|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Boşanma |
İla'nın Boşama Olup
Olmayacağına ve ...
Erkeğin, Karısıyla İla
Yapmasının Üzerinden Dört Ay Geçmesi Halinde Bunun Talak Sayılacağmı
Söyleyenler
18862. Ebu Seleme'nin
bildirdiğine göre Osman b. Affan ile Zeyd b. Sabit, ıla konusunda: 'ilanın
üzerinden dört ay geçmesi durumunda talak sayılır. Sonrasında geri dönüp
dönmeme konusunda karar, kadının olur" demişlerdir.
18863. Ebu Kılabe
bildiriyor: Nu'man b. Beşir karısıyla Ila yapınca İbn Mes’ud: 'ilanın üzerinden
dört ay geçmesi halinde karısı kendisinden bain bir şekilde boş olur"
demiştir.
18864. Abdullah (b.
Mes’ud) der ki: "Kişi karısıyla Ila yapıp üzerinden dört ay geçtiği zaman
kadın bain bir şekilde boş olur."
18865. İbn Ömer ile İbn
Abbas dediler ki: "Kişi karısıyla Ila yapıp dört ay boyunca ona
yaklaşmadığı zaman kadın bain bir şekilde boş olur."
18866. Habib der ki:
Mekke valisi Said'e ila konusunu sorduğumda şöyle cevap verdi: Bu konuda İbn
Abbas: "Lian'ın üzerinden dört ay geçmesi halinde artık kadın dilediğini
yapma hakkına sahip olur" demiştir. İbn Ömer de bu konuda aynı şeyi
söylerdi.
18867. İbn Abbas der ki:
"Boşanmada kararlılık (Bakara Sur. 227) ila sonrası dört ayın geçmesidir.
"Fey" ise (Bakara Sur. 26) ila sonrası vazgeçip ilişkiye girmektir."
18868. Hz. Ali der ki:
''Ila üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak gerçekleşmiş olur."
18869, Kabisa (b, Zueyb)
der ki: "İla üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak gerçekleşmiş
olur."
18870. İbn Abbas ile
ibnü'I-Hanefiyye dediler ki: ''Ila üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak
gerçekleşmiş olur."
18871. ibrahim(-i Nehai)
der ki: ''Ila üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak gerçekleşmiş ve
kadın istediğini yapma hakkına sahip olmuş olur."
18872. Şabi der ki:
Mesruk: ''İla üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak gerçekleşmiş
olur" dedi. Mesruk'un bu sözünü (kadı) Şureyh'e aktardığımda o da aynı
şeyi söyledi.
18873. Hasan(-ı Basri)
ile İbn Sirin dediler ki: ''Ila üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak
gerçekleşmiş olur."
18874. Said b.
el-Müseyyeb ile Ebu Bekr b. Abdirrahman b. el-Haris b. Hişam dediler ki: ''Ila
üzerinden dört ay geçmesi halinde talak gerçekleşmiş olur. Ancak böylesi bir
durumda erkek karısını geri döndürmede herkesten fazla hak sahibidir."
18875. Mekhul der ki:
"Ila üzerinden dört ay geçmesi halinde bir talak gerçekleşmiş olur. Ancak
yine de erkek kadında (geri döndürmede) herkesten fazla hak sahibidir."
18876. Alkame der ki:
Enes'in oğlu karısıyla ıla yaptı. Aradan altı ay geçtikten sonra bir mecliste
otururken Ila yaptığı aklına geldi. İbn Mes’ud'a gelip: "Hanımıma söyle
artık dilediğini yapmada özgürdür" dedi. İbn Mes’ud kadına gelip durumu
bildirince, kadın Enes'in oğluna: "Ben yine senin eşin olmayı seçiyorum"
dedi. Bunun üzerine İbn Enes kadına mehir olarak bir rıtl (yiyecek) vererek
onunla tekrar evlendi.
18877. Cerir der ki: Ebu
Kılabe'nin kitabını (mektubunu) Eyyub'un huzurunda okudum. Şöyle yazıyordu:
"Ebu Seleme ile Salim'e ila konusunu sorduğumda şöyle dediler: ''Ila
üzerinden dört ay geçmesi halinde talak gerçekleşir."
