli olur."

18544. Said b. el-Müseyyeb, karısını bain talakla boşadıktan sonra bu talakın ardından, karısının iddeti içerisinde ona başka bir talak veren adam hakkında der ki: "Adamın verdiği talak, -kadın iddet içerisinde olduğu sürece- kadına (verilen talaklara) katılır.''

18545. İbrahim(-i Nehai)'den bunun benzeri rivayet edilmiştir.

18546. Zühri, Mekhul ve Ata (b. Ebi Rabah), karısını bain talakla boşadıktan sonra karısının iddeti içerisinde tekrar boşayan adam hakkında: "Kadın üzerine talak vaki olur" dediler.

18547. (Kadı) Şureyh der ki: "iddet içerisindeki talak, talak verilen kadına gerekli olur."

18548. İbn Sirin kanalıyla Şureyh'ten bunun benzeri rivayet edilmiştir.

18549. Şa’bi ile İbrahim: "iddet içerisindeki talak, kadına gerekli olur" dediler.

Nikahı Altında Hür Kadın Bulunan Köle ya da Nikahı Altında Cariye Bulunan Hür Adam Hakkında. Bu ikisinin Talakı Kaçtır?

18550. Hz. Ali der ki: "Talak ve iddet, kadınlara göredir,"

18551. İbn Mes’ud der ki: "Talak ve iddet hususunda sünnet, kadınlara göredir."

18552. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Talak ve iddet, kadınlara göredir."

18553. Hasan ve Muhammed (b. Sirin) şöyle demişlerdir: "Talak ve iddet, kadınlara göredir."

18554. Eyyub diyor ki: "ibn Abbas'tan bunun benzerinin rivayet edildiği bana haber verildi."

18555. Nati' der ki: "Cariye, hür ve köleden iki talakla ayrılır."

18556. Mücahid der ki: "Cariye hür adamın nikahı altında olduğunda onun talakı ikidirı iddeti iki hayızdır. Hür kadın kölenin nikahı altında olduğunda onun talakı üçtür, iddeti üç hayızdır.

''Talak Erkeklere Göre, iddet Kadınlara Göredir" Diyenler

18557. Süleyman b. Yesar'ın bildirdiğine göre Ümmü Seleme'nin genç kölesi Nufey' hür olan hanımını iki talakla boşadı. Bunun üzerine şiddetle hanımını ona geri vermeyi arzu ettiler. Hz. Osman ile Zeyd bunu kabul etmedi. Süleyman şöyle dedi: Biri, bundan başka birini mi söylüyor?! Medine'ye gelince Ebu Kılabe'ye mektup yazdım. Cevabında şöyle yazdı: Hadisine güvendiğim biri, bana Zeyd b. Sabit ve Kabısa b. Zueyb'in şöyle dediklerini haber verdi: "Kadın cariye olduğu halde kocası hür olursa onun talakı hür adamın talakı, karısının iddeti cariye iddetidir. Kadının kocası köle, kendisi hür olursa kocasının talakı kölenin talakı, karısının iddeti, hür kadının iddetidir."

18558. Süleyman b. Yesar der ki: "Talak erkeklere göre, iddet kadınlara göredir."

18559. ikrime'den bunun benzeri rivayet edilmiştir.

18560. İbn Abbas, Mekhul, Şa'bi ve İbrahim şöyle demişlerdir: "Talak erkeklere göre, iddet kadınlara göredir."

18561. Ebu Seleme bildiriyor: Nufey' bize, köle olduğu zamanlarda nikahı altında hür bir kadın olduğunu, iki talakla onu boşadığını, Hz. Osman ile Zeyd'e sorduğunda onların şöyle dediklerini haber verdi: "Senin talakın köle talakıdır, karının iddeti, hür kadın iddetidir."

18562. İbn Ömer der ki: "Hür kadın, kölenin nikahı altında olduğunda karısı kendisinden iki talakla ayrılır. Bu kadının iddeti de üç hayızdır. Cariye, hür erkeğin nikahı altında olduğunda cariye kocasından üç talakla ayrılır. iddeti ise iki hayızdır."

18563. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Talak erkeklere göre, iddet kadınlara göredir."

Adamın Kölesini Cariyesi ile Evlendirdikten Sonra Cariyesini Satması Hakkında "Cariyenin Satışı Onun Talakıdır" Diyenler

18564. İbn Mes’ud der ki: "Cariyenin satışı, onun talakıdır."

18565. Ubey (b. Ka'b) der ki: "Cariyenin satışı, talakıdır."

18566. İbn Abbas, Enes ve Cabir şöyle demişlerdir: "Cariyenin satışı, talakıdır."