18878. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "Tla üzerinden dört ay geçmesi halinde kadın bain bir
şekilde boş olur. Ancak kocası iddeti içinde kadını geri isteyebilirken başka
biri isteyemez."
İla'nın Durdurulması
18879. Amr b. Seleme b.
Harb'ın bildirdiğine göre Hz. Ali, üzerinden dört ay geçtikten sonra ila'yı
durdurur, erkek karısını geri mi döndürecek, yoksa boşayacak mı, bunu
netleştirirdi.
18880. Abdurrahman b.
Ebi Leyla'nın bildirdiğine göre Hz. Ali, üzerinden dört ay geçmesi durumunda
ıla'yı (durumu netleştirmek için) durdururdu.
18881. Hz. Ali der ki:
'ilanın üzerinden dört ay geçtikten sonra durdurulur ve erkeğin kadını boşaması
veya geri döndürmesi durumu netleştirilir."
18882. Mervan, Hz.
Ali'nin şöyle dediğini bildirir: "Ben üzerinden dört ay geçmesi halinde
ila'yı durdurur, erkeğin kadınla ilişkiye girmesini ya da açıkça boşamasını
isterdim."
Mervan der ki: "Bu
konuda bana da yetki verilse Hz. Ali'nin yaptığını yapardım."
18883. Tavus'un
bildirdiğine göre bu konuda Hz. Osman, Medine alimlerinin görüşünü uygular,
dört ay geçmesi halinde ıla'yı durdururdu.
Tahric: Beyhaki (7/376)
ve İbn Cerir (2/433).
18884. Eyyub'un
bildirdiğine göre Süleyman b. Yesar, üzerinden altı ay geçtikten sonra bile
ıla'yı durdurmuştur.
18885. Süleyman b.
Yesar'ın bildirdiğine göre Peygamberimizin (Sallallahu aleyhi ve Sellem) on
küsur sahabisi bu konuda: "(Durumu netleştirmek için) Ila durdurulur"
demişlerdir.
18886. Said b. Cübeyr
der ki: İbn Ömer'e ila konusunu sorduğumda: "Bu konuda kararı idareciler
verirler" karşılığını verdi.
18887. Mücahid ile
Tavus: "(Durumu netleştirmek için) Ila durdurulur" demişlerdir.
18888. Davud'un
bildirdiğine göre Ömer b. Abdilaziz, ila yapan kişi hakkında: "(Durumu
netleştirmek için) Ila durdurulur" demiştir.
18889. İbn Ömer der ki:
"İla yapan kişinin bu konuda Yüce Allah'ın emrettiğinden başka bir şeyi
yapması helal değildir. Bunun içindir ki süre bitiminde ya vazgeçip karısıyla
ilişkiye girer ya da açık bir şekilde onu boşar."
18890. İbn Ebi Müleyke
der ki: Hz. Aişe'nin: "(Durumu netleştirmek için) süre bitiminde Ila
durdurulur" dediğini işittim .
18891. Şa’bi der ki:
"Kişi hanımıyla Ila yaptığı zaman dört aylık süre bitmeden önce Ila durdurulur
ve adam: "Allah'tan kork! Ya vazgeç ya da bilinen bir şekilde açıkça onu
boşa" diye uyarılır."
18892. Mansur da
İbrahim(-i Nehai)'den bir öncekinin benzerini nakleder.
18893. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Kişi Ila yaptığı zaman üzerinden dört ay geçtikten sonra Ila
durdurulur. Şayet adam bundan vazgeçerse kadın onun karısı olarak kalır. Ancak
kararından dönmemesi halinde kadın, bain bir şekilde ondan boş olur."
18894. Said b.
el-Müseyyeb der ki: "Üzerinden dört geçtikten sonra Ila durdurulur ve
adamdan ya kararından vazgeçmesi, ya da açık bir şekilde kadını boşaması
istenir."
18895. Muhammed b. Ka'b
der ki: "Süre bitiminden önce talaka yönelik herhangi bir hükmü yoktur ve
durdurulur."
18896. Hanzale der ki:
Kasım b. Muhammed'e: "Süre bitiminde Ila yapan kişiye:
"Karını boşadın
mı?" diye sorularak Ila durdurulabilir mi?" diye sorulunca, Kasım:
"Bu şekilde
yapılmaz. Süre bitiminde yetkili kişi ıla yapan adamı çağırır ve ya bundan
vazgeçmesini ya da karısından ayrılmasını ister" karşılığını verdi.
İla'yı Talak Olarak
Görmeyenler
18897. imran b.
Hudeyr'in bildirdiğine göre Ebu Miclez, ıla'yı talak olarak görmezdi.
18898. Amr der ki: Said
b. el-Müseyyeb'e Ila konusunu sorduğumda: "Herhangi bir değeri yoktur"
karşılığını verdi.
18899. Ebu'd-Derda der
ki: "ila yapmak günahtır; ancak bu yolla kişinin hanımı kendisine haram
olmaz."
18900. Cerir b. Hazım
dedi ki: Eyyub'un huzurunda Ebu Kılabe'nin kitabını okudum. Şöyle yazıyordu:
"Urve b. ez-Zübeyr ile Said b. el-Müseyyeb'e ıla yapmayı sorduğumda:
"Yapmak günahtır; ancak bu yolla kadın boş olmaz" dediler.
İla'nın Üzerinden Dört
Ay Geçmesi Halinde Kadının iddet Beklemesi Gerektiğini Söyleyenler
18901. İbn Abbas ile
ibnu'l-Hanefiyye dediler ki: 'ila'nın üzerinden dört ay geçmesi halinde bain
talak gerçekleşir ve bu durumda kadının iddet olarak üç hayızlık dönemi
beklemesi gerekir."
18902. Abdullah (b.
Mes’ud) der ki: 'ila'nın üzerinden dört ay geçmesi halinde bain talak
gerçekleşir ve bu durumda kadın iddet olarak üç hayızlık müddeti bekler."
Tahric: Beyhaki (7/379).
18903. Hasan(-ı Basri)
ile Muhammed (b. Sirin) dediler ki: "Kendisiyle ila yapılmış kadın dört ay
sonrasında normal bir şekilde boşanmış kadın gibi iddet bekler."
18904. Hakem (b. Uteybe)
ile Hammad (b. Ebi Süleyman) dediler ki: "Kişi hanımıyla ila yaptığı
zaman, üzerinden dört ay geçmesi halinde kadın eğer hayız görmüyorsa üç ay
iddet bekler."
18905. Mekhul der ki:
"Kişi hanımıyla ila yaptığı zaman dört ay sonrasında kadın boş olur ve
iddet bekler."
18906. Cabir b. Zeyd der
ki: "Böylesi bir durumda kadının iddet beklemesi gerekmez."
18907. Abdülmelik'in
bildirdiğine göre, kendisiyle ıla yapılan kadının dört ay sonrasında ne kadar
iddet beklemesi gerektiği konusunda Ata (b. Ebi Rabah): "Üç hayızlık
müddeti bekler" demiştir.
Dört Aydan Az Bir Süre
için Yapılan ila'yı ila Olarak Saymayanlar
18908. İbn Abbas der ki:
"Kişi bir veya iki veya üç ay boyunca hanımına yaklaşmayacağına dair yemin
etse dört ay sınırına ulaşmadığı sürece ıla olarak sayılmaz."
18909. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "Kişinin dört aydan az bir süre için hanımına
yaklaşmayacağına dair yemin etmesi ila değildir."
18910. Tavus ile Said b.
Cübeyr dediler ki: "Kişinin dört aydan az bir süre için hanımına yaklaşmayacağına
dair yemin etmesi Ila değildir."
18911. Cabir'in
bildirdiğine göre hanımına üç ay boyunca yaklaşmayacağına dair yemin eden,
ancak dört ay boyunca ondan uzak kalan kişi hakkında Şa’bi: 'ila yapmış
sayılmaz" demiştir.
Kişinin Dört Aydan Daha
Az Bir Süre için Hanımina Yaklaşmayacağına Dair Yemin Etmesini Ha Olarak
Görenler
18912. Vebere'nin
bildirdiğine göre Abdullah (b. Mes'ud), hanımına on gün boyunca
yaklaşmayacağına dair yemin eden kişiyi Ila yapmış saydı.
18913. Hasan(-ı Basri)
ile Muhammed (b. Sirin) dediler ki: "Kişi bir ay boyunca hanımına
yaklaşmayacağına dair yemin etse, ancak dört ay boyunca ondan uzak dursa süre
sonunda kadın bain bir şekilde boş olur."