18567. Hasan(-ı Basri) der ki: "Köle ve cariyeden herhangi birinin satışı, cariye için talaktır."

18568. ikrime der ki: "Köle ve cariyeden herhangi birinin satışı, cariye ıçın talaktır."

18569. İbn Mes’ud der ki: "Satılan hangisi olursa olsun cariyenin talakı satıştadır."

18570. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kölenin satışı, cariyenin talakıdır."

18571. İsmail anlatıyor: Amir(-i Şa’bi)'ye, kocası olan bir cariye satın alan adamın bu cariye ile ilişkiye girip giremeyeceğini sordum. Şöyle dedi: "Eğer ilişkiye girerse bunu hiç kimse kendisi aleyhine değiştiremez." Devamla şöyle dedi: "Bundan sakınması, onun için daha hayırlıdır."

18572. Mücahid der ki: "Cariye satıldığında, hibe edildiğinde, kendisine varis olunduğunda ya da azat edildiğinde bunların hepsi ayrılık demektir."

Bunun Talak Olmadığını ve Kendisine Talak Verilmediği Sürece Satın Alan Adamın Bu Cariyeyle ilişkiye Giremeyeceğini Söyleyenler

18573. Ebu Seleme'nin bildirdiğine göre Abdurrahman b. Avf, Asım b. Adl'den bir cariye satın aldı. Kendisine cariyenin kocası olduğu söylenince cariyeyi geri verdi.

18574. Süleyman b. Yesar'ın bildirdiğine göre Asım b. Adı, Abdurrahman b.

Avf'a bir cariye hediye etti. Abdurrahman cariyeye yaklaşınca cariye ona kocası olduğunu haber verdi. Bunun üzerine cariyeyi Asım'a geri verdi.

18575. Hz. Ömer der ki: "Cariyenin budunu (kendisiyle ilişkiye girilme hakkını) satın alırım."

18576. Mus'ab b. Sa'd'ın bildirdiğine göre Sa'd (b. Ebu Vakkas) kocası olan bir cariye satın aldı. Kocasından cariyenin budu nu (ilişkiye girme hakkını) 500 dirheme satın almadıkça cariyeye yaklaşmadı."

18577. Mus'ab b. Sa'd'ın bildirdiğine göre Sa'di bir cariyesini bir kölesiyle evlendirdi. Nefsi cariyeye meyledince kocasına, onu boşaması için ücret verdi.

18578. Nafi'nin bildirdiğine göre bir adam Hz. Osman'a bir cariye hediye etti.

Hz. Osman cariyeyi soyup ta cariye: "Benim kocam var" deyince Osman onu efendisine geri vererek: "Sen bana kocası olan bir cariye hediye etmişsin" dedi.

18579. Şa’bi anlatıyor: Hemdanlı bir adam Hz. Ali'ye bir cariye hediye etti.

Cariye Hz. Ali'nin yanına gelince Ali ona: "Sen boş musun yoksa meşgul müsün (kocan var mı, yok mu)? diye sordu. Cariye: "Meşgulüm ey müminlerin emiri!" deyince Ali ondan uzaklaşarak kocasına elçi gönderdi. Cariyenin budunu kocasından 420 dirheme satın aldı.

18580. İbn Ömer der ki: "Köle, her nerede bulursa hanımına daha layıktır.

Ancak onu talak-ı bain ile boşaması müstesna."

18581. İbn Sirin anlatıyor: Bana şöyle bildirildi: Abdurrahman (b. Avf) bir kadın gördü. Kadın hoşuna gitti. Kim olduğunu sorunca "Falan adamın cariyesidir" dediler. Bunun üzerine cariyeyi adamdan dört bin dirheme satın aldı. Bir de baktı ki kocası var. Kocasına da onu boşaması taktirde yüz dirhem verdi. Kocası bunu kabul etmeyince vereceği parayı arttırdı. En sonunda ona vereceği para beşyüz dirheme ulaştı. Kocası yine kabul etmedi. Bunun üzerine Abdurrahman cariyeyi adama geri verdi.

18582. Ebu Husayn'ın bildirdiğine göre Ebu Mes'ud, kocası olan cariye ile ilişkiye girmeyi kerih görürdü.

18583. (Kadı) Şureyh der ki: "Ben, beraberinde bir adam bulduğumda kendisine (kocasına) had tatbik edemeyeceğim bir kadının fercine duhulde bulunmayı hoş karşılamam."

18584. Ebu Seleme b. Abdirrahman, (babası) Abdurrahman b. Avf'ın, kocası olan cariye ile ilişkiye girmeyi hoş karşılamadığı bildiriyor. Ali b. Salih rivayetine şu fazlalık yer almıştır: Abdurrahman b. Avf der ki: "islamda iki koca caiz değildir."

18585. İbn Ömer'in bildirdiğine göre Abdurrahman b. Avf, kocası olan bir cariye satın aldı. Onu geri verdikten sonra: "Demek ki beni aldatmış" dedi.

Adamın Kölesine Evlilik Hususunda izin Vermesi Hakkında "Talak Kölenin Elindedir" Diyenler

18586. Hz. Ömer der ki: "Talak, sadece cinselorgan kendisine helal olan erkeğin elindedir."

18587. Ebu Said b. Avz anlatıyor: Said b. Cübeyr'e bir adam: "Cariyemi kölemle evlendirdim, daha sonra onları ayırmak istedim (e yapayım?)" deyince Said'in şöyle dediğini işittim: "Senin böyle bir hakkın yok."

18588. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Efendi izin verdiğinde talak hakkı, kölenin elindedir."

18589. Şa’bi der ki: "Köle efendisinin izni ile evlendiğinde talak hakkı kölenin elindedir."

18590. Hz. Ali, Abdurrahman b. Avf ve Huzeyfe, efendilerinin izni ile evlenen köle hakkında: "Talak hakkı, kölenin elindedir" dediler.

18591. Ata (b. Ebi Rabah), Tavus ve Mücahid şöyle demişlerdir: "(ariye başkasına ait olduğunda ya da cariye başkasının yanında olduğunda kölenin efendisi onunla cariyeyle evlenmek hususunda ona izin verirse talak kölenin elindedir."

18592. Hişam b. Urve anlatıyor: Babama: "Bir adam kölesini cariyesiyle evlendiriyor, evlendirdiği bu cariyeyi kocasının gönül rızası olmaksızın ondan çekip alması uygun olur mu?" diye sordum. "Çok kötü bir iş yapmış olur" dedi.

18593. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: "Köle efendisinin izni ile evlendiğinde talak hakkı kölenin elinde olur. Dilerse boşar, dilerse yanında tutar."

18594. Eyyub anlatıyor: Said b. Cübeyr'e: lıCabir b. Zeyd ''Efendi kölesini evlendirdiğinde talak hakkı kendisinin elinde olur'' diyor" dedim. "Cabir b. Zeyd yalan söylüyor" dedi.

18595. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Talak hakkı, cinsel yoldan kadınla istifade etmeye malik olan adamın hakkıdır."

18596. Mekhul der ki: "Köle efendisinin izni ile evlendiğinde talak hakkı, kölenin elindedir. Efendisinin onun adına talak verme hakkı yoktur."

18597. Zühri der ki: "Adam kölesini evlendirdiğinde ya da evlenmesine izin verdiğinde talak hakkı, kölenin elindedir."

18598. Dahhak der ki: "Kim kölesini cariyesiyle mehir mukabilinde ve şahitlerle evlendirirse artık cariyeyi ondan çekip alması uygun olmaz. Kocası ölmedikçe cariyesinin organından istifade etmesi de helalolmaz."

18599. İbn Ömer der ki: "Efendi kölesinin evlenmesine izin verdiğinde talak hakkı kölenin elindedir."

18600. Enes b. Malik, İbn Abbas, ve Cabir b. Abdillah: "Talak, efendinin elindedir" dediler.

Tahric: Said b. Mansur (800).

18601. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Köleni cariyenle evlendirip daha sonra sattığında onu kocasından men etme hakkın yoktur."

18602. Said b. el-Müseyyeb ile Hasan(-ı Basri): "Köle efendisinin izni ile evlendiğinde boşamak, kölenin elindedir" dediler.

"Köle Efendisinin izni Olmaksızın Evlendiğinde Boşamak Efendinin Elindedir" Diyenler

18603. Amir(-i Şa'bi) der ki: "Köle, efendisinin izni olmaksızın evlendiğinde boşama hakkı, efendisinin elindedir."

18604. İbrahim(-i Nehai), efendisinin izni olmadan evlenen köle hakkında der ki: "Efendi dilerse bunu iptal eder, dilerse susar."

18605. Şa’bi der ki: "Köle, efendisinin izni olmaksızın evlendiğinde talak hakkı, efendinin elindedir. Efendisinin izni ile evlendiğinde boşama hakkı kölenin elindedir."

18606. İbn Ömer'den bu fetvanın benzeri rivayet edilmiştir.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Yeni Müslüman Olan Karı Kocaya Dair Durumlar