18914. Hammad (b. Ebi
Süleyman) der ki: Kişi hanımına: "Vallahi bugün sana yaklaşmayacağım
I" dese, ancak dört ay boyunca ona yaklaşmasa ıla yapmış olur.
18915. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Kişi dört aydan az bir süre için hanımına yaklaşmayacağına dair
yemin ederse Ila yapmış sayılır."
18916. Haccac'ın
bildirdiğine göre hanımına bir ay boyunca yaklaşmayacağına dair yemin eden kişi
hakkında Hakem: "Adam Ila yapmış sayılır" dedi.
Karısına Yaptığı İla'dan
Dönmek isteyen, Ancak Hastalık veya Herhangi Bir Özürden Dolayı Dönemeyen ve
Bunu Sadece Diliyle ifade Eden Erkeğin Bu Dönüşünü Kabul Edenler
18917. Ebu'ş-Şa'sa der
ki: Mahallemizden bir adam karısına yaklaşmayacağına dair yemin etti. Ardından
da hanımı lohusa oldu. Durumunu Esved ile Mesruk'a sorduğumda: "Diliyle
vazgeçtiğini ifade etmesi yeterli olur" dediler.
18918. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Karısına yaptığı ıladan dönmek isteyen, ancak hastalık,
meşguliyet veya taraflardan birinin bir özründen dolayı ilişkiye giremeyen kişi
döndüğüne dair şahit tutması halinde kendisi için bir şey gerekmez."
18919. Ebu Kılabe der ki:
"Kişinin, karısıyla yaptığı ıladan diliyle döndüğünü ifade etmesi
karısının kendisine dönmesi için yeterli olur."
18920. İbn Ebi Zi'b'in
bildirdiğine göre karısıyla ıla yapan kişi hakkında Zühri der ki: "Şayet
kişi bu yemininden dönmek isterse, ancak hasta veya yolcu ise veya karısı
hayızlı ise dönmek istediğine dair şahit tutar."
18921. Hasan(-ı Basri)
ile ikrime dediler ki: "Erkeğin, kendisini mazur gösterecek bir özrü
varsa, yemininden döndüğüne dair şahit tutup karısıyla birlikte olabilir."
18922. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Erkek karısıyla Ila yaptığı zaman, vazgeçmesi halinde şahit tutup
karısına geri dönebilir."
İla'dan Vazgeçmesinin
Ancak Cinsel ilişkiyle Gerçekleşebileceğini Söyleyenler
18923. İbn Abbas der ki:
'ila'yı (fey'i) bitirmek ancak cinsel ilişkiyle olur."
18924. İbn Abbas der ki:
"Boşanmada kararlılık (Bakara Sur. 227) ıla sonrası dört ayın geçmesidir.
"Fey'" ise (Bakara Sur. 26) ıla sonrası vazgeçip ilişkiye
girmektir."
18925. Şa’bi ile Hakem
(b. Uteybe) dediler ki: 'ila'yı bitirmek, ancak cinsel ilişkiyle olur."
18926. İbrahim(-i Nehai)
der ki: 'ila'yı bitirmek, ancak cinsel ilişkiyle olur."
18927. Şa’bi der ki:
'ila'yı bitirmek, ancak cinsel ilişkiyle olur."
18928. Şa’bi der ki:
'ila'yı bitirmek, cinsel ilişkiyle olur."
18929. Said İbn Cübeyr
dedi ki: 'ila'yı bitirmek, cinsel ilişkiyle olur."
18930. Hz. Ali, İbn
Mes’ud ve İbn Abbas: 'ila'yı bitirmek cinsel ilişkiyle olur" dediler. İbn
Mes’ud devamen şöyle der: "Ancak kişinin karısıyla ilişkiye girmesine engelolacak
herhangi bir özür, yaşlilık, hastalık ve benzeri bir sorun varsa; kalbi ve
diliyle vazgeçtiğini ifade eder ve bu, geçerli sayılır."
18931. Husayf
bildiriyor: Said b. Cübeyr'e, karısıyla ıla yaptığı halde cinsel ilişkiye tam
olarak girmeden kadınlığından faydalanan kişinin durumunu sorduğumda:
"Onunla cinsel ilişkiye girmeden dört ay geçmesi halinde kadın bain bir
şekilde ondan boş olur" karşılığını verdi.
18932. Mesruk der ki:
"MI'yl bitirmek, cinsel ilişkiyle olur."
Kişinin, Cariyesiyle
Yaptığı İla'nın Müddeti Konusunda
18933. Yunus'un
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), cariyesine yaklaşmayacağına dair yemin eden
kişi konusunda: "Onunla ilişkiye girmeden iki ay geçmesi halinde Ila
gerçekleşmiş olur" demiştir.
18934. Muğire'nin bildirdiğine
göre İbrahim(-i Nehai), cariyesine yaklaşmayacağına dair yemin eden kişi
hakkında: "iki ay geçmesi halinde Ila gerçekleşmiş olur" dedi.
18935. Şa’bi der ki:
"Cariyede ila'nın gerçekleşme süresi hür olan kadının ila'nının
yarısıkadardır.''
18936. Hakem de
İbrahim(-i Nehai)'den bir önceki hadisin aynısını nakleder.
18937. Cüveybir'in
bildirdiğine göre Dahhak, hür olan kişinin cariyesiyle Ila yapması veya onu
boşaması halinde iddetinin hür olan kadının iddetinin yarısı kadar olduğunu
düşünürdü.
18938. Şu'be der ki:
Hakem'e kişinin cariyesiyle Ila yapması durumunu sorduğumda: "Bu durumda
cariyenin beklemesi gereken iddet iki aydır" dedi. Aynı şeyi Hammad'a
sorduğumda cariyenin iddeti konusunda o da aynı şeyi söyledi.
Karısıyla ila Yapıp Sonra
da Onu Boşayan Kişi Hakkında
18939. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Kişi karısıyla Ila yapıp sonra da onu boşasa, boşaması
yaptığılla'yı geçersiz kılar.''
18940. Şa'bi der ki:
"Ila ile talak, yarışa sürülmüş iki at gibidir. Hangisi önce gelirse onun hükmüyle
amel edilir. ikisinin aynı anda vuku bulması halinde de her ikisinin hükmü
geçerli olur."
18941. Yunus'un
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) de bu konuda Şa'bi gibi düşünüyordu.
18942. ismail'in
bildirdiğine göre kişinin karısıyla ila yaptıktan sonra ayrıca onu boşaması
hakkında Şa'bi: "Üç hayızlık dönemi görmeden dört aylık bir süre geçmesi
halinde kadın, bain bir şekilde boş olur" demiştir.
18943. ibrahim(-i Nehai)
der ki: "Talak, ila'nın hükmünü geçersiz kılar."
18944. ibrahim(-i Nehai)
der ki: "Talak, ila'nın hükmünü geçersiz kılar."
18945. Şa'bi'nin
bildirdiğine göre Abdullah (b. Mes'ud): "Talak, ila'nın hükmünü geçersiz
kılar" demiştir. Hz. Ali ise bu konuda: "(Talak ile ila) yarışa
sürülmüş iki at gibidir. .. " demiştir.
İla'yı Hem Öfke, Hem de
Rıza Anlarında Geçerli Sayanlar ile Bunun Sadece Öfke Anında Geçerli Olacağını
Söyleyenler
18946. Abdullah (b.
Mes’ud) der ki: 'ila hem rıza, hem de öfke anlarında geçerli olur."
18947. Ümmü Atıyye
bildiriyor: Cübeyr, karısına: "Kardeşimin oğlunu oğlunla birlikte
emzir" deyince, karısı: "ikisini birden emziremem" karşılığını
verdi. Bunun üzerine Cübeyr çocuğu sütten kesinceye kadar kendisine
yaklaşmayacağına dair yemin etti. çocuğu sütten kesildikten sonra bir ara bir
mecliste otururken yanına uğradılar. Çocuk için: "Onu sütten kesmeniz iyi
olmuş" demeleri üzerine: "Ama sütten kesilinceye kadar annesine
yaklaşmamaya yemin etmiştim" karşılığını verdi. Oradakiler: "Bu
yaptığın ila'dır" dediklerinde, Hz. Ali, Cübeyr'e: "Şayet bunu öfke
anında yaptıysan karın sana artık helal değildir. Ama rıza anında yapmışsan
karın hala senin karındır" dedi.
Tahric: Abdurrezzak
(11632), Said b. Mansur (1874,1878) ve Beyhaki (7/381). 2 28664. hadiste
gelecek.
18948. Hz. Ali der ki:
'ila, ancak kızgınlık anında yapıldığında geçerli sayılır.''2
18949. Ka'ka' b. Yezid
der ki: Hasan(-ı Basri)'ye ila konusunu sorduğumda: 'ila ancak kızgınlık anında
yapıldığında geçerli sayılır" dedi. Aynı şeyi İbn Sirin'e sorduğumda ise:
"Söylediğinin ne olduğunu bilmiyorum" dedi ve ila hakkındaki söz
konusu ayeti (Bakara Sur. 226) okudu.
18950. İbrahim(-i Nehai)
ile Şa’bi, çocuğunu sütten kesinceye kadar karısına yaklaşmayacağına dair yemin
eden kişi hakkında: "Yeminin üzerinden dört ay geçmesi halinde ıla
gerçekleşir" dediler.
18951. Said b. Cübeyr
dedi ki: "Rıza anında yapılan ıla ile kızgınlık anında yapılan ıla
birdir."
Yemin Olmadan İla'nın
Gerçekleşmeyeceğini Söyleyenler
18952. İbn Abbas der ki:
'ila ancak yemin ile gerçekleşir."
18953. Ata (b. Ebi Rabah)
der ki: 'ila ancak cinsel ilişkiye girmemek üzere yemin etmekle
gerçekleşir."
18954. Ebu Hurra der ki:
Hasan(-ı Basri)'ye karısından yedi ay boyunca ayrı duran kişinin durumunu
sorduğumda: "Çok uzun bir zaman ayrı durmuş" dedi. Ona: "Peki,
bu ıla sayılır mı?" diye sorduğumda, o da: "Ayrı duracağına dair
yemin etmiş mi?" diye sordu. "Hayır, etmemiş" karşılığını
verdiğimde: "Ortada yemin olmadıktan sonra Ila da olmaz" dedi.
18955. İbrahim(-i Nehai)
der ki: 'ila ancak yemin ile gerçekleşir."
18956. ibrahim(-i Nehai)
der ki: "Dört ay boyunca cinsel ilişkiye engelolan her türlü yemin, ila
sayılır."
18957. Amr b. Herim der
ki: Cabir b. Zeyd' e dÖrt ay boyunca karısından uzak duran kişinin durumu
sorulunca şöyle cevap verdi: "Şayet ona dokunmayacağına veya onunla
barışmayacağına dair yemin etmemişse karısı ona haram olmaz. Ancak böylesi bir
yemin etmişse aradan dört ay geçmesi durumunda kadın bain bir şekilde ondan boş
olur. Bu da edilen yeminin sonucudur."
18958. Katade der ki:
"Ila ancak yemin ile gerçekleşir."
18959. Şa'bi der ki:
"Cinsel ilişkiye engelolan her türlü yemin, ila sayılır."
18960. ibrahim(-i Nehai)
der ki: "Cinsel ilişkiye engelolan her türlü yemin, ila sayılır."
Hanımıyla ila Yapan,
iddetinin Bitmesi Üzerine de Onu Boşayan Kişi Hakkında
18961. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Kişi, ıla yaptığı karısını iddeti bittikten sonra boşadığı zaman
bu boşamasının herhangi bir değeri olmaz."
18962. İbrahim(-i Nehai)
der ki: Kişi ıla yaptığı veya boşadığı karısına henüz iddeti içindeyken: "Sen
boşsun!" dediği zaman bu talakı geçerli sayılır. Ancak iddeti bittikten
sonra ona: "Sen boşsun" derse bu talakının herhangi bir değeri olmaz.
Zira sahip olmadığı birini boşuyardur."
Kölenin Hür Olan
Karısıyla İla Yapması Hakkında
18963. Yunus'un
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri)'ye kölenin hür olan kadınla Ila yapması
durumu sorulunca: "Kadın iddet olarak dört ay bekler" demiştir.
18964. Zühri der ki:
"Kölenin ila'sında süre, hür olanın Ilasının yarısı kadardır."
İla'nın Süresinin Bitiminden
Sonra Erkeğin, iddeti içindeyken Kadına Talip Olabileceğini Söyleyenler
18965. Abdullah (b.
Mes'ud) der ki: "Kadına iddeti içinde iken kocasından başka kimse talip
olamaz. iddetinin bitmesinden sonra ise eski kocası ona talip almada başkalarıyla
eşit olur."
18966. Hasan(-ı Basri)
ile Muhammed (b. Sirin) dediler ki: "Böylesi bir durumda kadına iddeti
içindeyken kocasından başka kimse talip olamaz."
18967. İbn Avn, Muhammed
(b. Sirin)'den bildiriyor: "Öncekiler ıla konusunda, ila'nın üzerinden
dört ay geçmesi halinde kadının bain bir şekilde boş olacağını ancak kocası,
iddeti içindeyken kadına yeniden talip olabileceğini düşünür, bunu
söylerlerdi."
ibn Avn der ki:
Muhammed'e: "Amir(-i Şa’bi) böylesi bir durumda kadına iddeti içindeyken
kocasından başka hiç kimsenin talip olamayacağını söylüyor" dediğimde:
"Amir doğru söylemiş" karşılığını verdi.
18968. Mesruk der ki:
'ila'nın üzerinden dört ay geçmesi halinde kadın bir talakla bain bir şekilde
boş olur. Kadına iddeti içindeyken kocasından başka da hiç kimse talip
olamaz."
18969. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "Bu durumda olan kadın, şayet kocasıyla yeniden evlenecekse
iddet beklemesi gerekmez. Ancak başkasıyla evlenecekse iddet olarak üç hayızlık
dönemi beklemesi gerekir."
İla Yoluyla Ayrılmış
Kadının Nafaka Alıp Alamayacağı Konusunda Söylenenler
18970. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Hamile iken üç talakla boşanan kadın ile hamile iken ıla yoluyla
ayrılmış kadının nafaka hakkı vardır."
18971. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Hamile iken üç talakla boşanmış kadın ile hamile iken ıla veya
hul' veya lian yoluyla ayrılmış kadının nafaka hakkı vardır. Ancak erkek, hul'
yoluyla ayrılacağı kadına nafaka vermeme şartı koşmuşsa bu durumda kadın nafaka
alamaz."
Kişinin, Karısıyla Bir
Mekanda Gerdeğe Girmeyeceğine Dair Yemin Etmesini İla Olarak Saymayanlar
18972. Ma'mer'in
bildirdiğine göre Zühri, bir kadınla evlenen, ancak kadının ailesinin zorluk
çıkarması üzerine karısıyla gerdeğe girmeyeceğine dair yemin eden kişi
hakkında: ''Ila, ancak kadınla gerdeğe girdikten sonra olabilir" demiştir.
18973. İbn Cüreyc
bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah): "Erkeğin henüz gerdeğe girmediği karısına
yaptığı ıla geçerli sayılmaz" dedi. Ona: "Erkek onunla ilişkiye girme
imkanına sahip olsa da mı?" diye sorduğumda: "Evet, onunla ilişkiye
girme imkanına sahip olsa bile" karşılığını verdi.
18974. Ebu'l-Ala
bildiriyor: Karısına: "Vallahi bu evde seninle ilişkiye girmeyeceğim"
diyerek yemin eden, sonra ondan dört ay boyunca uzak kalan kişi için Ebu Haşim:
"Bu yapılan ıladır" derken, Hammad ise: "Bu ıla değildir"
dedi.
18975. Mücahid
bildiriyor: "ibnu'z-Zübeyr bir kadınla evlendi. Ancak kadının ailesinin
mehirin meblağını arttırmaları ve daha fazla istemeleri üzerine ibnu'z-Zübeyr
mehrin miktarını arttırmayacağına ve kadının ailesi bizzat kendisinden
istemedikleri sürece kadınla gerdeğe girmeyeceğine dair yemin etti. Bu şekilde
de kadını yıllarca bıraktı. Daha sonra bizzat kadının ailesinin isteği üzerine
kadınla gerdeğe girdi ve daha önce yaptığını ila olarak saymadı."
Ve ki' der ki:
"Süfyan da aynı görüştedir. Bu konuda biz de bu şekilde düşünüyoruz."
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |